Toplam 2 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 2 arasi kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    Hasret - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Gelişen Üye
    Üyelik tarihi
    10.Ocak.2009
    Mesajlar
    60
    Konular
    6308
    Aldığı Beğeni
    1
    Verdiği Beğeni
    0

    Kürtçenin Dünya Dilleri İçindeki Yeri

    Kürtçenin Dünya Dilleri İçindeki Yeri


    Birçok dilbilimci ve Kürdoloğun belirttiği gibi, Kürt dili Hint-Avrupa dil ailesi içinde
    yer almaktadır. Bu ailede yer alan İran dil grubu, Kürtçeyi de içermektedir. Kürtçe, bu
    grubun kuzeybatı bölümünde yer almaktadır. Bu dil grubunda yer alan bazı dilleri şöyle
    sıralayabiliriz:
    Farsça, Kürtçe, Belucice, Osetçe, Yexnubçe, Peştûca, Pamirce vd.
    Kürt dilinin yerinin iyice bilinmesi için dilleri sınıflandırmakta yarar var. Dilbilimciler,
    genel olarak dili iki yönden; biçimine (morfolojik) ve akrabalık ilişkilerine (genetik) göre
    ayırırlar2.
    a) Biçim bakımından diller
    Dilbilimciler biçim açısından dili üç gruba ayırırlar.
    1) Tek heceli diller: Çin ve Tibet dilleri bu grupta yer alır.
    2) Sondan eklemeli diller: Türkçe ve Macarca bu grupta yer alır.
    3) Bükümlü diller: Bu grupta Hint-Avrupa ve Sami dilleri yer alır.
    Kürtçe de bükümlü bir dil olduğu için, büküm üzerine birkaç şey söylememiz gerekir3.
    Dilbilimciler bükümü şöyle ifade ederler: “Çekim sırasında kökün, özellikle de fiil kökündeki
    ünlünün değişmesi.”4
    Bükümlü diller için Arapça iyi bir örnektir. Arapçada ünsüzler (konsonant) değişmeyip,
    sözcüğün başına ve ortasına gelen ünlülerden sözcükler oluşur. Örneğin “ktp” ünsüzlerinden
    kitap, mektep, kâtip vb sözcükler ünlülerin değişmesiyle oluşurlar. Yine “chl” ünsüzlerinden
    cahil, cehele sözcükleri oluşur.

    4
    Kürtçede sözcükler yüklendikleri göreve göre değişkenlik gösterirler ve bükülürler. Bu
    kurala göre, değişiklik bazen fiilin köküne kadar yansır. Örneğin, “kirin” fiili birinci tekil
    şahıs takısını alıp şimdiki zaman kipine göre çekimlendiğinde, di-k-im (yapıyorum) olur. Bu
    örnekte görüldüğü gibi, fiil kökünden sadece “k” sesi değişmiyor. Bir başka örnekle,
    “parastin” (korumak) fiilini şimdiki zaman birinci tekil şahısa göre çekimlediğimizde, ez diparêz-
    im durumuna geliyor. Ez birinci tekil, yalın şahıs zamiridir; di- şimdiki zaman takısı;
    parêz, emir halindeki fiil kökü; -im, birinci tekil şahıs zamiri ekidir.
    Aynı fiili di’li geçmiş zamana göre çekimlediğimizde, min parast oluyor. Min, birinci
    tekil, bükümlü şahıs zamiri; parast, geçmiş zaman halindeki fiil köküdür.
    Örneklerden anlaşıldığı gibi, Kürtçede yalnızca ünsüzler değil, ünlüler de değişip
    bükülmektedirler.
    “Parastin” fiili şimdiki zaman kipinde çekimlendiğinde, fiilin kökünde (p a r a s t)
    bulunan “a” “ê”ye; “s” de “z”ye dönüşüyor.
    Türkçede çekim sırasında fiil kökü değişmez ve böyle bir vakaya rastlamayız. Örneğin
    Türkçedeki “gitmek” fiilini değişik zaman köklerine göre çekimlediğimizde, fiilin sonuna
    birçok çekim eki gelir ama, kurallı olarak bir ünlü veya ünsüz bükümüne rastlamayız. Gittim,
    gidildi, gidecek, gitmişlerdi: Örneklerde sadece ünsüz yumuşamasına rastlamaktayız.
    b) Akrabalık ilişkilerine göre diller
    Akrabalık ilişkilerine göre diller beş gruba ayrılır.
    1) Hint-Avrupa dil grubu (İngilizce, Fransızca, Kürtçe, Farsça).
    2) Sami dil grubu (Arapça, İbranice, Akatça).
    3) Bantu dil grubu: (Orta ve Güney Afrika dilleri).
    4) Çin dilleri (Çin ve Tibet).
    5) Ural-Altay dil grubu (Fince, Macarca, Uygurca, Türkçe, Moğolca).
    Yukarıda da belirtildiği gibi Kürtçe Hint-Avrupa dil grubunda yer alır. Hint-Avrupa dil
    grubu incelendiğinde, bu gruba dahil dillerde birçok ortak ve yakın sözcük görülür. Bu durum
    aynı dil grubunda yer alan tüm diller için söz konusudur. Bu yakınlık için, hazırladığımız
    örnek tabloya bakmakta yarar vardır:

    Kürtçe İngilizce Almanca Fransızca Farsça Grekçe
    stêr star stern astre sitare astron

    kurt short kurz court - -
    lêv lip lippe levre leb -
    jenû - - geneou - -
    dilop drop tropfen - - -
    nav name name nom name -
    no/na no nein non - -
    tu - du tu/te - -
    nû/niwe new neu neu - -
    neh nine neun neuf - -
    dot douther - - - -
    bira brother - - brader -
    Kürt Dilini Tanıyalım
    5
    Bu konuyla ilgili olarak Minorsky şöyle der5:
    “Kürtçe de Farsça gibi Batı İran dillerinden biridir. Andreas, Salamann, O. Monn,
    Meillet, Lent ve T. Tedesco da Batı İran dillerinin iki gruba ayrıldığını söylerler. Bunlar
    Güney ve Kuzeybatı İran dilleridir ki, iki grup da birbirlerinden çok etkilenmişlerdir.
    Bu etkileşim ve benzerliklere rağmen, günümüz İran dillerinin birbirlerine yabancı
    gelen birçok özellikleri vardır. Kürtçe ve Farsça özgün niteliklere sahiptirler. Kürtçe
    Kuzeybatı İran kolunda yer almaktadır.”
    Birçok kişi, Kürtçe ve Farsçada bulunan ortak kelimelerden dolayı, Kürtçeyi Farsçanın
    bir lehçesi gibi tanımlar. Ama Kürtçeyi yakından inceleyenler bunu kesinkes reddederler.
    Kürtçe ve Farsça arasındaki bazı ayrılıkları sıralayalım.

  2. #2
    BırayeDelal - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Title
    Yeni Üye
    Üyelik tarihi
    20.Haziran.2011
    Mesajlar
    12
    Konular
    3984
    Aldığı Beğeni
    5
    Verdiği Beğeni
    0
    Emeğine yüreğine sağlık paylaşım için teşekkürler...

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •