Toplam 10 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 10 arasi kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    Uzman - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Aileden Biri
    Üyelik tarihi
    30.Aralık.2008
    Mesajlar
    1,282
    Konular
    953
    Aldığı Beğeni
    0
    Verdiği Beğeni
    0

    Ehmedê Xanî (1651-1707) ....(Türkçe & Kürtçe)

    Ehmedê Xanî şairê kurdan yê netewî ye. Xanî di sala 1651 da li navça Hekkariya hatiye dinê, di sala 1707 da li Bazîdê wefat kirîye.

    Berî Ehmedê Xanî hozanên wek Elî Herîrî, Baba Tahirê Hemedanî, Melayê Cizîrî, Feqiyê Teyran bi zimanê kurdî berhemên hêja afrandibûn, ango Xanî ne kesê yekemîn e ku bi kurdî helbest nivîsandine, lê ferqa wî ji wan şairên berî xwe ew e ku wî doza azadiya gelê kurd wek mijara sereke daye ber xwe. Berhema wî ya manzûm "Mem û Zîn" wek sertaca edebiyata kurdî ya klasîk tê pejirandin. Ew ji bo gelê kurd bûye çavkaniyeke netewi ya giranbiha. Xanî ji bo afrandina nasnama netewî, ji bo bilindkirina ala yekitî û azadiya kurdan ev berhem nivîsandiye. Herçend ew dastan-çîrokeke evînî be jî, hozanê mezin xwestiye bi riya wê çîrokê fikir û ramanên xwe, daxwaz û pêşniyazên xwe pêkêşî gelê xwe bike.
    Bilî "Mem û Zîn" du berhemên wî yên din jî hene, "Nûbar" (Nûbahara Biçûkan) û "Eqîda îmanê".Wek tê zanîn Nûbar ferhengoka kurdî ya pêşîn e, wi ji bo zarokan nivîsandiye.

    Nivîsa li ser kevirekî gora Xanî

    Tirba Ehmedê Xanî li Bazîdê

    "Ez mame di hik*sansürlü**sansürlü**sansürlü**sansürlü* Xwedê da,
    Kurmanc di dewleta dinê da,
    A ya bi çi wechî mane mehrûm
    Bilcumle ji bo çi bûne mehkûm?"
    * * *

    Kurmanc ne pir di bê kemal in
    Emma yetîm û bê mecal in,

    Fîlcmle ne cahil û nezan in
    Belkî sefîl û bê xudan in.

    Ger dê hebûya me jî xudanek
    Àlî-keremek, letîfedanek,

    Ìlm û huner û kemal û iz´an
    Şi´r û xezel û kitab û dîwan


    Ev cins bibûya li ba wî me´mûl
    Ev neqd bibûya li ba wî meqbûl,

    Min dê `elema kelamê mewzûn
    `Alî bikira li banê gerdûn

    Bi navê ruhê Melê Cizîrî
    Pê hej bikira `Elî Herîrî

    Keyfek we bida Feqihê teyran
    Hetta bi ebed bimayî heyran

  2. #2
    Uzman - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Aileden Biri
    Üyelik tarihi
    30.Aralık.2008
    Mesajlar
    1,282
    Konular
    953
    Aldığı Beğeni
    0
    Verdiği Beğeni
    0
    1. kürt yazar, şair, düşünür.

    onun yaşantısının öğrenilmesi kürt kültür, sanat, dil ve edebiyatını öğrenmek açısından önemlidir.



    ehmede xani, 1651 yılında hakkari’nin xani köyünde dünyaya gelmiştir. babasının ismi ilyastır. xani ismi hakkında çeşitli rivayetler vardır. bazı rivayetlere göre xani aşiretinden olması sebebiyle, bazı rivayetler annesinin isminin xane olması sebebiyle ona xani deniyor.



    kısa bir sürede, ilim ve kültür alanında ün salmış bu alanda çok ilerlemiştir. on dört yaşlarındayken yazarlık hayatına başlamıştır.



