'Aram Dîkran'a Vefa borcu'/ Erdal Alıçpınar
Özgür Politika 8 Mart 2005

Kürt sanatçılardan Kürt halkının mücadelesine emek veren ve geçtiğimiz yıl 50. sanat yılı kutlanan Ermeni asıllı "Aram Dîkran'a Vefa borcu". Albüm Kürt sanat camiasında bir ilk olma özelliğini taşıyor.

Kürt sanatçılar "Aram Dîkran'a Vefa borcu" adıyla başlattıkları albüm çalışmasını sonuçlandırdı.

Kürt sanatçılar Kürt halkının verdiği mücadeleye yaptığı sanatsal çalışmalar ile katkıda bulunan Ermeni asıllı Aram Dîkran'a olan vefa borçlarını ödemek amacıyla başlattıkları 6 aylık müzik çalışmasını tamamladı. "Evîna Aram" adıyla Newroz'da çıkacak olan albümde Aram Dîkran'a ait 260 besteden 14'ü değişik Kürt sanatçısı tarafından seslendirildi. Projesini sanatçı Serhat'ın (ÇarNewa) ve müzik yönetmenliğini Mehmet Gül'ün (Memo) yaptığı albüm çalışması aynı zamanda Kürt sanat camiasında bir ilk olma özelliğini taşıyor.

Kürt sanatçılar Kürt halkının mücadelesinde emeği olan böylesi değerli insanlara hayattayken kendi vefa borcunu ödemeleri gerektiğini belirtiyorlar.

Mîr ve Kom müziğin katkıları ile sonlandırılan çalışmada yer alan sanatçılar ve seslendirdikleri parçalar ise şöyle: Beser Şahîn (Ey Welato) Fate (Siya Dare) Rotinda (Yerîvan) Seyîtxan (Leylane) Gülîstan (Sebra Dila) Serhat-ÇarNewa (Yaramina Bedêw) Harun Koma Rewşên (Hatîn) Dîyar (Leyla) Xelîl Xemgîn (Xemillî Zozan) Kawa (Zerîyamin) Delîl (Zar Buma) Şemdîn (Şeva Tarî) Xêro Abbas (Şev çû) Xemgîn Bîrhat (Gul Firoş)

Yaşamını Kürt müziğine adadı

"Aram Dîkran'a Vefa Borcu" adıyla yapılan çalışmada sesleri ve yorumları ile yer alan sanatçılar Aram Dîkran'ın kendileri ve Kürt sanatı açışından hangi duyguları ifade ettiklerini gazetemize değerlendirdiler:

Xêro Abbas: Aram Dîkran'ın Kürtler için yaptıkları karşısında böyle bir çalışma azdır.

Böyle bir projeyi hazırlamak çok iyi ve güzel bir adım. Aram Dîkran tüm yaşamını Kürt müziğine adayan bir insan. Beni en çok sevindiren Aram hala yaşıyor ve müzik yapıyor. Kürtlerin Aram Dîkran'ın hayatını belgeselleştirmeleri gerektiğini düşünüyorum. Umarım aramızda yıllarca kalır ve Kürt sanatına hizmet eder.

Gülîstan: Kürt sanatının öncülerinden ve doğru anlamda emek veren bir sanatçı. Müzikte birçok sanatçıda bazı yönler eksiktir. İyi söyler ama enstrümantalleri çalamaz ya da beste yapamaz. Oysa Aram Dîkran bir orkestra gibidir. Tek kişidir ama çok yönlüdür. Küçük yaştan itibaren bu yorum tarzıyla büyüdüm. Tabi şimdi onun parçalarını yorumlamak inanılmaz bir haz veriyor.

Dîyar: Kürt halkının değerli dostu sanat çınarımız Aram Dîkran'ın 50. sanat yılını kutlamak için sanatçı arkadaşlarımla bu büyük ustanın eserlerini seslendirmekten büyük onur duyuyorum. Kendisini sevgi ve saygılarımı sunuyorum.

'Sanat ideollerimdendir'

Besêr Şahîn: Kürt müziğinin temel duygularından biri olan Mamostê Aram adına yapılan albüm çalışmasında ben de değerli hocamızın bir öğrencisi olarak kendisinin çok sevdiğim bir eserini seslendiriyorum. Bir ömür boyu Kürt müziğine hizmet etmiş duygularımızı sanatımızı yaşatmış değerli Aram hocamıza Kürt sanatçılarının sahip çıkması çok anlamlı bir projedir. Aram Dîkran benim sanat ideollerimdendir. Aram Hocam'ı sahne yaşamımın bir parçası olarak hep yaşıyorum. Kürt toplumu ve Kürt kültürü kendisine minnettardır. Ve iyiki varsın diyorum.

Kawa: Annemin ve babamın severek dinlediği Aram Dîkran'ı küçük yaştan itibaren severek ve büyük bir beğeni ile takip ediyor ve dinliyorum. Kürt müziğinde değerli eserler ile yaptığı katkılarla Kürt sanat camiasında sanatçıların yetişmesinde esin kaynağı olmuştur. 'Aram Dîkran'a Vefa Borcu' adıyla yapılan bu projede benim de şarkı okumam önerisi geldiğinde çok sevindim. Onun bize kazandırdıkları elbetteki böylesi bir proje ile ödenemez. Önemli olan onun mirasını yaşatmak ve dahada ileri götürmek gerekir.

Şemdîn: Benim ve çevremizin sürekli Erivan radyosunda kendine has tarzıyla severek dinlediğimiz Aram Dîkran'ı ilkin 1989 yılında Heftêye Çanda Kurdistan ile Hollanda'da gördüm. Önceleri sesini Erivan radyosunda dinliyorduk. Fakat canlı gördüğümde çok sevindim. Aram Dîkran kendisi Ermeni halkından olduğu halde Kürt müziğine yeni bir tarz yeni bir stil katmıştır nasıl ki M.Arif Cizrawi'nin tarzı Mehmet Şexo'nun tarzı varsa Arma Dîkran'ında kendine has tarzı vardır. Sade yumuşak ve dinlenebilir bir tarzdır. Aram Dîkran Karapete Xaço Dawide Xılo Pirani Gevork bunların hepsinin Kürt müziğinde büyük katkıları vardır. Böyle bir albümde sanatçı arkadaşlarım ile Aramê Dîkran için okumam bana büyük sevinç ve moral vermiştir.

Seyîtxan: Arame Dîkran 60'lı yıllardan sonra Kürtçe'nin Kurmancî lehçesiyle seslendirdiği ve kendi tarzıyla yeni Kürtçe halk şarkılarıyla Kürtler arasında tanınan ve sevilen Ermeni asıllı halk sanatçısıdır. Ermeni katliamı sonrası Aram ve babası Kürt çevreleri ile içine girdiği iyi ilişkilerden ötürü melodi ve halk türkülerine olan ilgisiyle Kürtler arasında hem sevilir ve hem de özel bir konumdadır. Bu sevgiyi ve ilgiyi bıkmadan uzun bir solukla günümüze kadar şarkılarıyla karşılığını verir. Ben Arame Dîkrani ilk kez Erivan radyosunda dinledim. Sesinden ve berak Kurmancısından etkilendim. Bıkmadan eserlerini dinledim. Zamanla onun eserlerinden kendime özgü bulduklarımı sahnelerde seslendirdim. Arame Dîkran salt Kürt halk şarkılarını seslendirmedi. Aynı zamanda 20 yıllık Kürt mücadelesini eserlerine konu edindi. Kürtlerin ve sevenlerin gönlünde taht kurmuş bir halk sanatçısıdır.

