Toplam 9 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 9 arasi kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    SüPéR ViP BaYaN
    Üyelik tarihi
    Jan 2009
    Mesajlar
    3.648

    Standart hz. muhammedin medine hayatı

    Hicretin Birinci Senesi

    Medine ve Ahalisi


    Resûl-i Ekrem Efendimizin hicretiyle Medine, İslâm merkezi haline gelmiş oluyordu. Bu bakımdan o zamanki medine ve ahalisi hakkında kısaca mâlumat vermekte fayda vardır.

    Şimdiki gibi o zaman da Medine, Arabistan Yarımadasının mühim şehirlerinden biri sayılıyordu. Vadi olan arazisi oldukça genişti. Vadi tamamen dağlarla çevriliydi. İklimi tatlı, arazisi münbitti. Havası güzel, suyu serin ve oldukça boldu. Yağışı Mekke***8217;den fazlaydı.

    Hz. Resûlullahın hicretine kadar şehir Yesrib ismini taşıyordu. Bu adı, buraya ilk gelip yerleşen ***8220;Yesrib***8221; isimli Amalikalıdan aldığı söylenir.1 Ancak, bu kelimede ***8220;fesad***8221; mânâsı bulunduğundan Peygamberimiz bu ismi beğenmedi ve onu ***8220;Medine***8221; diye değiştirdi. Artık Müslümanlar arasında şehir ***8220;Yesrib***8221; diye değil, ***8220;Medine***8221; adıyla anılmaya başladı. Bir ara ***8220;Medinetü***8217;n-Nebî***8221; diye anıldıysa da, sonraları sadece ***8220;Medine***8221; olarak kaldı. Tarihçiler Medine***8217;nin 94 kadar ismi bulunduğunu kaydederler ve bunları teker teker zikrederler.2

    Medine***8217;de Müslümanlardan başka Yahudî ve Hıristiyanlar da oturuyordu. Bu bakımdan nüfusu kalabalık bir şehirdi. O zamanki nüfusunun 10 bin civarında olduğu tahmin edilmiştir.

    Buradaki Müslümanlar Evs ve Hazreç kabilelerine mensup idiler. Evs ve Hazreç adındaki iki kardeşten üreyip çoğalan bu iki kabile arasında Arapların seciyeleri icabı ihtilâflar, kavgalar ve çarpışmalar birbirini kovalamıştı. Bu dahilî muharebelerin sonuncusu Buâs Harbi idi ki, yüz yirmi sene devam etmiş ve Efendimizin Medine***8217;ye hicretlerinden beş sene kadar önce son bulmuştu. Bu kanlı muharebede her iki taraftan da en namlı bahadırlar ölmüş veya mâlül düşmüşlerdi. İşte Ensar böyle perişan bir vaziyette iken Resûl-i Kibriyâ Efendimizin hicreti vuku bulmuştu.

    Hicret-i Nebevî ile bu iki kardeş arasındaki düşmanlık, eski uhuvvet ve muhabbetle kayboldu. Dargınlık ve kırgınlıklar tamamen ortadan kalktı. İki taraf şâirlerinin okudukları kahramanlık ve şecâat destanları Arap edebiyatını dolduran ve senelerce kadınlar, çocuklar tarafından terennüm edilen bu asırlık düşmanlığın yeni bir uhuvvete dönmesi, hiç şüphesiz Cenâb-ı Hakkın, Sevgili Efendimize ihsan ettiği bir armağanıdır.1

    Hz. Âişe (r.a.) der ki: ***8220;Buâs günü, Allah***8217;ın kendi Resûlü (a.s.m.) için hazırladığı bir gündür ki, bu muharebenin neticesi üzerine Resûlullah (a.s.m.) Medine***8217;ye hicret etmiştir. Öyle ki, hicret sırasında birbirleriyle çarpışmış Evs ve Hazreç***8217;lerin cemiyetleri dağılmış, eşrafı öldürülmüş ve yaralanmıştı. Bu perişanlık üzerine Allah, birbirleriyle çarpışıp durmuş olan Ensar***8217;ın İslâm camiâsına girmeleri için bu günü Resûlune hazırlamıştır.***8221;2

    Buradaki Yahudiler ise üç kabileye mensup idiler: Beni Kaynuka, Beni Kurayza ve Beni Nadr.

    Şehirde sayıları en az olan Hıristiyanlardı. Bunlar İslâmın Medine***8217;de hızla yayılışı karşısında tahammül edemediler ve kısa bir zaman sonra Medine***8217;den ayrıldılar. Uhud Savaşında müşrikler safında Müslümanlara karşı savaşan bu Hıristayanlar, sonraları Bizans***8217;a sığınmışlardır.

    Siyasî hayat itibariyle Medine, o sırada ibtidaî denecek bir seviyede idi. Henüz kabile hayatı yaşanıyordu. Tıpkı müşrik Araplarda olduğu gibi, Yahudilerde de her kabile kendi başına müstakil bir topluluk teşkil ediyordu. Kendi reislerinden başka hiç bir otorite kabul etmiyorlardı.

    Burada, eşitlik mefhumundan ve tatbikatından da uzak bir hayat tarzı hâkimdi. Meselâ, güçsüz kabilelere ödenen diyet, güçlü ve nüfuzlu kabilelere ödenen diyetin yarısı idi. Cemiyet hayatı kanunlardan mahrum bulunuyordu. Gerektiğinde hakemler seçiliyor ve bu hakemlerin şahsî kanaat ve görüşlerine göre hüküm ve kararlar veriliyordu. Okuma yazma bilenlerin sayısı oldukça azdı.

    İşte Peygamber Efendimiz coğrafî, siyasî, içtimâî yönleriyle ana hatlarını anlattığımız böyle bir şehre hicret edip gelmişti. Önünde mühim vazifeler vardı ve halli gereken çok ağır meseleler kendisini bekliyordu.

    * * *

    Abdullah bin Selâm'ın Müslüman Olması

    Hz. Yusuf***8217;un (a.s.) sülâlesinden olan Abdullah bin Selâm, Medine Yahudîlerinin ileri gelen âlimlerinden biri idi.

    Büyük bir âlim olan babası Selâm***8217;dan birçok şeylerle birlikte, Tevrât***8217;ı ve tefsirini öğrenmişti. Ayrıca babası âhirzamanda gelecek peygamberin sıfat ve alâmetleriyle yapacağı işleri de kendisine anlatmış ve ***8220;Eğer, o Hârun neslinden gelirse, ona tâbi olurum. Yoksa tâbi olmam***8221; demişti. Selâm, Efendimiz henüz Medine***8217;ye gelmeden önce vefât etmişti.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimizin Medine***8217;ye gelişini Müslümanlara müjdeleyen Yahudînin sesini Abdullah bin Selâm da işitmiş ve kendisini tutamayarak, ***8220;Allahü Ekber***8221; deyip tekbir getirmişti.

    Bunu duyan halası, ***8220;Allah seni umduğuna erdirmesin! Vallahi, Mûsa Peygamberin geleceğini duymuş olsaydın bundan fazlasını yapmazdın***8221; diyerek ona çıkışmıştı.

    Abdullah ise, ***8220;Ey hala! Vallahi, gelen onun kardeşidir. O da onun gibi bir peygamberdir!***8221; demişti.

    Bunun üzerine halası, ***8220;Yoksa kıyâmete yakın gönderileceği bize haber verilen peygamber bu mudur?***8221; diye sormuştu.

    Abdullah, ***8220;Evet***8221; cevabını verince de, ***8220;Öyle ise davranışında haklısın***8221; demişti.1

    Resûl-i Kibiryâ Efendimiz Medine***8217;ye teşrif buyurdukları zaman, Abdullah bin Selâm da onu görmek için gitmiş ve Efendimizin nûrlar saçan mübârek simasını görünce, ***8220;Şu simâda yalan yok! Şu yüzde hile olamaz***8221; diye kendi kendine söylenmişti.2

    Peygamberimize Soru Sorması ve İslâmı Kabulü

    Resûl-i Ekrem Efendimiz henüz Ebû Eyyûb el-Ensarî Hazretlerinin evinde misafir kaldığı bir sıradaydı. Abdullah bin Selâm da Efendimizi ziyarete geldi ve ona bir takım suâller sordu. Tevrat***8217;tan sorduğu suâllerine yine Tevrat***8217;a uygun cevaplar alınca şehâdet getirerek Müslüman oldu.1

    Sonra da şöyle dedi:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Yahudî milleti iftiracı, yalancı bir millettir. Yarın benim Müslüman olduğumu duyunca türlü yalanlar uydurup iftirâda bulunurlar. Müslümanlığım duyulmazdan önce beni onlardan sorup mevkiimi tasdik ettiriniz!***8221;

    Peygamber Efendimiz, onu bir tarafa gizleyip Yahudî ileri gelenlerinden bazılarını dâvet etti ve onlara, ***8220;Ey Yahudî cemaâtı, siz benim Allah tarafından gönderilmiş bir peygamber olduğumu pek iyi bilirsiniz. Ben hak dinle geldim, Müslüman olunuz***8221; dedi.

    Yahudîler, ***8220;Biz, senin peygamber olduğunu bilmiyoruz***8221; diye karşılık verdiler ve bu sözlerini üç sefer tekrarladılar.

    Bundan sonra Resûl-i Ekrem, ***8220;Sizin içinizde Abdullah bin Selâm adında birisi var, o nasıl bir kişidir?***8221; diye sordu.

    Yahudîler, ***8220;O, bizim içimizde hayırlı bir babanın oğludur. Kendisi de, babası da en faziletlimiz, en âlimimizdir***8221; diye şehâdet ettiler.

    Resûlullah, ***8220;Abdullah bin Selâm Müslüman olursa siz ne dersiniz?***8221; diye sordu.

    Yahudîler, ***8220;Hâşâ! Abdullah İbn-i Selâm, hiç bir vakit Müslüman olamaz***8221; dediler. Efendimiz suâlini üç sefer tekrarladı. Onlar, her seferinde de aynı inkârî cevabı verdiler.

    Bunun üzerine Resûl-i Kibriyâ Abdullah İbn-i Selâm***8217;ı yanına çağırdı, ***8220;Yâ İbn-i Selâm, gel!***8221; buyurdu.

    Abdullah saklı bulunduğu yerden çıktı ve kelime-i şehâdet getirerek Müslüman olduğunu ilân etti.

    Yahudilere de, ***8220;Ey Yahudî cemâatı! Allah***8217;dan korkunuz! Size geleni kabul ediniz. Vallahi, siz de bilirsiniz ki; o yanınızdaki Tevrat***8217;ta ismini ve sıfatını bulduğunuz Resûlullahdır***8221; diyerek onları İslâma dâvet etti.1

    Fakat Yahudîler, ***8220;Sen yalan söylüyorsun! Sen şerir oğlu şerîrimizsin***8221; dediler ve onu, kıymetini düşürmek için türlü türlü kusur ve kabahatlar isnad ederek kötülediler.

    Abdullah bin Selâm, ***8220;Yâ Resûlallah! Korktuğum işte bu idi. Ben, sana onların gaddar, yalancı, fâcir ve müfteri bir millet olduğunu haber vermemiş miydim? İşte dediğim çıktı!***8221; dedi.2

    Resûl-i Ekrem, Yahudîleri huzurundan çıkardı. Abdullah bin Selâm ise evine gitti. Onun dâveti ile bütün ev halkı ve halası da Müslüman oldu.3

    Yahudîlerin bazı ileri gelenleri Abdullah bin Selâm***8217;ı türlü türlü desise ve sözlerle Müslümanlıktan vazgeçirmeye çalıştılarsa da muvaffak olmadılar.

    Abdullah bin Selâm***8217;la birlikte bir çok Yahudî âlimi de samimi olarak İslâmı kabul edip Müslümanlıkta sebât gösterdiler. İman etmeyen diğer Yahudî âlimleri ise, ***8220;Muhammed***8217;e bizim şerlilerimiz tâbi oldu. Eğer hayırlı olsalardı atalarının dinini terketmezlerdi***8221; diye ileri geri konuşmaya başladılar.

    Bunun üzerine Cenâb-ı Hak indirdiği âyet-i kerimede meâlen şöyle buyurdu:

    ***8220;Ancak onların hepsi bir değildir. Kitap ehlinden dos doğru bir topluluk vardır ki, geceler boyu Allah***8217;ın âyetlerini okurlar ve namaz kılıp secde ederler.***8221;1

    * * *

    Müşriklerin Tehdidi

    Peygamberimiz ve Müslümanların Medine***8217;de hürriyet ve huzurlu bir hayata kavuştuklarını gören müşrikler büs bütün rahatsız olup endişeye kapıldılar.

    Medine***8217;de onları rahat bırakmak istemiyorlardı. Mekke***8217;de uyguladıkları, halkı Resûl-i Ekrem Efendimizden uzaklaştırma tarzını burada da tatbik etmek istiyorlardı. Bu maksatla onu himâyeye söz vermiş bulunan Ensara üst üste muhtıra mahiyetinde ağır dille yazılmış iki mektup gönderdiler. Mektuplarda, Ensarın bu himâyeden vazgeçmesi isteniyor, aksi takdirde başlarına gelecek her türlü hâdiseye razı olmaları gerektiğini belirtiyordu.

    Fakat Kureyş müşriklerinin bu iki muhtırası da Medineli Müslümanlar üzerinde hiç bir menfi tesir meydana getirmedi. Bilâkis sert cevaplarla karşılandı. Böylece Mekkeli müşrikler, Medine***8217;de korku ve tehditle kimseyi Hz. Resûlullahın aleyhine çeviremiyeceklerini de anlamış oluyorlardı.

    Medinelilere gelen bu ihtar mektuplarından Peygamber Efendimiz de haberdâr olmuştu. Bu sebeple Medine devamlı teyakkuz halinde idi. Her an müşrik saldırısı olabilir ihtimaline binâen Resûl-i Ekrem Efendimiz, devamlı ihtiyatlı bulunuyor, Müslümanları da dikkatli ve tedbirli olmaya çağırıyordu. Bu yüzden uyumadıkları geceler bile oluyordu.

    Gerçekten Medine***8217;de Müslümanların durumu oldukça nazikti. Çünkü, buraya hicret etmekle Müşrik Arap kabilelerine boy hedefi olmuşlardı. Elbette, bunun karşısında her zaman uyanık bulunmak gerekiyordu. Müslümanlar en ufak bir gürültü, bir seslenişten dolayı hemen bir araya toplanıyorlardı.

    Hatta bir gün, bir ses işitilmişti. Sesi duyan feryadı basmıştı. Her haslette zirvede olan Resûl-i Kibriyâ cesarette de zirve noktadaydı. Hemen kılıcını kuşanıp, atına atlayarak yanlarına varmış ve kendilerini teselli ve teskin etmişti. Enes bin Mâlik (r.a.) der ki:

    ***8220;Ne zaman bir feryad kopsa, Resûlullahı atla oraya yetişmiş bulurduk.***8221;1

    Mekkeli müşrikler Medineli Müslümanları Resûl-i Ekremin himâyesinden vazgeçirmek için sadece bu muhtıra mahiyetindeki mektupları göndermekle de kalmamışlardı. Bu meyanda bazı ekonomik tedbirlere de başvuruyorlardı. Ayrıca Medine***8217;deki münâfık ve Yahudîlerden bazılarını elde ederek, Müslümanlar arasına fitne ve fesad düşürmeyi de planlı bir şekilde yürütüyorlardı.

    Bütün bunlara rağmen Medineli Müslümanlar Resûlullahı bağırlarına basmada, İslâmı yaşatmada, Muhacir Müslümanlara her türlü yardımda bulunmada zerre kadar tereddüde kapılmadılar ve geri durmadılar. Bilâkis daha ciddi ve samimi bir tarzda bu hizmetlerini devam ettirdiler.

    * * *

    Mücahidlerle Ensar Arasında Kardeşlik Kurulması

    Allah rızası için herşeyini bırakıp Medine***8217;ye hicret etmiş bulunan Muhacir Müslümanlara, Medineli Müslümanlar muhabbet ve samimiyetle kucaklarını açmışlardı. Ellerinden gelen her türlü yardımı onlardan esirgememişlerdi, esirgemiyorlardı.

    Ne var ki, Muhacirler Medine***8217;nin havasına, âdetlerine ve çalışma şartlarına alışkın değillerdi. Mekke***8217;den gelirken de beraberlerinde hiç bir şey getirmemişlerdi. Bu sebeple, Medine***8217;nin çalışma şartlarına ve kendilerine her türlü yardımda bulunduklarından dolayı Ensar adını alan Medineli Müslümanlara ısındırılmaları gerekiyordu.

    Nitekim, Medine***8217;ye hicretten 5 ay sonra Resûl-i Ekrem, Ensar ile Muhaciri bir araya topladı. Kırk beşi Muhacirlerden kırk beşi de Ensardan olmak üzere 90 Müslümanı kardeş yaptı.

    Peygamber Efendimizin kurduğu bu kardeşlik müessesesi, maddî mânevi yardımlaşma ve birbirlerine vâris olma esasına dayanıyor, bu suretle Muhacirlerin yurtlarından ayrılmalarından dolayı duydukları keder ve üzüntüyü giderme, onları Medinelilere ısındırma, onlara güç ve destek kazandırma gayesini güdüyordu.1

    Kurulan bu kardeşlik müessesesine göre, Medineli âilelerden herbirinin reisi, Mekkeli Müslümanlardan bir âileyi yanına alacaktı. Mallarını onlarla paylaşacaklar, beraber çalışıp beraber kazanacaklardı.

    Resûlullah Efendimiz, rasgele iki Müslümanı bir araya getirmemişti. Bilâkis, bir araya getireceklerin durumlarını inceden inceye tetkik ederek, uygun bulduklarını birbirine kardeş yapmıştı. Meselâ, Selman-ı Farisî ile Ebu***8217;d-Derdâ, Ammar ile Huzeyfe, Mus***8217;ab ile Ebû Eyyub Hazretleri arasında mizaç, zevk, hissiyât itibariyle tam bir ahenk vardı.1

    Bu kardeşlik sayesinde, Allah ve Resûlunün muhabbetinden başka herşeylerini geride bırakmış bulunan Muhacirlerin iâşe ve iskân meseleleri de hal yoluna girmiş oluyordu. Ensardan herbiri, Muhacirlerden birini evinde barındırıyor, beraber çalışıyor, beraber yiyorlardı. Bu, neseb kardeşliğini fersah fersah geride bırakacak bir kardeşlikti, îmân ve din kardeşliği idi. Medineli Müslümanlar, yâni Ensar, herşeylerini bu garip, bu kederli, bu yurtlarından uzak bulunmanın hüznünü duyan Müslümanlarla paylaşıyorlardı. Medineli biri vefât edince, Muhacir kardeşi akrabalarıyla birlikte ona vâris oluyordu.2

    Yine, kurulan bu kardeşlik sayesinde büyük bir içtimâi yardımlaşma da temin edilmiş oldu. Muhacir Müslümanlar, sıkıntıdan kurtuldu. Medineli herbir Müslüman kardeş olduğu Mekkeli Müslümana malının yarısını veriyordu. Muhacir kardeşlerine karşı misafirliğin, cömertliğin, kadirşinaslığın, insanlığın en yüce derecesini göstermekten zevk alıyorlardı.

    Medineli Müslümanlar, bunlarla da kalmadılar. Resûlullahın huzuruna çıkarak fedakârlıklarını gösteren şu teklifte bulundular:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Hurmalıklarımızı da, Muhacir kardeşlerimizle aramızda bölüştür!***8221;

    Ancak, Muhacirler o âna kadar ziraatle meşgul olmamışlardı. Zirâat işlerini pek bilmiyorladı. Bunun için Peygamberimiz, Muhacirler namına Ensarın bu teklifini kabul etmedi.

    Fakat, Medineli Müslümanlar buna da bir çare buldular. Zirâattan anlamayan Muhacir Müslümanlar, sadece tımar ve sulama işlerini yapacaklar, onlar da ekip biçeceklerdi. Sonunda çıkan mahsul ortadan pay edilecekti. Resûl-i Ekrem Efendimiz bu teklife razı oldu.1

    Tarih, bir çok göçlere şahid olmuştur. Ama, böylesine mânâlı, böylesine ulvî bir hicreti, dışardan gelenle yerlileri arasında böylesine birbirlerine can u gönülden sarılma, birbirleriyle muhabbetle kaynaşma, birbirleriyle samimiyetle kucaklaşmayı o ana kadar görmüş değildi. Bir daha da göremeyecektir. Bu samimi kaynaşmadan muazzam bir kuvvet doğuyordu. Öylesine bir kuvvet ki, kısa zamanda bütün Arabistan herşeyiyle onlara boyun eğmek mecburiyetinde kalacaktı.

    Muhacirler, ***8220;Ensar kardeşlerimiz bize mal mülk verdi, iâşemizi temin etti***8221; diyerek boş oturmuyorlardı. Bu, îmânlarından gelen gayrete zıttı. Herbiri elinden gelen gayreti göstererek, mümkün oldukça kimseye yük olmamaya çalışıyordu.

    Bunun en canlı örneği, Sa***8217;d bin Rebi***8217;nin yaptığı teklife Cennetle müjdelenen 10 Sahabîden biri olan Abdurrahman bin Avf***8217;ın verdiği cevaptır.

    Resûl-i Ekrem tarafından birbirlerine kardeş tayin edilen Sa***8217;d bin Rebi, Abdurrahman bin Avf***8217;a, ***8220;Ben, mal cihetiyle Medineli Müslümanların en zenginiyim. Malımın yarısını sana ayırdım***8221; demişti.

    Büyük Sahabî Abdurrahman bin Avf***8217;ın verdiği cevap yapılan teklif kadar ibretliydi:

    ***8220;Allah sana malını, hayırlı kılsın. Benim onlara ihtiyacım yok. Bana yapacağın en büyük iyilik, içinde alış veriş yaptığımız çarşının yolunu göstermendir.***8221;2

    Ertesi sabah, Kaynuka çarşısına götürülen Hz. Abdurrahman bin Avf yağ, peynir gibi şeyler alıp satarak ticarete başladı. Resûl-i Ekremin, malının çoğalması ile bereketlenmesi hususundaki duâsına da mazhar olduğundan çok geçmeden epeyce bir kazanç elde etti ve kısa zamanda Medine***8217;nin sayılı tüccarları arasında yer aldı. Şöyle derdi:

    ***8220;Taşa uzansam, altında ya altın, ya da gümüşe rastladığımı görürüm!***8221;1

    Resûl-i Ekrem Efendimizin duâsı bereketiyle fazlaca servet elde eden Hz. Abdurrahman bin Avf, sadece bir defasında 700 deveyi yükleriyle beraber ***8220;Fîsebilillah***8221; tasadduk etmişti.

    Hz. Abdurrahman gibi bir çok Mekkeli Müslüman, Medine***8217;de kendilerine göre birer iş bulmuş ve kendi ellerinin emeğiyle saâdet içinde geçinmeye başlamışlardı.

    Mekkeli Müslümanların, Medineli Müslümanlara yük olmayıp, alınlarının teriyle rızıklarını temin ettiklerini Hz. Ebû Hüreyre***8217;nin ifâdelerinden de anlıyoruz. Bir gün kendisine nasıl olup da, diğer Sahabîlerden çok daha fazla hadis rivâyet ettiği sorulduğunda, meselemize ışık tutan şu cevabı vermişti:

    ***8220;Medineli Müslümanlar çiftiyle çubuğuyla, Muhacirler de çarşı pazarda alışverişle uğraşırken ben, Resûlullahın yanından ayrılmıyordum. Onun söylediklerini dinleyip, ezberliyordum. Onun duâsını almıştım.***8221;2



    Kardeşliğin müsbet neticeleri

    Kurulan bu kardeşlik kısa zamanda müsbet neticesini verdi. Cemiyetin muhtelif tabakaları bu kardeşlik sayesinde birbirleriyle kaynaştı. Bu kardeşlik, kabilecilik gurur ve adavetini de ortadan kaldırdı. Bu suretle niyetleri kudsî, gayeleri ulvî, içleri dışları nur, faziletli bir cemiyet meydana geldi.

    Bu kardeşliğin diğer bir müsbet neticesi ise şu idi: Peygamber Efendimiz, herhangi bir sefere çıkacağı zaman, kardeşlerden birini beraberinde götürür, diğerini ise her iki âilenin mâişetini temin etmek, idaresini yürütmek için Medine***8217;de bırakırdı. Böylece evleri sahipsiz ve hâmisiz kalmıyordu.

    Ensarın, Muhacir kardeşlerine gösterdikleri bu eşsiz samimiyet, misafirperverlik, kadirşinaslık, cömertlik, fedakarlık ve feragâtı Cenâb-ı Hak indirdiği âyet-i kerimesiyle ilân edip bu davranışlarını medhetti:

    ***8220;Daha önce Medine***8217;yi yurt edinmiş ve îmânı kalblerinde yerleştirmiş olanlara gelince: Onlar, kendi yurtlarına hicret eden din kardeşlerini severler, onlara verilen şeyden dolayı gönüllerinde bir kıskançlık duymazlar ve kendileri ihtiyaç içinde olsalar bile onları kendi nefislerine tercih ederler. Kim nefsinin ihtiraslarından korunursa, işte onlar kurtuluşa erenlerin tâ kendisidir.***8221;1

    Evet, kurulan bu ma***8217;nevi kardeşlik hiç bir milletin tarihinde rastlanmayacak eşsiz bir şeref tablosudur. Bu kardeşlik neticesinde meydana gelen dayanışma, yardımlaşma, hayırseverlik, İslâmın inkişâfa başlaması dönemine rastlamış olması bakımından da oldukça mühim bir tesir icra etmiştir. ***8220;Hiç tereddüt etmeden denilebilir ki, çeyrek asır zarfında İslâm nûrunun âlemin her tarafına yayılması, İran***8217;ın tamamen fethi, Doğu Roma İmparatorluğunun tehdid edilmesi hep bu dinî kardeşliğin resaneti [kuvvet] eseridir.***8221;2



    Muhacirlerin kendi aralarında kardeş yapılması

    Resûl-i Ekrem ayrıca, Muhacir Müslümanlar arasında da kardeşlik kurdu.

    Bir gün, Hz. Ebû Bekir ile Hz. Ömer elele tutuşmuş geliyorlardı. Bu samimi manzarayı seyreden Peygamber Efendimiz, yanındaki Sahabîlere, ***8220;Nebîler ve Resûllerden başka, bütün önceki ve sonrakilerden Cennetlik olanların kemâl çağına erenlerinden iki büyüğüne bakmak isteyen, şu gelenlere baksın***8221; buyurdu, sonra da onları birbirine kardeş yaptı.1

    Resûl-i Ekrem, Mekkeli Müslümanları teker teker birbirlerine kardeş yapıyordu. O sırada Hz. Ali çıkageldi. Gözyaşları arasında şöyle dedi:

    ***8220;Yâ Resûlallah, sen Sahabîleri birbirine kardeş yaptın. Benimle hiçbir kimse arasında kardeşlik kurmadın?***8221;

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Yâ Ali, sen dünyada ve Âhirette benim kardeşimsin***8221;2 buyurarak gözyaşlarını dindirdi.

    * * *

    Mescid-i Nebevînin İnşası

    Hicretin 1. senesi: Milâdi 622.

    Resûl-i Ekrem, Medine***8217;ye teşrif buyurduklarında, içinde cemaatle namaz kılabilecekleri, gerektiğinde toplanıp meselelerini konuşabilecekleri bir yerden mahrum bulunuyorlardı. Bu mühim vazifeler için merkez teşkil edecek bir mescid gerekiyordu.

    Efendimiz, Medine***8217;de ilk olarak bu mescidi inşâ etmekle işe başladı.

    Şehre ilk girdiklerinde devesi Neccaroğullarından Sehl ve Süheyl adında iki yetimin üzerinde hurma kuruttukları arsalarına çökmüştü. Bu iki yetim Medineli Müslümanlardan Muaz bin Afra***8217;nın (r.a.) himâyesinde bulunuyorlardı. Resûl-i Ekrem, bu arsayı satın almak istediğini Muaz Hazretlerine bildirdi. Ancak, bu fedakâr Sahabî arsanın bedelini, himâyesindeki iki yetime vererek bu büyük şeref ve ücrete nail olmak için bağışlamak istediğini söyledi. Fakat Peygamberimiz kabul etmedi. Sonra da arsa sahibi iki yetimi çağırarak, arsalarının bedelini ödemek istedi. İki genç yetim de, ***8220;Yâ Resûlallah! Biz onun bedelini ancak Allah***8217;tan bekleriz. Sana onu Allah rızası için bağışlarız***8221; dediler.

    Resûl-i Ekrem, gençlerin bu tekliflerini de kabul etmedi ve bedeli olan 10 miskal altına arsayı satın aldı. Bu miktarı Resûl-i Ekrem Efendimizin emriyle Hz. Ebû Bekir onlara hemen ödedi.1

    Fedakâr Sahabîler tarafından arsa kısa zamanda ter temiz hale getirildi ve Resûlullahın emriyle kerpiçler kesilip hazırlandı.

    Peygamberimiz, mescidin temelini atacağı sırada, yanında Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali bulunuyordu. Müslümanlardan oraya uğrayan biri, ***8220;Yâ Resûlallah! Yanında sadece şu bir kaç kişi mi var?***8221; diye sordu.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz cevaben, ***8220;Onlar benden sonra işi yönetecek olanlardır***8221; buyurdu. Onu takiben sırasıyla Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali temele birer taş koydular. Böylece Mescid-i Nebevî***8217;nin temelleriyle birlikte Dört Halife devrinin manevi temelleri de atılmış oluyordu.

    Mescidin inşasında Peygamber Efendimiz, bilfiil durmadan dinlenmeden çalıştı. Bir taraftan mübârek elleriyle kerpiçler taşırken, diğer taraftan Müslümanları şevk ve gayrete getirici şu sözleri söylüyordu:

    ***8220;Taşıdığımız şu yük, ey Rabbimiz!

    ***8220;Hayber***8217;in yükünden daha hayırlı, daha temiz,

    ***8220;Yâ Rab! Hayır, ancak âhiret hayrı!

    ***8220;Sen, Muhacirle Ensar***8217;a acı!***8221;1

    Durup dinlenmeden yapılan çalışma neticesinde Mescid-i Nebevînin inşâsı kısa zamanda tamamlandı. Her türlü süsten uzak dört duvarı kerpiçten olan bu kudsî mâbedin tavanı yoktu. Henüz Kâbe kıble olarak tayin edilmemiş bulunduğundan, kıblesi Kudüs***8217;e doğru idi. Dörtgen şeklinde idi ve üç kapısı ile bir de mihrabı vardı. Mihrab yerine sıra halinde hurma gövdeleri dizilmişti. Minberi yoktu. Sadece Resûlullahın hutbe irâd buyururlarken dayanmaları için bir hurma kütüğü bulunuyordu. Sonraları Sahabîlerin arzusu üzerine üç basamaklı bir minber yapıldı.2 Mescid-i Nebevî değişik tarihlerde tâdilatlar görerek bugünkü şeklini almıştır.

    Mescid-i Nebevî, sadece cemâatle namaz kılmak için kullanılmıyordu. Bunun yanında Müslüman nüfusun dinî ihtiyaçları da burada karşılanıyordu. Ayrıca, burada öğretim yapılıyor, elçi ve kabile temsilcileri de, ilerde görüleceği gibi kabul ediliyordu.

    Mescid-i Nebevînin yanına ayrıca kerpiçten, önce biri Hz. Sevde diğeri Hz. Âişe***8217;ye mahsus olmak üzere iki oda yapıldı. Odaların üzerleri hurma kütüğü ve dalları ile örtüldü. Sonraları Resûl-i Ekrem başka zevceler alınca odalar arttırıldı. Dördü kerpiçten olan odaların beşi ise taştandı. Hepsinin üzeri hurma dallarıyla tavanlanmıştı.

    Mescid-i Nebevî***8217;ye bitişik odalar yapılınca Peygamber Efendimiz Ebû Eyyûb el-Ensârî***8217;nin evinden oraya taşındı.1



    Hanînü***8217;l-Ciz***8217; mûcizesi

    Mescid-i Nebevî ilk yapıldığı sırada minbersizdi. Resûl-i Ekrem, hutbe irâd buyurduklarında kuru bir hurma kütüğüne dayanırdı.

    Uzun müddet böyle devam etti. Bilâhare, Ashabın isteği üzerine üç basamaklı bir minber yapıldı. Artık Peygamber Efendimiz buraya çıkıp halka hitapta bulunuyordu.

    Resûl-i Ekrem, yapılan minbere çıkıp ilk hutbesini okuduklarında, hamile deve ağlayışını andıran acı sesler ve ağlamalar duyuldu. Baktılar, ortalıkta ne hamile deve ve ne de deve yavrusu vardı. Ağlayan o kuru direkti. Kütüğün deve gibi ağlayışını Peygamber Efendimizle birlikte Ashab-ı Güzin de duyuyordu. Bir türlü susmuyordu. Fahr-ı Âlem, minberden inip yanına geldi. Elini üstüne koyup teselli edince sustu. Hatta hurma kütüğünün deve gibi sızlamasını işiten Sahabîler de göz yaşlarını tutamamışlar, hüngür hüngür ağlamışlardı.

    Evet, kuru direk Efendimizden uzak kaldı diye ses verip ağlıyordu. Üzerinde yapılan ***8220;Zikrullah***8221;dan ayrı kaldı diye hamile deve gibi enin ediyordu. Kuru direği teselli edip susturan Resûl-i Ekrem Ashabına dönerek şöyle buyurdu:

    ***8220;Eğer, ben onu kucaklayıp teselli vermeseydim, Resûlullahın ayrılığından kıyâmete kadar ağlaması böyle devam edecekti.***8221;1

    Resûl-i Ekremin emriyle bu kütük, minberin altına kazılan bir çukura gömüldü. Sonraları Hz. Osman devrinde Mescid yıktırılıp yeniden tamir edildiğinde Übeyy bin Ka***8217;b Hazretleri onu evine aldı ve çürüyünceye kadar sakladı.2

    Kuru hurma kütüğünün, cemâatın gözleri önünde ağlayıp sızlaması Hz. Resûlullahın parlak bir mucizesiydi. Evet, cin ve ins Peygamberler Peygamberini tanıdıkları gibi, cansız kuru ağaçlar da onu tanıyor, vazifesini biliyor ve davasını halleriyle tasdik ediyorlardı.

    Hasan-ı Basrî Hazretleri, bu mu***8217;cizeyi talebelerine ders verirken, kendisini tutamaz göz yaşları arasında şöyle derdi:

    ***8220;Ağaç, Resûl-i Ekreme (a.s.m.) meyl ve iştiyak gösteriyor. Sizler o Resûle meyl ve iştiyak göstermeye daha ziyade müstahaksınız.***8221;3

    Kuru, câmid ağaçlar Kâinatın Efendisine meyl ve muhabbet gösterirlerken, biz şuurlu insanlar ona karşı lakayt davranırsak, acaba o kuru direklerden daha aşağı bir dereceye düşmüş olmaz mıyız?

    Ona iştiyak ve muhabbet ise ancak Sünnet-i Seniyyesine ittiba etmekle mümkündür.

    Diğer bir rivâyete göre, kuru direk ağlayınca Resûl-i Ekrem Efendimiz elini üstüne koydu ve ***8220;İstersen seni daha önce bulunduğun bahçeye göndereyim. Köklerin tekrar bitsin, hilkatin tamamlansın, yaprak ve meyvelerin yenilenip tazelensin. Ve eğer istersen, Evliyaullahın meyvenden yemesi için seni Cennete dikeyim?***8221; diye sordu.

    Kuru ağaç, arzusunu şöyle dile getirdi:

    ***8220;Beni Cennette dik ki, meyvelerimden Cenâb-ı Hakkın sevgili kulları yesin. Hem orası bir mekândır ki, orada çürüme yoktur, bekâ bulayım.***8221;

    Bunun üzerine Resûl-i Ekrem arzusunu yerine getirdiğini ifâde buyurdu ve sonra da Ashabına dönerek şu dersi verdi:

    ***8220;Ebedî âlemi, fani âleme tercih etti.***8221;1

    * * *

    Ezan Okunmaya Başlanması

    Hicretin 1. senesi: Milâdi 622.

    Mekke***8217;de iken Müslümanlar ibadetlerini gizlice yapıyor, namazlarını kimsenin göremeyeceği yerlerde kılıyorlardı. Dolayısıyla orada namaza açıktan dâvet etmek gibi bir mesele söz konusu olamazdı.

    Ancak, Medine***8217;de manzara tamamıyla değişmişti. Dinî serbestiyet vardı. Müslümanlar rahatlıkla ibadetlerini ifâ ediyorlardı. Din ve vicdanları baskı altında bulunmuyordu. Müşriklerin zulüm, eziyet ve hakaretleri de mevzu bahis değildi.

    Mescid-i Nebevî inşâ edilmişti. Fakat, Müslümanları namaz vakitlerinde bir araya toplayacak bir davet şekli henüz tesbit edilmemişti. Müslümanlar gelip vaktin girmesini bekliyor, vakit girince namazlarını edâ ediyorlardı.1

    Resûl-i Ekrem bir gün Ashab-ı Kirâmı toplayarak kendileriyle nasıl bir dâvet şekli tesbit etmeleri gerektiği hususunda istişâre etti. Sahabîlerin bazıları, Hıristiyanlarda olduğu gibi çan çalınmasını, diğer bir kısmı Yahûdiler gibi boru öttürülmesini, bir kısmı da Mecûsilerinki gibi namaz vakitlerinde ateş yakılıp, yüksek bir yere götürülmesini teklif etti. Peygamber Efendimiz, bu tekliflerin hiç birini beğenmedi.2

    O sırada Hz. Ömer söz aldı:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Halkı namaza çağırmak için neden bir adam göndermiyorsunuz?***8221; diye sordu.

    Resûl-i Ekrem o anda Hz. Ömer***8217;in teklifini uygun gördü ve Hz. Bilâl***8217;e, ***8220;Kalk yâ Bîlâl, namaz için seslen***8221; diye emretti.

    Bunun üzerine Hz. Bilal bir müddet Medine sokaklarında, ***8220;Esselâ, Esselâ (Buyurun namaza! Buyurun namaza!)***8221; diye seslenerek Müslümanları namaza çağırmaya başladı.1



    Abdullah bin Zeyd***8217;in rüyâsı

    Aradan fazla bir zaman geçmeden Ashabdan Abdullah bin Zeyd bir rüyâ gördü. Rüyâsında, bugünkü ezân şekli kendisine öğretildi.

    Hazret-i Abdullah sabaha çıkar çıkmaz, sevinç içinde gelip rüyâsını Peygamber Efendimize anlattı. Resûl-i Ekrem, ***8220;İnşaallah bu gerçek bir rüyâdır***8221; buyurarak dâvetin bu şeklini tasvip etti.2

    Hz. Abdullah, Resûl-i Ekremin emriyle ezan şeklini Hz. Bilâl***8217;e öğretti. Hz. Bilâl, yüksek ve gür sadasıyla Medine ufuklarını ezan sesleriyle çınlatmaya başladı:

    ***8220;Allahü ekber, Allahü ekber!

    ***8220;Allahü ekber, Allahü ekber!

    ***8220;Eşhedü enlâilâhe illallah!

    ***8220;Eşhedü en lâilâhe illallah!

    ***8220;Eşhedü enne Muhammede***8217;r-resûlullah!

    ***8220;Eşhedü enne Muhammede***8217;r-resûlullah!

    ***8220;Hayye âle***8217;s-salâh, Hayye âle***8217;s-salâh!

    ***8220;Hayye âle***8217;l-felâh, Hayye âle***8217;l-felâh!

    ***8220;Allahü ekber, Allahü ekber!

    ***8220;Lâilâhe illallah!***8221;

    Hz. Ömer de aynı rüyâyı görüyor

    Medine ufuklarının bu sadâ ile çınladığını duyan Hz. Ömer, heyecan içinde evinden çıkarak, Resûl-i Ekremin huzuruna vardı. Durumu öğrenince, ***8220;Yâ Resûlallah! Seni hak dinle gönderen Allah***8217;a yemin ederim ki, Abdullah***8217;ın gördüğünün aynısını ben de görmüştüm***8221; dedi.

    Biraz sonra birkaç kişi daha geldi, aynı rüyâyı gördüklerini söylediler. Peygamberimiz birkaç kişinin aynı şeyi görmesinden dolayı Allah***8217;a hamd etti.1

    İslâmın ne derece fıtrî ve nezih bir din olduğunu bu dâvet şeklinin tesbitinden de anlıyoruz. Ruhsuz, mânâsız, heyecansız ve tatsız çan çalmak, boru öttürmek veya ateş yakmak nerede? Yeryüzünde ***8220;tevhid***8221; ulvî hakikatını ilân eden, Resûl-i Ekremin Peygamberliğini haykıran ve dolayısıyla îmân esaslarının tamamını halka duyuran mânâ ve kudsiyet dolu ***8220;ezan***8221; şekli nerede?

    ***8220;Hukuk-u Şahsiyye (şahsi hukuk)***8221; ve ***8220;hukuk-u umumiyye (umumî hukuk)***8221; adıyla iki nevi hukuk olduğu gibi, şer***8217;î meseleler de iki kısımdır. Bir kısmı şahıslarla ilgilidir, ferdîdir. Diğer kısmı umuma bakar, umûmîdir. Onlara ***8220;Şeâir-i İslâmiyye***8221; tâbir edilir.

    Şeâir-i İslâmiyyenin en büyüklerinden biri de işte bu hicretin birinci senesinde meşru kılınan ve ***8220;şehâdetleri dinin temeli***8221; olan ezândır. Bediüzzaman Said Nursî Hazretlerinin ***8220;Şeâir-i İslâmiyye***8221; ile ilgili çok mühim izah ve değerlendirmeleri vardır. Mektûbât isimli eserinin Yirmi Dokuzuncu Mektubunda şöyle açıklanır:

    ***8220;Mesâil-i Şeriâttan bir kısmına ***8216;Taabbüdî***8217; denilir; aklın muhakemesine bağlı değildir; emrolduğu için yapılır. İlleti emirdir.

    ***8220;Bir kısmına ***8216;Mâkulü***8217;l-Mânâ***8217; tâbir edilir. Yani; bir hikmet ve maslahat var ki, o hükmün teşrîine müreccih olmuş; fakat sebep ve illet değil. Çünkü; hakiki illet, emir ve nehy-i İlâhîdir.

    ***8220;Şeâirin taabbüdî kısmı; hikmet ve maslahat onu tağyir edemez, taabbüdîlik ciheti tereccüh ediyor, ona ilişilmez. Yüz bin maslahat gelse, onu tağyir edemez. Öyle de; ***8216;Şeâirin faidesi, yalnız mâlum mesâlihtir***8217; denilmez ve öyle bilmek hatâdır. Belki, o maslahatlar ise, çok hikmetlerden bir fâidesi olabilir.***8221;

    İslâmın mühim bir şeâiri olan ezânla ilgili olarak da şunlar söylenir:

    ***8220;Meselâ biri dese: ***8216;Ezanın hikmeti, Müslümanları namaza çağırmaktır, şu halde bir tüfek atmak kâfidir.***8217; Halbuki, o divane bilmez ki, binler maslahat-ı ezâniyye içinde o bir maslahattır. Tüfek sesi, o maslahatı verse, acaba nev-i beşer namına, yahut o şehir ahalisi nâmına, hilkât-ı kâinatın netice-i uzmâsı ve nev-i beşerin netice-i hilkâtı olan ilân-ı tevhid ve Rububiyyet-i İlâhiyeye karşı izhâr-ı ubudiyyete vasıta olan ezânın yerini nasıl tutacak?

    ***8220;Elhâsıl: Cehennem lüzûmsuz değil; çok işler var ki, bütün kuvvetiyle ***8216;Yaşasın Cehennem***8217; der. Cennet dahi ucuz değildir; mühim fiat ister.***8221;1

    * * *



    Peygamberimizin, Ev Halkını Mekke'den Getirtmesi

    Medine***8217;ye hicret eden Peygamberimiz, hanımı Hz. Sevde, kızları Ümmü Gülsüm, Fâtıma ve Zeynep ile nişanlısı Hz. Âişe***8217;yi Mekke***8217;de bırakmak zorunda kalmıştı.

    Mescid-i Nebevî inşâ edilip bittiğinde Hâne-i Saâdet yapılınca, onları getirmek üzere Zeyd bin Hârise ile Ebû Rafi***8217; Hazretlerini Mekke***8217;ye gönderdi.

    Bu iki Sahabî Mekke***8217;ye giderek adı zikredilenleri alıp Medine***8217;ye getirdiler. Sadece, Hz. Zeyneb***8217;i henüz Müslüman olmayan kocası müsâade etmediğinden getiremediler. Fakat, bir müddet sonra o da Medine***8217;ye hicret etmiştir. Kocası da daha sonra Müslüman olmuştur.

    Medine***8217;ye gelenlerden Peygamberimizin ev halkı kendi odalarına, Hz. Âişe ise babasının evine indi.1

    Hz. Âişe***8217;nin düğünü

    Resûl-i Ekrem, Hz. Âişe ile Mekke***8217;de nikâhlanmıştı. Fakat düğün tehir edilmişti. Medine***8217;ye gelinince hicretin birinci yılı Şevvâl ayında2 düğünleri yapıldı.3 Peygamber Efendimiz o sırada 55 yaşında idi.

    Hz. Âişe***8217;nin Resûl-i Ekrem yanında diğer hanımlarından farklı bir yeri vardı.

    Amr bin Âs bir gün, ***8220;Yâ Resûlallah, halkın sana en sevgili olanı kimdir?***8221; diye sordu. Resûl-i Ekrem, ***8220;Âişe***8221; diye cevap verdi. ***8220;Ya erkeklerden, yâ Resûlallah?***8221; diye sorusunu tekrarlayınca da Efendimiz, ***8220;Âişe***8217;nin babası***8221;1 buyurdular.

    Hz. Âişe, ince bir kavrayış melekesine ve kuvvetli bir zekâya sahipti. Kısa zamanda Hz. Resûlullahtan birçok hadis ezberledi, bir çok İslâmi hüküm öğrendi. Bununla Ashâb-ı Güzîn arasında mümtaz bir mevkie yükseldi. Rivâyet ettiği hadis sayısı 2210***8217;dur. Bir çok Sahabî, Peygamberimizin çeşitli meseleler hakkındaki tatbikatını ve İslâmı hükümleri ondan sorarak öğreniyorlardı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, ***8220;Dininizin yarısını bu humeyrâ kadından [Hz. Âişe] öğreniniz***8221; buyurmasıyla, Hz. Âişe***8217;nin ilmî ehliyetini tebâruz ettirmiştir.

    Ebû Musâ el-Eşârî***8217;nin şu itirafı da aynı noktaya parmak basmaktadır:

    ***8220;Biz Resûlullahın Ashâbı, bir hadis-i şerifi anlamakta güçlük çektiğimiz zaman Âişe***8217;den sorardık. Zirâ, hadis ilminin kendisinde mevcut olduğunu görürdük.***8221;2

    Hz. Âişe Vâlidemizin fıkıh ilmindeki derinliği İslâm hukukuna büyük faydalar sağlamıştır. Kadınlarla ilgili birçok meselenin kaynağını o teşkil etmiştir. Günümüz Müslüman kadınının hedefi, Hz. Âişe***8217;ye her haliyle benzemeye çalışmak olmalıdır.

    * * *



    Ashab-ı Suffa

    Kıble, henüz Kâbe tarafına çevrilmeden önce idi. Mescid-i Nebevî***8217;nin kuzey duvarında, hurma dallarıyla bir gölgelik ve sundurma yapıldı. Buna Suffa denilirdi. Burada kalan Müslümanlara da ***8220;Ashâb-ı Suffa***8221; ismi verildi.

    Mescid-i Şerifin Suffasında kalan bu Sahabîlerin, Medine***8217;de, ne meskenleri, ne de aşiret ve akrabaları, hiç bir şeyleri yoktu. Âileden uzak, dünya meşgale ve gâilesinden âzâde ve tam mânâsı ile feragatkâr bir hayata sahib idiler. Kur***8217;an ilmi tahsil eder, Resûl-i Ekrem Efendimizin va***8217;z ve derslerini dinleyerek istifâde ederlerdi. Ekseriya, oruçlu bulunurlardı.

    Vakitlerini Resûl-i Kibriyanın huzurunda geçiren bu mübârek zümre, Efendimizden hep feyz alırdı. Resûl-i Ekremin medresesine Allah için nefsini vakfetmiş fedakâr, ilim aşığı talebeler idiler. Peygamber Efendimiz tarafından tespit edilen muâllimler, kendilerine Kur***8217;an öğretirlerdi. Bunlardan yetişenler, Müslüman olan kabilelere Kur***8217;an öğretmek ve Sünnet-i Resûlullahı beyân etmek için gönderilirlerdi. Bu cihetle de kendilerine ***8220;kurra***8221; denilirdi. Suffa ise bu itibarla ***8220;Dârü***8217;l-Kurra***8221; diye anılmıştır.

    Sayıları 400-500 kadar olan mütevazi fakat feyizli bir hayata sahib bulunan bu güzide Sahabîler, bir irfan ordusu idiler. Bütün mesâilerini Kur***8217;an ve Sünnet-i Resûlullahı öğrenmeye hasretmişken, gerektiğinde gâzâlara da katılırlardı.

    İçlerinden evlenenler, Suffe***8217;den ayrılırlardı. Fakat, yerlerine başkaları alınırdı.

    Bu güzîde Sahabîler ne ticâretle, ne bir sanatla meşgul olmazlardı. Mâişetleri Resûl-i Kibriyâ Efendimiz ve Sahabîlerin zenginleri tarafından temin edilirdi. Bu hususu, Suffa***8217;nin baş talebelerinden biri olan Ebû Hüreyre Hazretleri kendisinin çok hadis rivâyet etmesini garipseyenlere karşı verdiği cevapla pek güzel ifâde etmiştir:

    ***8220;Benim, fazla hadîs rivâyet edişim garipsenmesin! Çünkü; Muhacir kardeşlerimiz çarşıdaki, pazardaki ticâretleriyle, Ensar kardeşlerimiz de tarlalardaki, bahçelerdeki ziraatlarıyla meşgul bulundukları sırada Ebû Hûreyre, Peygamberin (a.s.m.) mübârek nasihatlarını hıfzediyordu.***8221;1

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Ashab-ı Suffa***8217;nın hem tâlim ve terbiyesi, hem de mâişeti ile çok yakından ilgilenirdi. Onlarla daima oturur, sohbet eder, alakadar olurdu. Zaman zaman da onlara, ***8220;Eğer, sizin için Allah katında, neyin hazırlandığını bilseydiniz, yoksulluğunuzun ve ihtiyacınızın daha da ziyâdeleşmesini isterdiniz***8221;2 diyerek, bu meşguliyetlerinin son derece mühim ve mübârek olduğunu ifâde buyururlardı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, evvelâ bu mübârek cemaatın ihtiyacını gidermeye çalışırdı. İcabında, Hâne-i Saâdetlerinin ihtiyaçlarıyla ikinci derecede meşgul olurdu. Bir kere Hz. Fâtıma (r.a.), el değirmeni ile un öğütmekten yorulduğundan şikâyet ederek bir hizmetçi istediğinde Efendimiz ciğerpâresini reddetmiş ve şöyle buyurmuştu:

    ***8220;Kızım! Sen ne söylüyorsun? Ben henüz Ehl-i Suffâ***8217;nın mâişetini yoluna koyamadım.***8221;3

    Bir gün, Ashab-ı Suffanın başlarına durmuş, hallerini tedkikten geçirmişti. Fukaralıklarını, çekmekte bulundukları zahmetleri görmüş, şöyle buyurarak onların kalplerini hoş etmişti:

    ***8220;Ey Ashab-ı Suffa! Size müjdeler olsun ki; her kim şu sizin bulunduğunuz hal ve sıfatta ve bulunduğu durumdan razı olarak bana mülâki olursa, o benim refiklerimdendir.***8221;1

    Resûl-i Kibriyâ Efendimize herhangi bir şey getirilince, ***8220;Sadaka mı, yoksa hediye mi***8221; diye sorardı.

    Getirenler, ***8220;Sadakadır***8221; cevabını verirlerse, onu el sürmeden Ashab-ı Suffaya ulaştırırdı. ***8220;Hediyedir***8221; cevabını verirlerse onu kabul eder ve Ashab-ı Suffaya da ondan hisse ayırırdı. Çünkü; Kâinatın Efendisi, Peygamber Efendimiz (a.s.m.) sadaka kabul etmez, sadece hediye kabul ederdi. Bir gün adamın biri, tabakla hurma getirmişti. Adama, ***8220;Sadaka mıdır? Hediye midir?***8221; diye sordu. Adam, ***8220;Sadakadır***8221; cevabını verince, Peygamber Efendimiz onu doğruca Suffa Ehline gönderdi. O sırada torunu Hz. Hasan, Peygamber Efendimizin önünde bulunuyordu. Tabaktan bir hurma alıp ağzına götürünce, Resûl-i Kibriyâ Efendimiz derhal müdâhale etti ve onu ağzından çıkarttırdı. Sonra da, ***8220;Biz Muhammed ve ev halkı [Ehl-i Beyti] sadaka yemeyiz, bize sadaka helâl değildir!***8221; buyurdu.2

    Şu âyetin Ashab-ı Suffa hakkında nâzil olduğu da rivâyet edilmiştir.3

    ***8220;Sadakalar, kendilerini Allah yolunda hizmete adamış fakirler içindir ki, onlar yeryüzünde dolaşıp hayatlarını kazanmaya fırsat bulamazlar. Onların hallerini bilmeyen kimse, istemekten çekindikleri için, onları zengin sanır. Ey Habibim, sen onları yüzlerinden tanırsın. Yoksa onlar insanlardan ısrarla birşey istemezler. Ve siz her ne bağışta bulunursanız, şüphesiz Allah onu hakkıyla bilir.***8221;4

    Tam mânasıyla Allah yoluna kendilerini vakfetmiş bulunan bu güzide Sahabîler, Resûl-i Kibriyâ Efendimizin hiç bir nasihatını, hiç bir hitabesini kaçırmazlardı. Dâima orada hazır bulunur, irad edilen hitabeleri ve öğütleri hıfzedip diğer Sahabîlere de naklederlerdi. Bu bakımdan İslâmî hükümlerin muhafaza ve naklinde Ehl-i Suffa***8217;nın pek müstesna hizmet ve gayretleri vardır. Kur***8217;an nûrunun kısa zamanda âlemin her tarafına sürâtle yayılmasında bu ilim heyetinin büyük payı vardır. Bu bakımdan İslâm tarihinde Ehl-i Suffâ müstesnâ bir yer işgal eder.

    Bir ilim müessesesi olan Suffanın, has bir talebesi Ebû Hüreyre kendileriyle ilgili bir hâdiseyi şöyle anlatır:

    ***8220;Açlıktan yüzü koyun yatıyordum. Bazen de karnıma taş bağlıyordum. Bir gün halkın gelip geçtiği bir yol üzerinde oturdum. O sırada oradan Resûlullah geçiyordu. Vaziyetimi anladı ve ***8216;Ey Ebû Hüreyre,***8217; diye seslendi.

    ***8220;***8216;Buyur, yâ Resûlallah,***8217; dedim.

    ***8220;***8216;Haydi gel,***8217; buyurdu.

    ***8220;Beraber gittik. Eve girdi. Ben de girmek için izin istedim. Müsaade ettiler. Ben de girdim. Bir kapta süt buldu. ***8216;Bu süt nereden geldi?***8217; diye sordu.

    ***8220;***8216;Falâncalar hediye olarak getirdiler***8217; diye cevap verdiler.

    ***8220;Sonra da, ***8216;Ey Ebû Hüreyre, Ehl-i Suffaya git, onları bana çağır!***8217; diye emretti.

    ***8220;Ehl-i Suffa, İslâmın misafirleriydi. Ne âileleri, ne de mal mülkleri vardı. Resûlullaha bir hediye geldiği zaman hem kendisine ayırır, hem de onlara gönderirdi. Kendisine, ehline verilmesi için gönderilen sadakaların tamamını onlara gönderir, katiyyen kendisine bir pay ayırmazdı.

    ***8220;Resûlullahın Ehl-i Suffayı dâveti beni üzdü. Ben, bu kaptaki sütü tek başıma içer de, bununla epeyce bir müddet idare ederim, diye umuyordum. Kendi kendime, ***8216;Ben elçiyim. Suffa ehli gelince onlara sütü ben taksim ederim***8217; dedim. Bu durumda sütten bana hiçbir şey kalmayacağını biliyordum. Fakat, Allah Resûlunün emrini yerine getirmekten başka çare de yoktu.

    ***8220;Gidip, onları çağırdım. Geldiler. Müsâade isteyip oturdular.

    ***8220;Peygamberimiz (a.s.m.), ***8216;Ebû Hüreyre, kabı al ve onlara süt ikrâm et***8217; buyurdular.

    ***8220;Süt kabını alıp, dağıtmaya başladım. Herbiri kabı alıyor, doyuncaya kadar içiyor, sonra arkadaşına veriyordu. Suffa ehlinin sonuncusu da içtikten sonra, kabı Resûlullaha verdim. Aldı. İçinde sadece azıcık süt kalmıştı. Başını kaldırarak bana bakıp gülümsedi ve ***8216;Ebû Hüreyre,***8217; dedi.

    ***8220;***8216;Buyur, yâ Resûlallah,***8217; dedim.

    ***8220;***8216;Süt içmeyen ikimiz kaldık,***8217; buyurdu.

    ***8220;***8216;Evet, yâ Resûlallah***8217; dedim.

    ***8220;***8216;Otur sen de iç***8217; buyurdular. Oturup içtim.

    ***8220;***8216;Biraz daha iç***8217;, dedi. İçtim. Yine içmem için ısrar etti. ***8216;Daha daha,***8217; diyordu. Nihayet, ***8216;Seni hak din ile gönderen Allah***8217;a yemin olsun ki, içecek yerim kalmadı***8217; dedim.

    ***8220;***8216;O halde bardağı bana ver***8217; buyurdu. Verdim. Allah***8217;a hamd ve senâ etti. Sonra Besmele çekerek geri kalanını da kendisi içti.***8221;1

    * * *



    İlk İslâm Devleti


    Peygamber Efendimiz, on üç senelik Mekke devrinde mesâisini tamamıyla îmân esaslarını anlatmaya hasretmişti. Bu îmânî hizmet sayesinde bir çok kimse İslâmın saâdetli sinesine koşmuştu. İmanlı insanların sayısı çoğalmış ve Müslümanlar gözle görülür bir kuvvet haline gelmişlerdi. Ancak buna rağmen bu devrede İslâm düşmanlarına karşı her türlü maddî mukabele yasaktı. Müslümanların tek silahı vardı, o da sabırdı.

    Fakat, Hicret ile yeni bir muhite gelinmişti. Şartlar tamamıyla değişmişti. Müslümanlar îmânlarının gereği olan herşeyi serbestçe yapabiliyorlardı.

    Hz. Resûlullahın Medine***8217;ye gelir gelmez gerçekleştirdiği en mühim iş, daha önce bahsedildiği gibi, Muhacirlerle Ensarı kardeş yapmış olmasıydı. Efendimiz bununla Müslümanlar arasında kuvvetli bir ittifak kurmuş oluyordu. İslâmın ırk, dil, sınıf ve coğrafî ayrılıkları tanımayan kardeşlik müessesesi böylece tarihte ilk defa gerçekleşiyordu.

    Ancak bununla herşeyin bitmediği muhakkaktı. Medine***8217;de yalnız Müslümanlar yaşamıyorlardı. Bu yeni muhitte Musevîler, müşrik Araplar ve bazı Hıristiyanlar da vardı ve haliyle mütecânis olmayan bir manzara arzediyorlardı. Buna bir de Arap kabileleri arasındaki tükenmek bilmeyen rekabet ve çatışmalar ile Yahudîlerle Araplar arasındaki anlaşmazlıkları katarsak, bu yeni muhitin ne büyük bir karışıklık içinde olduğunu kolayca anlayabiliriz.

    Meselenin asla küçümsenmeyecek bir başka tarafı daha vardı: Mekkeli müşriklerin her an Medine üzerine yürüyebilecekleri hususu. Aralarında devam eden soğuk harb her an sıcak harbe dönüşebilirdi.

    İşte Peygamber Efendimizin önünde böylesine mühim meseleler duruyor ve bunlar hal çaresi bekliyordu.

    Bu yeni muhitte, Müslüman olmayan unsurlarla anlaşmak, cemiyete bir teşkilatlanma ruhu ve havası getirmek icab ediyordu. Adlî, askerî, siyasî bir takım esasların tesbiti lüzumu vardı.

    Henüz hicretin 1. yılı bitmiş değildi. Resûl-i Ekrem Efendimiz, bütün Medine ahalisinin temsilcilerini Enes bin Mâlik Hazretlerinin evinde bir araya topladı. Maksat, bazı içtimâi prensiplerin düzenlenmesi idi. Yapılan konuşmalar neticesinde bu prensipler düzenlendi ve derhal yürürlüğe kondu. Mühim maddeler yazıldı ve taraflarca imzalandı.

    Bu maddeler Hz. Resûlullahın başkanlığında teşekkül eden İlk İslâm Devletinin anayasasıydı. Hatta bu vesika, sadece ilk İslâm devletinin anayasası olmakla da kalmamakta, aynı zamanda bütün dünyada yazılı ilk anayasalardan birini teşkil etmekteydi.

    Bu anayasa ile Medine halkı artık diğer insanlardan ayrı bir millet teşkil etmiş oluyorlardı.

    Şehir devletinin anayasası

    52 maddeden ibâret olan İslâm şehir devletinin ilk yazılı anayasasının 1. ve 2. maddelerinde şöyle deniliyordu:

    ***8220;1. Bu yazı, Resûlullah Muhammed (a.s.m.) tarafından Kureyşli ve Yesribli mü***8217;minler ve Müslümanlar ve bunlara tâbi olanlarla yine onlara sonradan katılmış olanlar ve onlarla birlikte cihad edenler için tanzim edilmiştir.

    2. İşte bunlar, diğer insanlardan ayrı bir topluluk teşkil ederler.***8221;1

    Bu anayasaya göre Medine halkı, inanç farkı gözetmeksizin diğer milletlerden ayrı bir ***8220;millet***8221; teşkil etmekte ve ayrı bir topluluk hüviyetini taşımaktaydı.

    Hz. Resûlullah, ayrıca Medine etrafında bulunan kabilelerle, özellikle Mekkelilerin Şam ticâret yolu üzerinde ikamet etmekte olan kabilelerle derhal dostluk tesis etme yoluna gitti ve onlarla anlaşmalar imzaladı.

    Yine Müslümanlar, şehrin yerli halkı Yahudiler ve diğerleri ile münasebet halinde bulunmak mecburiyetinde idiler. Bu sebeple, kurulan devletin anayasasında onlara da haklar tanındı. Buna göre, onlar da Müslümanlar gibi yeni devletin vatandaşları sayılıyorlardı:

    ***8220;Muhammed***8217;in (a.s.m.) büyük basiret ve siyasî inceliği Yahudilere bahşettiği fermanda görülür. Bu fermanda diğer hususlar arasında onların da bizzat Müslümanlar gibi yeni devletin vatandaşları olduğu, Yesrib***8217;teki iki kabilenin bir tek millet teşkil ettiği, suçların dinlerin ahkâmına göre cezalandırılacağı, ihtiyaç hasıl olduğu zaman her iki tarafın (Müslüman ve Yahudîlerin) yeni devleti müdafaâya çağırılacağı, gelecekte zuhûr edecek anlaşmazlıklar hakkında Resûlullah tarafından karar verileceği yazılıydı.***8221;1

    Ayrıca bu anayasa metninde harple ilgili madde de ilgi çekicidir. Vuku bulacak herhangi bir harpte, harp masraflarını kendileri karşılamak şartıyla Yahudiler, Medine şehir devletinin müdafaâsına katılacaklardı.

    Anayasanın 16. maddesine göre ***8220;tabi olmaları***8221; şartı ile Müslümanların yardım ve müzaheretlerine hak kazanacakları tesbit ediliyordu. Aynı zamanda dışarıdan gelecek herhangi bir hücum karşısında da beraberce şehri müdafaâ edecekler, bu hususta birbirinin yardımına koşacaklardır. Bu hücum ister Müslümanlara, ister Yahudilere olmuş olsun, fark etmeyecektir.

    Bu maddeler ışığında, Müslümanların ehl-i kitaptan olan Yahudilerle ittifakını görmekteyiz. Burada ehl-i kitab olan Yahudî ve Hıristiyanlara tamamen bir din ve inanç hürriyeti tanınmıştır. Böylelikle ehl-i kitab arasında kitapsız olan müşriklere karşı hiç olmazsa asgarî müşterekte birleşme esası getirilmiştir ve bunun için de Müslümanlarla birlikte Yahudiler ilk anayasada zikredilerek bunların birlikte ***8220;tek camiâ***8221; teşkil ettiklerinden söz edilmiştir.

    Peygamber Efendimiz, Medine***8217;de te***8217;sis ettiği devleti düşmanlardan korumak için buranın yerlileri olan gayr-ı müslim ehl-i kitapla siyasî ittifak ve andlaşmalar yaptığı gibi, inanç yönünden de bir ittifakın sağlanmasını temine çalışmıştır. Onları aralarında ortak bir kelime olan ***8220;tevhid***8221; inancı üzere birleştirmek ve şirk ehline karşı inananlar paktını kurmak istemiştir. Nitekim bu gayeyi Medine içindeki ehl-i kitab için güttüğü gibi, ehl-i kitab olan dış devletler için de takib etmeye çalışmıştır. Bizans İmparatoru Heraklius***8217;a ve diğer Hıristiyan prenslerine gönderdikleri davet mektubunda şu âyet-i kerime ile onlara hitab etmiştir:

    ***8220;De ki: ***8216;Ey kitap ehli olan Hıristiyanlar ve Yahudiler! Sizinle bizim aramızda müşterek olan bir söze gelin! Allah***8217;tan başkasına ibâdet etmeyelim, Ona hiçbir şeyi ortak koşmayalım, Allah***8217;ı bırakıp da birbirimizi rab edinmeyelim!***8217; Eğer onlar yüz çevirirlerse, siz deyin ki: ***8216;Şâhid olun, biz Müslümanlarız.***8221;1

    Bizzat Resûl-i Ekrem tarafından yazılı anayasa ile himâye ve yardıma mazhar olan kitap ehli ne yazık ki, andlaşmanın şartlarını bizzat kendileri bozmuş ve lehlerindeki şartların ortadan kalkmasına böylece yol açmışlardır. Anlaşmada şehir devleti içinde bulunanların birbirlerinin aleyhinde bulunmayacakları şartı, birbirlerinin düşmanlarıyla anlaşmaya varmayacakları maddesi yazılı iken, onlar (Yahudiler) Medine***8217;nin müşriklerin taarruzlarına hedef olduğu çok nazik bir sırada baş kaldırdılar, daha yeni yeni teşekkül eden ve yeni yeni yerine oturan bir devletin aleyhinde tertipler düzenlemeye başladılar. Tabii ki, bu doğrudan doğruya onları Müslümanların himâyesinden mahrum bırakıyordu.

    Görüldüğü gibi bu anayasa, kurulan yeni bir devletin bir çok müessesesi hususunda hükümler taşımakta, her meselede istikametli çizgiler çizmekteydi:

    ***8220;Bu anayasa ile İslâm, hayatının yeni bir safhasına başladı. Madde ve cismaniyat ile mâneviyatın karışması, ona kendine has bir çizgi getirdi. Mâneviyatı, hatta ahlâkı tanımayan bir siyaset bizi maddeciliğe ve vahşi hayvanların hayatlarından daha aşağı bir hayata götürür. Yaşadığımız dünyanın hâdiselerinden ayrı bir maneviyat ise bizi melek mertebesinin üzerine çıkarabilir. Fakat, bu ancak son derece mahdud bir zümre için mümkündür. İnsanların büyük ekseriyeti, böyle bir ideolojiyi tatbik edenlerin çemberinin dışında kalır. Hz. Muhammed (a.s.m.) bilhassa vasat adamı düşündü ve ona insan hayatının iki tarafını nasıl dengeye getireceğini, madde ve mânâyı aynı zamanda içine alan bir terkip yapmayı öğretti. Bu dinî doktrin herkese en az derecede lâzım olan bazı esas noktaları seçer, fakat kendilerini mânevî hayata daha fazla verebilme tercihini fertlere bırakır.

    ***8220;Bu durumda Hz. Peygamberin Sahabeleri müstakil bir devletin idare edici cemaâtı; Hz. Peygamber ise her sahada onun reisi oldu.***8221;1

    * * *



    Müşriklere Mukabeleye İzin Verilmesi

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Mekke***8217;de harb ve cihâda izinli değildi. Allah***8217;tan aldığı emirler gereği bütün mesâisini îmân esaslarını kalb, ruh ve akıllarda tesbite hasretmişti. Va***8217;z ve nasihatla, ikaz ve irşadla burada hizmetine devam ediyordu. Bu devrede her türlü mezâlime karşı sabır ve sükûnetle harekete me***8217;mur bulunuyorlardı. Mekke***8217;de, ilk zamanlarda nazil olan âyetlerde bu husus açıkça görülür.

    Zaten, İslâm hukukuna göre, insanlar arasında asıl olan sulh ve barış dairesinde münasebettir. Harp ve cihada ancak zaruret hasıl olduğu zamanlarda müracaât olunur.1 Cenâb-ı Hakkın, bir ana ve babadan yarattığı insanlar arasında bundan başka da bir hak olamaz. İnsanların şubelere, kabilelere ayrılması ise neslin tanınması ve temiz kalması gibi kendilerine mahsus ortak menfaâtlere binâendir.2

    Peygamberimiz ve Müslümanlara, onca mezalim ve işkencelere rağmen Mekke***8217;de harp ve cihada izin verilmediği ve sabır ve teenni tavsiye edildiği gibi, Medine***8217;ye hicret vuku bulduktan sonra da hemen müsaade olunmadı.

    Gerçi, İslâm Medine***8217;de günden güne kuvvet kazanıyor ve sür***8217;atle inkişaf kaydediyor, Kur***8217;an güneşi bütün haşmetiyle ruhları sarmaya başlıyordu. Ama yine de Resûl-i Ekrem Efendimizin ve Müslümanların vaziyeti tam bir emniyet içinde değildi. Medineli Müslümanlar, Efendimizi coşkun bir bayram havası içinde karşılamışlardı, ama münafıklarla Yahudiler gönüllerinde müthiş bir kin ve düşmanlık besliyorlardı. Her ne kadar Yahudîler Peygamber Efendimizle bir anlaşma imzalamışlarsa da, bütün hal ve hareketleri bu anlaşmayı tekzib ediyordu.

    Münafıklar daha da tehlikeli bir durum arzediyorlardı. Peygamber Efendimizin hicretinden önceye rastlayan günlerde, Hazreç Kabilesinin reisi bulunan Abdullah bin Übeyy bin Selûl için süslü bir taç hazırlanmıştı. Bir devlet reisi ihtişamıyla onu giymek üzere iken Hicret vuku bulmuştu. Bunun neticesinde kavmi olan Hazreçliler tamamen Müslüman olmuşlardı. Haliyle bu gibi şeyler unutulmuştu.

    Abdullah bin Übeyy kavmine uyarak zahiren Müslüman olmuştu. Ama reislikten mahrum kalmak acısı ile yan çizmiş ve bir münafıklar hizbi kurmuştu. Gizli gizli nifak ve fesada başlamıştı. Hatta Peygamberimizin tebliğâtına, va***8217;z ve nasihatlarına müdahele etme cür***8217;etini gösterecek kadar zaman zaman ileri gidiyordu. Bu münafıklar zümresinin Müslümanlar arasına fitne ve fesad sokmak için meydana getirdikleri hâdiselerden yeri geldikçe bahsedilecektir.

    Ayrıca Mekke müşrikleri, Medine münafıkları ve Yahudilerini, hatta Medine etrafındaki kabileleri devamlı surette tahrike çalışıyorlardı ve Mekke***8217;de söndüremedikleri nuru, akıllarınca Medine***8217;de söndürmek için harekete hazırlanıyorlardı.

    Haricî ve dahilî bu kadar düşmana karşı sabır ve tahammül ile sulh dairesinde davranmanın imkânı kalmamıştı. Müslümanlardan çoğu Kureyşlilere karşı çıkmak, onlarla hesaplaşmak istiyorlardı. Ensarın ileri gelenlerinden biri olan Sa***8217;d bin Muâz Hazretleri bu arzusunu şöyle izhar ediyordu:

    ***8220;Allah***8217;ım! Bilirsin ki, senin uğrunda şu Kureyş kavmiyle mücâhede etmekten daha sevimli bir şey yoktur. O Kureyş ki, Resûlünün peygamberliğini yalanladılar. Sonunda da memleketinden çıkmaya mecbur bıraktılar. Allah***8217;ım! Öyle tahmin ediyorum ki, bizimle onlar arasındaki harbe müsaade edeceksin!***8221;1

    Görüldüğü gibi Medine***8217;de Müslümanlar tam bir emniyet içinde değillerdi.

    İşte bu sırada Peygamber Efendimize mukabele ve müdafaâ suretiyle savaşa izin verildi. Konu ile ilgili nazil olan âyette şöyle buyuruldu:

    ***8220;Kendilerine savaş açılan mü***8217;minlere, zulme uğramaları sebebiyle cihad izni verildi. Şüphesiz ki, Allah onlara yardım etmeye hakkıyla kàdirdir.

    ***8220;Onlar, ***8216;Rabbimiz Allah***8217;tır***8217; demiş olmalarından başka hiçbir sebep olmaksızın, haksız yere yurtlarından çıkarılmışlardır...***8221;1

    Âyet-i Kerimenin ifadesinden anlaşıldığı gibi burada cihad izni kayıtlıdır ve sadece ***8220;tecavüze maruz kaldıklarından ve zulme uğradıklarından***8221; dolayı verilmiştir. Yani, Müslümanlar herhangi bir tecavüzde bulunmayacaklar; şayet zulme ma***8217;ruz kalırlar veya üzerlerine yürüyen olursa, kendilerini müdafaa için savaşacaklardır. Bu âyet ile, aynı zamanda İslâm muharebelerinin tecavüz değil, müdafaa esasına dayandığı da ortaya çıkmaktadır.

    Bu âyetler, Müslümanlara, saldıran düşmana karşı kendilerini koruma ve müdafaâ etme meşru hakkını tanıyordu. Müslümanların siyasî durumu ve maddi gücü düzeldiği ve ilk şartların kaybolduğu nisbette, nazil olacak âyetlerle bilâhere cihad Müslümanlar üzerine farz kılınacaktır.2

    * * *



    Her Tarafa Seriyyeler Gönderilmesi

    Mekkeli müşrikler herşeye rağmen, Peygamberimiz ve Müslümanların peşini bırakmış değillerdi. Medine***8217;deki Yahudî ve münafıklarla el altından gizli gizli işbirliklerini sürdürerek İslâm nûrunu söndürmeye, Resûl-i Kibriyanın vücudunu ortadan kaldırmaya matuf faaliyetlerine aralıksız devam ediyorlardı.

    Medine***8217;yi teşkilatlandıran Resûl-i Ekrem Efendimiz bunlara karşı tedbirler almaya başladı. Düşman her türlü hile ve desiseye başvururken elbette tedbirsiz kalınamazdı.

    Peygamber Efendimiz, herşeyden önce iktisadî harp usûlünü tatbik etmek istiyordu. Bu maksadla da Kureyşin Suriye***8217;ye giden ticâret yolunu kontrol altında tutmayı uygun buldu.

    Düşündükleri bir diğer tedbir de, civarda yaşayan kabilelerle sulh anlaşmaları yapmaktı. Böylece onları Mekkeli müşriklerin sinsî emellerine âlet olmaktan kurtarmış ve Kureyşi tek başına bırakmış olurdu.

    Bu maksat ve gayelerle henüz Hicretin ilk yılında etrafa seriyyeler1 göndermeye başladı. Bu seriyyeler herhangi bir yere hücum etmek ve kan akıtmak maksadıyla yola çıkarılmıyordu. Nitekim görüleceği gibi ilk seriyyeler, biri istisna edilirse bir damla kan dökmemişler ve hiç bir kabileyi yağmalamamışlardır.

    Yola çıkarılan bu seriyyelerin belli başlı vasfı Kureyşli müşrikleri iktisadî baskı altında tutmak, onlara bu yolda bir nevi ihtarda bulunmaktı. ***8220;Eğer siz şiddet siyasetinize devam ederseniz, biz de yapacağımızı biliriz. Can damarınız demek olan ticaret yolunuz elimizdedir, aklınızı başınıza alın!***8221; demekti.

    Bu seriyyelerin gördüğü bir başka mühim vazife de, Medine***8217;nin etrafını kontrol etmekti. Herhangi bir tehlikenin söz konusu olup olmadığını, düşmanın ne gibi hazırlıklar içinde bulunduğunu araştırıp haber almaktı.



    İlk seriyye

    Medine***8217;ye hicretlerinden 7 ay sonra Ramazan ayında Resûl-i Ekrem Efendimiz, amcası Hz. Hamza***8217;yı Mekkeli muhacirlerden 30 kişilik bir süvarî grubunun başında, Kureyş müşriklerinden üç yüz kişilik bir birliğin muhafazasında Şam***8217;dan Mekke***8217;ye gitmekte olan ticaret kervanını gözetlemek için gönderdi.1

    Süvari birliğinin içinde Ensardan bir tek Müslüman yoktu. Çünkü onlar, sadece Medine içinde korumak üzere Peygamber Efendimize söz vermişlerdi. Bu sebepledir ki, Resûl-i Ekrem, Bedir Muharebesine kadar Ensardan hiç kimseyi askerî seferlere göndermemiştir.2

    Medine***8217;den yola çıkan Hz. Hamza, İys nahiyelerinden biri olan Seyfü***8217;l-Bahre***8217;de içinde Ebû Cehil***8217;in de bulunduğu Kureyş kervanı ile karşılaştı. Taraflar çarpışmaya hazırlanırken, iki tarafın da dostu ve müttefiki bulunan Cühenîlerin reisi Mecdiy bin Amr aralarına girip çarpışmalarına mani oldu.

    Kureyş, kervanı ile Mekke***8217;ye doğru yol alırken, Hz. Hamza da beraberindeki Müslümanlarla Medine***8217;ye geri döndü.3

    Peygamber Efendimiz çarpışma çıkmamış olmasından memnunluk duydu.

    Ubeyde bin Haris Seriyyesi

    Hz. Hamza***8217;nın Medine***8217;ye dönüşünden sonra, Peygamber Efendimiz Şevval ayında Ubeyde bin Hâris***8217;i Nabiğ Vadisine gönderdi. Mâiyetinde, muhacirlerden altmış süvari vardı.1

    Nabiğ Vadisine giden Hz. Ubeyde, orada Kureyş müşriklerinden 200 kişi ile karşılaştı. Birbirlerine hafif ok atışlarında bulundular. Müslümanların safında ilk ok, Sa***8217;d bin Ebî Vakkas Hazretleri tarafından atıldı. Allah yolunda atılan ilk ok bu oldu.2 Bunun dışında herhangi bir çatışma olmadan iki taraf birbirlerinden uzaklaştı.3

    Bu arada Müslüman olan, fakat bir türlü fırsatını bulup Müslümanlar arasına katılamayan Mikdad bin Amr ile Utbe bin Gazvan da bu durumu fırsat bilerek müşrikler arasından ayrılarak mücahidlere katıldılar.4

    * * *



    Hicretin Birinci Senesinin Mühim Bazı Hâdiseleri

    Ashabdan Es***8217;ad bin Zürâre ile Gülsüm bin Hidm***8217;in vefâtı

    Gülsüm bin Hidm, Ensârın ileri gelenlerindendi. Oldukça yaşlanmıştı. Mescid-i Nebevî yapıldığı sırada Kuba***8217;da vefât etti.1

    Hz. Gülsüm bin Hidm, Hicretten önce Müslüman olmuştu. Resûl-i Kibriyâ Efendimizi Hicret esnâsında Kubâ***8217;da evinde misafir etme şerefine ermişti. Peygamberimiz on dört gün kadar evinde kalmıştı.

    Es***8217;ad bin Zürâre Hazretleri Akabe Bîatında Resûl-i Ekrem Efendimizle görüşen altı zattan biri idi. Son Akabe Bîatında Ensarı temsilen seçilen 9 temsilcinin arasında o da yer alıyordu.

    Es***8217;ad Hazretleri de, Gülsüm bin Hidm***8217;in vefâtından kısa zaman sonra vefât etti. Resûl-i Ekrem Efendimiz vefâtı esnasında yanında bulunuyordu. Onu yıkadı. Kefenledi ve cenaze namazını kıldı. Sonra da onu Medine kabristânı olan Bakî***8217;e defnetti. Bakî Kabristanına Ensardan ilk defnedilen zat, Es***8217;ad bin Zürâre Hazretleridir.2

    Abdullah bin Zübeyr***8217;in dünyaya gelişi

    Hicretin birinci yılının muhacir Müslümanları sevindiren bir başka hâdisesi Hz. Zübeyr bin Avvam***8217;ın Abdullah adında bir çocuğunun dünyaya gelişidir. Hz. Abdullah, Medine***8217;de Muhacir Müslüman âileleri içinde doğan ilk çocuktur. Annesi Hz. Ebû Bekir***8217;in kızı Hz. Esmâ, Kubâ köyünde onu dünyaya getirmiştir.

    Abdullah***8217;ın doğumu muhacir Müslümanları son derece sevindirdi. Zira Yadudîler onlara, ***8220;Biz, sizi sihirledik. Bundan böyle sizden erkek çocuk dünyaya gelmeyecektir***8221; diyorlardı. Muhacirler de bundan fazlasıyla üzüntü duyuyorlardı.

    Abdullah***8217;ın dünyaya geldiğini duyar duymaz, Yahudilerin bu sözlerini yalanladığından dolayı, tekbirler getirerek sevinçlerini izhar ettiler.

    Ona Abdullah ismini bizzat Peygamber Efendimiz verdi.

    * * *



    Ebvâ Gazâsı

    Hicretin birinci senesinin son ayı. Resûl-i Ekrem Efendimiz, ilk defa muhacirlerden 60 kişilik bir kuvvetle yerine Sa***8217;d bin Übâde***8217;yi vekil bırakarak Medine***8217;den yola çıktı.1

    Efendimizin bu gazâya2 çıkış maksadı, etrafa saldırıp halkı rahatsız eden Kureyş müşrikleriyle karşılaşıp onlara göz dağı vermek, aynı zamanda Demre bin Bekiroğullarıyla anlaşma yapmak isteği idi.3

    Resûl-i Ekremin beyaz sancağını Hz. Hamza taşıyordu.

    Peygamber Efendimiz bu gazâda müşriklerle karşılaşmadı. Ancak, yola çıkışının ikinci maksadı olan Demre bin Bekiroğullarıyla anlaşmayı gerçekleştirdi.

    Benî Demre reisi ile yapılan yazılı anlaşmaya göre:

    1. Ne Peygamberimiz onlarla, ne de onlar Peygamberimizle herhangi bir çarpışmaya girmeyeceklerdi.

    2. Birisi diğerinin düşmanına gizlice de olsa yardım etmeyecekti.

    3. İslâma karşı çıkmadıkları müddetçe Resûlullahtan yardım görecekler, Peygamberimiz de onları düşmanına karşı yardıma dâvet ettiğinde icabet edeceklerdi.4

    Peygamber Efendimiz 15 gece sonra Medine***8217;ye döndü.5

    Civar kabilelerle yapılan bu dostluk anlaşmalarının büyük faydaları olmuştur. Bilhassa, Mekkelilerin Şâm ticâret yolu üzerindeki kabilelerle yapılmış olması, Kureyş***8217;i iktisaden çökertme plânının bir tatbikatı idi.

    Görüldüğü gibi Peygamber Efendimiz, Müslümanlara muâraza vaziyeti almamış, başka kabilelerle düşmana karşı muvakkaten de olsa bazı anlaşmalara girmiştir.




    n3hbgtfre21"
  2. #2
    SüPéR ViP BaYaN
    Üyelik tarihi
    Jan 2009
    Mesajlar
    3.648

    Standart

    Hicretin İkinci Senesi

    Seriyye ve Gazâlar

    Buvat Gazâsı


    Hicretin 2. senesi, Rebiülevvel ayı. Bu tarihte Peygamber Efendimiz, beraberinde 200 Muhacirle Medine***8217;den yola çıktı. Maksadı, içlerinde azılı müşrik Ümeyye bin Halef***8217;in de bulunduğu 100 kişilik bir muhafız grubun kontrolu altında hareket eden 2500 develik büyük Kureyş kervanının üzerine yürüyerek onlara göz dağı vermekti.

    Buvat Dağına kadar giden Resûl-i Ekrem kimseyle karşılaşmadı ve Medine***8217;ye geri döndü.1



    Safevan Gazâsı


    Hicretin 2. senesi, Rebiülevvel ayı. Mekkeli müşriklerin adamlarından Kürz bin Cabir el-Fihrî arkadaşlarıyla Medine otlaklarına kadar sokularak akın etmiş; Medinelilere ve Müslümanlara ait bir çok hayvanı alıp götürmüştü.

    Bu baskın üzerine Peygamber Efendimiz Medine***8217;de yerine Zeyd bin Hârise***8217;yi vekil tayin ederek mezkur yağmacıyı takibe çıktı. Bedir nâhiyesinin Safevân Vadisine kadar ilerledi. Ancak Kürz takib edildiğini haber almış olduğundan, daha önce sapa bir yoldan kaçmıştı. Bunun üzerine Peygamberimiz Medine***8217;ye geri döndü.

    Bu gazâya ***8220;Bedr-i Ulâ,***8221; yani İlk Bedir Gazâsı da denilir.2



    Uşeyre Gazâsı

    Hicretin 2. senesi, Rebiülevvel ayı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Safevan Gazâsından üç ay sonra, Muhacir Müslümanlardan 150-200 kişiden müteşekkil bir askerî birlik ile Medine***8217;den yola çıktı. Beraberinde 30 deve bulunuyordu ve mücahidler bu develere nöbetleşe biniyorlardı. Maksat, yine Kureyş***8217;in Şâm***8217;a göndermiş olduğu ticaret kervanını takib etmekti. Ancak, Medine***8217;den dokuz konak mesafede bulunan Müdliçoğullarına ait Uşeyre Ovasına gelindiğinde, Kureyş kervanının buradan iki-üç gün önce geçtiği öğrenildi.

    Medine etrafını her bakımdan emniyet altına almak hususu üzerinde dikkatle duran Peygamberimiz burada daha önce anlaşma yaptığı Damreoğullarının müttefiki olan Benî Müdliç***8217;le aynı mahiyette bir dostluk ve ittifak anlaşması imzaladı. Sonra da Medine***8217;ye geri döndü.1



    Abdullah bin Cahş Seriyyesi

    Hicretin 2. senesi, Recep ayı. Peygamber Efendimiz bu tarihte Abdullah bin Cahş***8217;ı huzuruna çağırdı ve Müslümanlardan 8 kişilik bir birlik kumandasında Nahle Vadisine gideceğini emir buyurdu. Birliğe katılanlara hitaben de, ***8220;Sizin üzerinize birini tayin edeceğim ki, o en hayırlınız değildir. Fakat, açlığa, susuzluğa en çok dayanan, katlananınızdır***8221;2 dedi.

    Resûl-i Ekrem kumandan tayin ettiği Abdullah bin Cahş***8217;a bir de mektup verdi. Bu mektubu iki gün yol aldıktan sonra açıp okumasını ve ona göre hareket etmesini emir buyurdu.

    İki günlük yolculuktan sonra Abdullah bin Cahş, emir gereğince mektubu açıp okudu. Mektupta şunların yazılı olduğunu gördü:

    ***8220;Bu mektubumu gözden geçirdiğin zaman Mekke ile Tâif arasındaki Nahle Vadisine kadar yürüyüp, oraya inersin. Oradaki Kureyş***8217;i gözetler, alabildiğin haberleri gelip bize bildirirsin.***8221;1

    Şu halde, bu seriyyeden maksat, Kureyş***8217;in hareketini gözetlemek, ne gibi hazırlıklar içinde bulunduklarını tesbit etmekti.

    Kahraman Sahabî Abdullah bin Cahş, Hz. Resûlullahın mektubuna, ***8220;Semi***8217;nâ ve ata***8217;nâ (dinledik ve itâat ettik)***8221; dedikten sonra, mücahidlere de, ***8220;Hanginiz şehid olmayı ister ve makamı özlerse benimle gelsin. Kim de ondan hoşlanmazsa geri dönsün. Ben ise Resûlullahın emrini yerine getireceğim***8221;2 diye hitap etti. Fedakâr mücahidler, tereddütsüz, kumandanlarının emrine amâde olduklarını bildirdiler.

    Mücahidler nöbetleşe bindikleri develerle Nahle Vadisine vardılar. Orada konakladılar. Bu arada yükleri kuru üzüm ve yiyecek maddeleri olan Kureyş***8217;in bir kervanı göründü. Gelip onlara yakın bir yerde konakladı.

    Mücahidler bunlara karşı nasıl davranmaları gerektiği hususunda konuştular. Hücum etmeyeceklerine dâir önce bir karara varamadılar. Çünkü, içinde kan dökmek haram olan Receb ayının girip girmediğinde tereddüt ediyorlardı. Sonunda henüz Recep ayının girmesine bir gün var olduğu kanaatına varınca, ittifakla kervanı ele geçireceklerine dair karar aldılar. Tam o esnada Vâkıd bin Abdullah***8217;ın attığı bir okla kervanın reisi Amr bin Hadremî öldü. Mücahidler, diğerlerin üzerine yürüdüler. İki kişiyi esir alıp kervanı da ele geçirdiler.

    Kurtulanlar Kureyşlileri hadiseden haberdar etmek için Mekke***8217;ye doğru kaçmaya başladılar. Mücahidler ise iki esir ve kervanla birlikte Medine***8217;ye döndüler.

    Seriyyenin başkanı Abdullah bin Cahş Hazretleri durumu anlatınca Fahr-i Kâinat Efendimiz hiddetle, ***8220;Ben size haram olan ayda çarpışmayı emretmemiştim***8221; dedi ve ganimetten herhangi bir şey almaktan kaçındı.

    Seriyyeye iştirak etmiş bulunan mücahidler Resûl-i Ekremin bu hareketi karşısında neye uğradıklarını şaşırdılar. Diğer Sahabîler de onların bu hareketlerini tasvip etmeyince bütün bütün ruhlarını büyük bir sıkıntı sardı.

    Resûl-i Kibriyâya durumu izah ettiler:

    ***8220;Yâ Resûlallah***8221; dediler. ***8220;Biz, onu Receb***8217;in ilk gecesinde ve Cemâziyelâhir ayının son gecesinde öldürdük! Receb ayı girince kılıçlarımızı kınına soktuk!***8221;

    Buna rağmen Resûlullah kendisi için ayrılan ganimeti almadı. Çünkü, ortada bir şüphe söz konusu idi.

    Nitekim, Mekkeli müşrikler de bu hareketi dillerine doladılar ve dedikodu yapmaya başladılar:

    ***8220;Muhammed ve Ashabı haram ayı helâl saydı. Onda kan döktüler. Mal aldılar. Adam esir ettiler.***8221;

    Bu dedikodular Medine***8217;den duyuldu. Diğer taraftan Medine***8217;de bulunan Yahudiler de ileri geri konuştular. Bir taraftan seriyyeye iştirâk etmiş bulunan mücahidler bu hareketlerinden dolayı üzüntü duyuyorlardı. Diğer taraftan Mekkeli müşrikler ve Medineli Yahudiler ileri geri konuşuyorlardı. Peygamber Efendimiz ise kendisine ayrılan ganimeti kabul etmiyordu.

    Bir müddet sonra Efendimize vahiy geldi ve meseleyi halletti. İlgili âyette şöyle buyuruldu:

    ***8220;Sana haram ayda savaşmanın hükmünü soruyorlar. De ki: O ayda savaşmak büyük günahtır. Fakat insanları Allah yolundan çevirmek, Onu inkâr etmek, Mescid-i Harâmı ziyaretten men etmek, oranın ahâlisini Mescid-i Haramdan çıkarmak, Allah katında daha da büyük günahtır. Fitne ise katilden daha büyük bir cinayettir. Onların elinden gelse, dininizden döndürünceye kadar sizinle savaşmaktan geri durmazlar***8230;***8221;1

    Seriyyeye iştirâk etmiş olan mücahidler bu âyet üzerine sıkıntı ve mânevi ızdıraptan kurtuldular. Peygamber Efendimiz de kendisi için ayrılmış bulunan ganimet hissesini kabul etti. Müşrikler ise esirleri için kurtuluş bedeli gönderdiler. Esirlerden sadece Osman bin Abdullah Mekke***8217;ye gitti. Diğer esir Hakem bin Keysan ise Müslüman olup Medine***8217;de kaldı.2



    Hakem bin Keysan nasıl Müslüman oldu?

    Mücahidler tarafından esir alınınca, kumandan Abdullah bin Cahş onun boynunu vurmak istemişti. Fakat, diğer Sahabîler, ***8220;Hayır, Resûlullaha götürelim***8221; diyerek buna mâni olmuşlardı. Böylece Hakem boynunun vurulmasından kurtulmuştu.

    Medine***8217;ye döndüklerinde onu Peygamber Efendimize götürdüler. Resûl-i Ekrem, Hakem***8217;i Müslüman olmaya dâvet etti. Ancak o menfî tavır takındı. Hatta ileri geri konuşmaya başladı. Bu konuşmalarından hiddete gelen Hz. Ömer, ***8220;Bunun Müslüman olacağı yok, yâ Resûlallah! Müsâade et, boynunu vuralım***8221; diye konuştu.

    Resûl-i Ekrem bu teklifi kabul etmedi ve Hakem***8217;i tekrar İslâma dâvet etti. Sonunda Hakem, ***8220;İslâm nedir?***8221; diye sordu.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;İslâm, şeriki olmayan bir Allah***8217;a îmân ve ibâdet, Muhammed***8217;in de Onun kulu ve Resûlü olduğuna şehâdet etmendir***8221; buyurunca Hakem, ***8220;Müslüman oldum***8221; diyerek, Kelime-i Şehâdet getirdi.

    Resûl-i Ekrem de Sahabîlere dönerek, ***8220;Eğer sizin onun hakkındaki görüşünüze uyup onu öldürseydim, Cehenneme girmiş gitmişti***8221;1 diyerek hepimize ölçü olacak dersini verdi.

    Hz. Resûlullahın İslâma dâvetteki temennisi, sabrı ve sebâtı işte bir insanı böylesine Cehennemden kurtarıp, Sahabî gibi şerefli bir makama yükseltiyordu.

    * * *



    Kıblenin Mescid-i Harama Çevrilmesi

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz ile Müslümanlar, Medine***8217;de namazlarını Allah***8217;ın emriyle Peygamberler makamı olan Kudüs***8217;e, yâni Beytü***8217;l-Makdise doğru kılarlardı. Fakat, Peygamber Efendimiz öteden beri tevhid akîdesinin müstesna bir âbidesi olan yeryüzünün ilk mâbedi ve ceddi Hz. İbrâhim***8217;in kıblesi olan Kâbe***8217;ye doğru yönelerek namaz kılmayı kalben arzu ve temenni ediyordu. Müslümanlar da, hassaten Muhacirler kalblerinde aynı arzuyu taşıyorlardı. Çünkü, beş vakit namazlarında Kâbe***8217;ye yönelmek vatanları Mekke***8217;yi de yâdetmeye bir vesile olacaktı.

    Yahudilerin de, ***8220;Muhammed ve Ashabı, biz gösterinceye kadar kıblelerinin neresi olduğunu bile bilmiyorlardı***8221; diyerek sinsice dedikoduda bulunmaları onları rahatsız ettiğinden bu arzuları daha da kuvvetleniyordu. Bu sebeple, Resûl-i Ekrem Efendimiz, tahvil-i kıble için vahyin gelmesini bekliyor, Cebrâil***8217;i (a.s.) gözetliyor ve Kâbe***8217;yi temenni ederek duâ ediyordu.

    Nitekim, bir gün Cebrâil***8217;e (a.s.) bu arzusunu izhar ederek, ***8220;Rabbimin, yüzümü Yahudîlerin kıblesinden Kâbe***8217;ye çevirmesini arzu ediyorum***8221; diyerek izhar etti.

    Cebrâil (a.s.), ***8220;Ben, bir kulum! Sen, Rabbine niyâzda bulun. Bunu Ondan iste!***8221;1 dedi.

    Bunun üzerine Resûl-i Ekrem Efendimiz de, Beytü***8217;l-Makdis***8217;e müteveccihen namaza duracakları zaman başını semâya doğru kaldırmaya başladı.

    Nihayet Medine***8217;ye hicretin 17. ayında kıblenin Mescid-i Haram***8217;a doğru çevrildiğini bildiren âyet-i kerime nâzil oldu.

    ***8220;Yüzünün sık sık semâya çevrildiğini, muhakkak ki Biz görüyoruz. Seni hoşnut olacağın kıbleye çevireceğiz. Artık yüzünü Mescid-i Haram yönüne çevir. Nerede olursanız olun, yüzünüzü o tarafa çevirin***8230;***8221;1

    Bu vahiy geldiği sırada Resûlullah Efendimiz, Müslümanlara mescidde öğle namazı kıldırıyordu. Namazın ilk iki rekâtı kılınmış, sıra son iki rekâta gelmişti. Peygamber Efendimiz, ağır ağır yönünü değiştirdi ve mübârek yüzünü Kâbe***8217;ye doğru çevirdi. Müslümanlar da Efendimizle birlikte o tarafa döndüler.2



    İki kıbleli mescid

    Mescid-i Kıbleteyn***8217;den (İki Kıbleli Mescid) bir görünüş

    Diğer bir rivâyete göre, Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Receb ayının bir Pazartesi günü Benî Seleme semtinde oturan Bişr bin Berâ***8217;nın annesi Ümmü Bişr***8217;i ziyârete gitmişlerdi. Kendisine yemek yapıldı. Yediler. Bu sırada öğle namazı vakti girdi. Peygamberimiz, oradaki mescidde Müslümanlarla birlikte iki rekât kıldıktan sonra namaz içinde Kâbe tarafına dönmesi emrolundu. Derhal cemâatla birlikte yüzlerini Mescid-i Haram tarafına çevirdiler. Bu sebeple Benî Seleme Mescidine ***8220;Mescid-i Kıbleteyn (İki Kıbleli Mescid)***8221; adı verildi.1

    Peygamberimizin emri üzerine, bütün Müslümanlara kıblenin Mescid-i Aksa***8217;dan Mescid-i Haram tarafına çevrildiği duyuruldu.

    Kıblenin Kâbe olarak tesbit edilmesi bir kısım Müslümanların telâşına sebep oldu. Çünkü, kıble değiştirilmeden önce Beytü***8217;l-Makdise doğru namaz kılarak vefât etmiş veya şehid edilmiş Müslümanlar vardı. Bunun için huzur-u risâlete gelerek, ***8220;Yâ Resûlallah! Daha önce ölen Müslüman kadeşlerimizin durumu ne olacak? Onlar Beytü***8217;l-Makdise doğru namazlarını edâ etmişlerdi***8221; diyerek endişelerini izhar ettiler.

    Cenâb-ı Hak Müslümanların bu endişelerini de inzâl buyurduğu âyet-i kerime ile giderdi:

    ***8220;***8230; Senin yöneldiğin Kâbe***8217;yi, Peygambere uyanlarla gerisin geri dönenleri ayırd etmek için kıble yaptık. Kıblenin bu şekilde değişmesi ise, Allah***8217;ın hidâyet nasip ettiği kimselerden başkasına pek ağır gelir. Yoksa Allah, kıbleyi değiştirmekle îmânınızı zaafa uğratacak ve evvelki kıbleye yönelerek kıldığınız namazları zâyi edecek değildir. Şüphesiz ki Allah insanlara pek şefkatli, pek merhametlidir.***8221;2

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Medine***8217;ye teşrif edip Beytü***8217;l-Makdis***8217;e doğru namaz kılmaya başlayınca Arap müşriklerinin gücüne gitmişti. Bilâhere kıble Kâbe***8217;ye tahvil buyurulunca bu sefer Yahudîlerin gücüne gitti ve tekrar dedikodu yapmaya, fitne fesad çıkarmaya koyuldular.

    Hatta âlimlerinden birkaçı Resûlullaha gelerek, ***8220;Yâ Muhammed! Üzerinde bulunduğun kıblenden seni döndüren nedir? İbrahim***8217;in milleti ve dininde bulunduğunu söyleyen sen değil misin?***8221; dediler.

    Sonra da şu sinsî teklifte bulundular:

    ***8220;Eğer şimdiye kadar üzerinde bulunduğun kıblene tekrar dönersen sana tabi olur, seni tasdik ederiz!***8221;

    Şu âyetler bu hâdiseyi anlatmaktadır:

    ***8220;İnsanlardan birtakım beyinsizler, ***8216;Müslümanları şimdiye kadar yöneldikleri kıbleden çeviren nedir?***8217; diyecekler. Sen onlara de ki: ***8220;Doğu da, batı da Allah***8217;ındır. O dilediğini dos doğru bir yola iletir.

    ***8220;Biz sizi böylece aşırılıktan uzak, adâlet, ve doğruluk üzerinde olan bir ümmet yaptık***8212;tâ ki kıyâmet gününde siz peygamberlerin İlâhî hükümleri tebliğ etmiş olduklarına dâir insanlar üzerine bir şâhit olun, Peygamber de sizin doğru yolda olduğunuza şâhid olsun***8230;

    ***8220;Kendilerine kitap verilmiş olanlara her türlü delili getirsen, yine de senin kıblene uymazlar. Sen de onların kıblesine uyacak değilsin. Onlar birbirlerinin kıblesine de uymazlar. Eğer sana gelmiş olan ilimden sonra sen onların heveslerine uyacak olursan, o zaman elbette zâlimlerden olursun.***8221;1

    Kubâ Mescidi kıblesi

    Kıble, Mescid-i Haram tarafına çevrildikten sonra, Resûl-i Ekrem Efendimiz Kubâ***8217;ya gitti ve İslâm tarihinde inşa edilen ilk mescid olan Kubâ Mescidinin Beytü***8217;l-Makdis tarafına olan kıblesini de Kâbe***8217;ye doğru çevirtti.

    n3hbgtfre21"
  3. #3
    SüPéR ViP BaYaN
    Üyelik tarihi
    Jan 2009
    Mesajlar
    3.648

    Standart

    Hicretin Üçüncü Senesi

    Şair Kâ***8217;b bin Eşref***8217;in Öldürülmesi

    Kâ***8217;b bin Eşref, muhteris bir Yahudî, meşhur bir şâirdi. Bilhassa muhteşem Bedir muzafferiyetinden sonra, kıskançlık ve düşmanlığından Peygamberimiz ve Müslümanları hicveder dururdu. Mekke***8217;ye giderek de müşrikleri Müslümanlara karşı tahrik eder Bedir***8217;de öldürülen müşrikler için mersiyeler düzerek onların intikam ve düşmanlık hislerini kabartmaya çalışırdı. Medine***8217;de ise, Müslümanların kız ve hanımlarına dil uzatacak kadar küstahlık ederdi.

    Şiir ve hitabetin Arap hayatında büyük rol oynadığından daha evvel bahsetmiştik. O günün şiir ve hitabeti bugünün matbuâtı seviyesinde tesir icrâ ediyordu. Dolayısıyla bu Yahudî şairin İslâm düşmanlığı yalnız kendisine ait kalmıyor, etrafa da sirayet ediyordu. Bu bakımdan Resûl-i Ekrem bu menhus adamın şiirleri üzerinde fazlasıyla duruyor, önüne geçmek için çareler arıyordu.

    Kâ***8217;b***8217;ın, yalnız şiirleriyle İslâm düşmanlığı yapmakla iktifâ etmediğini, hattâ Peygamberimizin vücudunu ortadan kaldırmak için menfur bir planla suikast tertiplediği de kaynaklarda yer almaktadır.

    Böyle bir adamın vücudu, İslâmiyet için zarardı. Bu bakımdan da yok edilmesi gerekiyordu.

    Bu işi Resûl-i Ekremin müsaâdesiyle Ashabdan Muhammed bin Mesleme iki-üç arkadaşıyla üzerine aldı. Bir gece vakti evine giderek onu öldürdüler.1

    Kâ***8217;b bin Eşref gibi şöhret sahibi birinin öldürülmesi Yahudîler arasında büyük bir panik meydana getirdi. Kabilesinden bazıları Hz. Resûlullahın huzuruna çıkarak, Kâ***8217;b***8217;ın masum olduğunu, öldürülmeyi hak etmediğini şikayet suretinde arzedince, aldıkları cevap şu oldu:

    ***8220;O, bizi hicv ve Müslümanlara diliyle eziyet etti. Müşrikleri de bizimle harbe, bizimle uğraşmaya teşvik etti.***8221;1

    Bu hâdiseden sonradır ki, tarihte fitne ve fesad çıkarmakla meşhur olan Yahudîler, bir nebze de olsa Peygamber Efendimiz ve Müslümanlara karşı hürmetkâr ve yumuşak davranmaya başladılar. Açıktan açığa hakaret ve tahrikte bulunmadılar, ama âdeta kanlarına karışmış bozgunculuk mesleklerinden gizli ve âşikar hiç bir zaman da vazgeçmediler.

    * * *



    Yeni Gazâ ve Seriyyeler

    Gatafan Gazâsı

    Hicretin 3. senesi, Rebiülevvel ayı. Bedir muzafferiyeti, Peygamberimizle sulh anlaşması akdetmemiş bulunan civar Arap kabilelerini de kara kara düşündürüyordu. Büyük kuvvet kazanmış bulunan Müslümanların bir gün kendilerinin de kapısını çalabileceği endişesini taşıyorlardı. Bu bakımdan Bedir Harbinden sonra etraftaki Arap kabilelerinde bir hareket göze çarpar. Bu hareketlenme sonucu cereyan eden gazalardan biri de Gatafan ve Anmar gazâlarıdır.

    Benî Muharib yiğitlerinden sayılan Haris oğlu Du***8217;sur (diğer namıyla Gavres), Gatafan Kabilesine mensup Sa***8217;lebe ve Muharipoğullarından çok sayıda adam toplayarak Medine üzerine baskın düzenlemeye karar verdi. Maksat, güyâ Müslümanlara göz dağı vermek ve bir de Medine civarında bulabilirse bir şeyler yağmalamaktı.1

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, durumu derhal haber aldı. Medine***8217;de yerine vekil olarak Hz. Osman bin Affan***8217;ı bırakarak, aralarında atlıların da bulunduğu dört yüz elli kişilik bir kuvvetle çapulcu müşrikler üzerine yürüdü. Ancak, Peygamberimizin gelmekte olduğunu duyan yağmacılar kaçıp tepelere sığınmışlardı. O anda kimse görülmedi. Sadece Sa***8217;lebeoğullarından Cabir adında biri esir edildi. Durum kendisinden öğrenildi. Daha sonra İslâma dâvet edildi. O da kabul edip Müslüman oldu.2

    Gavres***8217;in suikast teşebbüsü

    Çapulcuların tepelere sığındığını öğrenen Peygamber Efendimiz bir müddet burada beklemeyi uygun gördü. Bekleme esnasında bir ara sağnak halinde yağmur yağdı. Efendimizin elbiseleri ıslandı. Kuruması için elbiselerini çıkarıp bir ağacın dalına astı, kendisi de istirahat maksadıyla ağacın altına, yanı üzerine uzanıverdi.

    Baskın düzenlemek isteyenler tepeden Resûl-i Ekremi gözlüyorlardı. Peygamberimizin zırhını çıkarıp ağacın altına istirahata çekildiğini, yanında da kimsenin bulunmadığını farkedince, heyecan ve sevinç içinde reisleri Gavres***8217;e haber verdiler:

    ***8220;İşte eline bir daha geçmez bir fırsat! Muhammed, Ashabının yanından ayrılıp tek başına kaldı. Ashabı gelip onu korumaya çalışıncaya kadar biz işini bitiririz!***8221;

    Gavres, derhal harekete geçti. Kimse görmeden, tam Peygamber Efendimizin başı üzerine geldi. Yalın kılıç elinde olduğu halde, ***8220;Kim, seni benden kurtaracak?***8221; dedi.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;Allah***8221; buyurdu.

    Sonra da şöyle duâ etti: ***8220;Allah***8217;ım! Beni onun şerrinden koru!***8221;

    Gavres, birden iki omuzu ortasına gaibden bir darbe yedi. Kılıç elinden düştü ve kendisi de yere yuvarlandı. Bu sefer Fahr-i Âlem Efendimiz kılıcı eline aldı ve ***8220;Şimdi seni kim kurtaracak***8221; dedi.

    Gavres, ***8220;Hiç kimse***8221; dedi. Sonra da, ***8220;Şehadet ederim ki, Allah***8217;tan başka ilâh yoktur ve Muhammed de Onun Resûlüdür. Artık, bundan sonra hiçbir zaman senin aleyhinde kimseyi toplamayacağım***8221; diyerek Müslüman oldu.

    Bunun üzerine Resûl-i Zişan Efendimiz de Gavres***8217;i affetti. Gavres giderken, bir ara Resûl-i Ekrem Efendimize döndü ve, ***8220;Vallahi, sen benden daha hayırlısın***8221; dedi.

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Elbette, ben, buna senden daha lâyıkım***8221; buyurdu.

    Cesur ve pek cüretkâr olan Gavres kavmine dönünce, onlar şaşkınlık içinde, ***8220;Ne oldu sana, neden bir şey yapamadın?***8221; diye sordular.

    Gavres onlara başından geçenleri anlattıktan sonra ilâve etti:

    ***8220;Vallahi, ben şimdi insanların en iyisinin, en hayırlısının yanından geliyorum!***8221;1

    Bir ay kadar süren seferden sonra Peygamberimiz Medine***8217;ye geri döndü.2



    Karde seriyyesi

    Hicretin 3. senesi, Cemaziyelâhir.

    Peygamber Efendimizin etrafa hâkim olması üzerine müşrikler ticaret yollarını değiştirmek mecburiyetinde kalmışlardı. Sahil yoluyla Şam ticareti tehlikeye düştüğünden, Irak yoluyla Şam***8217;a gitmeyi daha uygun ve emin bulmuşlardı.

    Hazırladıkları bir kervanı bu yolla Şam***8217;a göndermişlerdi. Kervanla birlikte gidenlerin, içinde Kureyşin ileri gelenlerinden Safvan bin Ümeyye, Abdullah bin Ebî Rabiâ da vardı.

    Tam o sırada müşriklerden biri Medine***8217;ye geldi ve Yahudînin birinin evinde misafir kaldı. Kimbilir onunla Müslümanlar aleyhinde hangi planı kurmak veya müşriklerin aldıkları hangi kararı veya tertipledikleri hangi planı iletmek için gelmişti. İçtiler, konuştular, eğlendiler. Bu arada müşrik farkında olmadan bahsi geçen kervanın Irak yoluyla Şam***8217;a gönderildiğini ağızdan kaçırdı. Tam bunu anlatırken oradan Ashabdan Salit bin Nu***8217;man geçiyordu. Haberi duydu ve derhal Hz. Resûlullahın huzuruna vararak durumu kendilerine arzetti.

    Mevsim kıştı. Peygamber Efendimiz, yüz kişilik bir süvari kuvveti hazırladı. Kumandanlığına Zeyd bin Hârise Hazretlerini tayin etti. Pazardan köle olarak satın alınan, sonradan Peygamberimizin evlâdlık edindiği Zeyd, şimdi yüz kişilik bir Sahabî müfrezesinin kumandanı olmuştu. Bu, İslâmın vazife vermede, makam ve mevki sahibi kılmada, fakir zengin, köle efendi ayırımı gözetmeden takbik ettiği adelet ve liyakat prensibinin şaheser bir misalidir!

    Seriyyenin teşkil maksadı kervanı yakalamaktı. Zeyd bin Hârise, emrindeki kuvvetle yola çıktı ve Kureyş kervanının önünü kesti. Kervandakiler, beklemedikleri bir hâdise ile karşı karşıya kalmıştı. Bu durumda tabana kuvvet kaçmaktan başka çareleri yoktu. Öyle yaptılar. Canlarını kurtarmak uğruna her şeylerini geride bıraktılar.

    Zeyd Hazretleri sahipsiz kalan malları alıp Medine***8217;ye Resûl-i Ekrem Efendimize getirdi. Beşte biri Beytü***8217;l-Mâle ayrıldıktan sonra geri kalan beşte dördü seriyyeye katılan mücahidler arasında bölüştürüldü.

    Bu arada kervan kılavuzu Furat bin Hayyan da esir alınmıştı. Medine***8217;ye gelince, Müslüman olduğu takdirde serbest bırakılacağı teklif edildi. Müslüman oldu ve kurtuldu.1

    Peygamber Efendimiz, bu muvaffakiyetinden dolayı Zeyd bin Hârise***8217;yi, ***8220;Seriyye kumandanlarının en hayırlısı, Zeyd bin Hârise***8217;dir***8221;2 buyurarak tebrik ve takdir etti.

    Bu seriyye, kumandanına izafeten Zeyd bin Hârise Seriyyesi adıyla da anılır.3

    * * *



    Peygamberimizin Yeni Evlilikleri

    Peygamberimizin Hz. Hafsa ile evlenmesi

    Hicretin 3. senesi, Şaban ayı.

    Uhud savaşından iki ay kadar önceydi. Peygamber Efendimiz, Hz. Ömer***8217;in kızı Hz. Hafsa ile evlendi.

    Resûl-i Ekrem Efendimize Peygamberlik vazifesi verilmeden önce dünyaya gelen Hz. Hafsa, daha önce Huneys bin Huzâfe (r.a.) ile evlenmişti. Huneys vefat edince Hz. Hafsa dul kalmıştı.1

    Hz. Ömer, kızını evvelâ münasip bir dille Hz. Osman***8217;a ondan müsbet cevap alamayınca da Hz. Ebû Bekir***8217;e vermek istemişti. Ancak Hz. Ebû Bekir onun bu isteğine müsbet ve menfi hiçbir cevap vermemişti.

    Bu durum karşısında çok üzülen Hz. Ömer, Resûl-i Ekrem Efendimize (a.s.m.) giderek olup bitenleri anlattı. Hz. Ömer***8217;in gönülden arzusunu farkeden Peygamber Efendimiz (a.s.m.), kendisini daha fazla üzüntü içinde bırakmak istemedi.

    ***8220;Ben, sana Osman***8217;dan daha hayırlı bir damat, Osman***8217;a da senden daha hayırlı bir kayınpeder söyleyeyim mi?***8221; diye sordu. Hz. Ömer, ***8220;Söyleyin yâ Resûlallah***8221; deyince Resûl-i Ekrem şu müjdeyi verdi:

    ***8220;Sen kızın Hafsa***8217;yı bana nikâhlarsın. Ben de kızım Ümmü Gülsüm***8217;ü Osman***8217;a nikâhlarım.***8221;2

    Hz. Ömer***8217;i bu teklif fazlasıyla sevindirdi ve derhal kabul etti. Böylece Peygamber Efendimiz, Hz. Hafsa***8217;yı Ezvac-ı Tahirât arasına alırken, kızı Hz. Ümmü Gülsüm***8217;ü de Hz. Osman***8217;a nikâhladı. Hz. Osman, daha önce de, Peygamberimizin vefât eden kızı Hz. Rukiyye ile evli idi. Hz. Ümmü Gülsüm ile evlenince kendisine ***8220;Zinnureyn (iki nur sahibi)***8221; lâkâbı verildi.



    Peygamberimiz, Huzeyme kızı Hz. Zeyneb***8217;le evleniyor

    Huzeyme kızı Hz. Zeyneb***8217;in kocası Ubeyde bin Hâris Bedir Muharebesinde yaralanmış ve bu yaranın neticesi olarak Safrâ denilen mevkide vefât etmişti. Bu sebeple Hz. Zeyneb dul kalmıştı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, kocasını İ***8217;lâ-yı Kelimetûllah uğrunda şehid veren bu muhterem kadını Hicretin üçüncü senesi Ramazan ayında zevceliğe alarak şereflendirdi.

    Hz. Zeyneb fakirleri ve yoksulları beslediği, onlara çok acıyıp merhamet ettiği için ***8220;Ümmü***8217;l-Mesâkin (Yoksullar Annesi)***8221; diye tanınırdı.

    Hz. Zeyneb, Peygamber Efendimizin yanında üç ay kadar kaldıktan sonra 30 yaşında iken vefât etti. Cenaze namazını bizzat Resûl-i Kibriya Efendimiz kıldırdı. Bakî mezarlığına defnedildi.1



    Hz. Hasan***8217;ın dünyaya gelişi

    Hicretin bu üçüncü yılında Resûl-i Ekrem Efendimizi sevindiren bir hâdise daha vuku buldu: Torunu Hz. Hasan dünyaya geldi. Hz. Hasan, Peygamberimize torunları arasında kendisine en çok benzeyeni idi. Bu sebeple annesi Hz. Fâtıma onu severken, ***8220;Resûlullaha benzeyen yavrum***8221; derdi.2

    Nebiyy-i Muhterem Efendimiz, torunları Hz. Hasan ile Hüseyin***8217;i son derece severdi. Onları zaman zaman omuzlarına alır taşır ve ***8220;Onlar benim dünyada öpüp kokladığım iki reyhanımdır (güzel kokan bir çiçek, fesleğen)***8221;3 buyururdu.

    Yine Hz. Hasan***8217;ı zaman zaman omuzuna alır, gezdirir ve ***8220;Allah***8217;ım! Ben onu seviyorum. Sen de sev! Onu seveni de sev!***8221;1 diye duâ ederdi.

    * * *



    Uhud Muharebesi

    Hicretin 3. senesi, 7 Şevvâl, Milâdî 625.

    Kureyş müşrikleri Bedir***8217;de uğradıkları hezimetin acısını bir türlü unutmak istemiyorlardı, daha doğrusu unutamıyorladı. İleri gelenlerinden bir çoğunu bu savaşta kaybetmişlerdi. Bir avuç Müslümandan yedikleri ağır darbe ile izzet-i nefisleri kırılmıştı. Civar kabileler neznindeki prestijleri de haliyle sarsılmıştı.

    Ayrıca, sahilden giden Şâm ticaret yollarının Resûl-i Ekrem tarafından devamlı kontrol altında tutulması da ticarî hayatlarına oldukça ağır darbe vuruyor, onların askerî ve iktisadî mukavemetlerini kırıyordu. Kureyş müşrikleri bu sefer Irak yoluyla Şam***8217;a ticaret kervanlarını göndermeye başlamışlardı, ama burası da Peygamberimiz tarafından kısa zamanda haber alınmış, gönderdiği seriyye ile bu yoldan giden ticaret kervanları kıstırılarak, mallarına el konulmuştu.

    Haliyle bu durumlar, zaten Bedir hezimetinin acısıyla yanıp tutuşan Kureyş müşriklerinin Müslümanlara karşı kin ve husûmetlerini arttırıyor, intikam alma duygularını harekete getiriyordu. İlk fırsatta bu intikam hislerini tatmin için âdetâ can atıyorlardı. Bedir***8217;den sonra giriştikleri bir iki küçük baskın hareketi onların bu kinlerini dindirme yerine, bozguna uğrayan kendileri olduğu için, daha da kabartmıştı.

    Daha önce, Ebû Süfyan idaresinde Şam***8217;a gönderilmiş olan büyük ticaret kervanı Resûl-i Ekrem***8217;in kumandasındaki Müslüman kuvvetlerin eline düşmekten kıl payı kurtulup Mekke***8217;ye zar zor gelebilmişti. Hemen arkasından Bedir Harbinin patlak vermesi, kervandaki malların taksimini geciktirmişti. Mallar olduğu gibi ***8220;Dârü***8217;n-Nedve***8221; de muhafaza edilmekteydi.1

    Bu sırada bilhassa Bedir Savaşında yakınlarını kaybetmiş olanlar ve bunların içinden Cübeyr bin Mut***8217;im, Safvan bin Ümeyye, İkrime bin Ebû Cehil gibi Kureyşin ileri gelenleri sayılabilecek kimseler Ebû Süfyan***8217;a şu teklifte bulundular.

    ***8220;Muhammed, büyüklerimizi öldürerek, bizi perişan etti. Onlardan intikam alma zamanı artık gelmiştir. Kervandaki malların sermayesini sahiplerine verelim. Kârıyla da Müslümanlara karşı harp hazırlığı yapalım!***8221;2

    Teklif oy birliği ile kabul edildi. Mallar satılarak altına dönüştürüldü: Toplam 100 bin altın. Hisse sahiplerine sermayeleri olan 50 bin altın verildi. Kârıyla da sürâtle harp hazırlığına başlandı.3

    Bedir***8217;den gözü korkan Mekkeli müşrikler bu sefer büyük bir ordu hazırlamak kararında idiler. Sadece, mahallî gönüllü askerler, hattâ devamlı müttefikleri bulunan Ahabiş Kabilesi4 askerleriyle iktifâ etmiyorlardı. Arabistan yarımadasındaki diğer kabileleri de yanlarına almak istiyorlardı. Bunun için hususî bir heyeti görevlendirdiler ve o kabileleri kandırmak için de özel bir fon ayırdılar. Bu fonla diğer kabilelerden paralı askerler kiralayacaklardı.

    Kendileri Mekke***8217;de sür***8217;atle harp hazırlıklarını sürdürürken, görevlendirdikleri, içlerinde bir çok ünlü kişilerin, şâirlerin, hatiplerin de bulunduğu propaganda heyeti ise bütün Arabistan yarımadasını karış karış dolaşıyor, anlaşabileceklerini tahmin ettikleri kabilelere girişecekleri hareketin mahiyetini anlatarak, halkı Peygamberimize karşı ayaklandırmaya var güçleriyle uğraşıyorlardı. Bir şâirin bir tek sözü, bir hatibin bir tek hitabesi için kabilelerin icabında birbirlerine girdiklerini, kanlar akıttıklarını kaydedersek, şâir ve hatiplerin bu harekete katılmaya teşvikte ne derece müessir oldukları kendiliğinden anlaşılmış olur.

    Civar kabilelerden gelenlerin ve parayla kiralanan askerlerin de katılmasıyla şirk ordusu tam 3000 kişiyi buldu. Yedi yüz zırhlı, iki yüz atlı ve üç bin de deve vardı.1

    Askere moral vermek, onları harbe teşvik etmek, heyecanlarını devamlı diri tutmak için orduya kadınlar da katıldı. Türkü söyleyecek, def çalacak ve askerlerin moral gücünü takviye edeceklerdi!

    Komutan Ebû Süfyan Sahr bin Harb idi. Kadınlar kolu da Ebû Süfyan***8217;ın karısı ve Bedir***8217;de babasını kaybeden Hind***8217;in kontrolü altında bulunuyordu. Gönlü kin dolu bu kadın, Bedir***8217;de öldürülen yakınlarının intikamını alacaklarına dair kadınlara yemin bile ettirdi.

    Kureyş ordusunun üç sancağı vardı. Birini Süfyan bin Uveyf, birini Talha bin Ebî Talha, üçüncüsünü de Ahâbîş Kabilesinden biri taşıyordu.

    Kureyş hazırlıklarını böylece tamamlamış ve yirmi gün sürecek bir uzun sefere Mekke***8217;den hareketle çıkmış bulunuyordu.

    Medine***8217;ye Peygamber Efendimize bir haber geldi. Haberi getirmek üzere görevlendirilen adam mektubu Resûl-i Ekreme heyecan ve telâş içinde uzattı. Açılan mektupta, Kureyş müşriklerinin hazırlıklarını tamamladıkları ve Medine üzerine yürümek için yola çıktıkları yazılı idi.

    Mektubun altındaki imza, Peygamberimizin amcası Hz. Abbas***8217;a aitti. Resûl-i Ekremin emriyle, hem oradaki Müslümanlara yardımcı olmak hem de olup bitenlerden kendilerini haberdar etmek maksadıyla Mekke***8217;de oturmaya devam ediyordu. Hattâ bir ara Medine***8217;ye gelmek arzusunu izhar edince Resûl-i Ekrem şöyle buyurdu:

    ***8220;Sen bulunduğun yerde daha güzel cihad etmektesin. Senin Mekke***8217;de oturman daha hayırlıdır.***8221;1

    Peygamber Efendimiz, ilk anda mektubun muhteviyatını gizli tuttu ve bir kaç kişiden başkasına bildirmedi. Fakat kötü haber çabuk yayılır hesabı, Kureyş***8217;in Medine üzerine yürüdüğü haberi çarçabuk etrafa yayıldı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, önce Kureyş ordusunun durumunu gözetleyip tahkik etmek maksadıyla bir kaç Sahabîyi Mekke***8217;ye doğru gönderdi. Mücahidler, yolda Kureyş ordusunu gördüler ve durumunu öğrendikten sonra Medine***8217;ye gelip durumu Peygamber Efendimize haber verdiler.

    Mücahidlerin getirdiği haber, Hz. Abbas***8217;ın mektupta yazdıklarına aynen uyuyordu.



    Kureyş ordusu Uhud***8217;da

    Mekke***8217;den ayrılıp süratle yol alan Kureyş ordusu Şevvâl ayının başlarında bir Çarşamba günü gelip Uhud Dağının yakınında bulunan Ayneyn Tepesi yanında karargâhını kurdu.

    Bu sırada Resûl-i Ekrem Efendimiz gördüğü bir rüyayı Ashabına anlattı:

    ***8220;Ben kendimi sağlam bir zırh içinde gördüm. Kılıcım Zülfikârın ağzında ise, bir gediğin açıldığını gördüm. Boğazlanmış bir sığır, arkasından da bir koç gördüm.***8221;

    Ashab-ı Kirâm, ***8220;Bunu ne şekilde tâbir ediyorsun, yâ Resûlallah?***8221; diye sordular.

    Hz. Resûlullahın cevabı şu oldu:

    ***8220;Sağlam zırh giymek Medine***8217;ye, Medine***8217;de kalmaya işarettir. Kılıcımın ağzında bir gediğin açılmasını görmüş olmam, bir zarara uğrayacağıma işarettir.

    ***8220;Boğazlanmış sığır, Ashabımdan bir kısmının şehid edileceğine işarettir.

    ***8220;Onun arkasından bir koçun getirilmesine gelince, o askerî bir birliğe işarettir ki inşallah Allah onları öldürecektir.***8221;1

    Bir başka rivâyete göre Peygamber Efendimizin rüyâsı şöyledir:

    ***8220;Rüyâmda kılıcı yere çarptım, ağzı kırıldı. Bu, Uhud günü mü***8217;minlerden bazılarının şehid düşeceklerine işârettir.

    ***8220;Kılıcı tekrar yere çarptım. Eski düzgün haline döndü. Bu da, Allah***8217;tan bir fetih geleceğine, müminlerin toplanacağına işârettir.***8221;2

    Peygamber Efendimizin bir Cuma gecesi gördüğü bu rüyâ, Ashabla harp hususunda yapacakları istişâreye de tesir edecektir.



    Ashabla istişâre

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Ensar ve Muhacirlerin ileri gelenlerini bir araya topladı ve kendileriyle bu hususta istişârede bulundu.

    Peygamberimizin kanâatı, gördüğü rüyânın da ilhamıyla Medine***8217;yi bizzat içerden müdafaâ etmekti. Buna rağmen Müslümanların da görüşlerine başvurup onların da kanâatlarını öğrenmek istiyordu.

    Ashabın ileri gelenlerinin bir çoğu da Peygamber Efendimizin bu kanaatına iştirak etti. O anâ kadar hiç bir toplantıya çağrılmayan münafıkların reisi Abdullah bin Übey de bu istişâreye çağrılmıştı. O da Medine***8217;de kalma fikrindeydi.

    Ancak Bedir Gazâsında bulunmayan kahraman ve genç Sahabîler, Bedir***8217;de bulunan gâzilerin nâil olduğu ecir ve sevabı, Bedir şehidlerinin ulaştığı yüksek dereceleri Resûl-i Ekrem Efendimizden işitmekle, o harpte bulunmadıklarından dolayı son derece üzülmüşlerdi. Bu sebeple düşmanı Medine dışında karşılama arzusunu taşıyor ve bu arzularında şiddetle ısrar ederek şöyle diyorlardı:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Vallahi, onların Cahiliyye Devrinde bile Medine***8217;ye, üzerimize yürümelerine meydan ve imkân verilmemiştir. İslâmiyet devrinde onların Medine***8217;ye, üzerimize yürümelerine nasıl müsaade buyurulur?

    ***8220;Yâ Resûlallah! Biz, Allah***8217;tan bu günü isterdik. Bizleri dışarı çıkar. Düşmanlarımız ile göğüs göğüse cenk edelim!***8221;1

    Bir kısmı ise şöyle diyordu:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Eğer onları dışarda karşılamazsak, düşman bu durumu korkaklığımıza ve zâfımıza hamlederek şımarır!***8221;

    Bu arzuyu taşıyanlara cesur ve bahadır bir zat olan Hz. Hamza, Sa***8217;d bin Übâde, Numân bin Mâlik gibi hatırı sayılır Ashabın ileri gelenleri de katıldı. Kahraman Hz. Hamza bu görüşünü şöyle açıkladı:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Sana kitabı indiren Allah***8217;a yemin ederim ki, bu kılıcımla Medine dışında Kureyş müşrikleriyle çarpışmadıkça yemek yemeyeceğim.***8221;

    Hz. Hayseme Bedir Muharebesine katılmak için oğlu Sa***8217;d ile kurâ çekmişti. Kurâ Hz. Sa***8217;d***8217;a çıkmıştı. Bedir Harbine katılan Sa***8217;d ise arzuladığı şehâdet mertebesine ulaşmıştı. Şehid babası Hz. Hayseme şöyle diyordu:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Kureyşliler, çöl Araplarından ve müttefikleri olan Ahâbîşten asker topladılar. Develerine ve atlarına binip gelip meydanlarımıza indiler. Bizi evlerimizde ve kalelerimizde kuşatacaklar, sonra da dönüp gideceklerdir. Aleyhimizde bir sürü söz söyleyeceklerdir. Bu, onların cesaretlerini arttıracaktır.

    ***8220;Görüp de karşılamayacak ve onları yurdumuzun ortasından kovmayacak olursak, çevremizdeki Araplar da bize göz dikeceklerdir!

    ***8220;Allah Taâlânın bizi, Kureyş müşriklerine karşı galip getireceği ümit edilir.

    ***8220;Eğer ikincisi olursa***8212;ki şehidliktir***8212;Bedir, beni ondan mahrum kıldı. Halbuki, ben onu öyle özlemiştim ki! Benim Bedir Muharebesine çıkmayı arzuladığımı duyan oğlum benimle kurâ çekmişti. Kurâ ona çıktı. Sonunda şehidlik mertebesine o ulaştı.

    ***8220;Halbuki, ben şehid olmayı ne kadar arzu ediyorum!

    ***8220;Dün gece oğlumu güzel bir surette gördüm: Cennet meyvaları ve ırmakları arasında dolaşıyor ve bana ***8216;Cennette arkadaşlığa katıl! Ben, Rabbimin bana vaadettiği gerçeği buldum!***8217; diyordu.

    ***8220;Vallahi, yâ Resûlallah! Sabah gözlerimi açınca, oğluma Cennette arkadaş olmayı candan özlemeye başladım.

    ***8220;Yaşım, fazlasıyla ilerledi. Artık Rabbime kavuşmayı özlemekteyim.

    ***8220;Yâ Resûlallah! Beni şehidlikle, Cennette oğlum Sa***8217;d***8217;ın arkadaşlığı ile nasiblendirmesi için Allah***8217;a duâ et!***8221;

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Hz. Hayseme***8217;nin bu arzusunu yerine getirdi. Kendisi için duâ etti.1

    Ebû Said el Hudrî***8217;nin babası Mâlik bin Sinan ise, ***8220;Yâ Resûlallah! İki şeyden biri bizimdir: Ya Allah bizi onlara galip ve muzaffer kılar ki istediğimiz budur.

    ***8220;Ya da Allah, bize şehidlik nasip eder! Vallahi, yâ Resûlallah! Bence bu ikisinden hangisi olursa olsun, onda hayır vardır!***8221; dedi.

    Yine kahraman bir Sahabî olan Numan bin Mâlik ise şöyle dedi:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Ben şehâdet ederim ki, rüyâda boğazlandığını gördüğün sığırın temsil ettiği Ashabından birisi de benim! Bizi Cennetten mahrum etme! Kendisinden başka ilâh bulunmayan Allah***8217;a yemin ederim ki, ben Cennete girsem gerektir!***8221;

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, ***8220;Niçin?***8221; buyurdu.

    Hz. Numan, ***8220;Çünkü***8221; dedi, ***8220;ben, Allah***8217;tan başka ilâh bulunmadığına, senin de Allah***8217;ın Resûlü olduğuna şehâdet eder, Allah***8217;ı ve Resûlünü severim. Düşmanla karşılaştığım gün de yüz çevirip kaçmam!***8221;

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Doğrusun ve gerçeği söyledin***8221; buyurdu.1



    Karar

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, ekseriyetin düşmanı Medine dışında karşılamak arzu ve görüşünde olduğunu anlayınca, şehirden çıkıp muharebeyi açık arazide kabul etmeye karar verdi. Ashabına hitaben de şöyle buyurdu:

    ***8220;Sabır ve sebat ederseniz bu defa dahi Cenâb-ı Hak size yardımını ihsan eder. Bize düşen azim ve gayret göstermektir!***8221;

    Günlerden Cuma idi. Resûl-i Ekrem Efendimiz Cuma namazını kıldırdıktan sonra, Müslümanlara cihadın faziletinden cihada nasıl hazırlanacağından bahsetti ve şöyle buyurdu:

    ***8220;Cihadda geri durmak, gecikmek âcizliktir. Sabır ve sebât gösterildiği zaman Allah***8217;ın yardımı gelir. Sabır ve sebât ediniz! Sabır ve sebât ettiğiniz takdirde, Allah***8217;ın yardımı sizinledir.***8221;2

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, vakti giren ikindi namazını da cemaâte kıldırdıktan sonra, Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer***8217;le birlikte Hâne-i Saâdetine girdi. Bu iki Sahabî Efendimizin hazırlanmasına yardımcı olacaklardı.

    Resûl-i Ekrem içerde zırhını giymek, kılıcını kuşanmakla meşgulken, dışarda toplanmış bulunan Müslümanları Sa***8217;d bin Muaz ile Üseyyid bin Hudayr Sahabîleri ikaz ederek şöyle dediler:

    ***8220;Medine***8217;den çıkmak istemediği halde, siz çıkmaları için Resûlullaha ısrar edip durdunuz. Halbuki ona emir gökten iner. Siz bu işi ona bırakınız. Onun istediğini yapınız!***8221;

    Bu sözler, Medine dışında düşmanı karşılamak fikrinde olanları bir derece de olsa yumuşattı, hattâ pişmanlık bile duyar oldular. Resûl-i Ekremin zırhını giyinmiş, kılıcını kuşanmış bir halde evinden çıktığını görünce şöyle dediler:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Senin hoşlanmadığın şeyi biz istemeyiz. Eğer Medine***8217;de kalmak istiyorsan kalalım! Sana aykırı hareket edemeyiz.***8221;

    Hz. Resûlullahın cevabı şu oldu:

    ***8220;Bir peygambere, zırhını giydikten sonra, düşmanla çarpışmadan ve Allah onunla düşmanları arasında hükmünü vermeden zırhını sırtından çıkarmak yakışmaz.***8221;1

    Arkasından da şöyle buyurdu:

    ***8220;Sürâtle size emrettiğim şeyleri yapmaya bakınız. Allah***8217;ın ismini anarak gidiniz. Sabır ve sebât gösterdiğiniz müddetçe, Allah size yardım edecektir.***8221;2



    İslâm ordusu

    Hazırlanan Müslümanlar 1000 kişi civarında idi.1 Sayıca Kureyş ordusunun üçte biri kadar. İçlerinde sadece yüz zırhlı vardı.2

    Orduda üç sancak bulunuyordu. Mus***8217;ab bin Umeyr Muhacirlerin, Üseyyid bin Hudayr Evslilerin, Hubab bin Münzir ise Hazreçlilerin sancağını taşıyordu.

    İslâm ordusu harekete hazırlanmıştı. Peygamber Efendimiz atına binmiş, yayını omuzuna asmış ve mızrağını eline almıştı. Medine***8217;de yerine Abdullah bin Ümmi Mektûm***8217;u bırakmıştı. Zırhlı iki Sahabî, Sa***8217;d bin Muaz ile Sa***8217;d bin Ubâde önünde, mücahidler ise sağ ve solunda yer alıyorlardı.

    İslâm ordusunun Uhud***8217;a doğru hareket edeceği sıradaydı. Topal bir zat olan Amr bin Cemûh da sefere katılmak için gönlünde şiddetli bir arzu duydu. Her zaman Peygamber Efendimizle birlikte savaşa çıkan dört oğlu vardı. Onları çağırdı ve ***8220;Beni de sefere çıkarınız***8221; dedi.

    Oğulları, ***8220;Resûlullah, senin sefere çıkmamana müsâade etti. Yüce Allah***8217;da seni mazeretli saymıştır***8221; dediler.

    Gönlü Allah ve Resûlullah muhabbetiyle yanıp tutuşan Amr, oğullarının bu sözlerine aldırış etmedi.

    ***8220;Yazıklar olsun size!***8221; dedi. Siz, beni Bedir seferinde Cenneti kazanmaktan alıkoymuştunuz. Uhud seferinde de mi alıkoyacaksınız? Herkes Cennete giderken, ben evde oturup kalamam!***8221;

    Sonra da doğruca Peygamber Efendimizin huzuruna çıktı.

    ***8220;Yâ Resûlallah! Bu oğullarım, şunu bunu bâhane ederek beni sefere çıkmaktan alıkoymak istiyorlar. Vallahi ben, seninle beraber sefere çıkmayı ve Cennette şu aksak halimle dolaşmayı arzu ediyorum!***8221; dedi ve sordu:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Sen, benim Allah yolunda çarpışmamı ve şehid düşüp şu aksak ayaklarımla Cennette gezip yürümemi uygun görmez misin?***8221;

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, ***8220;Evet, uygun görürüm***8221; dedikten sonra şöyle ilâve etti:

    ***8220;Amma Allah, seni mazeretli saymıştır. Sen cihadla mükellef değilsin!***8221;

    Sonra bu Sahabînin oğullarına şöyle dedi:

    ***8220;Siz, onu seferden alıkoymaya mecbur değilsiniz. Onu serbest bırakınız. Umulur ki Allah, ona şehidlik nasib eder.***8221;1

    Bunun üzerine Amr bir Cemuh derhal silâhlandı ve kıbleye dönerek, ***8220;Allah***8217;ım! Bana şehidlik nasib et***8221; diye duâ etti.2

    İslâm ordusu Seniyye Tepesine gelmişti. O sırada Peygamber Efendimiz, dönüp arkasına baktı. Okçulardan mürekkep kalabalık bir askerî birlik gördü.

    ***8220;Kimdir bunlar?***8221; diye sordu.

    Mücahidler, ***8220;Abdullah bin Übey***8217;in Yahudî müttefiklerinden altı yüz kişilik bir topluluk***8221; cevabını verdiler.

    Resûl-i Ekrem ***8220;Onlar Müslüman olmuşlar mı?***8221; diye sordu.

    ***8220;Hayır, yâ Resûlallah***8221; denilince, Efendimiz şu emri verdi:

    ***8220;Gidip onlara söyleyiniz, geri dönsünler. Onların yardımına ihtiyacımız yok.***8221;3



    Peygamberimizin orduyu teftişi

    İslâm ordusu Şeyheyn tepelerine geldiği zaman, Resûl-i Ekrem durup ordusunu bizzat teftişten geçirdi. Bu sırada on beş kadar küçük yaşta çocuğu da geri çevirdi.

    Fakat, içlerinde mücahidler safından ayrılmak istemeyen, müşriklere karşı küçük yaşta da olsa savaşmak isteyenler vardı. Bunlardan biri de Rafi***8217; bin Hadic idi. Ayağındaki mestlerin ucuna basarak Resûl-i Ekreme uzun görünmek istiyordu. Sonradan bir Sahabînin ***8220;Yâ Resûlallah Rafi***8217; iyi ok atar***8221; demesi ve ordudan ayrılmasını istememesi üzerine Peygamber Efendimiz, onu da orduya aldı. Arkadaşı Rafi***8217;in orduya alındığını gören bir başka küçük Sahabî Semüre bin Cündüb, babasına, ***8220;Babacığım, Resûlullah Rafi***8217;e müsâade etti, beni ise geri çevirdi. Halbuki ben güreşte onu yenebilirim***8221; dedi.

    Baba Mürey bin Sinan, teklifi Resûl-i Ekreme iletti. Peygamber Efendimiz güreşmelerini istedi. Güreşte Semüre***8217;nin Rafi***8217;i yıktığını görünce onunda orduya katılmasına izin verdi.1 Henüz on beş yaşlarında bulunan bu gencecik Sahabîler, işte böylesine büyük bir şevkle mücahidler safında müşriklere karşı savaşmak istiyorlardı.

    Peygamberimizin ordusunu teftişi sona erdiği zaman, güneş de o günkü vazifesini bitirip guruba doğru kaymaya başlamıştı. Az sonra Bilâl-i Habeşî akşam ezanını okudu. Resûl-i Ekrem, mücahidlere namazı kıldırdı. Aynı şekilde yatsı namazı da eda edildi. Peygamber Efendimiz geceyi burada geçirecekti. Muhammed bin Mesleme kumandasındaki elli kişilik bir devriye birliğini de orduyu muhafaza altında bulundurmak ve etrafı kontrol etmekle vazifelendirdi.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, mücahidlere yatsı namazını kıldırdıktan sonra, ***8220;Bu gece bizi kim bekleyecek?***8221; diye sordu.

    Mücahidler arasından bir ses geldi: ***8220;Ben, yâ Resûlallah!***8221;

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Sen kimsin?***8221; diye sordu.

    Aynı sesin sahibi, ***8220;Zekvân bin Abd-i Kays***8217;ım***8221; diye cevap verdi.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;Sen otur!***8221; diye emretti.

    Aradan az bir zaman geçtikten sonra Peygamber Efendimiz tekrar, ***8220;Bu gece bizi kim bekleyecek?***8221; diye sordu.

    Yine mücahidler arasından bir ses yükseldi: ***8220;Ben, yâ Resûlallah!***8221;

    Efendimiz, ***8220;Sen kimsin?***8221; diye sordu.

    Sesin sahibi, ***8220;Ben, Ebû Seb***8217;im,***8221; diye cevap verdi.

    Peygamber Efendimiz ona da, ***8220;Sen otur***8221; buyurdu.

    Bir müddet bekledikten sonra Peygamber Efendimiz sorusunu üçüncü sefer tekrarladı: ***8220;Bu gece bizi kim bekleyecek?***8221;

    Yine Müslümanlar arasından bir ses yükseldi: ***8220;Ben beklerim yâ Resûlallah!***8221;

    Efendimiz, ***8220;Sen kimsin?***8221; diye sordu.

    ***8220;Ben, İbni Kays***8217;ım***8221; diye cevap verdi.

    Peygamber Efendimiz ona da, ***8220;Sen otur!***8221; dedi.

    Aradan bir müddet geçtikten sonra Resûl-i Ekrem Efendimiz, ***8220;Üçünüz de kalkınız***8221; buyurdu.

    Yalnız bir kişi ayağa kalktı. Bu, Zekvân bin Abd-i Kays***8217;tı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, ***8220;Diğer arkadaşların nerede?***8221; diye sorunca, Zekvân, ***8220;Yâ Resûlallah! Üç seferinde de sorunuza cevap veren ben idim***8221; dedi.

    Bunun üzerine Resûl-i Ekrem Efendimiz ona şöyle duâ etti:

    ***8220;Git, sen bize muhafızlık et! Allah da seni muhafaza etsin.***8221;

    Zekvân, hemen zırhını giyindi. Kalkanını aldı. Bütün gece Peygamber Efendimizin yanında nöbet tuttu.1



    İslâm ordusu Uhud***8217;da

    Sabaha yakın Peygamber Efendimiz (a.s.m.), ordusuyla birlikte Şeyheyn***8217;den ayrıldı ve Uhud***8217;a doğru yürüdü. Artık her iki ordu da birbirini fark edebiliyordu.

    Düşman karşıda görünüyordu. Mücahidler cephesinde sabah ezânı göklere dalga dalga yayılıyordu. Saf bağlayan Müslümanlar, Hz. Resûlullahın arkasında silâhlarını çıkarmadan düşmanlarının gözleri önünde namazlarını edâ ettiler.

    Bu arada Peygamber Efendimiz, tedbir babında, zırhının üzerine ikinci bir zırh, takkesinin üzerine ise miğfer giydi.1



    Münafıkların ordudan ayrılması

    Artık iki ordu karşı karşıya gelmişti. Her biri harp nizamıyla meşgul oluyordu.

    Bu sırada oraya kadar çekine çekine korku içinde gelmiş bulunan Abdullah bin Übey bin Selûl ortaya atıldı.

    ***8220;Muhammed, rey ve görüş sahibi olmayan gençlerin sözünü dinledi. Benim sözümü dinlemedi.

    ***8220;Ey ahali! Bir türlü anlayamıyorum; şuracıkta biz ne diye canımızı vereceğiz***8221;2 deyip kavminden ve münâfıklardan üç yüz kadar askerle geri döndü.

    Münâfıkların ayrılmasıyla İslâm ordusu 700 kişiden ibâret kaldı***8212;Kureyş ordusunun dörtte biri kadar.

    Abdullah bin Übey, münâfıklardan bir grupla, İslâm ordusundan ayrılmakla kalmadı. Sâir Müslümanları da tesir altına almaya çalıştı. Onun geri döndüğünü gören Hazreç Kabilesine mensup Selimeoğulları ile Evs Kabilesine mensup Hariseoğulları da geri dönmeye niyetlendiler. Fakat, Allah***8217;ın inâyeti yetişti ve onları bu tereddütlerinden kurtardı.

    Kur***8217;ân-ı Âzimüşşanda bu hususla ilgili olarak şöyle buyurulur:

    ***8220;Allah, sizden iki birliğin halini de işitip görüyordu ki, onlar dostları ve yardımcıları Allah olduğu halde, bir an bundan gaflet ederek dağılmaya yüz tutmuşlardı. Halbuki mü***8217;minler ancak Allah***8217;a güvenip Ona tevekkül etmelidir.***8221;1



    Münâfıklarla ilgili inen âyet

    ***8220;İki ordunun karşılaştığı gün başınıza gelen, Allah***8217;ın izniyle idi ve gerçek mü***8217;minleri ayırd etmek içindi.

    ***8220;Münâfıkları da mü***8217;minlerden ayırıp ortaya çıkarmak içindi. Onlara ***8216;Gelin, Allah yolunda savaşın veya müdâfaada bulunun***8217; denildi. Onlar ise, ***8216;Eğer gerçekten bir savaş olacağını bilsek elbette sizin peşinizden gelirdik***8217; dediler. Onlar o gün küfre îmandan daha yakın idiler. Onlar, kalblerinde olmayan şeyi dilleriyle söylerler. Allah ise onların gizlediklerini hakkıyla bilir.***8221;2



    Muhayrık***8217;ın İslâm ordusuna katılışı

    Muhayrık büyük bir Yahudî âlimi idi. Medine***8217;de bol serveti vardı. Resûl-i Ekrem Efendimizi, mukkaddes kitaplardaki sıfatlarıyla tanırdı. Fakat, kavminden çekindiği ve dininin tesirinden kendisini bir türlü kurtaramadığı için bu sıfatları açıklamıyordu. Bu durumu Uhud Harbine çıkışa kadar devam etti.3

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, mücahidlerle Uhud Gazâsına çıktığı sıradaydı. O âna kadar bildiğini açıklamayan Muhayrık şöyle dedi:

    ***8220;Ey Yahudî cemaâtı! Vallahi, siz Muhammed***8217;in peygamber olduğunu, ona yardım etmenin, üzerinize düşen bir vazife ve yerine getirmeniz gereken bir hak olduğunu pekâla bilirsiniz!***8221;

    Yahudîler, ***8220;Bugün Cumartesi günüdür! Hiçbir şeyle meşgul olunmaz***8221; diye cevap verdiler.

    Bunun üzerine Muhayrık, kılıcını ve harçlığını yanına aldı. Akrabasından birisine, ***8220;Eğer, bugün öldürülürsem, mallarımın hepsi Muhammed***8217;indir. O dilediğini yapmaya serbesttir.***8221; diyerek vasiyette bulundu ve gidip İslâm ordusuna katıldı. Şehid düşünceye kadar da müşriklerle çarpıştı.

    Bunun üzerine Resûl-i Kibriyâ Efendimiz ona şu iltifatta bulundu:

    ***8220;Muhayrık, Yahudî ırkından, hayırlı bir kişidir.***8221;1

    Muhayrık***8217;ın vasiyeti üzerine Peygamber Efendimize kalan mülkleri: Bisab, Sâfiye, Delâl, Hüsnâ, Avaf, Bürka ve Meşrebe adlarını taşıyan yedi bahçe ve bostandı.2

    Muhayrık***8217;ın mallarını teslim alan Efendimiz, onların hepsini vakfetti. Medine***8217;deki vakıfları umumiyetle Muhayrık***8217;ın mallarındandı.3



    İslâm ordusu karargâhı

    Günlerden Cumartesi idi. Peygamberimiz atından indi, yürüyerek sayıca az, îmân ve cesarette büyük ordusunun saflarını bizzat kendisi tanzim etti. Sağ ve sol kanadı düzene soktu. İslâm ordusunun arkasında Uhud Dağı vardı. Yüzü ise Medine***8217;ye doğru idi.4

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz bu arada oldukça mühim bir yer olan Ayneyn Tepesine elli muharipten teşekkül eden bir okçu müfrezesini vaziyet almak üzere vazifelendirdi. Başlarına Abdullah bin Cübeyr***8217;i tayin etti. Vazifeleri, Uhud ile Ayneny Tepesi arasındaki geçidi muhafaza etmek, düşmanın buradan İslâm ordusunu arkadan sarmasına fırsat vermemekti.1

    Resûl-i Ekrem okçulara şu emri verdi:

    ***8220;Düşmanı yendiğimizi görseniz de, size haber vermedikçe, adam göndermedikçe yerlerinizden asla ayrılmayınız.

    ***8220;Düşmanın bizi mağlup ettiğini görseniz de, yine kesinlikle yerinizi terk edip, yardımlarına koşalım demeyin.***8221;2

    Bu emir ve tâlimatını iki sefer tekrarlayan Peygamber Efendimiz, daha sonra okçulara şu emri verdi:

    ***8220;Kuşların cesetlerimizi kapıştıklarını görseniz dahi, ben size adam göndermedikçe asla yerinizden ayrılmayınız.***8221;3

    Resûl-i Kibriyânın emri ve talimatı böylesine net ve kesindi.



    İki ordu karşı karşıya

    İki ordu da artık harp nizamına girmiş ve karşılıklı bekliyorlardı.

    İslâm ordusunda, Zübeyr bin Avvam zırhlı kuvvetlerin, Hz. Hamza ise zırhsız askerlerin başında vazifeli idi.

    Müşrik ordusunun sağ kol kumandanı Halid bin Velid, sol kol kumandanı ise Ebû Cehil***8217;in oğlu İkrime idi. Süvari birliklerinin başında Safvan bin Ümeyye, okçuların başında ise Abdullah bin Ebi Rabia bulunuyordu.4

    Müşrik ordusu cephesinde gürültü ve şamatanın bini bin paraydı. Gönülleri intikam hırsıyla dolu kadınlar türküler, şarkılar söyleyerek ve defler çalarak müşrikleri coşturmaya çalışıyorlardı.

    İslâm ordusu cephesi ise dualar, tekbirler, âminlerle inliyordu. Allah***8217;tan yardım dileniyor, nusretini ihsan etmesi niyaz ediliyordu. Resûl-i Kibriyâ Efendimiz de hitabesinde onları cihada, Allah yolunda savaşa, bu yolda sabır ve sebata, her şeye rağmen gayretle çalışmaya teşvik ve davet ediyordu. Gönülleri îmânla dolu, gözlerinden cesaret kıvılcımları sıçrayan mücahidler, bir an evvel ***8220;hücum***8221; emrini heyecanla bekliyorlardı. Ya vurulup şehid olarak Allah***8217;ın huzuruna çıkmak, ya da müşrik topluluğunu yerle bir etmek için yerlerinde duramıyorlardı.

    Taraflar birbirlerine oldukça yaklaşmışlardı.

    Bu sırada Kureyş ordusunun sancaktarı Talha bin Ebî Talha ortaya atılarak kendinden emin, mağrurane bir edâ ile seslendi:

    ***8220;Benimle çarpışmaya er meydanına kim çıkar?***8221;

    Karşısına ***8220;Esedullah***8221; ünvanının sahibi Hz. Ali çıktı.

    ***8220;Varlığım kudret elinde olan Allah***8217;a yemin ederim ki, seni kılıcımla Cehenneme göndermekdikçe veya kılıcınla Cennete girmedikçe seni bırakmayacağım!***8221; diyerek hasmına şiddetli bir kılıç darbesi indirdi. Başını çenesine kadar yarıp ikiye ayırdı. Talha yere yıkılınca Hz. Ali geri döndü. Mücahidler, ***8220;Neden onun başını gövdesinden ayırmadın?***8221; diye sordular.

    Hz. Ali, ***8220;Yere düşünce edep yeri bana taraf açıldı. Ondan hemen yüzümü çevirdim. İyi biliyorum ki; Allah onu yaşatmayacak öldürecektir***8221; diye cevap verdi.

    Kureyş sancaktarının yere serilmesine Peygamber Efendimiz (a.s.m.) ve mücahidler son derece sevindiler ve bu sevinçlerini tekbirler getirerek izhâr ettiler.

    Talha yere serilince, Kureyş müşriklerinin sancağını kardeşi Osman bin Ebî Talha aldı. Ona karşı da Hz. Hamza çıktı ve omuzundan kılıçla vurup kolunu kesti.

    Bu sefer sancağı yine Abdüddaroğullarından Ebû Sa***8217;d bin Ebî Talha aldı. Resûl-i Ekrem Efendimiz, Ebû Sa***8217;d***8217;a karşı da Hz. Ali***8217;yi çıkardı. Çarpışmadan galip çıkan yine Ali oldu. Ebû Sa***8217;d ***8220;Esedullah***8221;ın kılıç darbeleri arasında can verdi.

    Sa***8217;d öldürülünce Kureyş sancağını hemen Müsafi bin Talha bin Ebî Talha eline aldı. Onu da Âsım bin Sâbit Hazretleri okla vurup öldürdü.

    Ondan sonra Kureyş müşriklerinin sancağını Hâris bin Ebî Talha aldı. Âsım bin Sâbit Hazretleri onu da bir okla yere serdi.1

    Hâris***8217;ten sonra sancağı Kilab bin Talha aldı. Onu da Zübeyr bin Avvam (r.a.) bir hamlede yere serdi.

    Bu sefer sancağı Cülâs bin Talha aldı. Onu da Talha bin Ubeydullah Hazretleri öldürdü.

    Abdüddâroğullarından baba, oğul, kardeş ve amca olan tam yedi kişi Kureyş müşriklerinin sancağı altında kahraman mücahidler tarafından böylece yere serildiler.

    Bundan sonra sancağı yine Abdüddâroğullarından Ertat bin Şürahbil alı. O da Hz. Ali***8217;nin amansız darbeleriyle yere serildi. Sonra sancağı Şurayb bin Kâriz aldı. O da Ashab-ı Kirâmdan biri tarafından öldürüldü.

    Sancaktarlarının bir bir yere serildiğini gören Kureyş müşriklerini bir dehşet ve korku sardı. Öyle ki, sancaklarının yanına bile kimse yanaşmaya cesaret edemiyordu. Sonunda onu Alkame kızı Amre yerden alıp Kureyşlilere teslim etti.2 Abdüddâroğullarından sancağı tutacak kimse bulunmadığından yine onların kölelerinden Suvap sancağı taşıdı. Kuzman, vurup onun sağ elini kesti. Suvap sancağı sol eline aldı. Kuzman sol elini de kesti. Bunun üzerine Suvap sancağı kol ve pazularıyla tutmaya çalıştı. Fakat, daha fazla dayanamayıp arka üstü yere yıkıldı.

    Artık iki tarafın da beklemeye tahammülü kalmamıştı. Çarpışma, bir anda şimşek hızıyla başladı. Kılıç şakırtısı, ok vınlaması, at kişnemesi ve deve böğürmesi ortalığı kapladı. Allah yolunda savaşmaya can atan mücahidler kahramanca savaşmaya başladılar.

    Resûl-i Ekrem***8217;in elinde bir kılıç vardı. Üzerinde: ***8220;Korkaklıkta ar, ilerlemekte şeref ve itibar var! İnsan korkaklıkla kaderinden kurtulamaz!***8221; meâlindeki beyit yazılı idi.

    ***8220;Bu kılıcı benden kim alır?***8221; diye sordu.

    Birçok Sahabî birden atıldı. ***8220;Ben, ben yâ Resûlallah!***8221; diyerek ellerini uzattılar.

    Bu sefer Peygamberimiz, ***8220;Bunu hakkını vermek üzere kim alır?***8221; diye sordu.

    Yine hararetle isteyenler çıktı. Aralarında Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer ve Hz. Zübeyr bin Avvam da vardı. Resûlullah (a.s.m.) vermek istemedi.

    Bu sırada korkusuz, gözünü daldan budaktan sakınmayan biri ortaya atıldı. Ebû Dücâne***8217;ydi bu! Resûlullaha, ***8220;Nedir onun hakkı, yâ Resûlallah!***8221; diye sordu.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;Hakkı; eğilip bükülünceye kadar düşmana sallamandır!***8221; buyurdu.

    Bunun üzerine Ebû Dücâne, ***8220;Yâ Resûlallah! Ben onu, hakkını yerine getirmek üzere alıyorum!***8221; dedi ve Hz. Resûlullahtan kılıcı teslim aldı.

    Ebû Dücane, elinde Resûl-i Ekremin şartlı teslim ettiği kılıcı, başında ise kırmızı sarığı olduğu halde müşriklere doğru çalımlı çalımlı yürümeye başladı. Bunun üzerine Fahr-i Âlem Efendimiz Ashabına şu ölçüyü ders verdi:

    ***8220;Bu öyle bir yürüyüştür ki, Allah onu, şu yerin [harp halinin] dışında hiçbir zaman sevmez!***8221;1

    Ebû Dücane, şimşek sürâtinde, düşman safları arasına girdi, kılıcını var kuvvetiyle hakkını vermek için sallamaya başladı. Önüne geleni bir-iki darbede yere seriyor, durmadan ilerliyordu. Bir ara dağın eteğinde deflerle müşrikleri savaşa teşvik eden kadınların yanına kadar vardığını fark etti. Orada biri müşriklere hiddetli hiddetli bağırıyor, onları vuruşmaya teşvik ediyordu. Yanına yaklaştı, kılıcını kaldırıp vuracakken, hasmından bir çığlık koptu. Bu Ebû Süfyan***8217;ın karısı Hind***8217;in çığlığı idi. Ebû Dücane, ona vurmadı. Kendisini o sırada gören Hz. Zübeyr bin Avvam, sonradan, neden o kadına kılıç sallamadığını soracak, Ebû Dücane ise şu cevabı verecektir:

    ***8220;Resûlullahın kılıcına hürmetimden, o kadının kanına bulaştırmak istemedim!***8221;2

    Diğer taraftan Hz. Hamza, elinde iki kılıç, ***8220;Ben Allah***8217;ın arslanıyım***8221; diye diye bir öne bir arkaya dönerek kılıcını sallıyor, müşriklerin üzerine cesaretle saldırıyordu.

    Mücahidlerin hepsi de düşmanla cesurca döğüşüyor ve kıyasıya mücadele veriyorlardı!



    Düşmanın bozguna uğraması

    Şirk ordusu, mücahidlerin bu kahramanca döğüş ve çarpışması karşısında fazla dayanamadı. Kendilerini bir korku ve dehşet sardı. Gerisin geriye kaçışmaya başladılar. Müşrik kadınlar defler çalıyor, şarkılar söylüyor ve paniğe kapılıp kaçan askerleri geri çağırıyorlardı. Ancak, cesaretin kaynağı îmândan mahrum kalbe deflerin çalınması, şarkıların söylenmesi ve şiirlerin okunması bile fayda veremiyor, müşrik askerleri gerisin geri herşeylerini, canlarını kurtarmak uğrunda terk ederek kaçıyorlardı.

    Harbin ilk safhası işte böylesine mücahidlerin üstün çarpışmaları ve Allah***8217;ın yardımı ile Müslümanlar lehine neticelendi.

    İslâm ordusu henüz bozulmamıştı. Bu esnâda bir müşrik tarafından Abdullah bin Amr bin Harâm şehid edildi. Uhud***8217;un ilk şehidi bu mücahid oldu.

    Oğlu Hz. Cabir der ki: ***8220;Babam Uhud seferine çıkmak için hazırlandığı sırada, geceleyin beni yanına çağırdı ve ***8216;Yavrucuğum! Belli olmaz. Belki de yarın Uhud günü ilk şehid ben olurum! Kızkardeşlerine iyi davranmanı vasiyet ederim. Üzerimde borç var. Borcumu öde***8217; dedi. Gerçekten dediği gibi, ilk şehid kendisi oldu.***8221;1



    Harbin seyrini değiştiren hâdise

    Düşman ikiye bölünüp sürâtle harp yerinden uzaklaşırken, mücahidler de geride terk edilen ganimetleri toplamaya başlamışlardı. Ayneyn Tepesinde vazifeli okçular ise, Uhud meydanındaki manzarayı seyrediyorlardı.

    Bu arada okçularda yerlerinden ayrılıp mücahidlere katılma isteği uyandı. Onlar, harp bitmiş kendilerinin görevi ise sona ermiştir düşüncesini taşıyorlardı. Ayrılmak isteyen okçulara, kumandanları Abdullah bin Cübeyr verilen emri hatırlattı:

    ***8220;Resûlullahın size söylediklerini, verdiği emri ve talimâtı unuttunuz mu?***8221;

    Fakat bu hatırlatmaya rağmen, kumandanlarıyla birlikte kalan bir kaçı müstesna, diğerleri Ayneyn Tepesini terk ederek harp sahasındaki mücahidlerin yanına gittiler. Onlarla birlikte ganimet toplamaya başladılar.

    Birçok okçunun yerlerini terk etmeleriyle İslâm ordusunun arka cephesi müdafaasız kaldı. Harp dâhisi ve Kureyş ordusunun süvari kumandanı Halid bin Velid de zaten böyle bir fırsat kolluyordu. Harbin en hareretli zamanında da bu geçitten girmek istemiş, ancak okçular tarafından püskürtülmüştü.

    Halid bin Velid, emrindeki kuvvetlere tepede kalan on kadar okçuyu şehid ettikten sonra, Müslüman saflarının arkasına daldı. Hücum ânî ve beklenmedik bir anda olmuştu. Herşey birden değişiverdi. Mücahidler, düşman bozguna uğrayıp gitti diye gayet rahat idiler. Hattâ bazıları silâhlarını bile bırakmıştı.

    Bu durumu görünce, kaçan Kureyş kuvvetleri de geri döndü. Mücahidler iki ateş arasında kalmışlardı. Beklenmedik bir hücuma maruz kaldıklarından şaşırmışlardı. İki taraftan sarılınca kuvvetlerini haliyle kaybetmişlerdi. Beklenmedik bir anda, beklenmedik bir hücum, beklenmedik bir netice doğuruyordu.



    İslâm ordusunun dağılması!

    Önden ve arkadan hücuma mâruz kalıp sıkıştırılan mücahidler, bir anda kendilerini toparlayamadılar ve ister istemez dağılmak zorunda kaldılar. Peygamber Efendimizin çevresinde herşeye rağmen on on beş kadar Sahabî kalmıştı. Bu bir avuç mücahid, canını dişine takarak, müşriklerden gelen oklara, mızrak ve kılıç darbelerine göğüslerini geriyor, vücutlarını siper ederek Kâinatın Efendisini korumaya çalışıyorlardı. Bu arada küfür ordusundan atılan taşlardan biri Hz. Resûlullahın sağ alt çenesindeki mübârek dişlerinden birini şehid etti. Bir diğer taş ise alnını ve alt dudağını yardı. Abdullah İbni Kamia adındaki kâfirin kılıç darbesiyle de elmacık kemiği yara aldı. Darbenin şiddeti ile miğfer parçalandı ve iki halkası mübârek yüzüne battı.1

    Sevgili Peygamberimizin mübârek yüzüne miğferin iki halkasının battığını gören Ebû Ubeyde bin Cerrah bir anda kendisini onun önüne atıverdi ve yanından bir an dahi olun ayrılmayan Hz. Ebû Bekir***8217;e, ***8220;Yâ Ebâ Bekir! Allah aşkına olsun, Resûlullahla aramızdan çekil. Bırak da mübârek yüzünden halkaları çıkarayım!***8221; diyerek halkaların her birini dişleriyle çekip çıkardı. Bu arada kendisi de iki dişinden oldu.1

    Öte taraftan Mâlik bin Sinan (r.a.) ise, Fahr-i Âlemin yüzünden akan kanları diliyle temizledi. Bu hareketi üzerine Efendimizin, ***8220;Kanım kanına dokunan ve karışan kimseye Cehennem ateşi erişmez***8221; müjdesine muhatap oldu.2

    Bir müşrik tarafından Müslümanların düşürülmesi için kazılmış bir çukur vardı. İslâm ordusunun bozulmaya yüz tuttuğu o dehşetli anda harbin şiddetinden farkına varamayarak Resûl-i Ekrem kazılmış olan çukura yanı üzeri düştü. Çukurun etrafı derhal mücahidler tarafından sarıldı ve düşman askerlerinin yaklaşmasına müsâade edilmedi.

    Çukurdan çıkmaya muvaffak olan Kâinatın Efendisinin yüzü gözü kanlar içinde kalmıştı. Elini kanayan yüzüne sürdü:

    ***8220;Kendilerini Rablarına îmâna dâvet ederken, Peygamberlerinin yüzünü kana bulayan bir kavim nasıl felâh bulabilir?***8221; dedi.

    Bu, bir sitemdi, bir serzenişti. Cenâb-ı Hak, sevgili Resûlünün bu sitemi üzerine şu meâldeki âyetleri indirdi:

    ***8220;Kullarımın tedbir ve idâresinden senin elinde birşey yoktur ve sen onların inkârlarından mes***8217;ul değilsin. Allah dilerse onlara tevbe nasip eder, dilerse zâlim oldukları için onlara azap verir.

    ***8220;Göklerde ne var, yerde ne varsa hepsi Allah***8217;ındır. O dilediğini doğru yola eriştirip bağışlar, dilediğine de hak ettiği azabı verir. Allah çok bağışlayıcı, çok merhamet edicidir.3

    Çok az sayıda Müslümanın müşriklere karşı direndiği sıradaydı. Peygamber Efendimiz, bir grup müşrikin kendisine doğru gelmekte olduğunu fark etti. Yanından ayrılmayıp kahramanca çarpışan Hz. Ali***8217;ye, ***8220;Hücûm et, onlara!***8221; diye emretti.

    Allah***8217;ın arslanı Hz. Ali, cesaretle müşrik birliğin üzerine yürüdü. Onları püstürtüp, içlerinden birini de yere serdi.

    Bu esnada Cebrâil (a.s.), ***8220;Yâ Resûlallah! Bu, sizin için yapılan iyilik ve civanmertliktir***8221; diye seslendi.

    Peygamber Efendimiz cevaben, ***8220;O, bendendir, ben de ondanım***8221; buyurdu.

    Tam o esnada bir ses işittiler: ***8220;Zülfikâr gibi kılıç, Ali gibi yiğit bulunmaz!***8221;1

    Mücahidlerin, Resûl-i Ekrem Efendimizin etrafından dağıldıkları esnâda, Hz. Sa***8217;d bin Ebî Vakkas da bir köşeye çekilmiş kararsız duruyordu. Kendi kendine, ***8220;İçimden ne şehidlik arzusunu, ne de kurtulma arzusunu atabiliyorum***8221; diyordu.

    O sırada mücahidin biri ona, ***8220;Yâ Sa***8217;d! Resûlullah seni çağırıyor,***8221; dedi. Hz. Sa***8217;d, derhal, Peygamber Efendimizin huzuruna çıktı. Sonrasını Hz. Sa***8217;d şöyle anlatır:

    ***8220;Resûlullah beni önüne oturttu. Ok atmaya başladım. Her atışta, ***8216;Allah***8217;ım! Bu senin okundur! Onunla düşmanını vur!***8217; diyordum.

    ***8220;Resûlullah da (a.s.m.), ***8216;Allah***8217;ım! Sad***8217;ın duâsını kabul et! Allah***8217;ım! Sa***8217;d***8217;ın atışını doğrult! Devam, devam Sa***8217;d! Babam, annem sana fedâ olsun***8217; buyuruyordu.

    ***8220;Her ok atışında Resûlullah (a.s.m.) aynı duayı tekrarlıyordu. Ok çantam boşalınca, Resûlullah (a.s.m.) kendi çantasında bulunan okları da birer birer yayıma yerleştirip attırdı. Okları, yaya yerleştirmekte o, herkesten daha çabuk ve sürâtli idi.***8221;

    Hz. Ali der ki:

    ***8220;Resûlullah (a.s.m.), anne ve babasını, Sa***8217;d***8217;dan başka hiç kimse hakkında birleştirerek ***8216;feda olsun***8217; dememiştir.

    ***8220;Uhud günü ona: ***8216;At, ey Sa***8217;d! Annem babam sana fedâ olsun! At, ey kısa boylu, kuvvetli delikanlı!***8217; buyurdu.

    ***8220;Nebî***8217;nin (a.s.m.) ondan başkasına böyle söylediğini bilmiyorum.***8221;1

    Hz. Talha bin Ubeydullah***8217;ın Kahramanlığı

    Harbin en nazik ve dehşetli anı idi. Müslümanlar önden ve arkadan hücuma geçen müşrik kuvvetlerinden kendilerini kurtarmak için tepelere doğru çıkıyorlardı. Hz. Resûlullahın etrafında kala kala on beş kadar mücahid kalmıştı. Bunlar Peygamber Efendimizle (a.s.m.) birlikte sabır ve sebât göstererek müşriklere karşı kahramanca savaşıyorlardı. Bunlardan biri de Hz.Talha bin Ubeydullah idi.

    Müşriklerin Resûlullahın dört tarafını sardıkları sırada, Hz. Talha sağa sola dönerek kılıcıyla onları uzaklaştırmaya çalışıyordu.

    Bir ara, müşriklerin keskin nişancı okçularından Malik bin Zübeyr, Efendimize nişan alıp bir ok attı. Hz. Talha, bu okun Kâinatın Efendisine isabet edeceğini anlayınca, buna mâni olmak için, elini oka hedef tuttu. Son sürâtle gelen ok, parmağını delip, elini çolak yaptı.2

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Yeryüzünde gezen Cennetlik bir kimseye bakmak isteyen, Talha bin Ubeydullah***8217;a baksın***8221; buyurdu.3

    Hz. Resûlullahı korumak uğrunda müşriklerden gelen kılıç darbelerine ve oklara vücudunu siper eden Hz. Talha***8217;nın baş ve gövde damarlarından biri kesildi. Gövdesi yaralar içinde kaldı. Fazla kan kaybından bayılıp yere düştü. O sırada Hz. Ebû Bekir Peygamberimizin yanına geldi. Resûl-i Ekrem ona, ***8220;Amcanın oğlu ile ilgilen***8221; dedi.

    Hz. Ebû Bekir yüzüne su serpince Hz. Talha kendine geldi. Yaralarının acısı, sızısı umurunda değildi. Şahsını düşünmüyordu. Uğrunda bunca fedakârlığa katlandığı zâtın durumunu merak ediyordu. Başucunda duran Hz. Ebû Bekir***8217;e ***8220;Resûlullah ne yapıyor?***8221; diye sordu.

    Hz. Ebû Bekir, ***8220;İyidir. Beni sana o gönderdi***8221; diye cevap verince bu kahraman ve fedakâr Sahabî şöyle dedi:

    ***8220;Allah***8217;a şükürler olsun! Resûlullah sağ olduktan sonra her musibet bizim için bir hiçtir!***8221;1

    İ***8217;lây-ı Kelimetullah uğrunda gösterdiği bunca kahramanlık ve fedâkarlıktan dolayı Hz. Resûlullah tarafından bu harpte ***8220;Talhatü***8217;l-Hayr (Hayırlı Talha)***8221; olarak adlandırılan Hz. Talha, Uhud***8217;dan döndüğü zaman vücûdunda tam yetmiş beş yarası vardı. Başı dört köşeli yarılmış, uyluk damarı baştan aşağı kesilmişti. Eli ise çolak olmuştu.2



    Hz. Hamzâ***8217;nın şehâdeti

    Müslümanların tepelere doğru dağıldıkları karışık hengâmede idi.

    Hz. Hamza, var gücüyle müşriklere karşı direniyor ve ***8220;Allah***8217;ım! Müslümanların şu hallerinden dolayı sana sığınır, senden af dilerim***8221; diye duâ ediyordu. Müşrikler, onun yanına pek yaklaşamıyorlardı. Onu uzaktan vurup düşürmenin çâresini arıyorlardı.

    Mekke***8217;de, Vahşi adında bir köle vardı. Habeş usûlüne göre kargı atmakta oldukça maharetli ve becerikli idi. Tesbit ettiği hedefe isabet edemediği pek az olurdu.

    Kureyş ordusu Mekke***8217;den ayrılmadan önce idi. Efendisi Cübeyr bin Mut***8217;im kölesi Vahşi***8217;yi yanına çağırmış ve ***8220;Orduya katıl. Eğer Muhammed***8217;in amcası Hamza***8217;yı amcam Tuayma bin Adiy yerine öldürürsen hür ve âzadsın***8221; demişti.1

    Bedir***8217;de babası öldürülen Ebû Süfyan***8217;ın karısı Hind de bunun için Vahşi***8217;ye bir çok mükâfatlar vaad etmişti.

    Bu sebeple Vahşî, harp boyunca Hz. Hamza***8217;yı gözetip duruyordu. Hz. Hamza***8217;nın müşrikleri kasıp kavurduğu, kılıcıyla biçtiği bir sıradaydı. Vahşî, fırsat kollamak için bir kayanın arkasına gizlenmiş bekliyordu.

    Düşmanın üzerine dolu dizgin yürüyen Hz. Hamza***8217;nın bir ara ayakları kaydı ve arka üstü yere yıkıldı. Keskin bir nişancı olan Vahşî, mızrağını fırlattığı gibi bu kahraman Sahabînin böğrüne sapladı ve onu şehid etti. Vahşî bununla da yetinmedi. Ebû Süfyan***8217;ın karısı Hind***8217;in gönlünü yapmak için göğsünü yarıp, ciğerini de alıp ona götürdü. Üzerindeki kıymetli eşyaları başardığı bu büyük işten dolayı Vahşî***8217;ye çıkarıp veren Hind, intikam hırsıyla bu aziz şehidin ciğerini çiğnedi.2 Bununla da intikam hırsı dinmeyince, bizzat Hz. Hamza***8217;nın başucuna vardı; burnunun, kulağını kendine bilezik, pazband ve halhal yapmak niyetiyle kesti.3

    Mücahidlerin birçoğu oraya buraya dağılmıştı. Herşeye rağmen Resûlullahın yanından ayrılmayan mücahidler de vardı. Bunlardan biri de İslâm ordusunun sancaktarı Hz. Mus***8217;ab bin Umeyr idi.

    İbni Kamia denilen kâfir, bir ara atlı olduğu halde Resûl-i Ekrem Efendimize yaklaştı:

    ***8220;Gösteriniz bana Muhammed***8217;i! O, kurtulursa, ben kurtulmayayım***8221; diyerek haykırıyordu.

    Hz. Mus***8217;ab, mücahidlerden birkaç kişi ve Nesîbe Hatun ile İbni Kamia***8217;ya karşı çıktı. Bu kâfir, Hz. Resûlullahı korumaya çalışan Hz. Nesîbe***8217;nin omuzuna bir kılıç darbesi indirdi. Nesîbe Hatun da, cesurca ona bir çok darbeler indirdi. Fakat, bu müşrikin üzerinde iki kat zırh bulunduğundan darbeler pek tesir etmedi.

    İbni Kamia, önüne çıkan Hz Mus***8217;ab***8217;ın sağ elini bir kılıç darbesiyle kesti. Hz. Mus***8217;ab İslâmın izzet ve şerefini sembolize eden sancağı sol eline aldı. İbni Kamia bir kılıç darbesiyle sol elini de kesti. Bu sefer Hz. Mus***8217;ab sancağı kollarıyla tutup göğsüne bastırdı. O anda tek gayesi, bu zındığın Resûlullaha ulaşmasına mâni olmak ve İslâm sancağını yere düşmekten korumaktı. İbni Kamia bu sefer mızrağıyla vücûdunu deldi. Hz. Mus***8217;ab, artık dayanamayıp yere yıkıldı. Böylece o da şehâdet şerbetini içenler arasına katıldı. Sancak da yere düştü.1

    Hz. Mus***8217;ab, şehid düşünce, Peygamber Efendimiz sancağı Hz. Ali***8217;ye verdi. Hz. Ali, çarpışmaya gidince de, sancağı sonuna kadar Ebürrum taşıdı.

    ***8220;Muhammed öldürüldü***8221; yaygarası

    Mus***8217;ab bin Umeyr Hazretleri zırhını giydiği zaman Resûl-i Kibriyâ Efendimize pek benzerdi. İbni Kamia da Hz. Mus***8217;ab***8217;ı şehit etmekle Peygamber Efendimizi öldürdüğünü zannetmişti. Derhal müşriklerin yanına vararak: ***8220;Muhammed***8217;i öldürdüm***8221; dedi.2

    Bunu duyan müşrikler sevinç çığlıkları attılar. Onlardan birisi de dağ başına çıkarak, ***8220;Muhammed öldürüldü***8221; diye yaygarayı bastı.

    Bu dehşetli yaygarayı duyan mücahidlerin birden kolu kanadı kırılıverdi. İslâm ordusunda umumî bir geri çekilme ve panik havası başladı. Her biri başka başka istikametlerden ve harp sahasını terk ediyorlardı. Bu dehşetli hengâmede farkına varmadan, düşman askeri diye din kardeşlerine kılıç sallamaya kalkanlar bile oluyordu. Hatta, bu karışıklık esnasında Huzayl bin Cabir, bir başka Sahabî tarafından yanlışlıkla şehid edildi.

    Müşriklerin kopardığı yaygaraya inanmak istemeyen mücahidler, Hz. Resûlullahı aramaya koyuldular. Bunlardan Hz. Ali, hem önüne gelen düşman askerine kılıç sallıyor, hem de etrafa göz gezdirerek Peygamberimizi arıyordu. Harp sahasında bulunan mücahidlerin o anda en büyük ve tek arzusu artık, Resûl-i Kibriyâ Efendimizi bulmak olmuştu.

    Bu esnada yürekleri ferahlatıcı bir ses yükseldi: ***8220;Ey Müslümanlar! Müjde size, işte Resûlullah!***8221;

    Bu sesin sahibi Ka***8217;b bin Mâlikti. Resûl-i Ekrem Efendimizi Şi***8217;b mevkiinde, miğferinin altında pırıl pırıl parlayan mübarek gözlerinden tanımıştı. Müslümanlara seslenirken eliyle de Resûl-i Ekremin bulunduğu yeri gösteriyordu.1

    Peygamber Efendimiz, düşman tarafından nerede olduğunun bilinmesini istemiyordu. Müslümanlara müjdeyi veren Ka***8217;b***8217;â eliyle, ***8220;Sus, sus!***8221;2 diye işaret verdi.

    Artık Hz. Resûlullahın yeri tesbit edilmiş ve etrafa yayılan haberin bir şayiadan ibaret olduğu anlaşılmıştı***8230; Mücahidler derhal Resûl-i Ekremin bulunduğu yere doğru koştular ve kendisini emniyet çemberi içine aldılar. O anda mücahidlerin bir tek gayesi vardı: Hz. Resûlullahın vücudunu muhafaza etmek! Bunu başardılar.

    Ümmü Umâre Nesîbe bint-i Ka***8217;b, kocası ve iki oğluyla birlikte İslâm ordusuna katılıp Uhud***8217;a gelmişti. Kocasıyla oğulları müşriklerle çarpışacak, kendisi de yaralanan Müslümanlara yardım edip su yetiştirecekti. Ancak, harbin ikinci safhasında Müslümanlar bozulmaya başlayıp Resûlullahın etrafında çok az sayıda mücahidin kaldığını gören Nesîbe Hatun, derhal Resûl-i Kibriyâ Efendimizin yanına vardı ve çarpışmaya koyuldu. Kılıçla, okla Resûl-i Zişan Efendimizi müşriklerden korumaya çalıştı. Bu sırada yaralandı. Peygamber Efendimiz sağına soluna baktıkça Nesîbe Hatunun müşriklere karşı koyduğunu görüyordu. Şöyle buyurdu:

    ***8220;Ey Ümmü Umâre! Senin katlandığın dayanabildiğin şeye, herkes dayanamaz ve katlanamaz.***8221;

    Peygamberimiz, Nesibe Hatunun omuzundan aldığı yarayı görünce oğlu Abdullah***8217;a, ***8220;Annenin yarasını sar, annenin!***8221; dedi. Sonra da şöyle buyurdu:

    ***8220;Ev halkınızı Allah mübârek kılsın. Senin annenin makamı, filânca ve filâncalarının makamından hayırlıdır. Babanın makamı da filân ve filânların makamından hayırlıdır. Senin makamın da filân ve filânların makamından hayırlıdır! Allah size, ev halkınıza rahmet etsin.***8221;

    O esnada îmânın verdiği cesaretle müşriklere karşı cesurca kılıç sallayan Nesîbe Hatun, ***8220;Yâ Resûlallah! Allah***8217;a duâ et de, Cennette sana komşu olalım!***8221; dedi.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, ***8220;Allah***8217;ım, bunları, Cennette bana komşu ve arkadaş et***8221; diye duâ etti.

    Bunun üzerine Nesîbe Hatun sevinç içinde, ***8220;Bana artık dünyada ne musibet gelirse gelsin gam çekmem. Bu bana yeter,***8221;1 diyerek Allah ve Resûlullaha karşı olan muhabbet ve bağlılığını ortaya koydu.

    Müslümanlar safında mertçe çarpışıp cesaretle düşmanın üzerine hücum eden biri vardı. Hatta, Müslümanlar arasından müşriklere ilk ok yağdıran da o olmuştu.

    Gariptir ki, Kuzman adındaki bu adamın ismi her ne zaman zikredilse, Efendimiz, ***8220;O, Cehennemliktir***8221; derdi. Sahabîler bunun sırrını bir türlü çözemiyorlardı.

    Kuzman, harbin en şiddetli anında büyük kahramanlıklar gösterdi. Hattâ İslâm ordusu bozulup dağıldığı sırada kılıcının kınını kırdı, ***8220;Ölmek kaçmaktan hayırlıdır. Ey Evs hânedanı, siz de benim gibi, şeref ve şan için çarpışınız***8221; diye seslenerek müşriklerin arasına daldı. Yedisini sekizini öldürdükten sonra, kendisi de muharebe meydanında yaralanıp kan revan içinde kaldı.

    Sahabîler hâlâ Efendimizin, ***8220;O, Cehennemliktir***8221; sözünün mânâsını anlamış değillerdi.

    Bunca, kahramanlık ve cesareti Müslümanlar safında gösteren Kuzman nasıl Cehennemlik olabilirdi?

    Ancak Hz. Resûlullah, Kuzman***8217;ın gerçek yüzünü Cenâb-ı Hakkın bildirmesiyle biliyordu.

    Ağır yaralarının sızısıyla kıvranan Kuzman***8217;ı Sahabîler: ***8220;Tebrikler ey Kuzman! Cenneti müjdeleriz sana,***8221; diyerek tebrik ettiler.

    Kuzman ise verdiği cevapla gerçek mahiyetini ortaya koydu:

    ***8220;Ne diye beni tebrik ve tebşir ediyorsunuz? Benim maksadım şehâdete ermek değildir. Dinin muhafazası hususu dahi asla hatırımdan geçmemiştir. Ben, kavmimin gayreti için ve Kureyşliler Medine hurmalıklarına zarar vermesin diye çarpıştım.***8221;1

    Yaralarının ağrısı şiddetlenip yaşayacağından ümidini kesince de, bir ok alıp kolunun damarını keserek intihar etti.2

    Sahabîler, bundan sonra Resûl-i Kibriyâ Efendimizin sözünün hakikatını anladılar. Kuzman***8217;ın bunca kahramanlığı ve fedakârlığı Allah yolunda, Allah için değil, kavim ve kabilesinin şan ve şerefi ve Medine***8217;deki hurmalıklarını korumak uğrunda gösterdiğini öğrendiler.

    Kuzman***8217;ın kendi kendisini öldürdüğü haberini alan Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, ***8220;Allahü Ekber! Allahü Ekber! Ben, Allah***8217;ın Resûlü olduğuma şüphesiz şehâdet ederim!***8221; dedi. Sonra da şöyle buyurdu:

    ***8220;Şüphe yok ki Allah, isterse, bu dini fâcir bir adamla da teyid eder!***8221;1

    Âmellerin makbuliyet ölçüsü ihlâs ve samimiyettir. Yani, amelin Allah***8217;ın rızası gözetilerek yapılmış olmasıdır.

    İhlas ile söylenmeyen bir sözün yapılmayan bir hareketin, gösterilmeyen bir kahramanlığın Allah katında hiç bir kıymeti ve değeri yoktur. İşte bunun apaçık bir misâli Kuzmân hâdisesidir.

    Çok az sayıda mücahidin, yağmur gibi yağan müşrik oklarına karşı, kendisini korumaya çalışırlarken, Resûl-i Kibriyâ Efendimizin mübârek dudaklarından ise şu cümleler dökülüyordu:

    ***8220;Allah***8217;ım, kavmimi affet. Onlara doğru yolu göster. Çünkü onlar ne yaptıklarını bilmiyorlar.***8221;2



    Hazin netice

    Müşrikler, daha fazlasını yapamayacakları kanaatına varınca, derlenip toparlanan mücahidler karşısında tekrar bir hezimetle karşı karşıya gelmemek için, en uygun yolun geri çekilmek olacağını hesapladılar ve mağrur bir edâ ile geri çekildiler.

    Netice, gerçekten hazin, ibretli ve düşündürücü idi.

    Harpte, mücahidlerden yetmiş kişi şehid düşmüştü. Bunlar arasında Hz. Hamza, Hz. Mus***8217;ab bin Umeyr gibi çok güzîde Sahabîler de bulunuyordu. Ebû Dücâne, Nesîbe Hatun gibiler, Resûl-i Kibriyâyı muhafaza etmeye çalışırlarken, vücudları delik deşik olmuştu.

    Harbin bir safhasında mücahidlere gülen parlak muzafferiyet, Hz. Resûlullahın emir ve talimatına riâyet etmeyen okçulardan bir kısmının yerlerini terk etmeleriyle bir anda hazin ve acı bir mağlûbiyete inkılab etmiş; Uhud, Müslümanların kanıyla boyanmıştı. Peygamber Efendimizin, ***8220;O bizi sever, biz de onu severiz***8221; buyurduğu Uhud***8217;u bir hüzün bulutu kaplamıştı.

    Peygamber Efendimiz yaralıydı, yorgundu. Kendi başına yürüyecek kuvveti kalmamıştı. Sa***8217;d bin Muaz ve Sa***8217;d bin Ubâde***8217;ye dayanarak, Müslümanların sığındığı Şi***8217;b***8217;deki kayalığa doğru çıktı. Burada dinlenmek, yorgunluğunu gidermek istiyordu. Bir müddet yürüdükten sonra, bu takattan da mahrum kaldı. Üzerindeki iki zırh ise, oldukça ağırlık yapıyordu. Bu sırada Talha bin Ubeydullah yere çöktü, ***8220;Buyur, yâ Resûlallah, ben kuvvetliyim***8221; diyerek Peygamber Efendimizi sırtına aldı ve kayalığa kadar taşıdı.

    Resûl-i Ekrem, kanlar içinde kalan yüzünü gözünü burada suyla yıkadı ve başına su döktürdü.

    Peygamberimizin, Übeyy bin Halef***8217;i öldürmesi

    Bedir Harbinden önceydi. Resûl-i Kibriyâ Efendimiz harp sahasında dolaşırken, ***8220;Burası Ebû Cehil***8217;in, burası Utbe***8217;nin, burası Ümeyye***8217;nin, buralar da filânın ve filânın öldürülecekleri yerlerdir. Übeyy bin Halef***8217;i de ben kendi elimle öldüreceğim***8221; buyurmuştu.

    Bedir***8217;de haber verdiği gibi, Ebû Cehil, Utbe ve Ümeyye bin Halef, mücahidler tarafından gösterilen aynı yerlerde öldürülmüşlerdi. Geriye Übeyy bin Halef kalmıştı. Bu adam Kureyşin ileri gelenlerinden biri idi. Peygamberimize, her karşılaşmasında şöyle derdi:

    ***8220;Ey Muhammed. Bir atım var. Her gün ona on altı ölçek darı yedirip besliyorum. Birgün gelir, onun sırtında seni öldürürüm.***8221;

    Peygamber Efendimizin ise, bu azgın ve şaşkın adama cevabı sadece şu oluyordu: ***8220;Belki, inşaallah, ben seni öldürürüm.***8221;1

    İşte Übeyy bin Halef, Bedir***8217;de mücahidler tarafından canı Cehenneme yollanan kardeşi Ümeyye***8217;nin intikamını almak ve Peygamber Efendimizin vücudunu ortadan kaldırmak üzere yemin ederek, Uhud***8217;a çıkıp gelmişti.

    Hz. Resûlullahın Şi***8217;b***8217;e doğru çıktığı sıradaydı. Übeyy***8217;in gelmekte olduğu görüldü. Mekke***8217;de günde on altı okka darı ile beslediği atının üzerindeydi. İntikam dolu bakışlarla Peygamberimize yaklaşıyordu. Bunu fark eden Sahabîler önüne çıkıp, hesabını görmek istediler. Ancak Hz. Resûlullah, ***8220;Bırakın, gelsin***8221; diyerek mücahidlerin karşı çıkmasına mâni oldu. Resûl-i Ekreme oldukça yaklaşan bu azgın müşrikin ağzından, ***8220;Ey Muhammed, sen kurtulursan, ben kurtulmayayım***8221; lafları dökülüyordu.

    Bu sözleri duyan Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, bir anda celâllendi. Elindeki mızrağıyla heybet ve haşyet verici adımlarla hasmının üzerine yürüdü. Übeyy, bir anda şaşkına döndü. Hz. Resûlullahın heybet ve haşyet verici tavrı karşısında duramayıp, geri kaçmaya başladı. Peygamber Efendimiz peşini bırakmıyor ve arkasından, ***8220;Nereye kaçıyorsun, ey yalancı***8221; diye sesleniyordu.

    Bu kaçışla Übeyy kendini kurtaramadı. Peygamber Efendimizin fırlattığı mızrak, miğferle zırhı arasındaki kısma saplandı ve Übeyy sığır böğürmesi gibi böğürerek atından yere yuvarlandı.

    Müşrikler, yaralı halde onu alıp götürdüler. Yarasından kan akmıyordu. Ağrısına sızısına zor dayanıyordu. Zaman zaman arkadaşlarına, ***8220;Vallahi, Muhammed beni öldürdü***8221; diyordu.

    Arkadaşları bu sözünü ciddiye almıyorlar ve yarasının önemsiz olduğunu ifade ederek teselli etmeye çalışıyorlardı. Ne var ki, Übeyy, kurtulamayacağını anlamıştı. Arkadaşlarına şöyle dedi:

    ***8220;O bana (Mekke***8217;de) ***8216;Seni öldüreceğim***8217; demişti. Vallahi, o benim üzerime tükürse, yine beni öldürür.***8221;1

    Übeyy bin Halef, birgün bile yaşamadan, ***8220;Susadım, susadım!***8221; çığlıkları arasında ölüp gitti. Resûl-i Kibriyânın, Allah***8217;ın izniyle, istikbalden haber vermiş olduğu bir mûcizesi de böylece tahakkuk etmiş oldu.

    Müslümanların bozulup dağılmaya yüz tuttukları bir sıradaydı. Azılı müşriklerden Abdullah bin Şihab-ı Zührî, Utbe bin Vakkas, Abdullah bin Kamia ve Übeyy bin Halef bir araya gelerek Peygamber Efendimizin hayatına son vermek için sözleşip and içmişlerdi.2

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, bu dört azılı müşrik hakkında, ***8220;Allah***8217;ım, onların hiçbirisi senesine ulaşmasın***8221; diye duâ etti.

    Sa***8217;d bin Ebî Vakkas der ki: ***8220;Vallahi, Resûlullahı vuran veya yaralayanlardan hiçbirinin üzerinden bir yıl geçmedi.***8221;

    Bunlardan biri olan İbni Şihab***8217;ı, Mekke yolunda ak benekli, dişi bir yılan ısırıp öldürdü. Resûl-i Kibriyâ Efendimizin yüzünü yaralayan İbni Kamia ise, Uhud***8217;dan Mekke***8217;ye döndükten sonra, davarlarının yanına gitti. Dağın en yüksek tepesinde davarını buldu. Önünü kesip tutmak isteyince, bir koç üzerine yürüyerek onu boynuzlarıyla toslaya toslaya didik didik edip parçaladı.3



    Ebû Süfyan***8217;ın seslenişi

    Müşrik ordusu, harp sahasından yavaş yavaş çekiliyordu. Kumandan Ebû Süfyan, muharebe meydanında bir tur attıktan sonra kayalıklara çıkmış bulunan mücahidlerin yanına geldi ve ***8220;Müslümanlar arasında Muhammed var mı?***8221; diye seslendi. Bu sorusunu üç kere tekrarladığı halde, Peygamber Efendimiz, ***8220;Cevap vermeyiniz***8221; buyurdu.

    Bu sefer Ebû Süfyan, ***8220;Aranızda Ebû Bekir var mı?***8221; diye sordu. Hz. Resûlüllah yine cevap verilmesine müsaade etmedi.

    Kureyş reisi bu sefer, ***8220;Aranızda Ömer yok mu?***8221; diye sordu. Peygamber Efendimiz yine cevap verilmesini istemedi. Bunun üzerine Ebû Süfyan adamlarına dönerek, ***8220;Herhalde bunların hepsi öldürülmüş, Sağ olsalardı elbette cevap verirlerdi.***8221; diye bağırdı.

    Son konuşması karşısında Hz. Ömer dayanamadı ve ayağa kalkarak yüksek sesle, ***8220;Yalan söylüyorsun ey Allah***8217;ın düşmanı, vallahi yalan! Söylediklerinin hepsi sağdırlar ve işte buradadırlar***8221; dedi. Bundan sonra Ebû Süfyan ile Hz. Ömer arasında şu konuşma geçti:

    ***8220;Hübel***8217;in şânı yüce olsun!***8221;

    ***8220;En büyük en yüce olan Allah***8217;tır!***8221;

    ***8220;Bizim Uzzamız var, sizin yok!***8221;

    ***8220;Bizim Mevlâmız Allah***8217;tır. Sizin Mevlânız yok!***8221;

    ***8220;Bir gün yenildik, bir gün yendik!***8221;

    ***8220;Bir gün üzüldük, bir gün güldük! Hanzala***8217;yı Hanzala***8217;ya karşı, filânı filâna karşı öldürdük!***8221;

    ***8220;Biz sizinle bir değiliz. Bizim öldürülenlerimiz Cennette, sizinkiler ise Cehennemdedir.***8221;

    Bu sefer Ebû Süfyan tekrar asıl maksadına geldi ve Hz. Ömer***8217;e, ***8220;Ey Ömer, Allah aşkına doğru söyle! Muhammed***8217;i öldürdük mü?***8221; diye sordu.

    Hz. Ömer, ***8220;Hayır, vallahi onu öldürmediniz. O şimdi söylediklerinizi dinliyor!***8221; diye cevap verdi.

    Hz. Ömer***8217;e itimadı olan Ebû Süfyan Peygamberimizin hayatta olduğuna inanmıştı artık. Ayrılıp gidecekleri sırada ise şöyle bağırdı:

    ***8220;Gelecek yıl, sizinle Bedir***8217;de buluşup çarpışmaya söz veriyoruz.***8221;

    Hz. Ömer, Allah Resûlüne baktı. Kanaatını beyân etmesini bekledi. Kendisinden, ***8220;Olur! İnşaallah orası bizimle sizin buluşma yeriniz olsun***8221; emri gelince, Hz. Ömer, ***8220;Olur***8221; diye cevap verdi.1



    Peygamberimizin şehidler arasında dolaşması

    Düşman kuvvetler, harp meydanını terk edip Mekke***8217;ye doğru hareket edince, Peygamber Efendimiz mücahidlerle birlikte çıktığı kayalıktan indi. Cesedleriyle yerde yatan, fakat ruhlarıyla yüksek âlemlerde pervaz eden şehidler arasında dolaştı. Gönlü hüzünle doluydu. Kadere teslimiyetin verdiği inşirah olmasaydı manzara seyredilecek gibi değildi. En güzîde Sahabîlerini kaybetmişti. Kureyş müşrikleri şehidler hakkında vahşice muâmelelerde bulunmuşlardı. Çoğunu parça parça ederek tınınmaz bir hale getirmişlerdi. Onların arasında durdu. İçler parçalayıcı manzarayı bir müddet hüzünle seyrettikten sonra, ***8220;Ben, Kıyamet gününde, şu şehidlerin Allah yolunda canlarını fedâ ettiklerine şâhidlik edeceğim***8221; buyurdu.

    Daha sonra Ashabına dönerek, ***8220;Bunları, kanlarıyla sarıp gömünüz. Allah yolunda çarpışarak yara alanlar, Kıyâmet gününde Mahşere yaraları kanayarak geleceklerdir. Kanlarının rengi kan rengi, ama kokuları mis kokusu gibi olacaktır***8221; diye ferman etti.2

    Şehidler arasında Efendimizin amcası kahraman Sahabî Hz. Hamza da vardı. Karnı yarılmış, ciğeri çıkarılmış, burnu ve kulakları kesilmiş, cesedi parça parça edilmişti. Zor tanınıyordu. Onun mübârek cismini gören Resûl-i Kibriyâ Efendimiz öylesine üzüldü, öylesine elem duydu ki, bir anda gözlerinden yaşlar boşandı. O anâ kadar öylesine mahzun olduğu görülmemişti. ***8220;Seyyidü***8217;ş-Şühedâ (şehidlerin efendisi)***8221; olan bu cesaret abidesi Sahabînin cesedi başında durdu. Gözyaşları arasında ona şöyle seslendi:

    ***8220;Ey Hamza! Hiçbir zaman, hiç bir kimse senin gibi böyle bir musibete uğramamış ve uğramayacaktır!

    ***8220;Benim için bundan daha büyük bir musibet olamaz!

    ***8220;Ey Resûlüllahın amcası Hamza!

    ***8220;Ey Allah***8217;ın ve Resûlünün arslanı Hamza!

    ***8220;Ey hayırlar işleyen Hamza!

    ***8220;Ey Resûlullaha koruyucu olan Hamza!

    ***8220;Allah, sana rahmet etsin!

    ***8220;Eğer senden sonra yas tutmak gerekeydi, sevinmeyi bırakıp sana yas tutardım.***8221;1

    O esnâda, Medine tarafından tozu dumana kata kata birinin gelmekte olduğu görüldü. Yaklaşan bir kadındı. Hz. Hamza***8217;nın anne-baba bir kardeşi olan Hz. Safiyye idi. Kardeşinin durumunu öğrenmek istiyordu. Önüne gelene Hz. Hamza***8217;nın nerede olduğunu, kendisine nelerin yapıldığını soruyordu. Hz. Resûlullah, yaklaşmakta olduğunu görünce, oğlu Hz. Zübeyr bin Avvam***8217;a, ***8220;Annene söyle geri dönsün. Kardeşinin cesedini görmesin***8221; diye emretti.

    Hz. Zübeyr annesini karşıladı: ***8220;Anneciğim! Resûlullah, geri dönsün diye emretti***8221; dedi.

    Hz. Safiyye, ***8220;Eğer ona yapılanı görmemek için döneceksem, ben zaten kardeşimin cesedinin kesilip biçildiğini öğrenmiştim. O, bu musibete Allah yolunda uğramıştır. Biz Allah yolunda bundan daha beterine de razıyız. Sevâbını Allah***8217;tan bekleyeceğiz. İnşaallah sabredip, katlanacağız***8221;2 diye kahramanca cevap verdi.

    Hz. Zübeyr, gelip durumu haber verince Efendimiz Hz. Safiyye***8217;nin kardeşi Hz. Hamza***8217;yı görmesine müsâade buyurdu.

    Hz. Safiyye, Şehidlerin Efendisi kardeşinin yanına vardı. Başucunda oturdu. Sessizce ağlamaya başladı. Yanında duran Resûl-i Ekrem Efendimiz de bu manzara karşısında gözyaşlarını tutamadı. Bu hazin ve ibretli manzaraya Hz. Fâtıma da gelip gözyaşlarıyla katılınca, ortalığı bir başka duygulu, içli ve acıklı hava kapladı. Allah***8217;ın kaderine gönülden tereddütsüz teslim olmuş Hz. Safiyye, musibete karşı sabrın ifadesi olan, ***8220;İnna lillahi ve inna ileyhi raciûn***8221; âyet-i kerimesini okudu. Aziz kardeşine de Allah***8217;tan rahmet ve mağfiret dileğinde bulundu.1

    O esnâda Hz. Cebrâil geldi. Peygamber Efendimize Hz. Hamza***8217;nın göklerde, ***8220;Allah***8217;ın ve Resûlullahın arslanı***8221; diye yazılmış olduğunu haber verdi. Resûl-i Ekrem, bu müjdeyi Hz. Safiyye***8217;ye iletti.2

    Muharebenin şiddetli gününde Abdullah bin Cahş ile Sa***8217;d bin Ebî Vakkas Hazretleri bir kenara çekilip Cenâb-ı Hakka duâ etmişlerdi. Sa***8217;d: ***8220;Yâ Rabbi! Bir büyük düşmana rastgelip cenk ederek ona galip ve muzaffer olayım***8221; diye duâ etmişti. Abdullah bin Cahş (r.a.) ise onun duâsına ***8220;Âmin***8221; dedikten sonra, ***8220;Ben de bir büyük düşmanla karşılaşayım. Onunla çarpışayım ve sonunda şehid olayım. Burnum ve kulaklarım kesilsin. Yarın mahşer gününde Cenâb-ı Hak bana, ***8216;Burnun ve kulakların nerede kesildi***8217; diye sorunca, ***8216;Ya Rabbi! Senin ve Resûlünün yolunda kesildi***8217; diye cevap vereyim***8221; diye duâ etmişti.

    Şehidler arasında Abdullah bin Cahş da vardı. Ve aynen duâ ettiği gibi burnu ve kulakları kesilmişti. Bunu gören Sa***8217;d bin Ebî Vakkas hayretini gizleyemedi.

    Şehidler arasında İslâm ordusunun sancaktarı Hz. Mus***8217;ab bin Umeyr de vardı. Resûl-i Ekrem Efendimiz onun yanına vardı: ***8220;Mü***8217;minlerden, Resûlullah ile beraber olacaklarına dair Allah***8217;a verdikleri söze sâdık kalan nice kimseler vardır. Onlardan kimi verdiği sözü tamamen yerine getirerek şehidliğe kavuştu; kimi de böyle bir âkibeti beklemektedir. Onlar, sözlerini hiçbir şekilde değiştirmemişlerdir.***8221;1 meâlindeki âyet-i kerimeyi okudu.

    Hz. Mus***8217;ab***8217;a kefen olacak bir şey bulamamışlardı. Üzerinde kaftanı vardı. Sahabîler bu kaftanını baş tarafına örttüklerinde ayak tarafı açılıyor, ayak tarafına çektiklerinde ise baş tarafı açılıyordu. Resûl-i Kibriyâ Efendimiz bu durumu görünce, ***8220;Baş tarafını kalkanı, ayaklarını ise ızhır otu [bir çeşit kokulu ot] ile örtünüz***8221; diye emretti.

    Allah yolunda, Resûlullah ve İslâm uğrunda her fedakârlığı göstermek, her meşakkati göze almak ve sonunda şehid olmak! Şehid olduktan sonra ise örtülecek kefenden bile mahrum kalıp ottan kefene sarılmak! İbret ve şeref dolu bir sahne!

    Bütün bunlardan sonra Resûl-i Ekrem Efendimiz, şehidlerin namazlarını kıldı. O zaman, Uhud şehidlerinin namazlarının kılınmadığı, defnedildikten sekiz sene sonra kılındığı da rivâyet edilmiştir.2

    Daha sonra Peygamber Efendimiz, üzerindeki silâh ve zırhları çıkarıldıktan sonra şehidlerin kanları ve kanlı elbiseleriyle gömülmelerini emretti.

    Sahabîler, ***8220;Yâ Resûlallah, önce hangilerini defnedelim?***8221; diye sordular.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;En çok Kur***8217;ân bileni önce defnediniz***8221; buyurdu.3

    Resûl-i Ekrem, müşriklerin Medine üzerine yürüyüp, kadınlarla çocukları yok etmelerinden endişe duyuyordu. Bunun için düşmanın gerçekten Mekke***8217;ye gidip gitmediğini öğrenmek istiyordu. Hz. Ali***8217;yi huzuruna çağırdı, ***8220;Git, müşrikleri takip et! Gör bakalım ne yapıyorlar? Ne yapmak istiyorlar?

    ***8220;Eğer, onlar develerine biniyor, atlarını ise yedeklerine alıyorlarsa, Mekke***8217;ye dönmek istiyorlardır. Şayet, atlara biniyor, develeri sürüyorlarsa, niyetleri Medine***8217;ye yürümektir***8221; diyerek kendisini keşfe memur kıldı.

    Müşrikleri takibe çıkan Hz. Ali, develere bindiklerini, atlarını ise yedekte götürdüklerini gördü. Gelip durumu Resûl-i Ekreme haber verdi.



    Peygamberimizin harp sonrası duâsı

    Şehid Sahabîler defnedildikten sonra, Resûl-i Ekrem Efendimiz, mücahidlerle birlikte Medine***8217;ye dönmek üzere harekete geçti. Harre mevkiine geldiğinde, ordusunu durdurarak Rabb-ı Rahimine şu içli niyazı yaptı:

    ***8220;Allah***8217;ım! Hamd ve senâ ancak Sanadır.

    ***8220;Allah***8217;ım! Senin açıp yaydığını dürecek, senin dürdüğünü de açıp yayacak hiçbir kuvvet yoktur.

    ***8220;Senin dalâlette bıraktığını, hidâyete erdirecek yok, Senin hidâyete erdirdiğini de saptıracak yoktur.

    ***8220;Senin vermediğini kimse veremez ve Senin verdiğini de kimse engelleyemez.

    ***8220;Allah***8217;ım! Rahmet ve bereketini, fazl ve keremini bize aç, yay üzerimize.

    ***8220;Allah***8217;ım! Ben, yoksul olduğum günde senden ni***8217;met, korkulu olan günde de emniyet dilerim.

    ***8220;Allah***8217;ım! İmanı sevdir bize! Kalblerimizi imanla süsle! Küfür, isyan ve tuğyandan nefret ettir bizi! Din ve dünyamıza zararlı olan şeyleri bilenlerden, doğru yola erenlerden eyle bizi.

    ***8220;Allah***8217;ım! Bizleri, Müslüman olarak yaşat! Müslüman olarak öldür! Bizi, sâlihler ve iyiler zümresine kat. Ki onlar, ne şeref ve haysiyetlerini kaybedenler ve ne de dinlerinden dönenlerdir.

    ***8220;Allah***8217;ım! Senin Peygamberini yalanlayan, Senin yolundan yüz çeviren, Peygamberinle savaşan kâfirlerin cezâlarını ver! Onlara hak ve gerçek olan azabı indir!***8221;1

    Fahr-i Kâinatın bu içli, hazin ve düşündürücü duâsına mücahidler de ***8220;Âmin***8221;lerle katılıyorlardı.

    Cenâb-ı Hak, Sevgili Resûlünün bu duâsını kabul buyuracak, İslâm dininin düşmanlarını kısa zamanda mahv u perişan edecektir.

    Medine***8217;ye dönüş ve karşılanış

    Ensar kadınları Mekke sokaklarına dökülmüşlerdi. Gelen orduyu seyrediyorlar, Hz. Resûlullahın sağ salim gelip gelmediğini öğrenmek ve görmek istiyorlardı. İslâm ordusu 7 Şevvâl Cumartesi günü akşam üzeri Medine***8217;ye giriyordu. Kadınlar şehid olan erkekleri için ağlıyorlardı. Bunu duyan Resûl-i Ekremin de gözlerinden yaşlar aktı.

    Atı üzerinde bulunan Peygamber Efendimize bir kadın yaklaştı. Bu kadın, Efendimizin atının dizginini elinde tutan Sa***8217;d bin Muâz***8217;ın annesi Ubedy kızı Kebşe idi. Uhud***8217;da oğlu Amr bin Muâz***8217;ı şehid vermişti. İçi acıyla buruk buruktu. Resûl-i Ekreme iyice yaklaştı, onun nuranî simasına başını kaldırıp baktı ve ***8220;Babam, anam sana fedâ olsun, yâ Resûlallah! Seni sağ salim gördüm. Sen sağ salim olunca hangi felâkete uğrarsam uğrayayım bana hiç gelir***8221; dedi.

    Bu cümleler gerçek imanın ve Resûl-i Ekrem Efendimize sonsuz sakadâtın ifadesiydi. Şehid düşen oğlunu sormuyor, Hz. Resûlulahın sağ salim dönmesinden dolayı hadsiz sevinç duyuyordu.

    Resûl-i Ekrem de, bu kahraman İslâm kadınına şehid olan oğlundan dolayı taziye diledi ve şu müjdeyi verdi:

    ***8220;Ey Sa***8217;d***8217;ın annesi sana ve onun ev halkına müjdeler olsun ki, onlardan şehid düşenlerin hemen hepsi Cennette toplandılar ve birbirlerine arkadaş oldular. Onlar ev halklarına da şefâat edeceklerdir.***8221;

    Sonra da Kebşe Hatunun arzusu üzerine ev halkına şu duâda bulundu:

    ***8220;Allah***8217;ım! Onların kalblerinde bulunan üzüntüleri yok et! Geri kalanlarını da, geride kalmışların en hayırlısı kıl.***8221;

    Kalbi nübüvvet iksiriyle temas halinde olan Sahabînin Allah ve Resûlü için göze alamayacağı fedakârlık, zahmet ve meşakkat yoktu. Öz evladını da kaybetse, bu yolda yine sabırlı, yine mütehammil olurdu. Zira, İslâm davâsının ancak fedakârlıklar, ferağat ve meşakkatlerle yücelebileceğini gayet iyi biliyordu. İslâm uğrunda, Resûlüllah uğrunda gösterilecek fedakârlıkların Allah katında en makbul fedakârlık olduğunun derin şuurunda idiler. Onun içindir ki Kâinatın Efendisi onlar hakkında şöyle buyurmuştur:

    ***8220;Cenâb-ı Hak, Ashabımı ***8212;Nebî ve Resûller hariç***8212;bütün âlemin üzerine üstün ve seçkin kıldı.1

    Uhud***8217;dan dönen Sahabîler mağlubiyetin kalblerinde meydana getirdiği acı ve buruk bir hava içinde evlerine dağılırken, Peygamber Efendimiz de Hâne-i Saâdetine gitti. Kızı Hz. Fâtıma***8217;ya kılıcı Zülfikârı uzatarak, ***8220;Yavrucuğum, al bunun kınını yıka. Vallahi o, bugün yapacağı vazifeyi bihakkın yaptı!***8221; buyurdu.2

    Kâinatın Efendisi ümitli idi. Tattığı bu acı mağlubiyetten dolayı asla meyûs değildi. Hak ve hakikatın er geç şer ve batıla galip geleceğini çok iyi biliyordu. Kızı Hz. Fâtıma***8217;ya söylediği şu sözler bu gerçeği aksettiriyordu:

    ***8220;Allah, fethi bize nasib edinceye kadar, müşrikler bizi bir daha böyle bir musibete uğratamayacaklardır.***8221;1

    Medine***8217;ye gelen Peygamberimiz hâlâ müşrik tehlikesinden emin değildi. Yarı yoldan dönüp şehre ânî baskın yapma tehlikesi her an söz konusu idi. Bu sebeple bütün gece Müslümanlar Hâne-i Saâdetin kapısında nöbet tuttular.

    Uhud mağlubiyeti neticesinde birçok Müslüman kadın dul kalmış, birçok anne ciğerpârelerini kaybetmiş ve birçok çocuk da yetim kalmıştı. Hepsi de acılarını dindirmek, üzüntülerini giderip ruhlarını teselliye kavuşturmak için Peygamber Efendimize koşuyorlardı. O da onların dertlerine derman olmaya çalışıyordu.

    Büceyr isminde melek yüzlü bir çocuk da Efendimize yarasının sarılması için koşanlar arasındaydı. Uhud***8217;da babası Akrabe şehid olmuştu. Hz. Resûlullahın huzuruna babasız kalmanın verdiği ıztıraptan ağlayarak girmiş, onun şefkat ve merhamet duygularını coşturmuştu.

    Resûl-i Ekrem Büceyr***8217;in de derdine derman oldu. ***8220;Ey sevimli çocuk! Ne diye ağlayıp duruyorsun? Sus ağlama! Baban ben, annen de Âişe olursa razı olmaz mısın?***8221; dedi.

    Bu teklif karşısında henüz şefkate muhtaç yaşta bulunan Büceyr***8217;in gözlerinin içi güldü. Üzüntü ve kederini unuttu ve babasız kalmanın verdiği eziklik duygusundan kurtularak, ***8220;Babam, anam sana fedâ olsun yâ Resûlallah! Razı olurum elbet!***8221;2 diyerek sevincini izhar etti.

    Resûl-i Ekrem şefkatli elleriyle sevimli çocuğun başını okşadı ve ***8220;Adın ne?***8221; diye sordu.

    Çocuk, ***8220;Büceyr***8221; dedi.

    Bunun üzerine Peygamber Efendimiz, ***8220;Hayır! Sen Beşir***8217;sin***8221; buyurarak ismini değiştirdi.

    Peygamberimizin kendisine verdiği yeni ismiyle Beşir sonradan şöyle diyecektir:

    ***8220;Başımda Resûlullahın elinin değdiği yerlerdeki saçlarım siyah kaldı. Diğer taraftaki saçlarım ağardı. Dilimde pelteklik vardı, peltekliğim de o andan itibaren geçti gitti!***8221;1

    * * *



    Uhud Mağlûbiyetinin Bazı Hikmetleri

    Uhud Muharebesinde, Müslümanların mağlup duruma düşmeleri bir kısmının yaralanması, diğer bir kısmının şehid olmasının bir takım hikmetleri vardı:

    1) Allah ve Resûlünün emirlerine en ufak bir muhalefetin Müslümanları büyük bir felâketle karşı karşıya getirebileceği bu musibetle gayet açık bir surette anlaşılmıştır. Zira, Peygamber Efendimiz, Ayneyn Tepesine yerleştirdiği okçulara, yerlerinden ayrılmamaları için şiddetli emir verip tembihlediği halde, onlar Müslümanlar galip geldiler düşüncesiyle yerlerini terk ederek bu emre muhalefet ettiler. Yerlerini terk etmeleri neticesi ise, Müslümanların elde ettikleri parlak muzafferiyet bir anda acı bir mağlubiyete döndü.

    2) Peygamberlerin de dünya mihmet ve meşakkatinden uzak kalmayacakları dersi verilmiştir. Zira, onlar insanlara her hususta rehber olarak gönderilmişlerdir.

    Peygamber Efendimiz de, bütün insanlığa mutlak rehber ve imam olarak gönderilmiştir. Tâ ki, insanlar, gerek şahsî ve gerekse içtimaî hayatlarını alâkadar eden düsturları ondan öğrensin. Eğer İlâhi yardıma mazhar olup, her halinde harikulâdelere ve mu***8217;cizelere istinad etseydi, o vakit mutlak îmân ve insanlığın en büyük rehberi olamazdı. Bu hikmete binaendir ki, Peygamber Efendimiz, yalnız davasını tasdik ettirmek için arasıra ihtiyaç duyulduğunda, münkirlerin inkârlarını kırmak için mûcize göstermiştir. Sair zamanlarda o da, diğer insanlar gibi, Cenâb-ı Hakkın kâinata koyduğu Adetullah kanunları çerçevesinde hareket ederdi. Düşmana karşı zırh giyerdi, ***8220;sipere giriniz***8221; emrederdi. Uhud***8217;da olduğu gibi de yara alır, zahmet çekerdi.

    Ayrıca, şayet Peygamber Efendimiz, her zaman İlâhî yardıma mazhar olup mûcizeler göstermiş olsaydı, o zaman aklı bir nevi imana icbar etmiş duruma girerdi. Bu ise, dünyadaki imtihan sırrına aykırı olurdu. O zaman, ister istemez Ebû Cehil de Ebû Leheb de iman edip Hz. Ebû Bekir-i Sıddık safına geçecekti. Gerçek Müslümanlarla münafıkların birbirinden ayırdedilmesi bu durumda mümkün olmazdı.

    Bilhassa, muharebeler esnasında, İlâhî yardımların zaman zaman gecikmesi neticesinde, kalben iman etmemiş münâfıklar, sözleri ve davranışlarıyla kendilerini açığa vuruyorlardı. Böylece, onları tanıyabilme imkânı da doğmuş oluyordu.

    3) Müşrikler içinde, o zamanda Sahabîler safında bulunan Sahabîlere mukabil gelecek Hz.Halid bin Velid, Amr bin As gibi birçok zatlar vardı. Denilebilir ki, Hikmet-i İlâhiyye, istikbalde, Sahabîler safında yer alıp büyük hizmetler görecek olan bu zatların şanlı ve şerefli olan istikballeri nokta-i nazarlarında bütün bütün izzetlerini kırmamak için, istikbalde elde edecekleri hasenatlarına bir peşin mükâfat olsun diye, bu galibiyeti onlara vermiş. ***8220;Demek, mâzideki Sahabîler, müstakbeldeki Sahabîlere karşı mağlup olmuşlar. Tâ o müstakbel Sahabeler, berk-i süyûf [kılıç] korkusuyla değil, belki bârikâ-ı hakikat şevkiyle İslâmiyete girsin ve şehâmet-i fıtriyeleri çok zillet çekmesin!***8221;1

    * * *



    Hamrâü'l-Esed Seferi

    Uhud***8217;dan Medine***8217;ye dönen Peygamber Efendimizin gönlü bir türlü rahat değildi. Kureyş müşriklerinin geri dönüp Medine***8217;ye saldırmaları ihtimalini göz önünde bulunduruyordu.

    Ayrıca Uhud mağlubiyetinin Müslümanlar aleyhinde gerek içte ve gerekse dışta meydana getirdiği bir menfi hava vardı. Bu havanın da bir an evvel bertaraf edilmesi gerekiyordu. Müslümanların eski güç ve cesaretlerini korudukları etrafa gösterilmeli idi.

    Peygamber Efendimiz Uhud***8217;dan Medine***8217;ye Cumartesi günü dönmüş idi. Pazar günü sabah namazını kıldırdıktan sonra Hz. Bilâl***8217;i huzuruna çağırdı ve şöyle seslenmesini emretti:

    ***8220;Resûlullah, düşmanımızı takip etmemizi size emrediyor! Dün, Uhud***8217;da bizimle birlikte çarpışmada bulunmayanlar gelmeyeceklerdir. Sadece, Uhud***8217;a katılanlar geleceklerdir!***8221;1

    Sahabîlerin çoğu Uhud***8217;dan yaralı dönmüşlerdi. Buna rağmen Resûlullahın İ***8217;lâ-yı Kelimetullah uğrunda çarpışmak için yaptığı davete icabet etmede asla tereddüt göstermediler.

    Abdü***8217;l-Eşheloğullarından iki kardeş olan Abdullah ile Rafi***8217; bin Sehl ağır yaralı idiler. Nebiyy-i Ekrem Efendimizin bu dâvetini duyunca bir anda yaralarının ağrı ve sızısını sanki unutuverdiler ve ne yapıp da bu dâvete katılabiliriz diye düşünmeye başladılar. ***8220;Binecek bir bineğimiz bile yok! Yoksa Resûlullah ile gazâya çıkma fırsatını kaçıracak mıyız?***8221; diyorlardı.

    Abdullah, Rafi***8217;e, ***8220;Haydi gidelim,***8221; deyince, Rafi***8217;, ***8220;Vallahi benim yürümeye takatım yok***8221; diye cevap verdi.

    Abdullah diretti, ***8220;Haydi gel! Olmazsa bir hayvan kiralarız!***8221;

    Sonunda yola çıktılar. Rafi***8217; takattan kesilince Abdullah onu sırtlıyordu. Böylece mücahidlere katıldılar.1

    Ağır yaralılardan biri de Üseyd bin Hudayr adındaki Sahabî idi. Onların tedavisiyle meşgul olmak istiyordu. Fakat Resûl-i Ekremin emrini duyunca, yaralarının tedavisini bir tarafa bırakarak mücahidlere katıldı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz yaralı idi. Yüzünde iki halka yarası vardı. Alnı yarılmıştı. Azı dişi kırılmış, dudağı yarılmış, sağ omuzu yaralanmıştı. Bu haliyle sefere çıkıyordu. Mescide girip iki rekât namaz kıldı. Sonra da zırhlı gömleğini giydi ve miğferini başına geçirdi. Gözlerinden başka yeri görünmüyordu. Bu hâliyle ordusunun başına geçti. Sancağı Hz. Ali***8217;ye verdi, yerine Abdullah bin Ümmi Mektum***8217;u vekil bırakarak Medine***8217;den ayrıldı.

    Peygamber Efendimiz önden üç kişilik bir keşif kolu gönderdi. Biri yorulup yolda kaldı. Kureyşliler, diğer iki gözcüyü fark ettiler ve fırsat kollayarak onları yakalayıp şehid ettiler.

    Resûl-i Ekrem, Hamraü***8217;l-Esed mevkiine vardı. Karargâhını orada kurdu. Şehid edilen gözcülerden ikisini de orada bir kabre defnetti. Sonra geceleyin yakmak üzere mücahidlere odun toplamalarını emir buyurdu. Gece olunca bütün ateşler yakıldı. Yakılan beş yüze yakın ateş etrafa bir korku ve dehşet saldı. Müşrik ordusu ortalıkta görünmüyordu. Sadece uyuyup kalan bir kişi yakalandı. Bu adam, Bedir***8217;de Müslümanların eline düşen, fakat bundan sonra Peygamberimiz ve Müslümanlara şiirleriyle eziyet ve hakaret etmeyeceğine dâir söz verince fidyesiz salıverilen şair Ebû Azze idi. Verdiği sözünde durmamış ve tekrar Uhud***8217;a gelerek müşrikleri şiirleriyle Müslümanların aleyhinde tahrik edip durmuştu.

    Ebû Azze yine Peygamber Efendimizden serbest bırakılması için dilekte bulundu. Ancak bu sefer aldığı cevap sert ve keskin oldu:

    ***8220;Mü***8217;min bir yılanın deliğinden iki kere sokulmaz. Vallahi, bundan sonra seni serbest bırakarak Mekke***8217;de ellerini yanaklarına sürdürüp ***8216;İki kere Muhammed***8217;i aldattım, onunla gönül eğlendirdim***8217; dedirtmem.***8221;



    Emir üzerine, boynu vuruldu.1

    Resûl-i Ekrem Efendimiz henüz Hamrâü***8217;l-Esed mevkiinden ayrılmamıştı. Bu sırada Tihame bölgesinde oturan Huzaalılardan Ma***8217;bed bin Ebî Ma***8217;bed huzuruna geldi. Huzaalıların Müslümanları kadar, müşrik olanları da Peygamber Efendimize son derece bağlı idiler. Olup bitenlerden hiçbir şeyi ondan gizlemezlerdi.

    Ma***8217;bed henüz Müslümanlığı kabul etmemişti, ama Resûl-i Ekrem Efendimize sadık biri idi.

    ***8220;Yâ Muhammed! Uhud musibeti bizim de gücümüze gitti. Allah***8217;ın onlara karşı sana sıhhat ve afiyet vermesini dileriz***8221; diyerek Peygamber Efendimize bir nevi teselli vermeye çalıştı.

    Ma***8217;bed, Peygamber Efendimizle bu konuşmasından sonra yoluna devam etti. Revhâ denilen mevkide müşriklerin toplantı halinde olduklarını gördü. Onlar, Müslümanların üzerine yürümek maksadıyla bu toplantıyı tertiplemişlerdi. Şöyle diyorlardı:

    ***8220;Muhammed***8217;in Sahabîlerini, en şerefli ve en cesur adamlarını öldürdük. Fakat onların köklerini tamamıyla kazımadık. Bu durumda Mekke***8217;ye nasıl gideceğiz? Onlardan geri kalanlarının da üzerine yürüyüp işlerini bitirmeliyiz.***8221;

    Görüldüğü gibi gelişmeler Peygamber Efendimizin kanaatını doğruluyordu. Müşrikler dönüp Medine üzerine yürümeyi düşünüyorlardı.

    Kureyşin reisi Ebû Süfyan, Ma***8217;bed ile karşılaşınca, ***8220;Ey Ma***8217;bed, geldiğin yerden ne haber?***8221; diye sordu.

    Ma***8217;bed, ***8220;Muhammed ve Sahabîleri, şimdiye kadar bir benzeri görülmemiş sayıda askerle takibinize çıktılar***8221; cevabını verdi:

    Ebû Süfyan hayretle, ***8220;Eyvah! Neler söylüyorsun sen!***8221; dedi.

    Ma***8217;bed gayet sakin bir edâ ile, ***8220;Vallahi, sen buradan ayrılmadan, atların alınlarını görürsün***8221; diye konuştu.

    Ebû Süfyan hiddetli hiddetli, ***8220;Vallahi, biz de onlara saldırmak için bir araya gelmişiz. Geri kalanlarının da köklerini kazıyacağız***8221; dedi.

    Ma***8217;bed, Ebû Süfyan***8217;ın hiddetine aldırmadan, ***8220;Ben sana, böyle tehlikeli bir işe girişmemeni tavsiye ederim. Vallahi, ben o kalabalığı görünce, haklarında bazı beyitler söylemekten kendimi alamadım***8221; dedi.

    Ebû Süfyan***8217;ın hiddeti meraka döndü. ***8220;Neler söyledin bakayım?***8221; dedi.

    Ma***8217;bed şiirine başladı:

    ***8220;Çocuklarından ve dehşetli gürültülerinden, az kalsın hayvanım korkusundan yere düşecekti!

    ***8220;Sanki yeryüzünde insan ve at seli akıyordu. Yanlarında mızrak ve kalkanları bulunmayan, silahsız bodur ve şanlı arslanlar koşuyorlardı sanki!

    ***8220;Ağırlıklarından yeryüzü çökecek sandım!

    ***8220;Acele yanlarından uzaklaştım.

    ***8220;Onlar, yalnız olmayan ve yardımsız kalmayan reisleriyle yüksekmişler!

    ***8220;Onlar, sizinle karşılaşınca, Bethâ Vadisi sakinleriyle beraber sallanacak!

    ***8220;Yazık oldu dedim, Ebû Süfyan bin Harb***8217;a!

    ***8220;Ben, güneşin altında kavrulan Mekkeliler ve onlardan her düşünen kimse için, neticenin dehşetli olacağını haber veren bir ikazcıyım!

    ***8220;Anlatmaya çalıştığım ordu Ahmed***8217;in ordusudur ki, o ordu bayağı insanlardan teşekkül etmemiştir!

    ***8220;Tavsiflerim ve ikazlarım da boş lâflardan ibâret değildir.***8221;1

    Ma***8217;bed***8217;in şiirini beğenip öven Ebû Süfyan***8217;la arkadaşlarının kalplerine korku düştü. Müslümanlar üzerine yürüme kararından vazgeçip Mekke***8217;nin yolunu tuttular.

    Müslümanlar lehine büyük bir hizmet ifâ etmiş olan Ma***8217;bed ise kabilesinden biri ile durumu Peygamber Efendimize bildirdi.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Hamrâü***8217;l-Esed***8217;de üç gece kaldı. Düşmandan herhangi bir hareket görmeyince Medine***8217;ye döndü.

    Bu sefer, mevkiin adına nisbetle Hamrâü***8217;l-Esed Seferi olarak da anılır.

    Bu sefer münasebetiyle inen âyet-i kerimelerin bir kaçında meâlen şöyle buyuruldu:

    ***8220;Yaralandıktan sonra yine Allah***8217;ın ve Resûlünün dâvetine uyanların mükâfâtını Allah elbette zâyi etmez. Onlardan iyilik edip de vazifelerini hakkıyla yerine getiren ve kötülükten sakınanlar için pek büyük bir mükâfât vardır.

    ***8220;Onlar öyle kimselerdir ki, insanlar onlara ***8216;Düşman size karşı büyük bir kuvvet topladı; onlardan korkun***8217; dedikleri zaman onların îmanı ziyadeleşti ve ***8216;Allah bize yeter; O ne güzel vekildir***8217; dediler.2

    n3hbgtfre21"
  4. #4
    SüPéR ViP BaYaN
    Üyelik tarihi
    Jan 2009
    Mesajlar
    3.648

    Standart

    Hicretin Dördüncü Senesi

    Reci' Vak'ası

    Hicretin 4. senesi, Sefer ayı. Uhud Harbinden sonra Müslümanların harpteki mağlubiyetleriyle zaafa uğradıkları zannına kapılan etraftaki bazı Arap kabilelerinde İslâmın merkezi Medine***8217;ye karşı bazı kıpırdanma ve hareketlenmeler görüldü. Harekete hazırlananlardan biri de Huzeyl Kabilesinden Halid bin Süfyan idi. Medine üzerine yürüyebilmek için hazırlıklarını tamamlamıştı ki, Peygamber Efendimiz durumu haber almıştı. Ashab-ı Suffadan Abdullah bin Üneys***8217;i haberin doğruluğunu tahkik etmek için göndermişti. Yayılan haberin doğru olduğunu bizzat hareketi planlayan Halid bin Süfyan***8217;dan öğrenen Abdullah bin Üneys bir fırsatını kollayıp, kılıcıyla onu öldürmüştü.1

    Bu hâdise, civar kabilelerin bir müddet sessiz sedâsız durmalarını sağlamıştı, ama Müslümanlara karşı intikam ve taarruz hırslarını da bilemiş oluyordu.

    Sinsi düşman, açıktan açığa Müslümanlara karşı çıkamayacağını anlayınca, bu intikam duygusunu tatmin için başka yollar aradı. Ma***8217;sum kılığına girerek Adal ve Kare kabilesine mensup altı kişilik bir heyet Medine***8217;ye çıkageldi. Müslüman olduklarını söyleyerek Peygamber Efendimizin huzuruna çıktılar ve şöyle dediler:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Kabilemiz arasında İslâmiyet yayılmış durumda. Sahabîlerinden bir kaçını İslâm hükümlerini tebliğ etmek, Kur***8217;ân okuyup öğretmek üzere bizimle beraber gönder!***8221;2

    Resûl-i Ekrem, İslâma hizmet teşkil edecek bu ma***8217;sum ve ma***8217;kul görünen talebi cevapsız bırakmadı. Mersed bin Ebî Mersed başkanlığında 10 Sahabîyi gelenlerle birlikte gönderdi. İrşad vazifesi ile yola çıkan on Sahabîden isimleri bilinen yedisi şunlardı: Mersed bin Ebî Mersed, Hâlid bin Ebî Bukeyr, Abdullah bin Târık, Âsım bin Sâbit, Hubeyb bin Adiyy, Zeyd bin Desinne ve Muattib bin Ubeyd.1

    İrşad heyeti, Huzeylilere âit Reci***8217; adındaki su başına geldiklerinde âdi ve alçakça bir hıyânetle karşı karşıya bulunduklarını anladılar. Bir anda Benî Lihyan***8217;dan yüz kadar okçunun hücûmuna maruz kaldılar. ***8220;Biz Müslüman olduk, bize irşad heyeti gönder***8221; diye yalvaran bu adamlar, şimdi Müslüman mürşidleri Lihyanlıların okçularına teslim ediyorlardı.

    Müslümanlar kılıçlarını sıyırarak bir dağa iltica ettiler. Kendilerini kılıçlarıyla müdâfaa etmeye kalktılarsa da kısa zamanda mukavemetleri kırıldı. Hâinler, Müslümanların sığındıkları dağın etrafını sardılar:

    ***8220;Eğer yanımıza inip teslim olursanız sizi öldürmeyiz!***8221; diye seslendiler. Müslüman muallimler, müşriklerin bu sözlerine güvenmeyip teslim olmayı reddettiler. İçlerinden Âsım bin Sâbit, ***8220;Ben, müşriklerin himâyesini ömrüm boyunca kabul etmemek üzere yeminliyim. Vallahi, ben bu kâfirlere asla teslim olmam!***8221; dedi.

    Sonra da, ***8220;Allah***8217;ım! Resûlünü durumumuzdan haberdar et!***8221; diye duâ etti. Bir taraftan da müşriklere ok yağdırıyordu. Ok atarken de, ***8220;Ben ne diye çarpışmayayım ki, gücüm, kuvvetim yerinde, oklarım yanımda, yayımın kirişi kalın, enli temrünler sebebiyle kayıp gitmekte.

    ***8220;Ölüm hak, dünya boş ve geçicidir.

    ***8220;Takdir edilen elbette başa gelecektir.

    ***8220;İnsanlar er geç Allah***8217;a dönecektir.

    ***8220;Eğer, ben sizinle çarpışmazsam annem evlâdsız kalsın,***8221; diyordu.1

    Bu kahraman Sahabî, oku bitince, mızrağını kullanmaya başladı. O da kırılınca kılıcına sarıldı. Böylece bir çok müşriği yere serdikten sonra son duâsı şu oldu:

    ***8220;Allah***8217;ım! Ben, Senin dinini korumaya çalıştım. Sen de cesedimi müşriklerden koru!***8221;

    Diğer Sahabîler de kahramanca çarpıştılar. Ancak, yüz kişiye karşı on kişi ne yapabilirdi ki! Sonunda aralarında Âsım bin Sâbit***8217;in (r.a.) bulunduğu yedi Sahabî müşrik oklarıyla şehid oldular. Geri kalan üç Sahabî ise, müşriklerden kendilerini öldürmeyeceklerine dair kesin söz alınca teslim oldular. Müşrikler üçünü de yaylarının kirişleriyle sıkıca bağladılar. Sonra Mekke***8217;nin yolunu tuttular. Maksatları, onları götürüp Müslümanlara karşı kalpleri kin ve nefretle dolu Kureyş müşriklerine satmaktı.

    Yolda Abdullah bin Tarık, bir fırsatını kollayıp kaçtı. Ancak bu kaçış, hayata değil, şehâdete idi. Müşriklerin attıkları taşlarla o da şehid oldu. Geriye iki kişi kaldı: Zeyd bin Desinne ve Hubeyb bin Adiyy. Bunları da götürüp Mekke***8217;de sattılar.

    Âsım bin Sâbit, Uhud Muharebesinde Sülâfe adındaki azılı bir müşrik kadının iki oğlunu öldürmüştü. Bu şerir kadın, Hz. Âsım***8217;ın başını eline geçirdiği takdirde, onunla şarap içeceğine dair yemin etmişti. Lihyanoğulları bunu biliyorlardı. Bu sebeple hunharca şehid ettikleri Hz. Âsım bin Sâbit***8217;in başını alıp Mekke***8217;deki bu kadına götürmek istiyorlardı. Ancak Allah kendilerine bu fırsatı vermedi. Âsım bin Sâbit***8217;in (r.a.) şehid olmadan az önce, ***8220;Allah***8217;ım! Müslüman olduğum günden beri Senin yüce dinini müdafaa ve himâye etmek için nefsimi fedâ ettim. Bugün son günümdür. Sen de benim cesedimi müşriklerin dokunmasından muhafaza eyle***8221;2 diye ettiği duâsını Cenâb-ı Hak kabul etti. Müşrikler cesedinin başına yaklaşmak istediği sırada, cesedin başında birden bir arı sürüsü peyda oldu ve onları cesede yaklaştırmadı. Bunun üzerine cesedi sabahleyin gelip almak üzere ayrıldılar. Ancak sabahleyin geldiklerinde cesed ortada yoktu. Şaşırdılar. Çünkü Cenâb-ı Hak, gece bir yağmur yağdırmış ve bu büyük Sahabînin

    cesedini necis müşriklerin ellerinin dokunmasına fırsat vermeden sellere sürükletip götürmüştü.

    Hz. Hubeyb ile Hz. Zeyd***8217;in şehâdeti

    Lihyanoğulları tarafından Mekke***8217;ye götürülen Hz. Hubeyb bin Adiyy ile Zeyd bin Desinne Bedir***8217;de yakınları öldürülenler tarafından satın alınmış ve hapsedilmişlerdi. Kureyş***8217;in kararı bu iki Sahabîyi şehid etmekti. Bir müddet hapiste işkence ve eziyetlere maruz bıraktıktan sonra, bir gün alıp ikisini birlikte Ten***8217;im mevkiine götürdüler. İki kahraman Sahabî son olarak kucaklaşıp birbirlerine sabır tavsiyesinde bulundular.

    Ten***8217;im denilen yer, sanki bayram yeriymiş gibi, çoluk çocuk, genç ihtiyar, kadın erkekle dolmuştu. Bu iki ma***8217;sum Sahabînin ma***8217;ruz kalacakları gaddar hareketi seyre gelmişlerdi. Hürriyet ve insanlığı ayaklar altına alan canîleri alkışlamaya koşmuşlardı. Yarım kalan Uhud muvaffakiyetleriyle, Bedir mağlubiyetinin acısını çıkaramadıklarını biliyor ve o acıyı, hıncı ve intikamı, bu iki ma***8217;sum, müdafaasız ve silâhsız Sahabîyi darağacında sallandırmakla almaya çalışıyorlardı.

    Çukur kazılmış, direk dikilmişti. Hz. Hubeyb***8217;i direğe doğru götürdüler. Gönlü Allah ve Resûlünün muhabbetiyle dopdolu Hz. Hubeyb, telâşsız, tereddütsüzdü. Dini uğrunda şehid olmayı en büyük şeref biliyordu. İki rekât namaz kılmak için müsâade istedi. İzin verilince bütün samimiyeti ile Yüce Mevlâsının huzuruna yöneldi. İki rekât namazını kıldıktan sonra müşriklere dönerek, ***8220;Vallahi,***8221; dedi, ***8220;eğer Hubeyb ölümden korktu da namazı uzattı demeyecek olsaydınız, namazı uzatır ve çoğaltırdım.***8221;1 Hz. Hubeyb bu hareketiyle, idamdan önce, iki rekât namaz kılma âdetini de başlatan ilk insan oluyordu.2

    Müşrikler ona, ***8220;Muhammed***8217;in dinini terk eder ve ecdadının dinine dönersen sana emân veririz!***8221; dediler.

    Kahraman Sahabî, ***8220;Vallahi hayır! İslâmdan asla dönmem. Hattâ dünya, içindekilerle beraber bana verilse yine de dönmem!***8221; diye cevap verdi.

    Bu sefer müşrikler, ***8220;Doğru söyle, şimdi senin yerinde Muhammed olsa ve sana bedel o öldürülse memnun olurdun, değil mi?***8221; diye sordular.

    Gönlü Resûlullaha muhabbetle yanıp tutuşan Sahabîden gelen cevap müşrik cânileri şaşırttı, tüylerini diken diken etti:

    ***8220;Allah***8217;a yemin ederek söylüyorum ki, Peygamberimin ayağına bir diken batmaktansa, evimden, hayatımdan, çoluk çocuğumdan olmaya razıyım.***8221;

    Müşrikler fedakârlığın böylesini görmemiş, Allah ve Resûlüne bağlılığın tatlı saâdetini yaşamamış oldukları için Hubeyb Hazretlerinin bu cevaplarına gülüp geçiyorlardı.

    Etrafına bakan büyük insan hiç bir nurânî yüz göremiyordu. Bütün suratlar abustu, şirkin çirkinliği yüzlerine aksetmişti sanki. Resûlullaha selâmını iletecek kimseler yoktu o kocaman kalabalıkta. Bizzat kendi ağzıyla, hayatını uğruna fedâ ettiği Resûlullaha darağacında selâm yollamaktan başka çaresi yoktu. Şöyle niyazda bulundu:

    ***8220;Allah***8217;ım, şu anda düşman yüzlerden başka yüz göremiyorum. Allah***8217;ım, şurada selâmımı Resûlüne ulaştıracak hiç kimse yok. Ne olur, ona selâmımı Sen ulaştır.

    ***8220;Allah***8217;ım! Sen, bize Resûlünün peygamberliğini bildirdin. Bize revâ görülenleri de ona sabahleyin bildir.***8221;1

    Bu hazin duâ yapılırken, Resûl-i Ekrem Efendimiz de Medine***8217;de Hubeyb***8217;in selamını, ***8220;Aleykesselâm***8221; diyerek aldı. Sonra Ashabına dönerek, ***8220;Kureyş, Hubeyb***8217;i şehid etti***8221; buyurdu.

    Hz. Hubeyb ise şehid edilmeden önce, eli kolu ağaçtan direğe bağlı bekletiliyordu. Karşılarında, babaları öldürülmüş kırk genç ellerinde mızraklarla duruyorlardı. Emir alınca dört bir taraftan mızrakları bu aziz Sahabînin vücuduna batırmaya başladılar. Hubeyb***8217;in işkenceler altında ruhunu teslim etmesini istiyorlardı. Bir ara Hz. Hubeyb***8217;in yüzü Kâbe***8217;ye döndü. Allah***8217;a bundan dolayı hamdetti, ***8220;Hamdolsun O Allah***8217;a ki, yüzümü, kendisinin, Resûlünün ve mü***8217;minlerin razı oldukları kıbleye çevirdi***8221; dedi.

    Kureyş müşrikleri buna da tahammül edemediler ve onun yüzünü Kabe***8217;den çevirdiler. Fakat, fedakâr Sahabî yüzü Kâbe***8217;ye doğru şehâdet makamına erişmek istiyordu. Rabb-i Rahimine, ***8220;Allah***8217;ım! Eğer ben Senin katında hayırlı bir kul isem, yüzümü kıblene çevir***8221; diye yalvardı.

    Kıbleye çevrilen Hubeyb Hazretlerinin yüzünü müşrikler bir daha başka tarafa çeviremediler.2

    Hz. Hubeyb***8217;in ruhuyla yüce âlemlere yükselme zamanına kısa bir süre kalmıştı. Ruhunu teslim etmeden önce kendisine, Allah ve Resûlüne îmân ve muhabbetten dolayı bu zulmü, bu eziyeti revâ görenlere şöyle bedduâ etti:

    ***8220;Allah***8217;ım! Kureyş müşriklerini mahvet! Topluluklarını tarumâr et! Onların birer birer canlarını al! Hiç birini sağ bırakma Allah***8217;ım!***8221;3

    Yüksek sesle yapılan bu bedduâ, Ten***8217;im mevkiinde yankılandı. Îmânsız kalblere müthiş bir korku verdi. Kimisi yüzü koyun yere uzandı, kimi kulağını tıkadı. Bu korku Hubeyb Hazretlerinin şehadetinden çok sonraya kadar da devam etti.

    Mızraklar göğsüne saplı Hz. Hubeyb o ibret verici manzara içinde bir müddet Allah***8217;ın varlık ve birliğini, Resûlünün Hak Peygamberliğini şirk ehlinin suratlarına haykırdı. Az sonra da hayatını şehâdet mertebesiyle noktaladı.

    Böylece Allah yolunda darağacında ruhunu teslim eden ilk Müslüman oldu.

    Hz. Hubeyb***8217;in şehâdetini, Hz. Zeyd***8217;in şehâdeti takib edecekti. Müşrikler onu da Ten***8217;im***8217;e alıp getirmişler ve darağacına bağlamışlardı. Hz. Hubeyb***8217;e yapılan tekliflerin aynısı ona da yapıldı. Fakat, bu büyük Sahabî de, Hubeyb***8217;in verdiği aynı cevapları pervasızca verdi. Ebû Süfyan bu durum karşısında hayret ve takdirini gizleyemedi, şu itirafta bulundu:

    ***8220;Ben, insanlar arasında Ashabının Muhammed***8217;i sevdiği kadar hiç bir kimsenin, hiç bir kimseyi sevdiğini şimdiye kadar görmüş değilim.***8221;1

    Tekliflerinden netice alamayan müşrikler, Hz. Zeyd***8217;i oklarına hedef aldılar ve onu da şehid ettiler. Cesedi bağlı bulunduğu yerde kalan büyük Sahabînin ruhu kimbilir hangi yüce âlemde tayeran ediyordu***8230;

    Her iki Sahabî de îmânlarında, Allah ve Resûlüne sadakatte zerre kadar tereddüde düşmeden işte böylesine imrenilebilecek güzel bir surette hayat defterlerini kapadılar.

    * * *



    Bi'r-i Maûna Faciası

    Hicretin 4. senesi, Sefer ayı idi. Benî Âmir Kabilesinin efendisi ve reisi Ebû Berâ***8217; Âmir bin Mâlik, Peygamberimizi ziyaret maksadıyla Medine***8217;ye geldi. Ebû Berâ, samimi bir insan, Resûl-i Ekrem ve Müslümanlara dost biriydi. Efendimize hediye etmek üzere de iki at ve iki deve getirmişti. Ancak Resûl-i Ekrem, ***8220;Ben, müşriklerin hediyesini kabul edemem. Eğer hediyenin kabul edilmesini istiyorsan Müslüman ol!***8221; diyerek onun hediyesini kabul etmedi ve kendisini Müslüman olmaya dâvet etti.

    Ebû Berâ o anda Müslüman olmadı, ama İslâmiyete karşı gösterdiği alâkadan da vazgeçmedi. Peygamber Efendimize, ***8220;Yâ Muhammed! Beni dâvet ettiğin din, pek güzel, pek şereflidir. Kavmim benim sözümü dinler. Eğer Sahabîlerinden birkaçını Kur***8217;an ve Sünneti öğretmek üzere gönderecek olursan, ümit ederim ki, dâvetini kabul ederler***8221; dedi.1

    Resûl-i Kibriya Efendimiz, Necid halkına pek güvenmiyordu. Ashabına bir hâinlikte bulunabilirler endişesini taşıyordu, ***8220;Göndereceğim kişiler hakkında Necid halkından korkarım***8221; diyerek de bu endişesini izhar etti.

    Ancak Ebû Berâ***8217; teminat verdi. ***8220;Onları ben himâyeme aldıktan sonra, Necid halkının onlara dokunması hadlerine mi düşmüş?***8221; dedi.

    Ebû Berâ***8217;nın güvenilir, sözüne itimad edilir biri olması, Peygamber Efendimizin endişesini giderdi. Sonunda 40 veya 70 kişiden ibâret irşad heyetini göndermeye karar verdi. Altısı Muhacir, diğerleri Ensardandı. Hepsi de Suffa ehli idi. Başlarına Münzir bin Amr tayin edildi.2

    Peygamber Efendimiz, ayrıca Necid halkına ve Benî Âmir reislerine verilmek üzere heyetle birlikte bir de mektup gönderdi.

    İrşad ve tebliğ heyeti Bi***8217;r-i Maûna denilen mevkie vardı. Burası Medine***8217;nin doğu tarafına düşen Süleym ile Âmiroğulları yurtları arasında kalan Benî Süleym***8217;e âit bir su kuyusu idi. Burada Hz. Resûlullahın mektubunu Âmir bin Tufeyl***8217;e götürmek vazifesini, Haram bin Milhan üzerine aldı. Bu Sahabî mektubu getirip ona teslim etti. Ne var ki, mektubun muhatabı Âmir, okuma gereği bile duymadan elçi Sahabîyi orada şehid etti.1 Aziz şehidin bu adamın darbeleri altındaki son sözleri şunlar oldu:

    ***8220;Allahü Ekber! Kâbe***8217;nin Yüce Rabbine yemin olsun ki, kazandım gitti!***8221;2

    Âmir bin Tufeyl, bu ma***8217;sum Sahabîyi şehid etmekle de yetinmedi. Âmiroğullarını heyetteki diğer Sahabîleri de öldürmek için yardıma çağırdı. Ancak, Âmiroğulları önceden Ebû Berâ, gelecek irşad heyetine dokunmayacaklarına dair söz vermiş bulunduklarından, bu adamın yardımına yanaşmadılar.

    Benî Âmir***8217;den yardım konusunda red cevap alan Âmir bu sefer kendisi gibi gözleri ve gönülleri kan ve kinle dolmuş Süleymanoğullarından bir kaç kabilenin yardımını temin etti. Hep birlikte Maûna Kuyusu mevkiinde olup bitenlerden habersiz bekleyen masum Sahabîleri de şehid etmek üzere harekete geçtiler.

    Bu arada, mektubu götüren Sahabînin geciktiğini gören irşad heyeti, dinlendikleri Maûna Kuyusu mevkiinden durumu öğrenmek üzere Necid bölgesine doğru yol almışlardı. Tam o sırada, karşılarında elleri silahlı kalabalık bir müşrik topluluğu buldular.

    Sahabîler kılıçlarını sıyırarak kendilerini çepeçevre kuşatanlara, ***8220;Vallahi bizim sizinle hiç bir işimiz yok. Biz sadece Peygamberimizin verdiği bir vazife için yolumuza gidiyoruz***8221; dediler.3

    Fakat, kana susamış müşrikler, bu sözlere aldırış bile etmediler. Kararları kesindi. İslâm ve îmânı öğretmek kudsî vazifesiyle yola çıkan bu fedakâr Sahabîleri, teker teker şehid edeceklerdi.

    Başlarına gelecekleri fark eden Sahabîler, el açarak Rabb-ı Rahîmlerine şöyle yalvardılar:

    ***8220;Ey Rabbimiz! Durumumuzu Resûlüne haber verecek burada kimsemiz yok. Selâmımızı ona Sen ulaştır! Peygamberin vasıtasıyla kavmimize haber ver ki: Biz Rabbimize kavuştuk. Rabbimiz bizden razı oldu ve bizi de razı etti.***8221;1

    Aynı anda Cebrâil (a.s.) bu kahraman Sahabîlerin selâmını ve durumlarını Resûl-i Kibriyâ Efendimize ulaştırdı. Selâmlarına, ***8220;Aleyhimüsselâm***8221; diyerek karşılık veren Resûl-i Ekrem, Ashabına dönerek müşriklerin bu fedakâr kardeşlerini şehid etmek üzere olduklarını haber verdi ve onlar için mağfiret dilemelerini istedi.

    Peygamber Efendimiz, Ashabına bu haberi iletirken irşad heyetinde bulunan Sahabîlerin bir kaçı müstesna diğerleri hâin düşman mızraklarıyla delik deşik edilmiş ve şehid olmuşlardı. Kurtulan Sahabîlerden ikisi, deve gütmeye gitmişlerdi, biri ise öldü diye şehidler arasında terk edilmişti. Develeri güden iki Sahabî, bir müddet sonra Bi***8217;r-i Maûna mevkiine dönünce dehşetli manzarayla ürperdiler. Bu ciğer parçalayıcı sahne karşısında gözyaşı döktüler. Kendine hakim olamayan biri, müşriklerin arkasına takıldı ve şehid oluncaya kadar kendileriyle çarpıştı. Diğeri ise esir alındı, ancak sonradan serbest bırakıldı. Şehidler arasında öldü diye terk edilen Ka***8217;b bin Zeyd Hazretleri ise müşrikler ayrıldıktan sonra, çıkıp Medine***8217;ye geldi.2



    Peygamberimizin bedduâsı

    Bu seçkin Sahabîlerinin haince bir suikaste kurban gitmelerinden dolayı Peygamber Efendimiz son derece üzüldü.

    Enes bin Mâlik, ***8220;Resûlullahın Bi***8217;r-i Maûna***8217;da şehid edilen Ashaba yanıp üzüldüğü kadar hiç bir kimseye, hiçbir şeye yanıp üzüldüğünü görmedim***8221;1 der.

    Duyduğu derin üzüntü, Peygamber Efendimizi, bu canilikte bulunanlara bedduâ etmeye kadar götürdü. Haber aldığı gecenin sabah namazında birinci rekâttan sonra ikinci rekâtın rükûundan doğrulunca şu bedduâda bulundu:

    ***8220;Allah***8217;ım! Mudar kabilelerini kahreyle. Allah***8217;ım! Onların yıllarını Yusuf Peygamberin kıtlık yılları gibi çetin yap, başlarına dar getir. Allah***8217;ım! Lihyanoğullarını, Adal, Kare, Zi***8217;b, Rı***8217;l, Zekvan ve Usayya kabilelerini sana havale ediyorum. Zira, onlar Allah***8217;a ve Resûlüne karşı geldiler.***8221;2

    Peygamberimiz, bu bedduâsına bir ay boyunca, vakit namazından sonra devam etti. Sahabe-i Kiramda ***8220;Âmin***8221; dediler.3

    Fahr-i Kâinatın bu duâsı kabul olundu. Kısa bir müddet sonra adı geçen bölgede kıtlık, kuraklık başladı. Yağışlar, sular kesildi, her taraf yanıp kavruldu. Diğer taraftan Ebû Berâ da Resûl-i Ekrem Efendimizin, ***8220;Bu, Ebû Berâ***8217;nın başımıza getirdiği bir iştir***8221; sitemine ve yapmış olduğu himâye taahhüdünün yeğeni Âmir bin Tufeyl tarafından böylesine canice çiğnenmesine tahammül edemedi ve üzüntüsünden hastalanarak kısa zaman sonra öldü.

    Ard arda meydana gelen Reci***8217; ve Bi***8217;r-i Maûna faciâlarında seksen kadar güzide Sahabî şehid düşmüştü.

    Faciâdan, Mudarîlerden olduğunu söylemekle kurtulan Amr bin Ümeyye, Medine yolunu tuttu. Yolda iki adama rastladı. Bi***8217;r-i Maûna***8217;da Sahabîleri şehid eden kabileye mensub kimseler olduğu zannıyla bir fırsatını bulup onları öldürdü.

    Medine***8217;ye gelip durumu haber verince, Resûl-i Ekrem Efendimiz, ***8220;Sen ne kötü bir iş yaptın***8221; buyurdu.

    Zira, bu iki kişi Âmiroğullarından idiler ve Medine***8217;ye gelerek Peygamberimizle görüşmüşlerdi. Ayrılırken de Resûl-i Ekrem kendilerine bir emân ve dokunulmazlık yazısı vermişti. İşte Amr***8217;ın öldürdüğü emân verilmiş bu kimselerdi.

    Dokunulmazlık yazısını, öldürülen iki kişiyle Peygamber Efendimizden başkası bilmiyordu. Buna rağmen Resûl-i Ekrem, verdiği sözün, bu sözünden haberi olmayan bu Sahabî tarafından ihlâl edilmesi sebebiyle öldürülenlerin diyetini ödedi. Böylece verdiği söze ve yaptığı antlaşmaya sadakatını göstermiş oldu.

    * * *



    Benî Nadir Gazâsı

    Hicretin 4. senesi, Rebiülevvel ayı (Milâdî 625). Benî Nadir, Harun***8217;un (a.s) neslinden gelen zengin ve güçlü bir büyük Yahudî kabilesi idi. Medine***8217;ye iki saatlik mesafede Mekke yolu üzerinde sağlam kale ve hisarlarda otururlardı. Resûl-i Ekrem Efendimizle, İslâmiyet ve Müslümanların aleyhinde bulunmamak, bu hususta herhangi bir düşmana yardımcı olmamak, ayrıca ödenecek diyetler konusunda da yardımda bulunmak üzere antlaşmaları vardı.1 Ancak buna rağmen Kureyş müşrikleri ve Medine münafıkları el atından işbirliği yapma gayretlerinden de vazgeçmiş değillerdi. Bilhassa Uhud Harbinden sonra müşrikler ve münafıklarla olan münasebetlerini daha da arttırmışlardı.

    Daha önce bahsettiğimiz gibi, Ashabdan Amr bin Ümeyye Peygamberimizden emân almış Amir Kabilesinden iki kişiyi yanlışlıkla öldürmüştü. Benî Nadir Yahudilerinin altına imza attıkları anlaşmaya ne derece sadık olduklarını anlamak maksadıyla yanına Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Hz. Ali, Hz. Zübeyr bin Avvam, Hz.Talha bin Ubeydullah, Hz. Sa***8217;d bin Muaz ve Hz. Üseyyid bin Hudayr***8217;ı (r.a.) alarak yurtlarına gitti.

    Yahudiler, önce Peygamber Efendimizi müsbet ve güleryüzle karşıladılar. Hatta kendilerine kadar gelmiş olmalarından memnunluk duyduklarını, üzerlerine düşen görevi yerine getireceklerini bile açıkça ifâde ettiler.2

    Peygamber Efendimiz, Ashabıyla bir evin duvarı dibine oturdu. Peygamber Efendimizi zahiren gayet iyi karşılayan Yahudiler ise bir köşeye çekilip aralarında konuşmaya başladılar.

    ***8220;Siz bu adamı öldürmek için, şu andan daha müsait bir durum bulamazsınız. Hemen şu evin damına çıkarak, onun üzerine bir kaya parçası bırakıp ondan kurtulmalıyız***8221; dediler. Sonra da, ***8220;Hemen şimdi bu işi kim yapar?***8221; diye sordular.

    İçlerinden Amr bin Cahhaş adlı şahıs ortaya atıldı, ***8220;Ben yaparım***8221; dedi.1

    Bu esnâda ileri gelenlerinden biri olan Sellâm bin Mişkem söz aldı.

    ***8220;Ey kavmim! Bu sefer sözümü dinleyiniz. Ondan sonra isterseniz her zaman bana muhalefet ediniz***8221; dedikten sonra, sözlerine şöyle devam etti:

    ***8220;Vallahi, siz böyle bir işe teşebbüs edecek olursanız, bu ona vahiy ile haber verilir. Bununla kendimize yazık etmiş oluruz. Hem bu, onunla aramızdaki anlaşmayı da ihlâl sayılır. Geliniz, böyle bir karardan vazgeçiniz. Eğer, böyle birşeye teşebbüs ederseniz, bu Yahudîlerin kökünün kazınması, İslâmiyetin ise yükselip Kıyâmete kadar durması demek olur.***8221;2

    Peygamberlere hiyanet etmekle tanınan Yahudîler buna rağmen kararlarından vazgeçmediler. O esnâda vazifeyi üzerine alan Amr bin Cahhaş da Peygamberimizin üstüne taş bırakmak üzere dama çıktı.

    Tam o esnâda tertiplenen suikast ve hiyaneti Cebrâil (a.s.) gelip Peygamber Efendimize haber verdi. Resûl-i Kibriyâ Efendimiz bir ihtiyaç gidermek istiyormuş gibi davranarak yerinden kalkıp Medine yolunu tuttu. Hatta Sahabîler, tekrar gelecek zannıyla bir müddet orada oturdular. Gelmediğini görünce onlar da kalkıp oradan ayrıldılar.

    Bir Yahudî olan Kinâne bin Surıyâ, ***8220;Muhammed ne için kalkıp gitti, biliyor musunuz?***8221; diye sordu.

    Yahudîler, ***8220;Hayır***8221; dediler, ***8220;biz bilmiyoruz. Sen biliyorsan anlat.***8221;

    Kinâne anlatmaya başladı. ***8220;Tevrât***8217;a yemin olsun ki, ben, plânladığınız suikastın, Muhammed***8217;e haber verildiğini biliyorum. Kendinizi boşuna aldatmayınız. Vallahi, o Allah***8217;ın Resûlüdür. Hem de peygamberlerin sonuncusudur. Ona, tasarladığınız suikast haber verildiği için kalkıp gitti.

    ***8220;Siz, onun Hârun Peygamberin neslinden gelmesini umuyordunuz. Allah ise dilediğinden seçip gönderdi.

    ***8220;Biz, Tevrat dersimizde en son gelecek olan ***8216;O peygamberin doğum yeri Mekke***8217;dir. Hicret yeri, Yesrib***8217;tir***8217; diye hiç değiştirmeden yazmışızdır.

    ***8220;Gelecek son peygamberin sıfatı da, buna tamamıyla uymaktadır. Kitabımızdakine bir harf bile aykırı tarafı yoktur.

    ***8220;Ondan önce, sizinle çarpışan kimse olmayacaktır. Ben, sizin eşyalarınızı develere yükleyip göç ettiğinizi, çocuklarınızın feryatlarını, evlerinizi, barklarınızı, mal ve mülklerinizi geride bırakarak gittiğinizi görür gibi oluyorum.

    ***8220;Geliniz, iki hususta bana itaat ediniz. Üçüncüsünde ise hayır olmadığını biliniz.***8221;

    Yahudîler merakla, ***8220;Nedir o hususlar?***8221; diye sordular.

    Kinâne, ***8220;Müslüman olmanız, Muhammed***8217;in Ashabı arasına katılmanız. Ancak bu suretle, evlâtlarınızı ve mallarınızı emniyet altına almış, selâmete kavuşturmuş olursunuz. Yurdunuzdan yuvanızdan da sürülüp çıkarılmazsınız.***8221;

    Bütün bunlara rağmen Yahudîler, ***8220;Biz Tevrât***8217;tan ve Musâ***8217;nın ahdinden asla ayrılmayız***8221; diye karşılık verdiler.1

    Benî Nadir Yahudîlerinin plânladıkları bu suikast teşebbüsü, onların İslâma ve Müslümanlara dost olmadıklarını ve Peygamberimizle yaptıkları anlaşmaya da sadakat göstermediklerini açıkça ortaya koyuyuyordu. Bunun üzerine Peygamber Efendimiz de kendilerine karşı kesin tavır takındı.

    Muhammed bin Mesleme***8217;yi huzuruna çağırdı ve ona şu emri verdi:

    ***8220;Nadiroğulları Yahudîlerine git! Onlara, Resûlullah beni size, ***8216;Yurdumdan çıkıp gidiniz! Burada benimle birlikte oturmayınız! Siz bana, düşünülmeyecek bir suikast plânı kurdunuz. Size on gün süre tanıyorum. Bu müddetten sonra, buralarda sizden kim görülürse, boynunu vururum***8217; emrini bildirmek üzere gönderdi, de!***8221;1

    Muhammed bin Mesleme (r.a.), Nadiroğulları yurduna vardı. Resûlullahın emrini onlara bildirmeden önce şöyle konuştu:

    ***8220;Musâ Peygambere Tevrat***8217;ı indirmiş olan Allah aşkına doğru söyleyiniz: Muhammed Peygamber gönderilmeden önce, Tevrat önünüzde iken, size geldiğini ve şu meclisinizde bana Yahudîliği teklif ettiğiniz zaman; ***8216;Vallahi ben, asla Yahudî olmam***8217; dediğimi, sizin de buna karşılık; ***8216;Dinimize girmekten seni alıkoyan şey nedir? Yahudî dininden başka din yoktur. Senin aradığın, istediğin, duyup işittiğin Hanif dininin aynısıdır o. Size gelecek peygamber, hem şeriât sahibidir, hem savaşçıdır. Gözlerinde biraz kırmızılık vardır. Kendisi Yemen tarafından gelecek, deveye binecek, ihrama bürünecek, az etli kemiğe kanaat edecek, kılıcı boynunda asılı bulunacak. Konuştuğu zaman hikmetli konuşacaktır***8217; dememiş miydiniz?***8221;

    Benî Nadir Yahudîleri, ***8220;Evet biz bunları sana söylemiştik. Ama geleceğini sana haber verdiğimiz Peygamber bu değildir***8221; diye karşılık verdiler.

    Daha sonra Muhammed bin Mesleme, onlara Peygamber Efendimizin emrini bildirdi.

    Nadiroğulları Yahudileri giriştikleri suikast teşebbüsünün kendilerine pahalıya mal olduğunu anlamışlardı, ama artık iş işten geçmişti. Verilen emir doğrultusunda hareket etmekten başka bir yol da yoktu. Muhammed bin Mesleme***8217;ye, ***8220;Göç ederiz***8221; diyerek hazırlığa başladılar.

    Bu sırada baş münafık olan Abdullah bin Übeyy***8217;den kendilerine bir haber geldi. Haberde şöyle deniliyordu: ***8220;Sakın mallarınızı ve yurdunuzu bırakıp gitmeyiniz. Kalenizde oturunuz. Gerek kavminden ve gerekse sair Araplardan iki bin kişiyi yardıma göndereceğim. Son nefeslerine kadar saflarınızda çarpışacaklardır. Ayrıca Benî Kurayza Yahudîleri de size yardım edeceklerdir.***8221;1



    Benî Nadir Yahudilerinin Küstahça Meydan Okumaları

    Münafıkların reisi Abdullah bin Übeyy***8217;in gizlice gönderdiği bu haber üzerine Nadiroğulları göç fikrinden vazgeçtiler. Peygamber Efendimiz de, ***8220;Biz yurdumuzdan çıkıp gitmeyeceğiz. Elinden geleni yap***8221; diye adamlarıyla haber gönderdiler.2

    Bu açıkça ve küstahça bir meydan okuyuştu.

    Peygamber Efendimiz bu haberi alır almaz ***8220;Allahü Ekber***8221; diyerek tekbir getirdi. Müslümanlar da Efendimizin tekbirine katıldılar.

    Benî Nadir Yahudîlerini böylesine tehlikeli bir maceraya sürükleyenlerin başında Huyey bin Ahtab geliyordu. Bu adam kavmine teselli babında şöyle diyordu:

    ***8220;Pek çok mal yığdıktan sonra kalemize girer, büyük kapı ve sokakları tutarız. Kalemize taş taşırız. Bir yıl yetecek yiyeceğimiz de var. Kalemizdeki suyumuz da kesilecek değil.***8221;

    Yahudî ileri gelenlerinden biri de Sellâm bin Mişkem***8217;di. O, bu fikre karşı çıktı.

    ***8220;Ey Huyey,***8221; dedi, ***8220;vallahi, nefsin seni boş ve faydasız şeylerle aldatıp duruyor, gurur ve kuruntuya düşürüyor. Gel bu işten vazgeç. Vallahi, sen dahil hepimiz biliriz ki: Muhammed Allah***8217;ın Peygamberidir. Onun sıfatları da yanınızdaki kitaplarda vardır. Onu kıskandığımızdan ve son peygamberin Harûnoğullarından çıkmasını ümid ettiğimizden dolayı ona tâbi olmuyoruz. Gel, bize verilen emânı kabul edelim. Yurdumuzdan çıkıp gidelim. Muhammed üzerimize gelirse, bizi bir günde şu kalelerimizde kuşatır.***8221;

    Mağrur Huyey fikrinden vazgeçmeye niyetli değildi. ***8220;Muhammed, bizi muhasara altına alamaz. Bizi yenmeye imkân bulamadan geri döner gider. Abdullah bin Übey, bana bir çok şeyler va***8217;detti***8221; diye Sellâm***8217;a karşılık verdi.

    Sellâm girilen yolun tehlikeli olduğunu biliyordu. İkazını tekrarladı:

    ***8220;Abdullah bin Übey***8217;in sözü bir şey ifade etmez. O, seni ancak helâk uçurumuna sürüklemek, bizi Muhammed***8217;le harbe tutuşturmak ister. Bizi harbe tutuşturduktan sonra da evine çekilip oturur.***8221;

    Huyey bin Ahtab bütün bu ikazlara kulak tıkadı, sonu pişmanlık olan gururunda direnip durdu.1



    Nadiroğullarının muhasara altına alınması

    Hicretin 4. senesi Rebiülevvel ayı idi. Resûl-i Ekrem Efendimiz Medine***8217;de yerine Abdullah ibni Ümmü Mektum***8217;u bırakıp Nadiroğulları yurduna doğru hareket etti. Sancağı Hz. Ali taşıyordu.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz ikindi namazını Nadiroğullarının bağ ve bahçeleri arasında kıldı. Onları muhasara altına aldı. Nadiroğulları kuvvetli kalelerine sığınmışlardı.

    Peygamber Efendimiz onlara emrini bir kez daha tekrarladı:

    ***8220;Medine***8217;den çıkıp gidiniz.***8221;

    Benî Nadir, bu teklifi kabule yanaşmadı, ***8220;Ölüm, bize, senin teklif ettiğin şeyden daha kolaydır. Ölümü göze alır teklifini kabul etmeyiz***8221; diyerek âdetâ meydan okudular.

    Artık onlarla çarpışmaktan başka bir yol kalmamıştı. Fakat, kuvvetli kalelerine sığındıklarından ve bu kalelerden çıkıp çarpışmayı göze alamadıklarından çarpışmanın bir hayli güç geçeceği muhakkaktı. Bu sebeple Resûl-i Kibriyâ Efendimiz çarpışmayı uygun görmedi. Allah***8217;ın izniyle bir harp planı tatbik etti. En yakın Yahudî ev ve kalelerini yıkma ve hurma ağaçlarını yakıp kesme emrini verdi. Bu hareket, düşmanın kaleden dışarı çıkıp çarpışmasını temin gayesiyle yapılıyordu.

    Evlerinin yıkıldığını, hurma ağaçlarının kesilip yakıldığını gören Yahudîler, ***8220;Yâ Muhammed! Sen bozgunculuğu, bozup dağıtmayı yasaklar ve yapanları ayıplardın. Şimdi ne diye yaş hurma ağaçlarını kestiriyor ve yaktırıyorsun?***8221;1 diye bağrıştılar.

    Ömür dakikalarını bozgunculukla geçirenler, şimdi ağaç kesmenin bozgunculuk olduğundan bahsediyorlardı. Bu bağrışmaları bir takım Müslümanları da tereddüde sevk etti. Bunun üzerine inen âyet-i kerime meseleyi açıklığa kavuşturdu:

    ***8220;Hurma ağaçlarını kesmeniz de, kesmeyip dikili bırakmanız da Allah***8217;ın izniyledir ve o fâsıkları perişan etmek içindir.***8221;2

    Âyet-i kerimenin nazil olmasıyla, Müslümanların tereddüt ve endişeleri giderilmiş oldu.

    Bu hâdise ve bu âyet-i kerimeye dayanarak, harp icabı her çeşit yaş ağacın yakılıp kesilmesinin mübâh olduğu âlimlerce belirtilmiştir.3

    Muhasara devam ediyordu. Bu esnada başta başmünafık Abdullah bin Übeyy olmak üzere bir çok münafık Benî Nadir Yahudîlerine, ***8220;Eğer Müslümanlara karşı direnir ve karşı koyarsanız, biz sizi onlara teslim etmeyiz. Siz çarpışırsanız, biz de sizinle birlikte çarpışırız.

    ***8220;Siz, yurdunuzdan çıkarılırsanız, biz de sizinle birlikte çıkıp gideceğiz***8221; diye haber gönderdiler.

    Benî Nadir Yahudîleri münafıkların bu sözlerine kandılar. Bir müddet daha direndiler.

    İşleri güçleri fitne ve fesad olan münafıkların bu hareketleri Kur***8217;an-ı Kerim***8217;de şöyle açıklanmıştır:

    ***8220;Kitap ehlinden olan kâfir kardeşlerine dediler ki: ***8216;Yurdunuzdan çıkarılırsanız biz de sizinle beraber çıkarız ve sizin aleyhinizde hiç kimseye asla itaat etmeyiz. Harbe girerseniz mutlaka size yardım ederiz.***8217; Allah şâhittir ki, onlar yalancıların tâ kendisidir.

    ***8220;Andolsun ki, yurtlarından çıkarıldıklarında onlarla beraber çıkmazlar. Savaştıklarında da onlara yardım etmezler. Yardım etseler bile arkalarını dönüp kaçarlar. Sonra da kimseden yardım görmezler.***8221;1



    Teslime mecbur olup aman dilemeleri

    Muhasaranın on beşinci günüydü. Abdullah bin Übeyy ve diğerlerinin kendilerine vaadettikleri yardımlarının gelmediğini gören Benî Nadir Yahudîleri teslim olmayı kabul edip emân dilediler.

    Peygamber Efendimiz kendilerine emân verdi ve hiçbirisinin canına dokunmadı. Silahlarından başka olan mallarından develerine yükleyebildikleri kadar eşya alarak çıkıp gitmelerine müsaade buyurdu.

    Bu müsâade üzerine altı yüz deveye yükleyebildikleri kadar mal ve eşyâ yüklediler. Medine***8217;den ayrılacakları sırada sağlam kalmış olan evlerini Müslümanlar oturmasın diye kendi elleriyle yıktılar. Başlarına gelen bu hadiseden dolayı güyâ üzülmediklerini göstermek için, kadınlar en kıymetli elbiselerini giyinmişler, ziynetlerini takınmışlardı. Defler, düdükler çalarak Medine***8217;yi terk ettiler. Bir kısmı Şam, bir kısmı Hayber, diğer bir kısmı ise Yemen tarafına gitti. Bunların sürgünü üzerine münafıklar gizlice matem tuttular.

    Benî Nadir Yahudîleri geride bir çok hurmalıklar, ekinler, akarlar, davar, sığır ve at gibi bir çok hayvanlar bıraktılar. Ayrıca arkalarında 50 adet zırh, 50 adet miğfer, 340 kadar da kılıç kaldı.1

    Bütün bu mallar, devlet malı olarak doğrudan doğruya Peygamber Efendimize mahsustu. Çünkü, çarpışmasız, at ve deve koşturmaksızın elde edilmişlerdi. Bu mallara fey***8217; denilmiştir. Fey***8217;, Allah***8217;ın, din düşmanlarından***8212;galebe ile değil, belki sürgün, yahut cizye üzerine sulh olmak suretiyle***8212;Peygamber Efendimize tahsis buyurduğu maldır. Peygamber Efendimiz bu malı dilediği yerlere sarfetmekte hürdü.

    Kur***8217;ân-ı Kerim***8217;de bu husus şöyle açıklanır:

    ***8220;Allah***8217;ın o Yahudîlerden Resûlüne nasip ettiği mala gelince, siz o malları elde etmek için ne at, ne de deve koşturup savaşmadınız. Lâkin Allah Resûlünü dilediğine üstün kılar. Allah herşeye hakkıyla kâdirdir.***8221;2

    Medine***8217;nin yerlileri olan Ensar, Muhacirlerin geçimlerini üzerlerine almışlardı. Onları kendi mallarına ortak etmişlerdi. Bu sebeple Muhacirlerin idareleri onların omuzunda bir yük sayılıyordu.

    Peygamberimiz, bu ganimet mallarını yalnız Muhacirler arasında bölüştürerek Ensar-ı Kiramın bu yükünü hafifletmek istedi. Bunun için onları çağırdı ve, ***8220;İsterseniz Benî Nadir Yahudîlerinin mallarından, Allah***8217;ın bana verdiği malları, sizlerle Muhacirler arasında bölüştüreyim. Eskiden olduğu gibi Muhacirler yine evlerinizde otursunlar ve mallarınızdan faydalanmakta devam etsinler.

    ***8220;Yok eğer isterseniz, bu malları sadece Muhacir kardeşleriniz arasında bölüştüreyim. Onlar da evlerinizden çıksınlar, mallarınız da size kalsın***8221; diyerek teklifte bulundu.

    Medineli Müslümanlar gönülden, ***8220;Yâ Resûlallah! Nadiroğulları mallarını Muhacir kardeşlerimiz arasında taksim ediniz. Onlar şimdiye kadar olduğu gibi yine evlerimizde otursunlar. Bizim mallarımızdan da istediğiniz kadarını alıp onlara veriniz***8221; dediler.1

    O sırada Hz. Ebû Bekir ayağa kalktı. Ensar kardeşlerine teşekkür ettikten sonra şöyle dedi: ***8220;Allah, sizi hayırla mükâfatlandırsın. Vallahi, bizimle sizin benzeriniz yoktur.***8221;

    Peygamber Efendimizde, ***8220;Allah***8217;ım! Ensarı ve Ensarın evlâtlarını koru, onlara merhamet et***8221; diyerek duâ etti.2

    Medineli Müslümanların bu asil ve civanmert davranışı üzerine, onların medh ve senâsı hakkında şu meâldeki âyet-i kerime nâzil oldu:

    ***8220;Daha önce Medine***8217;yi yurt edinmiş ve îmânı kalblerinde yerleştirmiş olanlara gelince: Onlar, kendi yurtlarına hicret eden din kardeşlerini severler, onlara verilen şeyden dolayı gönüllerinde bir kıskançlık duymazlar ve kendileri ihtiyaç içinde olsalar bile onları kendi nefislerine tercih ederler.3 Kim nefsinin ihtirasından korunursa, işte onlar kurtuluşa erenlerin tâ kendisidir.***8221;4

    Medine-i Münevverenin yerlileri olan Ensar-ı Kiram bu davranışlarıyla hem Resûlullah Efendimizin hoşnutluğunu, hem de Cenâb-ı Hakkın rızasını kazanmış oldular.

    Bunun üzerine, Peygamber Efendimiz de Nadiroğullarından kalan ganimet mallarını Cenâb-ı Hakkın da âyet-i kerimesinde tavsiye buyurduğu gibi,1 yalnız Muhacirlere taksim etti. Bu surette onları Ensarın yardımına ihtiyaç duymayacak hale getirdi.

    Peygamber Efendimiz, Muhacirlerin haricinde, Ensardan Ebû Dücâne ile Süheyl bin Hüneyf***8217;e de (r.a.) çok fazla fakir olduklarından dolayı bazı şeyler verdi.2

    * * *



    Zâtürrika Gazâsı

    Hicretin 4. senesi, Cemâziyelevvel ayı. Milâdî, 625.

    Benî Nadir Yahudîlerinin Medine***8217;den sürgün edilmelerinden iki ay sonraydı. Enmar ve Salebeoğulları kabilelerinin Müslümanlarla çarpışmak üzere toplanmış oldukları haberi Medine***8217;ye ulaştı.

    Peygamber Efendimiz, derhal hazırlanarak, 400 (veya 700) mücahidle Medine***8217;den yola çıktı. Zatürrikâ mevkiine kadar ilerleyip orada karargâhını kurdu. Müşrikler mücahidlerle çarpışmayı göze alamadıklarından dağ başlarına çekilmişlerdi. Geride sadece bir kadın kalmıştı. O da esir edildi.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, bir müddet burada bekledi. Öğle namazı girince de müşriklerin saldırısından duydukları endişe sebebiyle salât-ı havf, yani korku halinde namaz kıldılar. Bu namazın kılınış şekli Nisâ Sûresinin 101-102 âyetlerinde tarif edilmiştir.

    En tehlikeli anlarda bile Resûl-i Kibriyâ Efendimizin cemaatla namazlarını edâ edişi, bizi cemaatla namazın ne derece büyük bir ehemmiyete haiz olduğunu gösterir. Kâinatın îmândan sonra en mühim hakikatı olan namaz, muhârebe esnâsında bile ihmal edilmemesi gerekirse, sâir zamanlarda elbette ki, hiç bir şekilde ihmal edilmemelidir.



    Bir mu***8217;cize

    Zâtürrika seferi esnasında idi. Ashabdan Ulbe bin Zeyd, üç adet devekuşu yumurtası bulup getirdi.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;Ey Cabir! Bunları, al pişir***8221; diye emretti.

    Hz. Cabir, yumurtaları bir çanak içinde pişirip getirdi.

    Peygamber Efendimizle mücahidler o üç yumurtadan doyuncaya kadar yedikleri halde, yumurtaların çanakta olduğu gibi durduğunu gördüler.1

    Yine bu gazâ esnasında idi. Sahabînin biri, bir kuş yavrusu bulup getirdi. Anası veya babası, yavruyu kurtarmak için canını feda edercesine onu elinde tutan Sahabînin avuçlarının içine atılıveriyordu. Bu duruma Sahabîler hayretler içinde bakarken, Resûl-i Ekrem ise şu ibret dersini verdi:

    ***8220;Siz elinizde tuttuğunuz şu kuş yavrusu için, anne kuşun kendisini avucunuza atmasına mı hayret ediyorsunuz?

    ***8220;Vallahi Rabbinizin, size olan merhamet ve şefkatı şu kuşun yavrusuna olan şefkat ve merhametinden çok daha fazladır.***8221;2

    Peygamber Efendimiz, mücahidlerle birlikte Zâtürrika***8217;dan ayrılmış Medine***8217;ye doğru geliyordu. Harre mevkiine gelindiğinde, bir devenin koşarak Resûl-i Ekrem Efendimizin yanına varıp tahiyye-i ikrâm nevinden çöktüğü ve boynunu öne doğru uzatıp onunla konuştuğu görüldü. Mücahidler hayretler içinde bakınırken, Peygamber Efendimiz, ***8220;Bu deve ne söylüyor biliyor musunuz?***8221; dedikten sonra şöyle buyurdu.

    ***8220;Bu deve sahibinin zulmünden bana şikâyet ediyor: Kendisini senelerdir çalıştırdığını, şimdi ise boğazlamak istediğini söylüyor.***8221;

    Arkasından Cabir bin Abdullah***8217;a devenin sahibini bulup kendisine getirmesini emretti.

    Hz. Câbir, ***8220;Yâ Resûlallah! Devenin sahibini tanımıyorum***8221; deyince aldığı cevap şu oldu: ***8220;Deve seni sahibine götürür.***8221;

    Gerçekten de, deve, Peygamberimizden emir almış gibi, Hz. Câbir***8217;in önüne düştü ve onu sahibine götürdü.

    Hz. Câbir der ki:

    ***8220;Ben de deve sahibini alıp Resûlullahın yanına getirdim. Resûlullah onunla deve hakkında konuştu ve ***8216;Devenin söyledikleri doğru mu?***8217; diye sordu.

    ***8220;Deve sahibi, ***8216;Evet, yâ Resûlallah***8217; dedi.***8221;1

    Bu sefere iştirâk edenlerin hepsi piyade olup, çıplak ayakları taştan, dikenden parçalanmış ve tırnakları dökülmüş olduğundan, ayaklarını bez parçalarıyla bağlamış olmaları sebebiyle bu gazâya ***8220;Zâtürrikâ***8221; adı verildiği de kaynaklarda belirtilmiştir. Zira, Rika, ruka***8217;nın çoğuludur. Ruka***8217; ise elbise yırtığına vurulan bez parçasıdır ki, yama demektir.

    Ebû Musâ***8217;l-Eş***8217;arî bu hususta şöyle der:

    ***8220;Resûlullah (a.s.m.) ile bir gazâya çıktık. Sadece bir devemiz vardı. Nöbetleşe biniyorduk. Artık ayaklarımız delinmişti. Benim de iki ayağım delinmiş, tırnaklarım dökülmüştü. Bunun için ayaklarımıza bez parçası sarıyorduk. Ayaklarımıza bu suretle bez parçası sardığımız için bu sefere Zâtürrika***8217; gazâsı denildi.***8221;2

    * * *



    Resûl-i Ekrem'in Bereket Mu'cizesi



    Ensardan Hz. Câbir***8217;in babası Abdullah bin Amr bin Haram Uhud***8217;da şehid düşmüştü. Geride altı yetim kız çocuğunu ve bir hayli de borç bırakmıştı. Borç sahipleri de, Yahudîler idi.

    Abdullah bin Amr***8217;ın, içinde çeşitli hurma ağaçları bulunan iki bahçesi vardı. Fakat, bunların da mahsulü borçlarını karşılayacak miktarda değildi. Sadece bir tek Yahudiye borcu, otuz deve yükü hurma idi.

    Hurma mevsimi girince, Yahudîler alacaklarını ısrarla istemeye ve Hz. Câbir***8217;i sıkıştırmaya başladılar.

    Hz. Câbir, onlara hurma bahçesinin bütün mahsûlünü vermeyi teklif ettiği halde kabul etmediler.

    Bunun üzerine Hz. Câbir, Resûl-i Ekrem Efendimizin huzuruna vararak, ***8220;Yâ Resûlallah! Biliyorsunuz ki, babam, Abdullah Uhud günü şehid düştü. Geride bir çok borç bıraktı.

    ***8220;Alacaklılara, hurma bahçesinin bütün mahsûlünü vermeyi teklif ettiğim halde, kabul etmediler***8221; dedi ve bu hususta kendisine şefâatçı ve yardımcı olmasını diledi.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz de, Abdullah bin Amr bin Haram***8217;ın borcuna karşılık hurma bahçesinin bütün mahsûlünü almalarını ve borcunu silmelerini alacaklılara teklif ettiyse de, yanaşmadılar.

    Alacaklılar, Resûl-i Ekrem Efendimizin, ***8220;Borcun bir kısmını bu yıl, kalanını da gelecek yıl alınız***8221; teklifini de kabul etmediler.

    Bunun üzerine Peygamber Efendimiz, Hz. Câbir***8217;e, ***8220;Sen git, ben yarın kuşluk vakti yanına gelirim***8221; dedi.

    Ertesi günü Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer***8217;i yanına alarak Hz. Câbir***8217;in hurma bahçesine gitti. Ona, ***8220;Git hurmanı topla ve tasnif et! İyi cins olanı bir boy, diğerlerini de bir boy yaptıktan sonra bana haber ver!***8221; buyurdu.

    Hz. Câbir, derhal emri yerine getirdi ve gelip durumu Server-i Kâinat Efendimize arzetti. Hz. Câbir alacaklıları da çağırmıştı. Onlar, Peygamber Efendimizi görünce, isteklerini tekrarlamaya başladılar.

    Resûl-i Kibriyâ Hazretleri, hurma öbeklerinden en büyüğünün çevresini üç kere dolaşıp duâ ettikten sonra, Hz. Câbir***8217;e, ***8220;Şu alacaklıları yanıma çağır***8221; dedi.

    Alacaklılar geldi. Borçlarına karşılık kendilerine hurma yığınından ölçülüp ölçülüp verilmeye başlandı. Borç tamamıyla ödendi.

    Hz. Câbir (r.a.) müşâhedesini şöyle anlatır:

    ***8220;Tek, Allah babamın borcunu ödesin de, vallahi ben, kızkardeşlerimin yanına bir hurma tanesi ile dönüp gitmeye bile razı idim.

    ***8220;Halbuki Resûlullah, ondan bütün alacaklılara hurma verdiği halde, bir hurma bile eksilmediğini gördüm.***8221;1

    Borç sahipleri olan Yahudîler de, bu hâdiseden çok taâccüp edip hayrette kaldılar.

    Bu, Resûl-i Kibriyâ Efendimizin apaçık bir mucîzesiydi!

    * * *



    Bedrü'l-Mev'id Gazâsı

    Hicretin 4. senesi, Şaban ayı. (Mîlâdî 626.) Daha önce bahsi geçtiği gibi, Ebû Süfyan Uhud***8217;dan dönüp giderken Müslümanlara, ***8220;Sizinle gelecek sene Bedir***8217;de buluşalım***8221; demiş, Hz. Ömer de Resûlullahın emriyle, ***8220;Olur! İnşaâllah orası bizimle sizin çarpışma yeriniz olsun***8221; cevabını vermişti.1

    Uhud Muhaberesinin üzerinden bir sene geçmişti. Resûl-i Ekrem, verdiği sözünü yerine getirmek için harp hazırlıklarına başladı.

    Öte yandan Kureyş***8217;in reisi Ebû Süfyân da harp hazırlıklarını sürdürüyordu. Fakat, o sene Mekke***8217;de büyük bir kuraklık ve kıtlık hâkimdi. Bu sebeple Ebû Süfyan, halkı teşvik etmesine rağmen, kendisi harbe pek niyetli değildi.

    Bedir***8217;e gitme kararından vazgeçmek arzusunda olan Ebû Süfyan, Peygamberimizin de Müslümanlarla oraya gelmesine mani olmak istiyor, bunu nasıl başarabileceğinin yollarını araştırıyordu.

    O sırada henüz Müslüman olmamış Nuaym bin Mes***8217;ud ile Mekke***8217;de karşılaştı. Nuaym, Mekke***8217;ye umre yapmak maksadı ile gelmişti.

    Ebû Süfyan, ***8220;Ey Nuaym!***8221; dedi, ***8220;Ben Muhammed***8217;le Ashabına Bedir***8217;de buluşalım, çarpışalım, diye söz vermiştim. Vakit gelip çattı.

    ***8220;Halbuki bu yıl, bizde kıtlık ve kuraklık hakimdir. Böyle bir yıl işimize gelmez.

    ***8220;Onun için bu yıl Muhammed***8217;le karşılaşmak istemiyoruz. Karşılaşmamız ise, onun cesaretini arttıracaktır***8221; deyip niyet ve endişesini dile getirdikten sonra, Nuaym***8217;e teklifini şöylece yaptı:

    ***8220;Sen, hemen Medine***8217;ye dön! Benim, karşı konulmayacak kadar kuvvet topladığımı bildir ve onları Bedir***8217;de bizimle çarpışmaktan vazgeçir. Bu işi becerirsen, sana yetmiş yetişkin deve veririz.***8221;1

    Nuaym, derhal Medine***8217;ye döndü. Va***8217;dedilen mükâfata konmak için Mekkeli müşrikler lehinde kesin bir propagandaya girişti. Kureyşlilerin karşısına çıkılmayacak kadar güçlü bir ordu hazırlamış olduklarını söyleyip durdu. Münafıkların da bu yolda olanca gayretlerini ortaya koymalarıyla Müslümanlarda müşriklere karşı savaşma konusunda bir gevşeklik meydana geldi. Yahudîlerle münafıklar bu duruma son derece sevindiler. ***8220;Muhammed, artık şu Müslüman topluluktan kimseyi bu niyetinden vazgeçiremez***8221; diyerek küstahça sevinçlerini izhâr ettiler.

    Hz. Ebû Bekir ile Hz. Ömer, durumu derhal Peygamberimize bildirdiler.

    Resûl-i Ekrem Efendimizin kararı kesindi:

    ***8220;Varlığım, kudret elinde olan Allah***8217;a yemin ederim ki; va***8217;dedilen yere Medine***8217;den hiç kimse gitmek için çıkmazsa bile, ben tek başıma oraya çıkar giderim***8221; dedi.2

    Cesaret dolu bu kararlı sözler, Müslümanların kalbinde şimşekler gibi çaktı. Allah***8217;ın da yardımıyla, yüreklerine düşen korku ve tereddüdü bir çırpıda yok etti.

    Resûl-i Ekrem, yerine Abdullah bin Revaha***8217;yı vekil bırakarak 1500 mücahidle Medine***8217;den ayrıldı. Sancağı Hz. Ali taşıyordu. Orduda sadece on atlı vardı.3

    Mücahidler, ayrıca beraberindeki malları da götürüyorlardı. Çünkü gidecekleri yerde, Araplar her sene bir ticaret pazarı, bir panayır kurarlardı. Sefere çıkışları da zaman bakımından panayır mevsimine rastlıyordu. Eğer düşman gelirse onunla çarpışacaklardı. Şayet gelmezse, ticaretlerini yapmış olacaklardı.

    Peygamber Efendimiz, ordusuyla Bedir***8217;e gelip beklemeye başladı. Fakat, düşman kuvvetleri görünürde yoktu.

    Zira, hazırlıklarını tamamlayıp Mekke***8217;den çıkan Ebû Süfyan kumandasındaki 2000 kişilik müşrik ordusu, ancak Mecinne denilen nâhiyeye kadar gelebilmiş, oradan ileriye tek adım atabilme cesaretini gösterememiş ve Müslümanlarla çarpışmayı, sayıca fazla oldukları halde göze alamadıklarından Mekke***8217;ye geri dönmüşlerdi.

    Hz. Resûlullah, mücahidlerle Bedir***8217;de sekiz gece bekledi. Ticaret pazarına gelen Arap kabileleri, Müslümanların güç ve kuvvetlerini koruduklarını, cesaret ve ümitlerini bir kere daha gördüler; nazarlarında Kureyş***8217;in itibarı da böylece kırıldı.

    Mücahidler, düşmanın gelmediğini görünce, panayırda alış veriş yapıp kat kat kâr ettiler. Sekiz gecelik bekleyişten sonra Peygamber Efendimiz, mücahidlerle birlikte sevinç ve ferah içinde Medine***8217;ye döndü.

    Bu gazânın diğer bir adı Küçük Bedir***8217;dir.

    * * *



    Peygamberimizin Hz. Ümmü Seleme ile Evlenmesi

    Asıl ismi Hind olan Hz. Ümmü Seleme, Mahzumoğulları Kabilesinden Ümeyye bin Muğire***8217;nin kızı idi. Kocası Abdullah bin Abdü***8217;l-Esed, İslâmiyeti kabul etmesinden dolayı müşriklerin ezâ ve cefâsına maruz kalınca, Habeşistan***8217;a hicret etmişti. Bir çok Kureyşlinin Müslüman olduğu söylentisi üzerine Mekke***8217;ye dönmüş, ancak haberin asılsız olduğunu öğrenince, binbir güçlükle bu sefer Medine***8217;ye göç etmişti. Habeş ülkesine her iki hicrette de Hz. Ümmü Seleme kocasıyla birlikte bulunmuştu.

    Kocası, Uhud Harbinde yaralanması sonucu hicretin dördüncü yılının Cemaziyelâhir ayı sonuna doğru vefât edince, dört çocuğu ile Hz. Ümmü Seleme dul kalmıştı.

    Hz. Ümmü Seleme, vefâtından biraz önce kocasına, ***8220;Duyduğuma göre; Cennetlik kocası ölen Cennetlik bir kadın, sonradan başka birisiyle evlenmezse, muhakkak Allah onu Cennette kocasıyla bir araya getirecektir.

    ***8220;Aynı şekilde; Cennetlik karısı ölen, Cennetlik bir koca, sonradan başka birisiyle evlenmezse, muhakkak Allah, onu da Cennette karısıyla bir araya getirecektir***8221; dedikten sonra şu teklifi yapmıştı:

    ***8220;O halde gel, seninle sözleşelim. Ne sen benden sonra evlen, ne de ben, senden sonra evleneyim!***8221;

    Fakat, Ebû Seleme bu teklifi kabul etmemiş ve, ***8220;Sen benim sözümü dinle; ben öldüğüm zaman sen evlen***8221; demişti.

    Sonra da şu duâyı yapmıştı:

    ***8220;Allah***8217;ım! Ümmü Seleme***8217;ye, benden sonra, benden daha hayırlı, onu hor görmeyecek, incitmeyecek bir koca nasib et!***8221;1



    Peygamberimizin, Ümmü Seleme ile konuşması

    Hz. Ümmü Seleme, daha önce Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer***8217;den gelen evlenme tekliflerini kabul etmemişti. Daha sonra, Peygamber Efendimiz, onu ve yetim çocuklarını himâyesi altına almak için Ümmü Seleme***8217;ye evlenme teklifinde bulundu. Hz. Ümmü Seleme mâzur görülmesini istedi, ***8220;Ben hem yaşlı, hem de kıskanç bir kadınım. Aynı zamanda çoluk çocukluyum. Şahid olarak da velilerimden yanımda hiç kimse yoktur***8221; dedi.

    Teklifine bu cevabı veren Hz. Ümmü Seleme***8217;ye bu sefer Peygamber Efendimiz gitti ve evlenme teklifini bizzat tekrarladı. Sonra da şöyle konuştu:

    ***8220;Yaşlı bir kadın olduğunu söylüyorsun. Halbuki, bir kadına kendisinden daha yaşlı bir erkekle evlenmesi ayıp değildir.

    ***8220;Yetimlerin annesi olduğunu söyledin. Bunu bil ki, onların geçimleri Allah ve Resûlüne âittir.

    ***8220;Kıskanç bir kadınım diyorsun. Bunun da senden izâlesi için Allah***8217;a duâ ederim.

    ***8220;Yanında velilerinden kimsenin bulunmadığını söylüyorsun. Onlardan hazır bulunan veya bulunmayanlardan bana razı olmayacak hiçbir kimse yoktur.***8221;

    Bunun üzerine Ümmü Seleme yanında bulunan oğluna dönerek, ***8220;Kalk yâ Ömer, Resûlullaha beni nikâhla***8221;2 dedi.

    Böylece Cenâb-ı Hak, Ebû Seleme***8217;nin vefâtından önce ***8220;Allahım, Ümmü Seleme***8217;ye benden sonra daha hayırlı, onu hor görmeyecek, incitmeyecek bir koca nasib et***8221;3 duâsını kabul buyurmuş ve Ümmü Seleme***8217;ye insanların en hayırlısına hanım olmayı nasib etmiş oluyordu.

    Resûl-i Ekrem Efendimizle evlendiğinde 44 yaşında bulunan Hz. Ümmü Seleme, Hicretin 59. senesinde 84 yaşında iken vefat etti. Cenaze namazını Ebû Hüreyre (r.a.) kıldırdı ve Bakî Mezarlığına defnedildi.1

    Okuma bilen, fakat yazmayı öğrenemeyen Hz. Ümmü Seleme fıkhı iyi bilenler arasında yer alıyordu. Resûl-i Ekrem Efendimizden rivâyet ettiği hadis sayısı 378***8217;dir.

    * * *



    Hicrî Dördüncü Senenin Diğer Mühim Hãdiseleri

    İçki haram kılındı

    İçki, hicretin dördüncü yılında, Benî Nadir Yahudîlerinin yurtlarında sürgün edip çıkarıldıkları sırada haram kılınıp yasaklandı.

    İçki üç safhada inen âyetlerle haram kılındı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz Medine***8217;ye teşrif ettikleri zaman Müslümanlar arasında da içki içiliyor, kumar oynanıyordu.

    Peygamber Efendimiz gelince, ondan içkinin ve kumarın hükmünü sordular. O sırada Hz. Ömer de, ***8220;Yâ Rabbi! İçki hakkında bize, açık ve kesin bir beyânda bulun***8221; diye duâ etti.

    Bir müddet sonra, ***8220;Sana içkiyi ve kumarı soruyorlar: De ki; ***8216;Onlarda büyük günâh ve hem insanlar için bazı faydalar vardır. Fakat günahları, faydalarından daha büyüktür***8230;***8221;1 meâlindeki âyet-i kerime nazil oldu.

    Bunun üzerine Müslümanlardan bir kısmı zararından dolayı içkiyi bıraktı, bir kısmı ise içmeye devam etti.

    Ancak, içenler arasında bu arada bazı nâhoş durumlar meydana geldi. Hatta Ashabdan biri, akşam namazını kıldırırken, kıraâtı yanlış ve ters mânâ çıkacak şekilde karıştırdı.

    Hz. Ömer tekrar, ***8220;Allah***8217;ım, içki hakkında bize açık ve kesin bir beyânda bulun***8221; diye duâ etti.

    Çok geçmeden şu âyet-i kerime nazil oldu:

    ***8220;Ey îmân edenler! Sarhoş olduğunuz zaman ne söylediğinizi bilinceye kadar, cünüp olduğunuz zaman da eğer yolcu değilseniz, gusledinceye kadar namaza yaklaşmayın.***8221;1

    Bu da yasağın ikinci safhasını teşkil ediyordu.

    Bu âna kadar Müslümanlar arasında da bir hayli içki içen vardı. Bunun üzerine Müslümanlar, ***8220;Yâ Resûlallah, biz, namaz vakti yaklaşınca içki içmeyiz***8221; dediler.

    Peygamber Efendimiz, onlara cevap vermeyip sustu.

    Namaz kılınacağı zaman da Resûl-i Kibriyâ Efendimizin emriyle ***8220;Hiçbir sarhoş namaza yaklaşmasın***8221; diye nidâ edilirdi.

    Buna rağmen Müslümanın biri akşamleyin içki içip namaza geldi.

    Hz. Ömer tekrar, ***8220;Allah***8217;ım, içki hakkında bize açık ve kesin bir beyânda bulun***8221; diye duâ etti. O zaman da şu âyet-i kerime nâzil oldu:

    ***8220;Ey îmân edenler! İçki, kumar, putlar ve kısmet çekilen fal okları hep şeytanın işinden birer pisliktir; ondan kaçının ki kurtuluşa eresiniz.

    ***8220;Şüphesiz şeytan, içki ve kumarla, aranıza düşmanlık ve kin sokmak, sizi Allah***8217;ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister. Artık bunlardan vazgeçtiniz, değil mi?***8221;2

    Bundan sonra Müslümanlar, ***8220;Artık içkiden, kumardan vazgeçtik Rabbimiz***8221; dediler.

    Bu da içki yasağının üçüncü safhasıydı. Ve, böylece içki bütün Müslümanlara haram kılınıyordu.

    Bu âyetlerin nâzil olması üzerine Peygamberimizin emriyle tellal, ***8220;Haberiniz olsun ki; içki haram kılınmıştır***8221; diyerek Medine sokaklarından nidâ etti.

    Bu emri duyan Müslümanlar evlerinde bulunan bütün içkileri derhal döktüler. Dökülen içkiler, Medine sokaklarından sel gibi aktı.

    Konu ile ilgili bir kaç hadîsi de nakledelim:

    ***8220;Muhakkak ki Allah, içkiye, onu yapana, yapılan yere, onu içene, içirene, taşıyana, taşıtana, satana, satın alana, onun bedelini ve kazancını yiyene lânet etmiştir.***8221;1

    ***8220;Her sarhoş edici şey içkidir ve her sarhoş edici içki haramdır.

    ***8220;Kim dünyada devamlı içki içer ve tevbe etmeden ölürse, âhirette o kimse, âhiret şerbeti içemez!***8221;2

    ***8220;İçkiden uzak durunuz! Çünkü, o, her kötülüğün anahtarıdır.***8221;3

    ***8220;İçki, bütün murdarlıkların, kötülüklerin anasıdır.***8221;4

    ***8220;Çoğu sarhoş edenin, azı da haramdır.***8221;5

    Ezvâc-ı Tahirattan Hz. Zeynep bint-i Huzeyme vefât etti

    Peygamberimizin zevcesi Hz. Zeynep, İslâmiyetten önceki devirde, yoksul ve muhtaçlara çok acıdığı, şefkat ve merhametli davrandığı, onlara devamlı yemekler yedirdiği ve sadakalar verdiği için ***8220;Ümmü***8217;l-Mesakîn (Miskinler, Düşkünler Annesi)***8221; diye bilinir ve yâd edilirdi. Resûl-i Kibriyâ Efendimizle evliliği Hicretin üçüncü yılı Ramazan ayında olmuştu. Hicretin bu dördüncü yılı Rebiülâhir ayı sonunda ise otuz yaşında iken vefat etti.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, namazını kıldırdıktan sonra onu, Baki kabristanına defnetti. Efendimizin hayatında Hz. Hatice-i Kübrâ ile Hz. Zeynep***8217;ten başka zevcesi vefât etmemiştir!



    Hz. Ali***8217;nin vâlidesi Fâtıma Hâtun vefât etti

    Fâtıma bint-i Esed, Nebiyy-i Muhterem Efendimizin amcası Ebû Talib***8217;in zevcesi idi. İlk sıralarda Müslüman olmuş ve Medine***8217;ye hicret etmişti. Peygamber Efendimize çocukluğunda büyük hizmetlerde bulunmuştu. Onu çocuklarından daha çok sever ve ihtimam gösterirdi. Peygamber Efendimiz de her zaman onu saygıyla anar, halini, hatırını sorar, onu ziyaret ederdi.

    İşte yüksek ahlâk sahibi bu İslâm kadını, hicretin bu dördüncü yılında Medine***8217;de hakkın rahmetine kavuştu. Resûl-i Ekrem Efendimiz ona olan sevgi ve saygısını, ***8220;Bugün annem, vefât etti***8221; diyerek izhar etmiştir.

    Hz. Ali (r.a.), ***8220;Annem Fâtıma binti Esed vefât ettiği zaman Resûlullah (a.s.m.), kendi gömleğini sırtından çıkarıp ona kefen olarak sardırdı ve cenaze namazını kıldırdı***8221; demiştir.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, bu mübârek ve muhterem kadının kabrine de indi ve bir müddet kabrin içinde uzandı. Sonra kabirden çıktı. Gözleri yaşlarla doluydu.

    Müslümanlar, ***8220;Yâ Resûlallah,***8221; dediler, ***8220;biz, senin buna yapmış olduğun şeyi, başkasına yaptığını görmemiştik?***8221;

    Nebiyy-i Muhterem Efendimiz şu cevabı verdi:

    ***8220;Ebû Talib***8217;den sonra bu kadıncağız kadar bana iyiliği dokunan bir başka kimse olmamıştır. Ona, Cennet elbiselerinden giydirilsin diye gömleğimi kefen olarak giydirdim! Kabir hayatı, kendisine mülayim ve kolay gelsin diye de kabirde yanına uzandım.***8221;1

    Bundan sonra da Resûl-i Zişan Efendimiz şu duâyı yaptı:

    ***8220;Allah sana merhamet etsin ve hayırla mükafatlandırsın.

    ***8220;Allah sana rahmet etsin, ey annem!

    ***8220;Sen, benim annemden sonra annem idin.

    ***8220;Kendin aç durur, beni doyururdun.

    ***8220;Kendin giymez, beni giydirirdin.

    ***8220;En iyi nimetlerden nefsini alıkoyar, bana tattırırdın. Bunu da ancak Allah rızâsını ve âhiret yurdunu umarak yapardın.

    ***8220;Allah ki, diriltendir, öldürendir. Hayy ve Kayyumdur, O.

    ***8220;Allah***8217;ım! Annem Fâtıma bint-i Esed***8217;i af ve mağfiret et.

    ***8220;Ona hüccet ve delilini anlat! Kabrini genişlet.

    ***8220;Ben Resûlünün ve benden önceki peygamberlerinin hakkı için, duâmı kabul buyur, ey merhametlilerin en merhametlisi olan Yüce Allah!***8221;

    Peygamberimizin torunu Hz. Hüseyin dünyaya geldi

    Hicretin dördüncü yılı Şaban ayında Resûl-i Ekrem Efendimizin torunu, Hz. Ali***8217;nin ikinci oğlu Hz. Hüseyin Hz. Fâtıma***8217;dan dünyaya geldi.

    Doğumunun yedinci gününde Peygamber Efendimiz bu nur topu torunu için akika kurbanı olarak iki koç kestirdi. Kulağına ezan okuyup ismini koydu ve saçını kestirdi.

    Torunu Hz. Hasan gibi, Hz. Hüseyin de Nebiyy-i Muhterem Efendimize benzerdi. Bu her iki torunu için Efendimiz: ***8220;Allah***8217;ım! Ben, bunları seviyorum. Sen de sev bunları***8221;1 diyerek duâ etmiştir.

    Birgün Ebû Eyyûbi***8217;l-Ensarî (r.a.), Resûl-i Kibriyâ Efendimizin huzuruna girdiğinde onun Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin***8217;le oynadığını gördü, ***8220;Yâ Resûlallah, sen onları çok mu seviyorsun?***8221; diye sorunca Peygamber Efendimiz şu karşılığı vermişti:

    ***8220;Nasıl sevmiyeyim ki? Bunlar, benim dünyada kokladığım iki Reyhânımdır.***8221;1

    Zeyd bin Sâbit Arap, İbrani ve Süryani yazısını öğrendi

    Zeyd bin Sabit (r.a.), Hicretten önce Evs ve Hazreç kabileleri arasında Buas günü vuku bulan çarpışmalarda babasının ölmesiyle yetim kalmıştı. O sırada altı yaşında idi.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Bedir***8217;de esir alınan Kureyş müşriklerinden malî durumu kurtuluş fidyesi ödemeye müsait olmayan herbirisinin, Ensar çocuklarından on çocuğa iyice okuma yazma öğrettiği takdirde serbest bırakılacaklarını birdirmişti. İşte Zeyd bin Sabit de, o zaman okuma yazma öğrenmiş olan Ensar çocuklarındandı.

    Hz. Zeyd bin Sabit, son derece zeki idi. Hicretin bu dördüncü senesinde Peygamber Efendimiz, kendisine Yahudî yazısını, yani İbraniceyi öğrenmesini emretti ve, ***8220;Ben yazılarımı, onların değiştirmeyeceklerinden emin değilim***8221;2 buyurdu.

    Bunun üzerine Hz. Zeyd, 15 gün içinde İbraniceyi öğrendi, hatta onda maharet sahibi oldu. Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, bundan sonra Yahudîlere birşey yazacağı zaman, onu Hz. Zeyd***8217;e yazdırır, Yahudîlerden gelen yazıları da ona okuturdu.3

    Yine birgün Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Hz. Zeyd***8217;e, ***8220;Süryaniceyi güzelce okuyup yazabilir misin? Çünkü bana, Süryanice yazılar geliyor***8221; dedi.

    Hz. Zeyd cevaben, ***8220;Hayır, iyi okuyup, yazamam***8221; deyince, Peygamber Efendimiz:

    ***8220;O halde sen onu iyice öğren***8221; buyurdu.

    Bu emir, üzerine Hz. Zeyd bin Sâbit 17 günde de Süryaniceyi öğrendi.1

    Hz. Osman***8217;ın oğlu Abdullah vefât etti

    Hz. Osman, Habeşistan***8217;a hanımı Hz. Rukiyye ile birlikte hicret etmişti. Orada bir çocukları dünyaya gelmiş ve ismini Abdullah koymuşlardı.

    Abdullah, altı yaşında bulunduğu sırada bir horoz yüzünü gözünü gagaladı. Yüzü gözü şişti. Fenâ halde hastalandı. Bu hastalıktan kurtulamayarak da hicretin dördüncü senesi Cemaziyelevvel ayında vefât etti.

    Bu torununun cenaze namazını bizzat Peygamber Efendimiz kıldırdı. Kabrine ise, babası Hz. Osman indirdi.2

    Abdullah***8217;ın mezar taşını diken Resûl-i Kibriyâ Efendimizin gözlerinden yaşlar döküldü. Şöyle buyurdular:

    ***8220;Allah Taâla, kullarından, merhametli ve yufka yürekli olanlara rahmet eder!***8221;3

    n3hbgtfre21"
  5. #5
    SüPéR ViP BaYaN
    Üyelik tarihi
    Jan 2009
    Mesajlar
    3.648

    Standart

    Hicretin Beşinci Senesi

    Dûmetü'l-Cendel Gazâsı


    Hicretin 5. senesi, Rebiülevvel ayı (Milâdî, 626). Birkaç Arap kabilesi Medine***8217;ye on beş gece uzaklıkta bulunan Şam beldelerinden biri olan Dûmetü***8217;l-Cendel***8217;de toplanarak gelen giden yolcuları rahatsız ediyorlar, onlara zulmediyorlardı. Ayrıca İslâm devletinin başşehri Medine üzerine yürümeye de hazırlanıyorlardı.1

    Peygamberimiz bu durumu haber aldı. Vakit geçirmeden bin kişilik ordusuyla yola çıktı. Efendimiz, bu tarz gazâlarda dâima düşmanı yerinde ve ânında bastırmak tarzını tercih ederdi. Ordusuyla adı geçen mevkie vardığında ortalıkta kimseler görünmüyordu. Düşman, İslâm ordusunun üzerlerine gelmekte olduğunu duymuş ve kaçmıştı. Yalnız bir kişiye rastladılar, o da dâvet üzerine Müslüman oldu.2

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, bir kaç geceyi burada düşmanı beklemekle geçirdikten sonra Medine***8217;ye geri döndü.

    * * *



    Peygamberimizin Hz. Zeynep bint-i Cahş ile Evlenmesi

    Hicretin 5. senesi, Zilkâde ayı. Hz. Zeynep bint-i Cahş, Resûl-i Ekrem Efendimizin halası Ümeyme bint-i Abdülmuttalib***8217;in kızı idi. Daha önce Peygamber Efendimizin evladlık edindiği Hz. Zeyd bin Hârise ile evlenmişti. Bu evliliğin dünürlüğünü de bizzat Resûl-i Ekrem Efendimiz yapmıştı.1

    Hz. Zeynep ve ailesi böyle bir evliliği istemedikleri halde sırf Peygamber Efendimizin ısrarı üzerine rıza göstermişlerdi.

    Hz. Zeyd, izzetli zevcesi Hz. Zeynep***8217;i kendisine mânen küfüv (denk) bulmuyordu. Bu durum mânevî imtizaçsızlığa sebep oluyordu. Nitekim evliliklerinin birinci yılı henüz bitmişken, Hz. Zeyd, Peygamber Efendimize gelerek, ***8220;Yâ Resûlallah! Ben, âilemden ayrılmak istiyorum***8221; dedi.

    Peygamberimizin cevaben, ***8220;Zevceni tut boşama! Allah***8217;tan kork***8221; buyurdu.2

    Fakat Hz. Zeyd, ferasetiyle Hz. Zeynep***8217;in yüksek bir ahlâkta yaratılmış olduğunu ve bir peygamber hanımı olacak fıtratta bulunduğunu hissetmişti. Kendisini de ona zevc olacak fıtratta mânen küfüv bulmadığı için boşadı.

    Peygamber Efendimiz, mânevî geçimsizlik sebebiyle Hz. Zeyd ve Hz. Zeynep arasındaki evliliğin son bulmasından son derece üzüldü. Çünkü, bu evliliği kendisi arzu etmişti. Durumun düzeltilmesi, mahzun Zeynep (r.a.) ile hâdiseden dolayı üzülen akrabalarının gönlünün alınması gerekiyordu.

    Hz. Zeynep***8217;in iddeti (boşandıktan sonra beklemesi gereken müddet) dolmuştu.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz birgün Hz Âişe Validemizle oturmuş sohbet ediyordu. Bu esnada kendisine vahiy geldi. İnen âyetlerde Cenâb-ı Hak şöyle buyuruyordu:

    ***8220;Zeyd o hanımla alâkasını kesince Biz onu sana nikâhladık***8212;tâ ki evlâtlıklarının boşadığı hanımlarla evlenmenin mü***8217;minler için günah olmayacağı anlaşılsın. Allah***8217;ın emri işte böylece yerine getirilmiştir.

    ***8220;Allah***8217;ın kendisi için takdir ettiği şeyi yerine getirmesinde Peygamber için bir vebâl yoktur. Daha önce geçen peygamberler hakkında da Allah***8217;ın kanunu böyledir. Allah***8217;ın emri, tâyin edilmiş ve değişmez bir hükümdür.***8221;1

    Vahiy hali sona erince, Kâinatın Efendisi Peygamber Efendimiz (a.s.m.) gülümsedi, ***8220;Allah***8217;ın, onu bana gökte nikâhladığını, Zeynep***8217;e, kim gidip müjdeler?***8221; buyurdu.

    Âyet-i kerimelerden açıkça anlaşılacağı gibi, Cenâb-ı Hak, Hz. Zeynep***8217;i zevceliğe alması için Peygamberimize emir vermiştir. Resûl-i Ekrem Efendimiz de bu emre uyarak Hz. Zeynep***8217;i zevceliğe almıştır. Âyet-i kerimedeki ***8220;Biz onu sana zevce yaptık***8221; beyanı bu nikâhın bir akd-i semavi olduğuna açıkça delâlet ediyor. Demek ki, bu nikâh, harikulâde, örf ve zahirî muâmelelerin üstünde sırf Allah***8217;ın emriyledir ki, Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Allah***8217;ın emrine boyun eğmiştir. Nefsî arzularla hiçbir ilgisi yoktur.



    Bu evliliğin mühim bir hikmeti

    Cenâb-ı Hakkın emriyle, Peygamber Efendimizle (a.s.m.) Hz. Zeynep arasında kurulan bu evliliğin ehemmiyetli bir şer***8217;i hükmü olduğu gibi, bütün mü***8217;minleri ilgilendiren bir hikmet ve fayda tarafı da vardı. Bu da konu ile ilgili gelen vahyin: ***8220;Tâ ki, evlâtlıklarını, kendilerinden alâkalarını kestikleri zevcelerini almakta mü***8217;minler üzerine günah olmasın***8221; meâlindeki kısmında beyan buyurulmuştur.

    Çünkü, Cahiliyye Devrinde, bir kimse birisini evlât edindiği zaman, halk, evlâtlığı, onun adıyla anar ve evlâtlık, öz evlât gibi o kimsenin mirasından faydalanırdı. Haliyle bu inanca göre, evlâtlığın boşadığı kadını, onu evlât edinen kimse alamazdı, bu haramdı.

    İşte, Peygamber Efendimizin, Allah Teâlânın emrine uyarak, Hz. Zeynep***8217;i zevceliğe almasıyla Cahiliyye Devrinin bu inanç ve âdetinin bâtıl olduğunu ortaya kondu. Böyle bir durumda mü***8217;minler için de vebâl ve günahın söz konusu olamayacağı belirtildi.1



    Münafıkların dedikoduları

    Peygamber Efendimiz (a.s.m.) Hz. Zeynep***8217;le evlenince, her meselede fırsat kollayıp, Müslümanlar arasında fitne ve fesad çıkarmaya can atan münafıklar, bu meselede de ileri geri konuşmaya başladılar. Cahiliyye Devri inancına göre, evlâtlığın boşadığı karısını almayı haram sayıp, bunu Resûl-i Ekrem Efendimiz (a.s.m.) aleyhinde dedikodu vesilesi yapıp, ***8220;Muhammed, evlâdın karısıyla evlenmeyi haram kıldı. Kendisi ise oğlu Zeyd***8217;in boşadığı karısıyla evlendi***8221; diyerek yaygaraya başladılar.2 Gelen vahiy bu hususa da açık bir şekilde şöyle cevap veriyordu.

    ***8220;Muhammed hiçbirinizin babası değildir; o Allah***8217;ın Resûlüdür ve peygamberlerin sonuncudur. Allah ise herşeyi hakkıyla bilir.***8221;1

    Peygamberlerin, ümmetlerine bir baba gibi nazar ve hitapları risâlet vazifesi itibariyledir, beşerî şahsiyetleri itibariyle değildir. Bu bakımdan, elbette onlardan zevce almanın uygun olmayacağından bahsedilemez. Kur***8217;ân-ı Kerim, zihinlerde bu hususta uyanacak herhangi bir istifhamı bertaraf etmek maksadıyla, meâlini aldığımız son âyet-i kerime ile mânen şöyle demektedir:

    ***8220;Peygamber rahmet-i İlâhiye hesabıyla size şefkat eder, pederâne muâmele eder ve risâlet namına siz onun evlâdı gibisiniz. Fakat şahsiyet-i insaniye itibariyle pederiniz değildir ki, sizden zevce alması münasip düşmesin! Ve sizlere ***8216;oğlum***8217; dese, ahkâm-ı şeriat itibariyle siz onun evlâdı olamazsınız!***8221;2

    Böyle bir çok cihetlerden hikmetleri bulunan ve hayırlara vesile olan bu pâk ve nezih evliliğe toz kondurmak ve bununla da Resûl-i Kibriyâ Efendimizin yüce şahsiyetine gölge düşürmek niyetiyle çırpınıp duranların, hüsn-i niyetten ne kadar uzak ve maksatlı hareket ettikleri, elbette ki, bu izahlarımız neticesinde, basiret ve feraset sahibi mü***8217;minlerin gözünden kaçmaz.



    Düğün ziyafeti ve bir mu***8217;cîze

    Evliliklerinde Ashabına düğün ziyafeti tertiplemek, Resûl-i Ekrem Efendimizin bir âdeti idi. Bu âdet, Müslümanlar arasında da günümüze kadar sünnet olarak devam edip gelmiştir.

    Fahr-i Kâinat Efendimiz, Hz. Zeynep***8217;le evlendiği gün, Enes bin Mâlik***8217;in annesi Ümmü Süleym, kendilerine yağda kavrulmuş biraz Medine hurması gönderdi. Gönderilen hurma küçük bir kap içinde ancak Peygamber Efendimiz ve Hz. Zeynep***8217;e kâfi gelebilecek kadardı.

    Hâdiseyi, bu bir avuç hurmayı getiren ***8220;Hâdim-i Nebevî***8221; ünvaniyle şöhret bulan Hz. Enes bin Mâlik şöyle anlatır:

    ***8220;Nebî (a.s.m.) götürdüğümü kabul etti ve ***8216;Bana, Ebû Bekir, Ömer, Osman ve Ali***8217;yi (r.a.) çağır***8217; diye emretti. Bu arada daha birçok kimsenin ismini zikretti. Resûlullahın azıcık bir yiyecek için birçok kimseyi çağırmayı bana emretmesine şaştım. Ama emrine aykırı hareket edemezdim. Onların hepsini çağırdım.

    ***8220;Bu sefer, ***8216;Bak, Mescid***8217;de kim varsa, onları da çağır***8217; dedi. Öyle yaptım. Mescid***8217;e gidip, orada namaz kılan kimi buldumsa onlara, ***8216;Resûlullahın düğün ziyafetine buyurunuz***8217; dedim.

    ***8220;Geldiler. Nihayet sofra doldu. Bana, ***8216;Mescid***8217;de kimse kalmadı mı?***8217; diye sordu. ***8216;Hayır***8217; dedim.

    ***8220;Bu sefer, ***8216;Bak, yolda kim varsa, onları da çağır***8217; dedi.

    ***8220;Çağırdım. Odalar da doldu. ***8216;Gelmeyen kimse kaldı mı?***8217; diye sordular.

    ***8220;Hayır, yâ Resûlallah!***8221; dedim.

    ***8220;***8216;Haydi çanağı getir***8217; buyurdu.

    ***8220;Getirip önüne koydum. Elini çanağın üzerine koyup bereket duâsında bulundu. Bundan sonra, ***8216;Onar onar halkalansınlar ve herkes kendi önünden yesin***8217; buyurdu.

    ***8220;Dâvetliler emredilen şekil üzere oturarak doyuncaya kadar yediler. Böylece bütün dâvetliler bölük bölük gelip yiyip gittiler.

    ***8220;Ben çanaktaki hurmaya bakıyordum. Sofada ve odalarda bulunanların hepsi ondan doyuncaya kadar yedikleri halde çanaktaki hurma getirdiğim gibi duruyordu.

    ***8220;Resûlullah bana, ***8216;Ey Enes! Kaldır***8217; diye emretti.

    ***8220;Ben de çanağı kaldırdım. Sonra da annemin yanına vardım. Hâdiseyi olduğu gibi anlattım. Annem de bana, ***8216;Hiç hayret etmene gerek yok! Eğer, Allah ondan bütün Medinelilerin yemesini dilemiş olsaydı, hepsi de yer ve doyarlardı***8217; dedi.***8221;1

    Peygamberimiz Hz. Muhammed***8217;in (a.s.m.) dini, dâveti ve risaleti umumî olduğu için, hemen hemen kâinatın her nevinden mucîzelere mazhar olmuştur. Duâsıyla yemeklerin bereketlenmesi hususunda da birçok mucîzeler göstermiştir. Mevzu ile ilgisi bakımından bu mucîzeyi burada naklettik. Ve, duâ ediyoruz:

    ***8220;Yâ Rab! Resûl-i Ekremin (a.s.m.) bereketi hürmetine bize ihsan ettiğin maddî ve mânevî rızkımıza bereket ihsan eyle!***8221;



    Hicâb âyetinin nâzil olması

    Hz. Zeynep***8217;in düğün yemeğine dâvet edilenler, dağılmış, sadece üç kişi kalmıştı. Bunlar oturup konuşmaya dalmışlardı. Peygamber Efendimiz bu durumdan hoşlanmadı. Kalkıp Hz. Âişe***8217;nin odasına kadar gitti. Sonra birbiri ardınca Ezvâc-ı Tâhiratın da odalarına uğradı. Biraz sonra konuşanlar gitmişlerdir zannıyla döndü. Fakat, onlar hâlâ konuşmalarına devam ediyorlardı. Resûl-i Ekrem Efendimiz, onlara birşey diyemedi. Tekrar, Hz. Âişe Vâlidemizin odasına doğru gider gibi davrandı. Bu sırada onlar da kalkıp gittiler. Peygamber Efendimize haber verilince hemen geri döndü. Hücre-i Saâdete girdi.

    Daha önceleri de Hz. Ömer, ***8220;Yâ Resûlallah! Hanımlarınızı perde arkasına alsanız. Zira, huzurunuza her çeşit insan gelir, gider***8221; derdi. Fakat, Cenâb-ı Hak tarafından herhangi bir emir gelmediğinden Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Hz. Ömer***8217;in bu sözüne karşı sükût ederdi. Hattâ bir gün Ezvâc-ı Tâhirattan Hz. Sevde***8217;yi dışarda görmüş ve ***8220;Ey Sevde! Biz seni tanıdık***8221; demişti.2 Bu sözü, Hicab hakkında İlâhî emrin gelmesini şiddetle arzu ettiği için sarfetmişti.

    Hz. Zeyneb***8217;in düğün yemeğinde de yukarıda bahsettiğimiz hâdise meydana gelince, hicâb âyeti nâzil oldu:

    ***8220;Ey îmân edenler! Yemek için dâvet olunmadan Peygamberin evine girip de orada yemek vaktini beklemeyin. Dâvet edildiğinizde ise girin; fakat yemeğinizi yedikten sonra sohbete dalmadan dağılın. Bu hareketleriniz Peygambere eziyet verir; o da size bunu açıklamaktan sıkılır. Allah ise hakkı açıklamaktan çekinmez. Peygamberin hanımlarından birşey istediğinizde de perde arkasından isteyin. Hem sizin kalbiniz, hem de onların kalbi için bu daha temiz bir harekettir. Ne Allah***8217;ın Resûlüne eziyet vermeniz, ne de ölümünden sonra onun hanımlarını nikâhlamanız size ebediyen câiz değildir. Muhakkak ki bu Allah katında pek büyük bir günahtır.***8221;1

    Nâzil olan bu âyet-i kerimeyi Peygamber Efendimiz dışarı çıkıp halka okudu. Bunun üzerine Ezvâc-ı Tâhirat da perde arkasına çekildiler.2

    Bundan sonra, neseb ve süt emme yönünden akraba olanlarla, hizmetçi ve hürriyetlerine kavuşmak için anlaşma yapmış bulunanlar dışındakilerle Ezvâc-ı Tâhirat gerektiği zaman ancak perde arkasında konuşur görüşürlerdi.3

    Bir gün Peygamber Efendimizin yanında Hz. Ümmü Seleme ile Hz. Meymune bulunuyordu. Bu esnada âmâ olan Abdullah ibni Ümmi Mektum (r.a.) içeri girdi. Peygamberimiz hanımlarına, ***8220;Perde arkasına çekiliniz***8221; diye emretti.

    Onlar, ***8220;Yâ Resûlallah, o âmâ değil midir? Gözleri görmez ve bizi tanımaz***8221; dediler.

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Siz de âmâ mısınız? Onu görmüyor musunuz?***8221; buyurdu.4

    Müslüman kadınlara tesettürün emredilmesi

    Bir kısım edepsiz münafıklar, köle kadınlara sataşırlardı. Zaman zaman sâir kadınları da, köle zannıyla rahatsız ederlerdi.

    Bunların, mü***8217;minlerin hanımlarını da rahatsız ettikleri olurdu. Neden böyle yaptıkları sorulduğunda ise, ***8220;Biz onları köle sanmıştık***8221; diyerek mazeret uydururlardı.

    Bu hâdiseler üzerine Müslüman kadınların örtünmelerini emreden şu âyet-i kerime nâzil oldu:

    ***8220;Ey Peygamber! Hanımlarına, kızlarına ve mü***8217;minlerin hanımlarına söyle, evlerinden çıktıklarında dış örtülerini üzerlerine alsınlar. Bu, onların hür ve iffetli hanımlar olarak tanınmaları ve eziyete uğramamaları için daha uygundur***8230;***8221;1

    * * *



    Benî Mustalık Gazâsı

    Huzaâ kabilesinden Benî Müstâlik oymağının reisi Hâris bin Ebî Dırar, kabilesiyle birlikte etrafta sözünü geçirdiği bir kaç Arap kabilesini daha bir araya toplayarak Medine***8217;ye, Müslümanların üzerine yürümeye hazırlanıyordu.1

    Böyle bir hazırlığın olduğu haberi Medine***8217;ye ulaştı. Peygamber Efendimiz, önce haberin doğruluk derecesini öğrenmek istiyordu. Bu maksatla, Ashabtan Büreyde bin Husaybe***8217;l-Eslemî***8217;yi vazifelendirdi. Hz. Büreyde, Benî Müstalık yurduna gidecek ve durumu öğrenecekti.

    Hz. Büreyde, Medine***8217;den ayrılmadan önce, Peygamberimize, onları şüphelendirmemek ve kendini muhafaza etmek gayesiyle hakikata muhalif beyanda bulunup bulunamayacağını sordu. Resûl-i Ekrem gerektiğinde böyle hareket edilebileceği müsâadesini verdi.

    Hz. Büreyde, Müstalıkoğullarının yurduna vardı. Onlardan biriymiş gibi davrandı ve şöyle dedi:

    ***8220;Ben, sizdenim. Şu adam [Peygamberimiz] için derlenip toplandığınızı işittim. Ben de kavmimden bana itâat edenlerle size katılmak istiyorum. Onların [Müslümanların] kökünü kazıyıncaya kadar işbirliği yapalım!***8221;

    Benî Müstalıkların reisi Hâris bin Ebî Dırar, ***8220;Biz de, bu iş için hazırlanıyoruz. Bize katılmakta acele et!***8221; dedi.

    Hz. Büreyde, ***8220;Şimdi hayvanıma atlar ve kavmimden büyük bir toplulukla yanınıza gelirim***8221; diyerek oradan ayrıldı.2

    Hz. Büreyde, derhal Medine***8217;ye gelip durumu Resûl-i Kibriyâ Efendimize bildirdi.