    ehmede xani, kürt edebiyatına çok değerli hizmetler yapmış, bir çok güzel şiir ve eser armağan etmiştir. eserlerinin şahı mem u zin dir. bu kitabı 1695 yılında tamamlamıştır. “nubıhara bıçukan”da (çocukların turfandası) değerli bir eseridir. bu eseri 1684 yılında yazmıştır.



    ehmede xani çok ileri görüşlüydü. “mem u zin”den de anlaşılacağı gibi, haksızlığa, zulme , gericiliğe, feodal düzene karşı cephe almış bu yolda hayli mücadele etmişti. zavallıların, yoksulların, çaresizlerin ve haksızlığa uğrayanların yardımcısı olmuştur. çağdaşı olan bazı bilginler gibi yöneticilere ve zalimlere dalkavukluk etmemiş, çıkar peşinde koşmamıştır. her zaman halktan yana olmuştur.



    makam sahipleri için değil halk için, halk çocukları için çalışmış ve hizmet etmiştir.



    şex ehmede xani düşüncesinde özgürdü, inandığını cesaretle anlatmış ve yazmış, bu hususta hiçbir şeyden endişe etmemiş doğruları ifade etmekten hiç geri durmamıştır.



    şex ehmede xani o çağın aristokratik modasına uymamış ve diğer bilginler gibi eserlerini arapça ve farsça değil, halk diliyle, kendi ana diliyle,kürtçe olarak yazmış ve kürt edebiyatının öncülerinden biri olmuştur. xani, derin bir felsefeye ve geniş bir kültüre sahipti.



    17.yy. kürdistan kürtler ve acemler arasında bölünmüştü. bu ülkeler, büyük zorbalıklarla, kürdistan’ı elde etmeye çalışmışlardı. öyle bir hal almıştı ki, kürdü kürde vurdurtma politikaları, ortalıkta dolanıp duruyordu.



    bu kötü durum, bu bozuk düzen, şex ehmede xani’nin üzerinde çok etkili oldu. şex ehmede xani kürtlerin birlik olmayışından, çok fazla yakınmaktaydı.



    şex ehmede xani, bir zaman sonra “meme alan” destanını temel alarak güzel ve değerli olan bir isim altında, “ mem u zin” isimli eseri yazmaya başladı. bu eseriyle, ölmeyen ve zengin bir eseri insanlara bırakmıştı. büyük yazar şex ehmede xani ve destanı “ mem u zin” tüm dünyada duyulmuş bir destandır. bu büyük eser tüm dünyanın önemli edebiyat parçalarında yer almıştır.



    şex ehmede xani yalnız yazar değildi.o aynı zamanda filozof, uzman ve politik bir şahsiyetti . o, kendi zamanında kürdistan’ın özgürleşmesi ve bağımsızlık için elinden gelen her şeyi bir bir yerine getiriyordu. bu yüzden de vatansever biri ve kendi ülkesinde olan zulümlere karşı yüreği yanan bir kişiydi. o, kendi tüm varlığını ülkesinin özgürleşmesi yoluna feda etmişti. “mem u zin” bugün kürt edebiyatının baş tacı olmuş ve kendi güzelliğinden, değerliliğinden ve herkes için ölmeyen bir eser haline gelmiştir.



    ger de hebuya me ittifaqek



    vek ra bikira me inqiyadek



    tekmile dikir me din u dewlet



    teshile dikir me ilm u hikmet



    “mem u zin” hikayesi, “meme alan” adıyla halk dili arasında hayli ünlü bir eserdir. bu hikaye milattan önceden bu yana halk arasında söylenen ve mitolojik bir nitelik kazanan bir destandır.