'Tüm zamanlarda güncelliğini korudu'

Memo: Öncelikle şunu belirtmeliyim Aram Dîkran gibi ki kendisi Ermeni olduğu halde yaşamını Kürt müziğine adayan bir sanatçıya bir albümle elbette vefa borcumuzu ödeyemeyiz. Ama bu albümle azda olsa ona olan saygımızı iletmeye çalıştık. Ben Aram Dîkran'ın son iki albümünü de yönettim ama bu projenin yeri çok farklı benim yanımda. Onun tüm şarkıları tüm zamanlarda güncelliğini korudu ve koruyacaktır. Tüm içtenliğimle söylüyorum bu albümde var olmak bana büyük heyecan verdi. Umarım Kürt sanatına emek vermiş tüm sanatçılar zamanında hatırlanılır.

X.Xemgîn: Aram Dîkran'ın Kürt sanatındaki yerini bir çınar ağacına benzetiyorum. Aram yaşamda saygıyla örnek gösterilecek biridir. Bu nedenle Aram stranları ve folklorün ustası ve aşk şarkısıdır. Aram'ın türküsünü Aram'a okuduğum için kendimi çok mutlu hissediyorum. Onun işlediği tema onu bizde yaşatacaktır.

Rotînda: Aram Dîkran bir ekol ve Kürt müziği için de Kaniya stranan diyebiliriz. Aram Dîkran binlerce yıldır kardeşçe yaşayan Ermeni ve Kürtler arasında nadide bir sanat köprüsü gibidir. Böylesi bir çalışma sanat ve Kürt müziğinin arşivi adına çok yerinde ve de anlamlıdır. Bu bir ilktir ama devamı gelecek bu anlamda böyle bir çalışmada yer almak benim için de sevindiricidir. İnanıyorum ki halkımız bu çalışmaya gereken önem ve değeri verecektir.

Delîl: Bu projede yer almam benim için onur verici. Kürt müziğine ve kültürüne büyük katkısı olan Aram Dîkran için ne yapsak az. Vefa borcumuzu ödememiz mümkün değil. Bir de ilk defa bizim camiada bir sanatçı hayattayken böylesi bir projeyle onurlandırılıyor. Buda herkese nasip olmaz. Benim için Arame Dîkran Kürt ve Ermeni halkının kardeşliğinin simgesidir.

'Kürt müziğinin tuzu biberidir'

Serhat (ÇarNewa): Bu çalışmanın sadece müzikal bir çerçevede düşünülmüş bir proje olmadığı belirtemek lazım. Aram Dîkran bu topraklarda yaşayıp oradaki kültürü birikimi şarkılarına yansıtmış. Onları değiştirip yok saymak yerine bu topraklarda yaşayan hakların kültürel zenginliğine bir miras olarak alıp günümüze bütün güzelliği ile taşımış ender sanatçılardan biridir. Bu projeyi onun Kürt müziğine olan katkılarını düşündüğüzde küçük bir başlangıç olarak kabul etmek gerekiyor.

X.Bîrhat: Aram Dîkran'ın tarzı sesi kullandığı enstürmanteli Kürt müziğinde ayrı bir yeri var. Kürt müziğinin tuzu biberidir. Aram Dîkran çocukluğumda Erivan radyosunda dinlediğim o melodiler ile büyüdük. Yaşamımda ve sanatsal hayatımda ilgi ile takip ettiğim bir sanatçıdır. Böyle bir yapıtta yer almaktan dolayı kendimi şanslı görüyorum.

Fatê: Çocukluğumda hep anlatılırdı Ermeni katliamının nasıl yapıldığı. Aram Dîkran Ermeni halkından olmasına rağmen Kürt sanatı ve halkı için hizmet verdi. Hiç bir sanatçının yapamadığını yapan Aram Dîkran benim sanatsal yaşamımda özel bir yeri var. Bu kasette okuduğum parçayı ilk kasetimde de okumuştum. Böylesi bir çalışmada yer almak gurur vericidir benim için.