KÖROĞLU


Hayatı ve Şiirleri

Kimliğiyle ilgili iki ayrı tartışma var. Birincisi, 16 ve 17'nci yüzyılda yaşadı. Yeniçeri ocağından yetişen bir şair. 1578-1590 arasındaki Osmanlı-İran savaşlarına katıldı. Bir tür ordu şairidir. Diğeri ise Balkanlar'dan Orta Asya'ya kadar geniş bir alana yayılmış destansı ve türkülü halk öyküsündeki karaman Köroğlu. İkinci Köroğlu, Bolu Gerede çevresinde yaşadı. Asıl adı Ruşen. Devlete karşı ayaklandı. Sivas-Tokat yolu üzerindeki Çamlıbel'e yerleşip eşkıyalık yaptı. Ama adil bir eşkıya idi. Bir başka söylentiye göre de, Bolu Beyi'nin seyisi Yusuf'un oğlu Ruşen Ali asıl Köroğlu'dur. Bolu Beyi, babası Yusuf'un gözlerine mil çektirdi. Ruşen Ali, babasını sağaltmak için Aras Irmağı'na götürdü. Ama ilaç olacak köpükleri kendisi içip yiğitlik ve şairlik gücü kazandı. Çamlıbel'e yerleşip babasının intikamını almak üzere Bolu Beyi'ne savaş açtı. Köroğlu hikayesi, Azerbaycan, İran, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan ve Balkanlar'da da bilinir. Yeniçeri aşığı Köroğlu'nin şiirleri dil ve anlatım bakımından öykü kahramanı Köroğlu adına söylenen şiirlerden çok farklıdır. Köroğlu ile ilgili ilk araştırmayı Pertev Naili Borotav yaptı. Cahit Öztelli'nin de Köroğlu-Dadaloğlu ve Kuloğlu adlı yayınlanmış bir araştırması var.




BENDEN SELAM OLSUN BOLU BEYİ'NEBenden selam olsun Bolu Beyi'neÇıkıp şu dağlara yaslanmalıdırOk gıcırtısından kalkan sesindenDağlar seda verip seslenmelidirDüşman geldi bölük bölük dizildiAlnımıza kara yazı yazıldıTüfenk icad oldu mertlik bozulduEğri kılıç kında paslanmalıdırKöroğlu düşer mi hele şanındanÇogunu ayırır er meydanındanKırat köpüğünden düşman kanındanÇevrem dolup şalvar ıslanmalıdır

BAĞDAT'A SEFER EDENLERBağdat'a sefer edenlerHoylu'm nic'oldu gelmediTurna teline gidenlerHoylu'm nic'oldu gelmediBağdat'a sefer eyledimHoylu'm da kaldı gelmediAcem ile ceng eyledimHoylu'm da kaldı gelmediDüğünü bozup gidenlerBadeyi süzüp gidenlerAcem ile ceng edenlerHoylu'm nic'oldu gelmediN'olsam koç Köğoğlu n'olsamHoylu'yu düşümde görsemN'olaydı da ben de ölsemHoylu'm da kaldı gelmedi

HAN OĞLUM AYVAZ
Dinle sözlerimi han oğlum AyvazYükletin kervanı dengine bakınErlik meydanına girdiğin zamanKuşanın kılıcı gencine bakınDüşmanın üstüne eyledim akınDönüşüm yok zamanım yakınFakir fukarayı incitmen sakınMal yemez tamahkar zengine bakınKöroğlu her zaman kurdu meydanıBen bilirim yahşi ile yamanıAman dileyenden kesmen amanıDertli olanların derdine bakın


KARLI DAĞLARIN ARDINDAN
Karlı dağların ardındanYel olup estiğin var mıTek başına bu çöllerdeOrdular bastığın var mıKargıyı ucundan sallaDüşman deme eyvallahHer taraftan üç beş kelleTerkiden astığın var mıKöroğlu söyle şanındanKuş uçurmaz divanındanAvuçla düşman kanındanDoldurup içtiğin var mı

YÜRÜN ASLANLARIM SAVAŞ EDELİM
Yürün aslanlarım savaş edelimBuna kavga derler bey ne paşa neHaykırıp haykırıp kelle keselimSeyreyleyin eli ayağı şaşanaYürü beyler cenge harbi çalınırİyi kötü bu meydanda bilinirKılıç değer adam iki bölünürNusret bizim beyler neci paşa neGürzün kösteğini kola takmalıArap atı sağa sola yıkmalıKargılar mızraklar birden kalkmalıFırsat vermen Arap atlar kaçanaKöroğlu der durun edek cengimizBundan belli olsun yiğit hangimizÜç saat sürmeli burda hengimizTarih yazın şu dağlara nişane

MERT DAYANIR NAMERT KAÇAR
Mert dayanır namert kaçarMeydan gümbür gümbürdenirŞahlar şahı divan açarDivan gümbür gümbürdenirYiğit kendini öğendeOklar menzilin döğendeSespe kalkana değendeKalkan gümbür gümbürdenirOk atılır kalasındanHak saklasın belasındanKöroğlu'nun narasindanHer yan gümbür gümbürdenir