    ehmede xani de “meme alan” destanından ilham alarak o hikayesi kendi çağının yaşantısına göre somut bir kalıba dökmüş, çağdaş ve modern bir üslupla yazmıştır. bu suretle hem destanı kaybolmaktan kurtarmış, hem de kürt edebiyatına ölmez bir eser armağan etmiştir. xani, bu eser de, memo ve zin’in aşkı etrafında çağının yaşantısını, o zamanın sosyal kültürel ve idari durumunu da güçlü bir meharetle tasvir etmiş, gözler önüne sermiştir. iyiliği, doğruluğu,suçsuzluğu, zayıflığı ve çaresizliği mem u zin’in şahsında toplayarak; kötülüğü, dalkavukluğu, fitneciliği ve iki yüzlülüğü de bekir (beko) de somutlaştırarak gözler önüne sermiştir.



    ehmede xani kendisinden sonrakilere de büyük bir örneklik teşkil etmiştir. bediuzzaman saidi kurdi onun için benim manevi üstadım der. bediuzzaman’ın onun mezarı başında iken ondan ders aldığı rivayet edilir.

  3. #3
    BRaDeR - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    DackTor
    Üyelik tarihi
    17.Ocak.2009
    Mesajlar
    152
    Konular
    112
    Aldığı Beğeni
    0
    Verdiği Beğeni
    0
    emegine saglık abe
    emegine saglık abe

  4. #4
    *kartanesi* - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Aileden Biri
    Üyelik tarihi
    18.Ocak.2009
    Mesajlar
    226
    Konular
    5
    Aldığı Beğeni
    0
    Verdiği Beğeni
    0
    Ehmedê Xanî şairê kurdan yê netewî ye. Xanî di sala 1651 da li navça Hekkariya hatiye dinê, di sala 1707 da li Bazîdê wefat kirîye
    unutma....unuturma....
    emegine saglik hewalim sipas..

  5. #5
    BırDost - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Yeni Üye
    Üyelik tarihi
    17.Nisan.2013
    Mesajlar
    1
    Konular
    0
    Aldığı Beğeni
    0
    Verdiği Beğeni
    0
    Neji bu Sahıbe Reva ye Can Belqi Jıbu Bıcuqe qürmanca. Emegine Saglık...

  6. #6
    gökmen - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Yeni Üye
    Üyelik tarihi
    30.Mayıs.2013
    Mesajlar
    5
    Konular
    0
    Aldığı Beğeni
    0
    Verdiği Beğeni
    0
    gelek spas hewal

  7. #7
    gökmen - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Yeni Üye
    Üyelik tarihi
    30.Mayıs.2013
    Mesajlar
    5
    Konular
    0
    Aldığı Beğeni
    0
    Verdiği Beğeni
    0
    gelek spas hewal
    her biji

  8. #8
    gökmen - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Yeni Üye
    Üyelik tarihi
    30.Mayıs.2013
    Mesajlar
    5
    Konular
    0
    Aldığı Beğeni
    0
    Verdiği Beğeni
    0
    her biji kürdistn

  9. #9
    gökmen - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Yeni Üye
    Üyelik tarihi
    30.Mayıs.2013
    Mesajlar
    5
    Konular
    0
    Aldığı Beğeni
    0
    Verdiği Beğeni
    0
    spas dikim

  10. #10
    gökmen - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Yeni Üye
    Üyelik tarihi
    30.Mayıs.2013
    Mesajlar
    5
    Konular
    0
    Aldığı Beğeni
    0
    Verdiği Beğeni
    0
    ehmede Xaniiiiiiiiiiiii

Benzer Konular

  1. 2010 Kürtçe Türkçe Düğün Repertuari
    Konu Sahibi Mir Bey Forum Türkçe Kürtçe Repertuar
    Cevap: 57
    Son Mesaj : 26.Haziran.2013, 22:25
  2. Ehmedê xanî hayatı ve eserleri
    Konu Sahibi Byn Dream Forum Sanatçı, Hayatı & Biyografi
    Cevap: 4
    Son Mesaj : 14.Mart.2010, 00:42
  3. Ehmedê Xanî- Ahmedi Xani BÜYÜK KÜRDİSTANLI FİLOZOF
    Konu Sahibi SoLuS Forum Sanatçı, Hayatı & Biyografi
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 06.Şubat.2010, 10:31

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •