AŞIK VEYSEL





Hayatı ve Şiirleri

25 Ekim 1894'te Sivas'ın Şarkışla ilçesi Sivrialan köyünde dünyaya geldi. 21 Mart 1973'te yine Sivrialan'da yaşamını yitirdi. Çocukken çiçek hastalığı yüzünden bir gözünü, daha sonra bir kaza sonucu diğer gözünü kaybetti. Saz çalmayı öğrendi. Yunus Emre, Pir Sultan Abdal, Karacaoğlan, Emrah, Dadaloğlu gibi halk ozanlarından etkilenerek türkü yorumu ve sazda ustalaştı. İki kez evlendi. 7 çocuğu oldu. Anadolu'yu kent kent dolaşıp şiirlerini sazıyla seslendirdi. Köy Enstitüleri'nde saz ve halk türküleri dersleri verdi. Ölüm nedeni akciğer kanseri. En güzel şiirlerinden bazılarını ölümünden hemen önce yazdı. Şimdi Şarkışla'da her yıl adına bir şenlik yapılır. Türkçesi yalındır. Dili ustalıkla kullanır. Tekniği gösterişsiz ve nerdeyse kusursuzdur. Yaşama sevinciyle hüzün, iyimserlikle umutsuzluk şiirlerinde iç içedir. Doğa, toplumsal olaylar, din ve siyasete ince eleştiriler yönelttiği şiirleri de var. Şiirleri, Deyişler (1944), Sazımdan Sesler (1950), Dostlar Beni Hatırlasın (1970) isimi kitaplarında toplandı. Ölümünden sonra Bütün Şiirleri (1984) adıyla eserleri tekrar yayınlandı.



DOSTLAR BENİ HATIRLASINBen giderim adım kalırDostlar beni hatırlasınDüğün olur bayram gelirDostlar beni hatırlasınCan bedenden ayrılacakTütmez baca yanmaz ocakSelam olsun kucak kucakDostlar beni hatırlasınAçar solar türlü çiçekKimler gülmüş kim gülecekMurat yalan, ölüm gerçekDostlar beni hatırlasınGün ikindi akşam olurGör ki başa neler gelirVeysel gider adı kalırDostlar beni hatırlasın
ALA GÖZLÜ BENLİ DİLBERAla gözlü benli dilberBir gün gelsen bize doğruSeni sevdim can ü dildenÇekme kendini naza doğruNe pervam var ne de perdemSanma beni hali bir demSöyler seni teller her demKulak versen saza doğruAşığa zülfükar isenGülşende güle zar isenHakikatli bir yâr isenBen geleyim size doğruGönülleri bir edelimGayrileri biz nidelimİkimiz de bir gidelimYürüyelim ize doğruBir gün için feryadı zarBülbül eder her dem seherAç sinemi gel gör ne varArttı derdim yüze doğruKafi derdim bir derd katmaVeysel'i yabana atmaKerem eyle çok uzatmaKavuşalım yaza doğru
SEN BİR CEYLAN OLSANSen bir ceylan olsan ben de bir avcıAvlasam çöllerde saz ile seniBulunmaz dermanı yoktur ilacıVursam yaralasam söz ile seniKurulma sevdiğim güzelim deyinBağlanma karayı alları geyinBen bir çoban olsam sen de bir koyunSeslesem elimde tuz ile seniKoyun olsan otlatırdım yayladaTellerini yoldurmazdım hoyradaBalık olsan takla dönsen deryadaDüşürsem toruma bez ile seniVeysel der ismini koymam dilimdenAyrı düştüm vatanımdan ilimdenKuş olsan da kurtulmazdın elimdenEğer görsem idi göz ile seni
YUMMA GÖZÜN KÖR GİBİKambur felek sanki beni kayırdıEşten dosttan nazlı yardan ayırdıGizli sırrım memlekete duyurduSanki benim bir ettiğim var gibiKimine at vermiş eştirir gezerKimine aşk vermiş coşturur gezerKimine mal vermez koşturur gezerSanki bunu zengin etmek zor gibiBir kısmına yayla vermiş köy vermişBir kısmına büyük büyük pay vermişSevdiğine güzellikle boy vermişAl yanaklar şule verir nur gibiBirinin aklı yok deli divaneBir kısmı muhtaçtır acı soğanaBir kısmını zengin etmiş yan yanaŞimdi kendi saklanıyor sır gibiKimine saz vermiş çalar eğlenirKimi zevk içinde güler eğlenirVeysel gözyaşlarını siler eğlenirYeter gayri yumma gözün kör gibi
UZUN İNCE BİR YOLDAYIMUzun ince bir yoldayımGidiyorum gündüz geceBilmiyorum ne haldeyimGidiyorum gündüz geceDünyaya geldiğim andaYürüdüm aynı zamandaİki kapılı bir handaGidiyorum gündüz geceUykuda dahi yürüyorumKalmaya sebeb arıyorumGidenleri hep görüyorumGidiyorum gündüz geceKırkdokuz yıl bu yollardaOvada dağda çöllerdeDüşmüşüm gurbet ellerdeGidiyorum gündüz geceŞaşar Veysel işbu haleGah ağlaya gahi güleErişmek için menzileGidiyorum gündüz gece
SON ŞİİRİSelam saygı hepinizeGelmez yola gidiyorumNe şehire ne de köyeGelmez yola gidiyorumGemi bekliyor limandaGideceğim bir ummandaGözüm kalmadı cihandaGelmez yola gidiyorumEşim dostum yavrularımİşte benim sonbaharımVeysel karanlık yollarımGelmez yola gidiyorum
BEN GİDERİM SAZIM SEN KAL DÜNYADABen giderim sazım sen kal dünyadaGizli sırlarımı aşikar etmeLâl olsun dillerin söyleme yadaGarip bülbül gibi ah ü zar etmeGizli dertlerimi sana anlattımÇalıştım sesimi sesine kattımBebe gibi kollarımda yaylattımHayali hatır et beni unutmaBahçede dut iken bilmezdin sazıBülbül konar mıydı dalına bazıHangi kuştan aldın sen bu avazıSöyle doğrusunu gel inkar etmeBenim her derdime ortak sen oldunAğlarsam ağladın gülersem güldünSazım bu sesleri turnadan m'aldınPençe vurup sarı teli sızlatmaAy geçer yıl geçer uzarsa araGiyin kara libas yaslan duvaraYanından göğsünden açılır yaraYâr gelmezse yaraların elletmeSen petek misali Veysel de arıİnleşir beraber yapardık balıBen bir insanoğlu sen bir dut dalıBen babamı sen ustanı unutma

BENİM SADIK YÂRİM KARA TOPRAKTIRDost dost diye nicelerine sarıldımBenim sadık yârim kara topraktırBeyhude dolandım boşa yoruldumBenim sadık yârim kara topraktırNice güzellere baılandım kaldımNe bir vefa gördüm ne fayda buldumHer türlü isteğim topraktan aldımBenim sadık yârim kara topraktırKoyun verdi kuzu verdi süt verdiYemek verdi ekmek verdi et verdiKazma ile döğmeyince kıt verdiBenim sadık yârim kara topraktırAdemden bu deme neslim getirdiBana türlü türlü meyva yetirdiHer gün beni tepesinde götürdüBenim sadık yârim kara topraktırKarnın yardım kazmayınan belinenYüzün yırttim tırnağınan elinenYine beni karşıladı gülünenBenim sadık yârim kara topraktırİşkence yaptıkça bana gülerdiBunda yalan yoktur herkes de gördüBir çekirdek verdim dört bostan verdiBenim sadık yârim kara topraktırHavaya bakarsam hava alırımToprağa bakarsam dua alırımTopraktan ayrılsam nerde kalırımBenim sadık yârim kara topraktırDileğin var ise Allah'tanAlmak için uzak gitme topraktanComertlik toprağa verilmiş Hak'tanBenim sadık yârim kara topraktırHakikat ararsan açık bir noktaAllah kula yakın kul AllahaHak'kın hazinesi gizli topraktaBenim sadık yârim kara topraktırBütün kusurlarım toprak gizliyorMerhem çalıp yaralarım düzlüyorKolun açmış yollarımı gözlüyorBenim sadık yârim kara topraktırHerkim olursa bu sırra mazharDünyaya bırakır ölmez bir eserGün gelir Veysel'i bağrına basarBenim sadık yârim kara topraktır
GÜZELLİĞİN ON PAR'ETMEZGüzelliğin on par'etmezBu bendeki aşk olmasaEğlenecek yer bulamanGönlümdeki köşk olmasaTabirin sığmaz kalemeDerdin dermandir yaremeİsmin yayılmaz alemeAşıklarda meşk olmasaKim okurdu kim yazardıBu düğümü kim çözerdiKoyun kurt ile gezerdiFikri başka başk'olmasaGüzel yüzün görülmezdiBu aşk bende dirilmezdiGüle kıymet verilmezdiAşık ve maşuk olmasaSenden aldım bu feryadıBu imiş dünyanın tadıAnılmazdı Veysel adıO sana aşık olmasa
GÖNÜL SANA NASİHATIMGönül sana nasihatimÇağrılmazsan varma gönülSeni sevmezse bir güzelBağlanıp da durma gönülNe gezersin Şam'ı Şark'ıYok mu sende hiç bir korkuTerkedersin evi barkıBeni boşa yorma gönülYorulursun gitme yayaHükmedersin güne ayaAşk denilen bir deryayaÇıkamazsın girme gönülBen kocadım sen genceldinBaşa bela nerden geldinKahi indin kah yükseldinŞimdi oldun turna gönülBazı zengin bazı züğürtBazı usta bazı sağırdBazı koyun bazı aç kurtHer irenekten derme gönülVeysel gönülden ayrılmazKahi bilir kahi bilmezYalan dünya yârsiz olmazİster saçı sırma gönül
BU ALEMİ GÖREN SENSİNBu alemi gören sensinYok gözünde perde seninHaksıza yol veren sensinYok mu suçun burda seninKainatı sen yarattınHerşeyi yoktan var ettinBeni çıplak dışar'attınCömertliğin nerde seninEvli misin ergen misinEşin yoktur bir sen misinÇarkı sema nur sen misinBu balkıyan nur da seninKilisede despot keşişİsa Allahın oğlu demişMeryam Ana neyin imişBu işin var bir de seninKimden korktun da gizlendinÇok arandın çok izlendinGöster yüzünü çok nazlandınYüzün mahrem ferde seninBinbir ismin bir cismin varOğlun kızın ne hısmın varHer bir irenkte resmin varNerde baksam orda seninTürlü türlü dillerin varNe acayip hallerin varNe karanlık yolların varSırat köprün nerde seninAdemi sürdün bakmadınCennette de bırakmadınŞeytanı niçin yakmadınCehennemin var da seninVeysel neden aklın ermezUzun kısa dilin durmazEller tutmaz gözler görmezBu acayip sır da senin
HAYALİ KARŞIMA GELDİ BU GECEBilmem hayal miydi yoksa düş müydüGönül arzusunu buldu bu geceYalın kılıç mıydı bir ateş miydiİçerim koz ile doldu bu geceBilemedim gece ile gündüzüSeçemedim güneş ile yıldızıMestane gözleri mestetti biziAklımı başımdan aldı bu geceMah yüzüne bakma ile doyulmazSıra sıra benleri var sayılmazAşk meyinden içen aşık ayılmazBilemedim bana noldu bu geceDurmaz yanar gerçeklerin çırağıYakın olur ehl-i aşkın ırağıGölköy oldu Veysel'lerin durağıHayali karşıma geldi bu gece
ANAMADokuz ay koynunda gezdirdi beniNe cefalar çekti ne etti anamAcı tatlı zahmetime katlandıUçurdu yuvadan yürüttü anamAnaların hakki kolay ödenmezAnalara ne yakışmaz ne denmezKan uykudan gece kalkar gücenmezEmzirdi salladı uyuttu anamDoğurdu beni Sivas ilindeSivralan Köyünde tarla yolundaAzığı sırtında orak elindeTaşlı tarlalarda avuttu anamBen yürürdüm anam bakar gülerdiHuysuzluk edersem kalkar döverdiHemen kucaklayıp okşar severdiÇirkin huylarımı soyuttu anamÇocuğudum anam bana ders verdiOkumamı çalışmamı ön gördüMilletine bağlı ol da dur derdiVatan sevgisini giyitti anamTükenmez borcum var anama benimOnun varlığından oldu bedenimKimi köylü kızı kimisi hanımTa ezel tarihte kayıtlı anamVeysel der kopar mi analar bağıAnalar doğurmuş ağayı beyiİşte budur sözlerimin gerçeğiOkuttu öğretti büyüttü anam
KARA KAŞ ALTINDA ELA GÖZ OLSAMHer sabah her sabah suya giderkenYâr yolunda toprak olsam toz olsamBakıp dört köşeyi seyran ederkenKara kaş altında ela göz olsamUğrunu uğrunu giderken yolaNice dilsizleri getirir dileGövel ördek gibi inerken göleYa bir şahin olsam ya bir baz olsamVeysel ördek olsun sen de göl yârimYeter artık kerem eyle gel yârimLale sümbül mor menekşe gül yârimSen bir çiçek olsan ben bir yaz olsam
ANLATAMAM DERDİMİ DERTSİZ İNSANAAnlatamam derdimi dertsiz insanaDert çekmeyen dert kıymetini bilemezDerdim bana derman imiş bilmedimHiç bir zaman gül dikensiz olamazGülü yetiştirir dikenli çalıArı her çicekten yapıyor balıKişi sabır ile bulur kemaliSabretmeyen maksudunu bulamazAh çeker aşıklar ağlar zarınanYüce dağlar şöhret bulmuş karınanÇağlar deli gönül ırmaklarınanAğlar ağlar göz yaşını silemezVeysel günler geçti yaş altmış olduDöküldü yaprağım güllerim solduGemi yükün aldı gam ilen dolduHarekete kimse mani olamaz