Keyepel nternet y rojnamey Zaman de bi sernamey “NBC televizyonunda skandal grnt (Televzyon NBC de manzaraya skandale)” (*) yew xebere weanyaya. Mexrec xebere ajansa ANKA ya. Gama bne mi na xebere wende. Destpk metn xebere de myan parantez de barey (VDEO) nuteyo. Yan, merdim wina fehm keno ke hem xebere hem z vdeoy manzaraya skandale esto. La keyepel de tena metn xebere esto, vdeoy manzaraya skandale in o. Wina fehm beno ke edtoran bi zanay vdeo, yan manzaraya skandale nweanaya. unk beno ke skandal yewna skandal xo reyde byaro!
Muhtewaya xebere bi kilmye wina ya: Kanal televzyon yo tewr gird y Amerka (DYA) NBC de yew xebere weanyaya. Xebere derheq hr tene ciwanan amerikayjan de ya. N her hr ciwanan wato snor ran ra bi qaax bivyar la het hzan leker y ran ra tepiyay. Kanal televzyon NBC gama ke derheq na byene de programan hela sibaynan ra programo bi namey “Today's Show” de xebere pk kerda, xertey mintiqa z ekran de nan dayo ser o barey “Kurdstan” nuto. Tirk ke Amerka de ciwyen naye ser o har by tofan kerdo ra! aristan Nw York y Amerka de bi namey “Radyo Trkm” yew kanal radyoy esto. No radyo na mesela de byo merkez reaksyon tirkan. Sey yew kampanya protestonameyk nuto kanal televzyon NBC r awito. Xebera n reaksyon protestoy het ajansa ANKA ra virazyaya ro heme chan apemenya tirkan vila kerda. (**)
Tercumey metn protestoy tirkan tam wina yo:
Today's Show” ke hela sibaynan televzyon NBC de weanyno, a xebera ke derheq 3 ciwanan DYA ke het ran ra bi suc ke nan wato bdestr snor ra bivyar tepiyay de weanaya, mintiqaya ke ciwan uca snor ra vyart sey Kurdstan nan dayo. Na xebera ke behs bena de n 3 ciwan ke het ran ra tepyay ra mesaj dadya Sarah Shourde yo derheq ran de ca girewt. Dayke n mesaj de vato, n ciwan merdim hol nan nwato ke ran r bhurmetye biker, ez hv kena ke serbest verady. Label xeberka winayne de z televzyon NBC weanger “Today's Show" ke hurmet nan yekpareyya erd Tirkya raq ndan, ser xertey de barey Kurdstan ronayo. Ma sey cemat Radyo Trkm NBC ermezar ken ke yew welato xeyal yo ke het dewletan chan ra nasnbyo, bin ra in byo, belgeyan resmyan de namey ey z in o, seke estbo nan dayo.
Y ke n yan van, dewleta Tirkya yan yew dezgeyk dewlete, ma vajin ke arte, yan z yew mesl dewlete nyo, ar bi xo yo. Tirk . Sey min ima merdim sivl . Van, “Ma NBC ermezar ken ke yew welato xeyal yo ke het dewletan chan ra nasnbyo, bin ra in byo, belgeyan resmyan de namey ey z in o, seke estbo nan dyayo.” Perr wetn y dinya de, ta Amerka de, yew kanal televzyon, eke qezaen bo z, xertey ser o namey yew mintiqa sey “Kurdstan” nan bido, tirk na kerdene sey “skandal” vnen! Tavil har ben kampanyaya protestoy organze ken.
Na kerdene sen zeh bena?
Ez vana qey tirk wazen bi no qayde im her kes bitersn. Qezaen yan bi a bo z, gan tu kes nvajo “Kurdstan esto.” Eke vajo, tirk har ben nan protesto ken. Eke dest nan ra byero beno ke qetlam z viraz. Ez tekrar vana, ke n yan ken dewlete yan yew dezgeyk dewlete yan z yew mesl dewlete nyo, tirk sivl , ar tirkan bi xo yo.
Merdim na kerdene, yan n reaksyon, na helwste sen name bikero? Esas merdim i name pirano?
ran de, hemey mintiqaya kurdan nbo z, erd kurdan ra qismko pl bi namey “Ostan Kordistan”, yan “Eyaleta Kurdstan” name beno. No nameday resm yo. Yan, cayo ke her hr ciwanan amerkayijan wato bi qaax snor ra bivyar, het dewletk ra bi hawayko resm sey Kurdstan inasyno. Eynen, belgeyan resm de z “Kurdstan” nute yo.
Teber snor ran de, bakr raq de mintiqayka girde het zaf dewletan ra, hetta ke, het dewleta tirkan ra, yan het Tirkya ra z bi hawayko resm sey Kurdstan inasyna. Belgeyan resmyan de z na mintiqa sey Kurdstan qeydkerde ya.
Dewr dewleta Osman de mintiqaya ke kurd tede ronien sey Kurdstan name byne. Belgeyan resmyan de namey na mintiqa Kurdstan bi. Nika zaf erd Kurdstan myan snor dewleta tirkan Tirkya de yo. Bad ke fastan tirkan (thad we Teraq) serektya Mistefa Kemal de komara Tirkya rona Lozan de resmyet aye tescl kerd, werit bi dar zor kurd nkar kerd namey Kurdstan qedexe kerd.
Ewro her kes mutabiq o, dinya alem pro zano ke nufs kurdan 40 mlyon ra vr o. Her cay dinya de kurd est. Helbet Amerka de z kurd est. Label tirk, ar tirkan, qas panc perey kurdan ra fikare nken, pax bi kurdan nken. Werzen dewletka tewr girde y chan de, kanal televzyonk tewr gird protesto ken, tehdd ken, im nan tersnen ke yew nameyo ke tirkan qedexe kerdo, ira z qedexe nken.
N kar r, na kerdene r, na helwste r cesaretko zaf pl lazim o. Her kes cesaret nkeno werzo yew yo sbatkerde arewaya dinya de qedexe bikero. Tirk n cesaret kot ra gn? Ez wina fikirna ke tirk derecey fazmk xorn de njadperest . Zaf cesaret xo na njadperestya xo ra, fastya xo ra gn. dyine, tirk cesaret xo reben pepukya kurdan ra gn. Kes rebenan ra, pepukan ra, belengazan ra tu fikare nkeno.
Ez kurdan tirkan ra teber miletan chan zaf hol ninasnena. Yan, n her di miletan ra teber, ez karakter xulq miletan bnan hol nzana. La ez vana qey ez kurdan tirkan hol inasnena. Ez zana xususyet nan karakterstk senn . unk ez bi xo kurd a. ez bala xo dana cuya tarx sosyal ya kurdan ser, ez demildest nan taqb kena.
Ez ziwan tirk z hol zana. Coka ez na bi asan bala xo bida cuya tarx sosyal ya tirkan ser z. Ez tirkan z demildest taqb bika. Heto bn ra, ma ha pya yew welat de, tmyan de ciwyen.
Het xususyetan netewey (ml) ra bi hawayko umm ez kurdan reben belengaz vnena. Hetta ke ez se ra neway kurdan bhssyat vnena.
Het xususyetan netewey (ml) ra, bi hawayko umm, ez se ra neway tirkan z njadperest fast vnena. Hema vajne ke n dewr de, ez tirkan sey milet tewr fast njadperest y chan vnena.
Zaf reyan party kurdan yan exsyet syas roinbr y kurdan gama ke derheq meselaya kurdan de, derheq tkilya kurdan tirkan de qisey ken, fikr xo nusen yan z beyanat vilawekan vila ken, zaf bi dqet twgren ke guney bindestya kurdan tena biker mil dewlete de. Dewlete z, seke merdim yan seke tirk aye dare nken, seke awe yan hewa bo, yko sabt nbo, win qal ken. Van, “Dewlete heq kurdan werdo. Dewlete zulm ro kurdan kena.” Van, “Kurd tirk bira y. Tu eleqey kurdan milet tirk ra in o.” Mesela, van “smal Bek tirk o, Kemal Pr tirk o. La n merdim heq kurdan pawen…”
Ez bi xo nzana Kemal Pr tirk o yan ney. Beno ke tirk nbo. Seba heq kurdan iqas mucadele kerdo yan nkerdo z, ez zaf hol nzana. La kurd hertim pesn ey dan bi no qayde perde ancen njadperest fastya tirkan ser. Ez smal Bek inasnena. smal Bek vano ez tirk a. heqqeten sey yew kurd seba kurdan mucadele keno. Tewr zaf z tirkan rexne keno. Seba heq huqq netewey y kurdan hema vajne ke i dest ey ra yeno camrd texsr nkeno.
Label tirk tena n di merdiman ra baret ny. N her di merdim -esas tena smal Bek- ma kurdan r zaf erjaye y la namey tirkan ser o neke derya ra, okyanus ra z yew ilke ny. Ez behs ekseryet tirkan kena. Ez behs milet tirk kena. Eke tirk vera miletan bnan de fastye nker z vera ma kurdan de hurr fast . Ma r fast .
1983 de Dyarbekir de ez restorant Plmen de xebityayne. Wayr restorant Mehemed Mact yew werdpewj Mrsn ra dabi ardi. O wext emr n camrd dor 45-50 serran bi. Mezeyo serdin (souk meze) y ver eraq amade kerdne. Westay kar xo bi.
Rojk yew garson xo r bi yarenye hezar banqnota perey tirk cba xo ra vete ete erd pay gra ser. Dima, erd ra kaxita perey hewana, tif kerd ser va, “Tif ro to bo! Zaf merdiman ry to ra eref xo roen.” Uca qest garson o bi ke tay merdim seba quru perey bexsyetye ken. La mi hew d ke werdpewj ma y tirk, pmala xo hrs reyra sney xo ra kerde. Vir kerde ete. Va, “Anam avradm olsun ben bu vatan hainlerinin arasnda almam!” (Dadya mi cinya mi bo ke ez myan n xaynan de bixebitya!) Ma heme xo r a mendy. Ma heyran kerd qurban kerd. La camrd at nbi. Her ke i hna v hrs bi. Bi barut mend. Ez meraq kena ke sedem i yo. Ma iqas dor ey gren ke at bo, o hende har beno r ma keno.

Ma nzdy 50 personel uca xebitn. Myan ma de tena o tirk o, y bn heme kurd . Axir peyn de patron ma Mehemed Mact (kirv brahm Tatlses) ame. Va, “Xeyr o westa?” Westay va, “N xaynan heqaret ro serek milet mi Atatirk kerdo.” Ez sey fezlan kewta myan, mi va “Westa, kes tya qal Atatirk nkerdo. Heqaret kot ra vejya?!” Werdpewj tirk va, “Ser kaxita perey de rism Atatirk in o? N xayn pay ngra kaxita perey ser? No heqaret nyo, yo?”
Yeno vr mi, fek ma hemne, fek patron ma Mehemed Mact z akerde mend. Ma sey rebenan, sey belengazan, sey pepukan fek xo kerd a, ma nyay yek vajin. Patron garson kar ra vet z werdpewjo tirk at nbi. Va, “Ez nna myan xaynan de bimana.” da piro i.
Nika Dyarbekir de, yew cin mrde Qonya ra cran min . Emr nan et ra cor o. Camrd stey sina y Dyarbekir de pareyan wesatan citrye roeno. Teqrben 30 serr ra vr o ke ha Dyarbekir de y. Camrd bineyke nerm o, sosyal o. Keyf ey kurdan r byero yan nyero, i rey aleyh kurdan de qal nkeno. Cinya ey par y hec, bya hecye. Ge-ge yena ver mi, ma suhbet ken. Ez aye r hurmet kena. Seba ke xerb a, ez zaf qedr aye zana. Ez aye ra vana “Hec Ana (Dada Hec)”.
La na Dada Hecya qonyayija tirke nika mi ra heridan a. Sedem z no yo. Emser hamnan reyke ameye cay kar mi. A esna de cinya mi z ver mi de b. Seba ke cinya mi tirk nzana, ez cinya xo reyde kirdk qisey kena, Hec Anaya qonyayija tirke reyde z tirk qisey kena. Mi d, Hec Anaya qonyayija tirke nika ra ma ser de hrs bye, va “d linga mi nna ver to!” Eman-yeman! Se bi? Ez lew nana dest to ra. Ma i qebhet kerd? Ma vero gray la pere nkerd.
Hec Anaya qonyayija tirke ke by 30 serr ha Dyarbekir de, va “ira ima ver mi de bi kurdk qisey ken?!” Ez vana, “Hec Ana, cinya mi tirk nzana.” Hec Anaya qonyayija tirke vana, “ima bin beyraqa tirkan de nciwyn? ima nan dewleta tirkan nwen? y! No i ziwan o ima qisey ken? Xo r xo myan de, keyey xo de qisey ken bikerne. La teber ra ney!” Hec Anaya tirke mi ra va “Ti merdimko zanaye y. Ti van ez demokras wazena. To sen hetan nika tirk nmusnaya cinya xo?!...” b ke xatir biwazo, boa xo girewte ye. yay o yay.
Wendi nuti na Hec Anaya qonyayija tirke in o, umm ya. Yew dewa Qonya ra ya.
Ewro ser sibay gama ke ez ameya dikan xo, hema ke mi dest bi nuti n nutey nkerdo, yew cinya kirde ameye mi ra bi tirk yew adrese persa. Ez aye dr ra inasnena. A z mi inasnena. Yew dewa Lic ra ya. Emr aye ewres panc ra cor o. Dewleta tirkan, keyey aye z tede dewa aye pro vena. Operasyon komandoyan tabura Boluy de, mrdey aye keye ra vet berd yaban ra bi sosret kit. Hetan ke dewa aye vea mecbur bar kerd ameye bi Dyarbekir z, ez sond wanena ke aye yew ekuye bi tirk nzanayne. Mi bi kirdk cewab aye da. Mi aye r adrese tarf kerd. Aye tam fehm nkerd. Seba ke hol fehm bikero myan ra end rey bi tirk pers persay. Mi bi kirdk cewab aye da. Wexto ke mi bi ziwan baw bawkalan aye qisey kerd seke ez ro aye heqaret biker, aye mirz xo ro mi tehl tir kerd. Tirkya xo ra war nameye. Qet nva keyey to awan bo, xatir z nwat, eynen sey Hac Anaya qonyayija tirke boa xo girewte, pey xo tada mi ye.
Mi aye r holye kerde. Mi adrese bi detay tarf kerde. Mi bi zarwe, bi nezaket adrese tarf kerde. La seba ke mi aye reyde bi kirdk qisey kerd, na kirde, seke mi ro aye heqaret kerdo, win mirz xo tir kerd, xo tada ye.
Dyarbekir, 20.12.2009, Yeweme