    İslâm ordusunun hareketi

    Şaban ayının ikinci Pazartesi günü idi. Resûl-i Ekrem Efendimiz, yedi yüz kişi ile, yerine Hz. Zeyd bin Hârise***8217;yi vekil tayin ederek Medine***8217;den hareket etti. İslâm ordusunda 30 kadar at vardı. Ayrıca Ezvâc-ı Tâhirattan Hz. Âişe ile Hz. Ümmü Seleme Vâlidemiz de birlikte idiler.1

    Gariptir ki, münafıklar, hiç bir gazâya bu gazâ kadar ilgi göstermemişlerdi. Bir çoğu İslâm ordusuna katılmıştı.2 Maksatları; ganimetten istifâde etmek ve fırsat kollayarak Müslümanlar arasına fitne fesad düşürmekti.

    İslâm ordusu Müreysi Suyu başına doğru ilerlerken, düşman casuslarından biri ele geçirildi. Yapılan dâvet üzerine Müslüman olmayınca katledildi.3

    Bunu duyan Müstalıkoğulları fazlasıyla korktular. Hattâ etraftan topladıkları bir çok kimse kendilerini terk ederek dağıldı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, ordusuyla Müreysi Kuyusu başına kadar geldi. Hemen orada kendileri için deriden bir çadır kuruldu. Sonra ordusunu harp nizamına koydu. Muhacirlerin sancağını Hz. Ebû Bekir***8217;e, Ensarınkini ise Sa***8217;d bin Ubâde***8217;ye verdi. Hz. Ömer***8217;e, ***8220;Lâ ilâhe illallah, deyiniz de canlarınızı, mallarınızı koruyunuz***8221; diye seslenmesini emretti. Müstalıkoğulları teklifi kabul etmediler. Üstelik mücahidlere ok atarak çarpışmayı bizzat başlatmış oldular.4

    Bunun üzerine mücahidler de onlara ok atmaya başladılar. Sonra Peygamber Efendimiz, ordusuna birden hücuma kalkma emri verdi. Hücum neticesinde Benî Müstalıklardan on kişi öldürüldü. Geri kalanları ise esir alındı.1

    İslâm ordusundan ise, sadece bir mücahid yanlışlıkla düşmandan biri sanılarak bir Müslüman tarafından şehid edildi.2

    Benî Müstalıklardan esir alınanlar 200 kadardı. Bir çok deve, sığır ve davar da ganimet alındı. Ganimet malları bir araya toplandı. Usûlüne göre taksim edildi. Esirler ise mücahidler arasında bölüştürüldü.

    Müreysi Kuyusu mevkiinde çarpışma vuku bulduğu için bu gazâ, Müreysi Gazâsı adıyla da zikredilir.3



    Münafıkların bir tertibi

    Müreysi zaferi kazanıldıktan sonra, Peygamber Efendimiz, mücahidlerle burada bir kaç gün istirahat edip beklemeyi uygun bulmuşlardı. Önceden de bahsettiğimiz gibi, bu gazâya çok sayıda münafık katılmıştı.4 Hattâ bazı kaynaklara göre, o zamana kadar münafıkların, hiç bir gazâya bu derece ilgi gösterdikleri görülmemişti. Bu ilgileri ve fazla iştirakleri elbette sebepsiz değildi. Bir taraftan ganimete konmak, diğer taraftan gün geçtikçe saflarını sıklaştıran, çoğalan ve kuvvet kazanan Müslümanları, en küçük fırsatları dahi değerlendirerek birbirine düşürmek, aralarına fitne, fesad tohumu saçmak.

    İşte bu bekleme esnasında, Hazreç Kabilesinden Benî Amr bin Avf***8217;ın müttefiki olan Sinan bin Veber el-Cühenî ile Hz. Ömer***8217;in Benî Gıfar***8217;dan ücretle tuttuğu seyisi Cahcah arasında kuyu başında bir kavga çıktı. Cahcah, yumruk ve tokatlarla Sinan***8217;ın yüzünü kanlar içinde bıraktı. Sinan ise feryadı basıp, ***8220;Yetişin Muhacirler, neredesiniz?***8221; diye seslendi.5

    Feryadları duyan Ensarla Muhacirler derhal toplandılar. Kılıçlarını sıyırdılar. Az kalsın büyük bir fitne kopacak, Müslümanlar birbirlerine gireceklerdi. Muhacirlerle Ensarın bazı ileri gelenleri, araya girip, yatıştırıcı konuşmalar yaptılar.

    O sırada Resûl-i Ekrem Efendimiz, topluluğun bulunduğu yere geldi ve ***8220;Cahiliyye insanlarının dâvâsı mı güdülüyor? Nedir bu çığlıklar, bu feryadlar? Derdiniz nedir?***8221; diye sordu.

    Ashab, bir Muhacirin Ensardan birini tokatladığını söyleyince, ***8220;Bırakınız şu Cahiliyye âdet ve dâvâsını. Çünkü o, bir murdarlık, bir kötülüktür. Cahiliyye dâvâsını güden, kendini Cehenneme atmış olur***8221;1 buyurdu.

    Bunun üzerine Sinan, Cahcah üzerindeki hak ve dâvâsından vazgeçti. Bu esnada münafıkların reisi Abdullah bir Übeyy bin Selûl***8217;un ortaya atıldığı görüldü. Zira, bu hâdise onun için ele geçmez bir fırsattı. Bunu bahâne ederek Müslümanların arasını bozabilirdi. Nitekim, ***8220;Ey Ensar! Bu Muhacirler, sayenizde kuvvet ve şöhrete nâil olmuşken, şimdi bize böylesine hakaretle muâmele ediyorlar***8221; diye bağırdı.

    Sonra şeytanî bir tavırla kavmine dönerek şöyle dedi:

    ***8220;Bunları şehrinize getirip bir yer verdiniz, mal ve erzakınıza ortak yaptınız. Uğradığınız bu hakaretlere tek sebep yine sizsiniz.

    ***8220;Vallahi, biz Medine***8217;ye dönecek olursak en izzetli ve kuvvetli olan [kendisi ve etbâı] en zelil ve en zâif olanı [hâşâ Peygamberimiz ve Muhacirler] oradan sürüp çıkarılacaktır.***8221;2

    Arkasından da bir sürü herzeler savurdu.

    Orada bulunan genç Sahabî Hz. Zeyd bin Erkam, Abdullah bin Übeyy***8217;in bu sözüne karşı çıktı, ***8220;Vallahi, kavminin içinde zelil ve menfur olan ancak sensin. Muhammed (a.s.m.) ise, Allah tarafından aziz kılınmıştır***8221; dedi. Peygamberimize derhal durumu bildireceğini söyledi.

    Başmünafık, bu sözler karşısında vaziyet değiştirerek, ***8220;Ey kardeşimin oğlu! Sus! Vallahi ben şaka yapmıştım***8221;1 diyerek münafıklığını ortaya koydu.

    Hz. Zeyd bin Erkam susmadı. Abdullah bin Übeyy***8217;den işittiklerini olduğu gibi gelip Peygamber Efendimize haber verdi. Efendimizin rengi birden değişti. Yanında Hz. Ebû Bekir, Hz. Osman, Sa***8217;d bin Ebî Vakkas, Muhammed bin Mesleme gibi Muhacir ve Ensardan zatlar bulunuyordu. Her şeye rağmen meseleyi tahkik etmeyi uygun buldu.

    Hz. Zeyd***8217;e, ***8220;Sakın, İbni Übeyy***8217;e karşı kin ve düşmanlığından dolayı bunu söylemiş olmayasın?***8221; buyurdu.

    Hz. Zeyd (r.a.), ***8220;Hayır! Vallahi, bunları ondan işittim!***8221; dedi.

    Resûl-i Ekrem, tekrar, ***8220;Yanlış duymuş olamaz mısın?***8221; diye sordu.

    Hz. Zeyd, aynı şekilde bu sözleri münafıkların reisinden kelimesi kelimesine işittiğine dâir ikinci defa Allah adına yemin etti.

    Abdullah bin Übeyy***8217;in bu sözleri sarfettiği orduda da duyuldu. Ensardan bazıları, ***8220;Kendi kavminin efendisi hakkında haksız isnadda bulundun***8221; diyerek Hz. Zeyd bin Erkam***8217;ı kınadılar. Zeyd onlara cevaben şöyle dedi:

    ***8220;Vallahi, ben bu sözleri ondan işittim! Eğer bu sözleri babamdan dahi işitmiş olsaydım yine Resûlullaha gidip söylemekten asla geri durmazdım. Allah Teâla***8217;nın, Peygamberine bu hususta vahiy indirip, kimin yalancı olduğunu bildireceğini ve Resûlullahın sözlerimi doğrulayacağını umarım***8221; dedi.

    Sonra da, ***8220;Allah***8217;ım! Resûlüne, sözlerimi doğrulayacak vahyini indir***8221;1 diye duâ etti.

    O sırada Hz. Ömer, ***8220;Yâ Resûlallah! Müsâade buyur da şu münafığın boynunu vurayım! Eğer onu Muhacirlerden birinin öldürmesini uygun görmüyorsanız, Sa***8217;d bin Muaz veya Muhammed bin Mesleme***8217;ye emredin, onu öldürsünler!***8221;2 dedi.

    Resûl-i Ekrem, bu tekliften memnun kalmadığı gibi, cevabı da düşündürücü oldu:

    ***8220;Eğer, ben onun öldürülmesine müsâade edersem, Medine eşrafından bir çoğunun gönlüne korku ve endişe düşer. Ayrıca işin iç yüzünü bilmeyen halk, ***8216;Muhammed Ashabını öldürüyor***8217; diye konuşmaya başladıkları zaman durum ne olur, biliyor musun?***8221;3

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, günün en sıcak saati olmasına rağmen mücahidlerle derhal Medine***8217;ye doğru yola çıkmalarını emretti. Halbuki, o güne kadar, böyle günün en sıcak saatinde yola çıktıkları görülmüş değildi.4

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Abdullah bin Übeyy***8217;i yanına çağırdı, ***8220;Bana ulaşmış olan sözleri sen mi söyledin?***8221; diye sordu.

    Başmünafık söylediklerini inkâr etti:

    ***8220;Hayır! Sana kitabı indirmiş olan Allah***8217;a yemin ederim ki, ben o sözlerin hiçbirini söylemedim. Zeyd, muhakkak bir yalancıdır***8221; dedi.

    Peygamber Efendimizin, günün sıcak saatinde ordusunu harekete geçirmesi, Müslümanlar arasında hayretle karşılandı. Ensarın ileri gelenlerinden Üseyd bin Hudayr, ***8220;Yâ Resûlallah! Bu saatte yola çıkmak uygun değildir. Sen, böyle zamanda yola hiç çıkmazdın***8221; dedi.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;Adamınızın söylediğini duymadın mı?***8221; buyurdu.

    Üseyd bin Hudayr, ***8220;Hangi adam, yâ Resûlallah?***8221; diye sordu.

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Abdullah bin Übeyy***8221; dedi.

    Üseyd bin Hudayr, ***8220;Ne söylemiş?***8221; diye sordu.

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Medine***8217;ye dönünce, en aziz ve kuvvetli olan, en zelil ve zaif olanı oradan muhakkak sürüp çıkaracaktır, demiş***8221; dedi.

    Üseyd bin Hudayr, ***8220;Yâ Resûlallah! İstersen, sen onu Medine***8217;den sürüp çıkarırsın!

    ***8220;Vallahi, zelil ve zâif olan odur. Aziz ve kuvvetli olan da sensin!

    ***8220;Yâ Resûlallah! Sen, yine de ona rıfk ve şefkat ile muâmele buyur!

    ***8220;Vallahi, Allah, seni bize getirdiği zaman, kavmi ona hükümdarlık tacı hazırlıyordu.

    ***8220;O, elinden saltanatı senin çekip aldığını sanmaktadır***8221; diye konuştu.1

    Peygamber Efendimiz mücahidlerin Abdullah bin Übeyy***8217;in söylediği sözlerle meşgul olmasını istemiyordu. Bunun için hareket emri verdiği günün sabahına kadar yola devam ettiler. Mücahidler son derece yorulmuşlardı. Güneşin sıcaklığı etrafı basınca konakladılar. Yorgunluk ve uykusuzluktan mecalleri kalmamıştı. Derhal uykuya daldılar.

    Böylece Resûlullah Efendimiz, dedikodunun ordu arasında da büyümesine fırsat vermemiş oluyordu.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, ordusuyla Bek***8217;â mevkiinden hareket edeceği sırada şiddetli bir fırtına esti. Mücahidler korkup ürktüler. Gatafanların reisi Uyeyne bin Hısn***8217;ın Medine***8217;ye baskın yapmış olmasından endişe duydular. Zira, onunla yapılan anlaşma müddeti son bulmuştu.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, ***8220;Size Uyeyne bin Hısn***8217;dan bir zarar gelmez***8221; dedi. Sonra da, ***8220;Korkmayınız! Bu fırtına, bir büyük kâfirin ölümü dolayısıyla esmektedir!***8221; buyurdu.

    Gerçek, Resûl-i Ekrem Efendimizin haber verdiği gibiydi. Medine***8217;ye vardıklarında münafıklara arka çıkan Yahudî büyüklerinden Rifaâ bin Zeyd bin Tabut***8217;un aynı gün ölmüş olduğunu öğrendiler.1 Bu adam, Peygamberimiz ve İslâmın azılı düşmanlarından biri idi.



    Hz. Abdullah***8217;ın teklifi

    Kaderin cilvesi bu; baba Übeyy, nifakın reisliğini yaparken, oğul Abdullah, İslâmı fevkalâde bir ciddiyet ve ittikâ içinde yaşayan halis bir Müslümandı. Babasının sözlerini duyunca, Resûl-i Ekremin huzuruna çıktı, ***8220;Yâ Resûlallah,***8221; dedi, ***8220;babamla aranızda geçen hadiseyi işittim. Onu öldürmek istediğinizi haber aldım. Eğer bu işi muhakkak yapacaksanız, bana emir buyurunuz, şu anda gidip başını huzurunuza getireyim. Bütün Hazreçliler bilirler ki, babama pek ziyade muhabbetim vardır. Onun öldürülmesini başkasına havale ederseniz, ihtimal ki, o adama karşı nefsimde bir düşmanlık meydana gelir ve bir kafire karşı bir mü***8217;mini öldürerek Cehenneme müstahak olurum!***8221;

    Sahabîdeki îmân işte böylesine kuvvetli idi. Resûlullah ve Müslümanlara hakaret eden babasının başını kesecek kadar!

    Resûl-i Ekrem; verdiği cevapla bu kahraman Sahabîyi şöyle teselli etti:

    ***8220;Ey Abdullah! Babanı öldürmeyi istemedim. Hiç kimseyi de onu öldürmekle vazifelendirmedim. Aramızda yaşadıkça ona iyi davranırız!***8221;1

    İslâm ordusu Medine***8217;ye yaklaşmıştı. Akik denilen vadide Hz. Abdullah atından indi. Babası Abdullah bin Übeyy***8217;in önünü kesti. Devesini ıhdırıp çöktürdü ve, ***8220;İzzet ve kuvvetin, Allah ve Resûlüne ait olduğunu söylemedikçe, seni asla bırakmayacağım***8221; dedi.

    Başmünafık birden şaşkına döndü. Bu sözleri hiddetli hiddetli söyleyen, oğlu Abdullah idi. Bunu nasıl yapabilirdi? Îmân etmiş gibi görünen münafık, elbette gerçek bir îmânın insana neler yaptırabileceğini bilemezdi.

    Oğluna, ***8220;Demek, sen, bu kadar insanlar arasında beni Medine***8217;ye sokmayacaksın, öyle mi?***8221; dedi.

    Hz. Abdullah, ***8220;Evet,***8221; dedi, ***8220;bugün insanlar arasında, en aziz kimdir, en zelil kimdir, sana öğretmeden seni asla bırakmayacağım. Hattâ izzet ve şerefin Allah ve Resûlüne ait olduğunu burada itiraf ve ikrar etmezsen, boynunu vururum.***8221;

    Başmünafık, Hz. Abdullah***8217;ın sözlerinde kararlı olduğunu anlayınca mecburen, ***8220;Ben, şehadet ederim ki, izzet ve kuvvet, Allah***8217;a, Resûlüne ve mü***8217;minlere âittir***8221; dedi.

    Hâdiseyi duyan Resûl-i Ekrem Efendimiz, Hz. Abdullah***8217;a, ***8220;Allah, seni, Resûlünden ve mü***8217;minlerden dolayı hayırla mükâfatlandırsın***8221; diyerek duâ etti ve babasını serbest bırakmasını da kendisine emretti.2

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, yirmi sekiz gün sonra Ramazan hilâli doğduğu zaman ordusuyla Medine***8217;ye geri döndü.3



    Münâfıklar hakkında müstakil sûre inmesi

    Bütün bu olup bitenlerden sonra, başmünafık Abdullah bin Übeyy bin Selûl ile diğer münafıklar hakkında müstakil bir sûre nazil oldu. Sûrede meâlen münafıkların vasıflarından şöyle bahsediliyordu:

    ***8220;Münâfıklar sana geldiklerinde ***8216;Şehâdet ederiz ki şüphesiz sen Allah***8217;ın Resûlüsün***8217; dediler. Allah bilir ki sen elbette Onun Resûlüsün. Münâfıkların yalancı olduklarına da Allah şâhittir.

    ***8220;Onlar yeminlerini bir kalkan olarak kullanıp halkı Allah***8217;ın yolundan saptırdılar. Bu yaptıkları ne kötü bir şeydir!

    ***8220;Çünkü onlar önce îmân etmiş, sonra da kâfir olmuşlar, bu yüzden kalbleri mühürlenmiştir. Artık hakkı anlayamazlar.

    ***8220;Onları gördüğünde cüsseleri hoşuna gider. Konuştuklarında sözlerine kulak verirsin. Onlar elbise giydirilmiş odun gibidir. Her gürültüyü aleyhlerine sanırlar. Onlar düşmanın tâ kendisidir; onlardan sakın. Allah onları kahretsin; nasıl da haktan yüzleri çevriliyor!***8221;1

    Sûrenin daha sonraki âyetlerinde ise, Abdullah bin Übeyy***8217;in sarfettiği sözlerden bahsediliyor ve meâlen şöyle deniliyordu:

    ***8220;Onlar, ***8216;Allah Resûlünün yanındakilere birşey vermeyin ki dağılıp gitsinler***8217; diyen kimselerdir. Halbuki göklerin ve yerin hazineleri Allah***8217;ındır; lâkin münâfıklar bunu anlayamazlar.

    ***8220;***8216;Eğer Medine***8217;ye dönersek, üstün ve şerefli olanlar, hor ve hâkir olanları oradan çıkaracaktır.***8217; diyorlar. Halbuki şeref ve üstünlük Allah***8217;a, Resûlüne ve mü***8217;minlere âittir; lâkin münâfıklar bunu bilmezler.***8221;2

    Bu âyetler nâzil olup, münâfıkların yalancıların tâ kendileri oldukları haber verilince, Resûl-i Ekrem Efendimiz Hz. Zeyd bin Erkam***8217;ı huzuruna çağırdı. Kulağından tuttu ve, ***8220;İşte, Allah yolunda kulağıyla vazifesini yerine getirmiş olan genç budur!***8221; buyurdu.

    Sonra da, ***8220;Ey Zeyd! Allah, seni tasdik etti***8221; dedi.1

    * * *



    Peygamberimizin Hz. Cüveyriye ile Evlenmesi

    Hz. Cüveyriye, Benî Müstalık Kabilesi reisi Hâris bin Ebî Dırar***8217;ın kızı idi. Müreysi Gazâsında alınan esirlerden biri de kendisiydi. Kocası Müsafi bin Safvan Peygamberimizin amansız düşmanlarından biri idi. Harpte öldürülünce Hz. Cüveyriye dul kalmıştı.

    Esirler, mücahidler arasında bölüştürüldüğü zaman, Hz. Cüveyriye, Sabit bin Kays ile amcası oğlunun hissesine düşmüştü.1

    Hz. Cüveyriye, Sabit bin Kays***8217;la anlaşmış, kesişme yapmıştı2 Tayin edilen fidyeyi ödediği takdirde hürriyetine kavuşacaktı. Fakat, fidye ödeyecek imkânı yoktu. Bu sebeple Peygamber Efendimize müracaat etti ve kurtuluş fidyesinin ödenmesi hususunda yardım talebinde bulundu.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, ona, ***8220;Sana, bundan daha hayırlı olan yok mudur?***8221; diye sordu.

    Beklenmedik bir soruya muhatap olan Hz. Cüveyriye birden şaşırdı. Hürriyetine kavuşmaktan, tekrar anne babasına, yurduna varmaktan daha hayırlı ne olabilirdi?

    Bir anlık bir tereddütten sonra, ***8220;Yâ Resûlallah!***8221; dedi. ***8220;Hakkımda yapacağınız bundan daha hayırlı şey nedir?***8221;

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Senin kurtuluş fidyeni ödeyerek seni zevceliğe kabul etmemdir***8221; buyurdu.

    Hz. Cüveyriye bütün bütün şaşırdı. Esaretten kurtulduğu gibi, böylesine büyük bir şerefe de nâil olacaktı. Bir an kendi âlemine daldı. Peygamber Efendimizin yurtlarına varmadan bir kaç gün önceki rüyasını hatırladı: Ay Medine***8217;den sanki yürüyüp gömleğine girmişti.1

    Bir anlık bir şaşkınlıktan sonra, yüzünde sevinç alâmetleri belirdi. Peygamberimizin teklifine cevabı şu oldu:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Eğer, beni bu şerefe nâil ederseniz, şüphesiz benim için bundan daha hayırlı bir devlet ve saadet olamaz!***8221;2



    Hâris bin Ebî Dırar***8217;ın Müslüman olması

    Hz. Cüveyriye***8217;nin babası Hâris bin Ebî Dırar da o sırada, kızını kurtarmak için yanına develer alarak Medine***8217;ye doğru yola çıkmış idi. Akik Vadisine varınca develerine baktı. Kıyamadığı ikisini vadide iki dağ arasında kuytu bir yerde sakladı. Sonra Peygamber Efendimizin huzuruna geldi, ***8220;Yâ Muhammed! Kızımı esir almışsınız. Şunlar onun kurtuluş fidyesidir***8221; dedi.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, ***8220;Akik***8217;ten, filan dağlar arasında, filan kuytuya saklamış olduğun iki deveyi neden getirmedin?***8221; diye sordu.

    Hâris birden şaşırdı. Hiç kimse develeri oraya saklamış olduğunu bilmiyordu. Artık beklemek mânâsızdı. Derhal ***8220;Ben, şehâdet ederim ki, Allah***8217;tan başka ilâh yoktur. Muhakkak sen de Allah***8217;ın Resûlüsün. Vallahi, yaptığımı Allah***8217;tan başka kimse bilmiyordu***8221; diyerek Müslüman oldu. Onunla birlikte, iki oğlu ve kavminden yanında bulunanlar da orada Müslüman oldular.3

    Peygamberimiz, Sabit bin Kays***8217;a (r.a.) haber gönderip, durumu kendisine arzetti. Hz. Cüveyriye***8217;yi kendisinden istedi. Sabit bin Kays tereddüt göstermeden, ***8220;Babam anam sana fedâ olsun yâ Resûlallah, sana onu bağışladım***8221; dedi.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, kurtuluş fidyesini ödeyerek Hz. Cüveyriye***8217;yi babasına teslim etti.



    Hz. Cüveyriye***8217;nin Peygamberimizle evlenmesi

    Müslüman olan Hz. Cüveyriye***8217;yi zevceliğe kabul etmek üzere Peygamber Efendimiz onu babası Hâris bin Ebî Dırar***8217;dan istedi. Baba Hâris buna muvafakat gösterdi.

    Peygamber Efendimiz, dört yüz dirhem mehir vererek Hz. Cüveyriye***8217;yi zevceliğe aldı.1

    Peygamber Efendimizin Hz. Cüveyriye***8217;yi zevceliğe aldığını gören Ashab-ı Kiram, ***8220;Resûlullahın zevcesinin akraba ve taallûkatı artık esir kalmamalıdır***8221; diyerek ellerindeki bütün esirleri serbest bıraktılar. Bu esirler arasında sadece yüz tane kadın vardı.

    Bunun için Hz. Âişe der ki: ***8220;Ben, kavmi için Cüveyriye***8217;den daha hayırlı, daha mübârek bir kadın bilmiyorum.***8221;2

    Gerçekten de Hz. Cüveyriye bahtiyar bir kadındı. Bir günde esir iken hem Resûl-i Ekrem Efendimize zevce olma şerefi ve saadetine erdi, hem de kavminin esaretten kurtulmasına sebep oldu.

    Peygamber Efendimizin Hz. Cüveyriye***8217;yi eş olarak aldığını duyan Müstalıkoğullarından birçok kimse de, bu mürüvvet ve alicenaplığa hayran kalıp, Medine***8217;ye gelerek Müslüman oldular.

    Peygamber Efendimizin bütün evliliklerinde ayrı ayrı hikmet ve maslahatlar vardır. Bu evliliğinde içtimâî bir hikmet ve maslahatı göz önünde bulundurmuştur. O da, kalbleri kendisine ve İslâma ısındırmak, kabileleri akrabalık bağı kurarak etrafında toplamak, kendisine ve İslâma yardımcı kılmaktı. Malûmdur ki, insan bir kabileden veya bir aşiretten evlendiği zaman, onun ile o kabile veya aşiret arasında bir yakınlık meydana gelir. Bu da, tabiî olarak onları o insanın yardımına koşturur.

    İşte, Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Hz. Cüveyriye ile evlenmesinde bu maksat ve gayeyi gütmüştür. Ve bunda görüldüğü gibi muvaffak da olmuştur.



    Hz. Cüveyriye***8217;nin asıl adı

    Hz. Cüveyriye***8217;nin asıl adı Berre idi. Bu ismi beğenmeyen Resûl-i Ekrem Efendimiz, evlendikten sonra, ***8220;kadıncık***8221; veya ***8220;kızcağız***8221; mânâsına gelen Cüveyriye ismini taktı.1

    Hz. Cüveyriye, son derece takvâ sahibi idi. Yoksullara, fakirlere karşı son derece şefkatli, merhametli davranırdı. Yemez, başkasına yedirir; içmez, başkasına içirirdi. Bir gün Resûl-i Ekrem odasına giderek, ***8220;Yiyecek bir şey var mı?***8221; diye sormuştu.

    Hz. Cüveyriye, ***8220;Hayır, yâ Resûlallah! Yanımda yiyecek birşey yok. Sadece bir davar kemiği vardı ki, onu da kadın azadlımıza sadaka olarak verdim***8221;2 cevabını vermişti.

    Hz. Cüveyriye, hicretin 57. yılında vefât etti. Baki mezarlığına defnedildi.

    * * *



    İfk Hâdisesi


    Zâhiren îmân etmiş görünüp, hakikatte îmân etmemiş münâfıklar gürûhu, her zaman her fırsatta Resûl-i Ekrem Efendimiz ve Ashabını rahatsız etmek gayret ve maksadını taşıyorlardı. Bu maksatlarına muvaffak olmak için de ellerinden gelen her yola başvurmaktan asla çekinmiyorlardı. Öyle ki Kâinatın Efendisinin lekesiz, tertemiz mahrem hayatına dil uzatacak kadar küstah ve âdice hareket edebilme cü***8217;retini bile gösterebiliyorlardı.

    İfk hâdisesi, Hz. Âişe (r.a.) Validemize münâfıkların reisi Abdullah bin Übeyy tarafından yapılan iftira hâdisesidir. Hâdise şöyle cereyan etmiştir:

    Hz. Âişe***8217;den (r.a.) öğrendiğimize göre, Resûlullah (a.s.m.) herhangi bir sefere çıkacakları zaman ezvâc-ı tâhirat arasında kur***8217;a çeker, kime düşerse onu beraberinde götürürdü.1 Benî Müstalık Gazâsında ise kur***8217;a Hz. Âişe Validemize çıkmıştı.2

    Hâdisenin bundan sonrasını bizzat Hz. Âişe Validemiz şöyle anlatmıştır:

    ***8220;Resûlullah ile beraber sefere çıkmıştım. Bu sefer, tesettür âyeti inzâl buyrulduktan sonra idi. Bunun için ben hevdeçin içinde taşınır, konak yerine de hevdeç içinde indirilirdim. Bu suretle gittik.

    ***8220;Resûlullah (a.s.m.) Benî Müstalık gazâsından dönüyordu. Medine***8217;ye yaklaştığımızda bir konak yerine indi. Gecenin bir bölümünü orada geçirdi. Sonra göç edilmesini emretti.

    ***8220;Hareket emri verildiği zaman, ben kalkıp ihtiyacımı gidermek için yalnız başıma ordudan ayrılıp gittim. Kazâ-yı hâcet ederek dönüp bindiğim devemin yanına geldim. Göğsümü yokladığımda, Yemen göz boncuğundan dizilmiş gerdanlığımın kopmuş olduğunu farkettim. (Bu gerdanlığı annesi Ümmü Rumân düğün hediyesi olarak takmıştı.) Dönüp gerdanlığımı aramaya koyuldum. Fakat onu aramak beni yoldan alıkoymuştu. Ben öyle zannetmiştim ki, sefere iştirak etmiş olanlar bir ay bekleseler dahi, benim devemi, ben hevdeçte bulunmadıkça sevk etmezler. Halbuki yolda bana hizmet edenler gelip hevdecimi yüklemişler, bindiğim deveyi de hareket ettirmişlerdi. Onlar beni hevdeç içinde sanıyorlarmış.

    ***8220;Çünkü o zaman kadınlar hafif idi. İri ve ağır vücutlu değillerdi. Yemek de az yerlerdi. Bu sebeple hizmetçiler hevdeci yüklemek üzere kaldırdıklarında hevdecin ağırlık derecesinin farkına varamayarak yüklemişler. Hem ben, küçük ve zaif bir kadındım. Deveyi sürüp gitmişler.

    ***8220;Gerdanlığımı, ordu ayrılıp gittikten sonra buldum. Hemen dönüp ordugâha geldim. Fakat onlardan kimseyi bulamadım. Hepsi çekip gitmişti. Bende orada evvelce bulunduğum yere geldim. Çarşafıma bürünü yanımın üzerine uzandım. Hevdeç***8217;te beni bulamayınca, aramak için yanıma gelirler sandım.

    ***8220;O sırada gözlerimi uyku bürüdü, uyumuş kalmışım.

    ***8220;Safvan bin Muattal, ordunun arkasına kalır, halkın mallarını araştırır, bir şey kalmışsa, kaybolmamak için alıp diğer konak yerine götürürdü.

    ***8220;Safvan, askerin arkasından yürüyerek, sabaha karşı bulunduğum yere doğru gelmiş. Uyuyan bir insan karaltısı görünce, gelip başucuma dikilmiş ve beni görür görmez tanımış. Çünkü, bize hicâb âyeti inmeden evvel, onun beni görmüşlüğü vardı.

    ***8220;Safvan, beni görünce şaşırarak ***8216;İnna lillahi ve inna ileyhi raciûn [Biz Allah***8217;ın kullarıyız ve muhakkak Ona dönüp varıcıyız]***8217; dedi.

    ***8220;Hemen onun sesine uyandım. Çarşafımla yüzümü örtüp büründüm.

    ***8220;Vallahi, onunla ne bir kelime konuşmuşuzdur, ne de ***8216;İnna lillahi ve inna ileyhi raciûn***8217; ifâdesinden başka ondan bir kelime işitmişimdir.

    ***8220;Bundan sonra Safvan, devesini ıhdırdı. Beni, binsin diye ayağını devesinin ön ayağına bastı. ***8216;Bin***8217; dedi ve kendisi geri çekildi.

    ***8220;Ben de hemen kalkıp deveye bindim. Kendisi de devenin başını, yularını çekerek askere yetişmek için sür***8217;atle ilerlemeye başladı. Sabaha kadar askerin arkasından yetişemedik.

    ***8220;Nihayet asker, konak yerine inip yerleştiği sırada idi ki Safvan***8217;ın, devemin yularını çekerek konak yerine getirdiği görüldü.***8221;1

    Başmünafığın durumu değerlendirmesi

    Safvan bin Muattal, Hz. Âişe Validemizi deve üzerinde getirirken, münafıkların başı Abdullah bin Übeyy***8217;le karşılaşmışlardı. Abdullah bin Übeyy, ***8220;Bu kimdir?***8221; diye sordu.

    ***8220;Âişe***8217;dir***8221; dediler.

    Kavmi arasında itibarı oldukça sarsılan, bütün nazarları menfî şekilde üstüne toplamış bulunan başmünâfık bu masum hâdiseyi diline dolamak istedi. Bu meş***8217;um niyetini hemen orada izhar etti:

    ***8220;Vallahi***8221; dedi, ***8220;ne Âişe, o adamdan dolayı kurtulur, ne de o adam, Âişe***8217;den dolayı kurtulur.***8221;

    Daha bir sürü alçakça laf etti.2

    Ordugâh, başmünâfık Abdullah bin Übeyy bin Selûl***8217;ün yaptığı iftira ile çalkalandı.

    Hz. Âişe der ki: ***8220;İftiracılar, aleyhimde söyleyeceklerini söylemişler, ordugâh çalkalanmış. Vallahi, benim bunların hiçbirinden haberim yoktu!***8221;1

    Şenî iftira

    Görüldüğü gibi hâdise her türlü şâibeden uzak cereyan etmişti. Hz. Âişe Validemiz makul ve meşru bir mazeret sebebiyle geride kalmış. Bir müddet sonra, ordunun geride kalan ve düşen eşyalarını bulup sahiplerine teslim etmek üzere toplamakla vazifeli gayet saf, temiz kalbli ve sonradan hasûr olduğu, yani erkekliği bile bulunmadığı anlaşılan Safvan bin Muattal tarafından görülmüş ve getirilip orduya yetiştirilmiştir.

    Kur***8217;an-ı Azimüşşana göre; peygamberler (a.s.), mü***8217;minlere öz nefislerinden daha üstündür. Ezvâc-ı Tâhirat da mü***8217;minlerin anneleri hükmündedir. Resûl-i Ekrem Efendimizden sonra bile zevcelerinden herhangi birini nikâhlamak kesinlikle yasaklanmıştır.2

    Buna binaen, Allah***8217;a ve Resûlüne gerçek mânâda îmân etmiş olan bir Müslümanın, bu kadar kesin ve açık âyetler karşısında, Hz. Resûlullahın, gerek sağlığında ve gerek Mele-i A***8217;lâya yükselişlerinden sonra, hanımlarından herhangi birisine, kîmân gözle bakması, hatta böyle bir kötülüğü kalbinden geçirmesi bile tasavvur edilemez.

    Allah ve Resûlüne gerçek mânâda îmân etmiş ve onların emir ve yasaklarına riayet eden gerçek bir mü***8217;min ve Müslümanın, canından çok sevdiği Peygamberinin zevcesini, örtüsüne bürünmüş ve yapa yalnız uykuya dalmış bir halde görünce, onu hürmet ve saygı içinde deveye bindirip, orduya sü***8217;ratle yetişmesi kadar tabiî ve zarurî ne olabilirdi?

    İşte, gerçek mânâda bir mü***8217;min ve Müslüman olan, hattâ erkeklik özelliğinden bile mahrum bulunan Safvan bin Muattal da dininin gereği olan bu vazifeyi yapmıştır.

    Ne var ki, kalblerinde hastalık bulunan, dilleriyle îmân ettik deyip, kalben îmân etmemiş bulunan ve işleri güçleri mü***8217;minleri birbirine düşürmek olan münafıklar, hususan Abdullah bin Übeyy bin Selûl, bunu bir ganimet bilmiş ve diline dolayarak Hz. Âişe Vâlidemize şen***8217;îce iftirada bulunmuştur. Maksadı üzerine toplanan nazarları dağıtmak, Resûl-i Kibriyâ Efendimizin nazik ruhunu rencide etmek ve Müslümanları birbirine düşürmek, onların birbirine karşı olan itimadlarını sarsmaktı.



    Hz. Âişe söylenenlerden uzun müddet habersizdi

    Münafıkların reisi Abdullah bin Übeyy***8217;in başlattığı, Hassan bin Sabit, Mistah bin Üsâse, Hamne bint-i Cahş ve halktan bazı saf Müslümanların, münâfıkların tuzağına düşerek etrafa yaydıkları iftira hâdisesinden Hz. Âişe***8217;nin uzun bir müddet haberi olmamıştı. Bu hususu Hz. Âişe (r.a.) şöyle anlatır:

    ***8220;Medine***8217;ya gelince ben, çok geçmeden ağır bir hastalığa [humma] tutuldum. Bir ay çektim. Meğer bu esnada halk arasında Ashab-ı İfk***8217;in iftirâları dolaşıyormuş. Ben ise olanlardan bütünüyle habersizdim. Aleyhimdeki iftirâları Resûlullahla annem ve babam da duymuşlar, fakat bana hiçbir şeyden bahsetmiyorlardı.

    ***8220;Yalnız hastalığımda beni şüphelendiren bir husus vardı: Nebî***8217;den (a.s.m.) daha önce hastalandığım zamanımda görmüş olduğum lütuf ve şefkatı bu hastalığım esnasında görmüyordum. Ve adımı bile zikretmeden ***8216;Hastanız nasıl?***8217; diyor ve bununla iktifâ ediyordu. Benim, iftiracıların uydurduklarından hiç haberim yoktu.***8221;1

    Söylenenleri Hz. Resûlullah, Hz. Ebû Bekir ve Hz. Âişe***8217;nin anneleri duymuş olmasına rağmen, Hz. Âişe***8217;ye bir şeyden bahsetmiyorlardı. Ancak yukarıda zikrettiğimiz şekilde Hz. Resûlullahın kendisine karşı tavrından Hz. Âişe endişe duyuyor ve üzülüyordu. Fakat, bunun sebebinden haberi yoktu.



    Hz. Âişe, iftirâyı nasıl ve kimden öğrendi?

    Hz. Âişe, iftirayı kimden ve nasıl öğrendiğini de şöyle anlatır:

    ***8220;Aradan yirmi küsûr kadar gece geçmişti. Hastalığımı atlatmış, nekâhet devresine girmiştim.

    ***8220;Bizler, o zaman Arap olmayanların evleri yanında edindikleri şu helâları, kokusundan tiksindiğimiz için, evlerimizin yanında bulundurmaz, Medine***8217;nin kırlarına çıkardık. Kadınlar, her gece oraya ihtiyaçlarını gidermek için çıkarlardı.

    ***8220;Ben, yine bir gece Mıstah bin Üsâse***8217;nin annesi ile, hacet giderme yerimiz olan Menası***8217; tarafına çıkmıştım. Mıstah***8217;ın annesi, çarşafına takılarak düşünce, ***8216;Mıstah yüzünün üzerine düşsün, kahrolsun!***8217; diyerek oğluna bedduâ etti.

    ***8220;Ben, ***8216;Ey ana! Ne diye oğluna bedduâ ediyorsun?***8217; dedim. Sustu, cevap vermedi.

    ***8220;İkinci kere ayağı dolaşıp düştü. Yine; ***8216;Mıstah, yüzünün üstüne düşsün, kahrolsun!***8217; diye bedduâ etti.

    ***8220;Ben, ***8216;Ey ana! Ne diye oğluna bedduâ ediyorsun?***8217; dedim. Yine susup cevap vermedi.

    ***8220;Üçüncü kere düştü. Yine; ***8216;Mıstah, yüzünün üstüne düşsün, kahrolsun!***8217; diye bedduâ etti.

    ***8220;Ben yine ***8216;Ey ana! Ne diye oğluna bedduâ ediyorsun?***8217; Bedir Savaşında bulunmuş bir zata sövülür, bedduâ edilir mi?***8217; dedim.

    ***8220;O, ***8216;Vallahi, ben, ona senin aleyhinde söylediklerinden dolayı bedduâ ediyorum***8217; dedi.

    ***8220;O, neler söylemiş?***8217; diye sordum.

    ***8220;Bunun üzerine, Mıstah***8217;ın annesi, iftiracıların söylediklerini bana teker teker anlattı. Hastalığım tekrar geri geldi.

    ***8220;Vallahi, üzüntümden hacetimi gidermeye bile güç yetiremedim ve döndüm. O kadar ağladım ki, ağlamaktan ciğerlerim kopacak, parçalanacak sandım.***8221;1



    Hz. Âişe annesinin evinde

    Hastalığında Hz. Âişe***8217;ye annesi Ümmü Rumân bakıyordu.

    Birgün yine Resûlullah, selâm verip yanına girdi. Hz. Âişe***8217;nin ismini zikretmeden, ***8220;Hastanız nasıldır? diye sordu. Başka da hiçbir şey konuşmadı.

    Hz. Âişe der ki: ***8220;Artık kendimi tutamadım, ***8216;Yâ Resûlallah! Şimdiye kadar görmediğim eziyeti görüyor ve çekiyorum. Bana müsâade etsen de annemin evine gitsem. Hastalığıma orada bakılsa olmaz mı? dedim.

    ***8220;Resûlullah, ***8216;Gitmende bir mahzur yok***8217; dedi.

    ***8220;Ben, ebeveynimin yanına gidip, aleyhimdeki haberin iç yüzünü anlamak istiyordum.

    ***8220;Resûlullah, yanıma bir hizmetçi katıp, beni babamın evine gönderdi.

    ***8220;Annem, ***8216;Kızcağızım, sen niçin geldin?***8217; diye sordu.

    ***8220;Anneciğim dedim, ***8220;halk, benim aleyhimde neler söyleyip duruyormuş da, siz bana hiçbir şey sızdırmadınız?

    ***8220;Annem ***8216;Kızcağızım,***8217; dedi, ***8216;sen kendini hiç üzme. Sıhhatini düşün. Vallahi, bir kadın senin gibi güzel ve kocasının yanında sevgili olsun ve onun birçok ortakları bulunsun da onu kıskanmasınlar ve onun aleyhinde bir takım laflar çıkarmasınlar, bu pek nâdirdir.***8217;

    ***8220;***8216;Babamın, bundan haberi var mı?***8217; dedim.

    ***8220;***8216;Evet***8217; dedi.

    ***8220;***8216;Resûlullahın da haberi var mı?***8217; diye sordum.

    ***8220;***8216;Evet***8217; dedi.

    ***8220;Kendimi tutamadım ağladım. Babam, damda Kur***8217;ân okuyordu. Sesimi duyunca, indi.

    ***8220;Anneme ***8216;Nedir bunun hâli***8217; diye sordu.

    ***8220;Annem, ***8216;hakkındaki dedikodulardan haberi olmuş***8217; dedi.

    ***8220;Babamın da gözleri yaşla doldu. O gece, sabaha kadar hep ağlayıp durdum.***8221;1



    Peygamberimizin Ashabıyla istişâresi

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Hz. Âişe aleyhinde yapılan iftirânın etrafta konuşulduğu günlerde vakitlerinin çoğunu evinde geçiriyor, pek dışarı çıkmıyordu.

    Konu ile ilgili vahyin gelmesi gecikince, Ashabıyla konuştu, onların fikirlerini aldı.

    Hz. Ömer fikrini şöyle ifâde etti:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Hâşâ! Bu büyük bir bühtan ve iftirâdır. Kesinlikle biliyorum ki, bu, münâfıkların yalanlarından birisidir.

    ***8220;Allahü Teâlâ, bedeninize sinek kondurmaktan sizi koruyor. Bedenini böyle pisliklere konan sineklerden bile muhafaza eden, onları bedenine yaklaştırmayan Allah, nasıl olur da âileni, böyle kötülüklere bulaşmaktan korumaz?***8221;

    Hz. Osman ise görüşünü şöyle açıkladı:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Allah, üzerine insan ayağı basmasın, yahut yeryüzündeki pislikler üzerine düşmesin diye gölgenizi yere düşürmekten korumaktadır.

    ***8220;Böyle gölgenizi bile hiç kimseye çiğnetmezken, nasıl olur da sizin âilenizin namusunu herhangi bir kimsenin kirletmesine meydan ve imkân verir?***8221;

    Hz. Ali de kanaatini şöyle ifâde etti:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Bir gün bize namaz kıldırıyordun. Namaz içinde iken, ayakkabılarını çıkartmıştınız. Size uyarak biz de çıkartmıştık.

    ***8220;Namaz bitince, ayakkabılarımızı çıkarmanın sebebini bize sormuştun. Biz de sana uymuş olmak için çıkardığımızı söylemiştik. Bunun üzerine siz; ***8216;Temiz olmadıkları için, onları çıkarmamı bana Cebrâil emretti***8217; demiştiniz.

    ***8220;Böyle ayakkabılarınıza bulaşan pislik, size bildirildiği ve onları pislik bulaşığından dolayı çıkarmanız size emredildiği halde, âilenize, namus kirletecek kötülüklerden bir şey bulaşsın da, onu çıkarmanız için size emredilmesin, olur mu hiç?***8221;1

    Resûl-i Ekrem Efendimiz bu arada, Hz. Âişe Vâlidemizin hizmetçisi Hz. Berire***8217;nin de görüşünü sordu.

    Hz. Berire, ***8220; Yâ Resûlallah,***8221; dedi, ***8220;seni hak peygamber olarak gönderen Allah***8217;a yemin ederim ki, ben onun hakkında hayırdan başka birşey bilmiyorum. Onun hakkında kusur olarak sadece şunu söyleyebilirim: Kendisi çok genç bir kadındı. Ev halkının hamurunu yoğururken uyuya kalırdı da, evde beslenilen koyun gelir, hamurunu yerdi.2

    Hz. Zeyneb (r.a.) Peygamberimizin zecveleri arasında güzelliği ve Efendimiz yanındaki mevkii ile kendisini Hz. Âişe Vâlidemizle eşit görür ve zaman zaman rekabet ederdi. Buna rağmen Hz. Âişe hakkında bu hususta en küçük bir kötü zanna kapılmamış, Resûlullah bu hususta onun görüşünü sorunca, şu cevabı vermişti:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Ben işitmediğimi ***8216;işittim***8217; demekten, kulağıma gelmeyeni ***8216;duydum***8217; demekten kulağımı; ve görmediğimi ***8216;gördüm***8217; demekten gözümü korurum. Vallahi, ben onun hakkında hayırdan başka hiçbir şey bilmiyorum.***8221;1



    Peygamberimizin hitâbesi

    Aslında Resûl-i Ekrem Efendimiz, zevcesi Hz. Âişe***8217;nin böyle bir isnaddan uzak olduğunu çok iyi biliyordu. Ancak böylesine hâince ve sinsice plânlı bir iftiranın halk arasında yayılması, kendisini son derece üzmüştü. Bu, Hz. Âişe***8217;ye karşı ister istemez tavrını değiştirmesine sebep olmuştu. Nitekim, mescidde irad ettiği hutbede bunu açıkça ifâde ediyordu:

    ***8220;Ey Müslümanlar cemâatı! Âilem aleyhindeki iftirasıyla beni üzüntüye düşüren bir şahsa karşı bana kim yardım eder? Halbuki, vallahi ben, âilem hakkında hayırdan başka bir şey bilmiyorum. İftiracılar öyle bir adamın ismini de ileri sürdüler ki, ben onun hakkında da hayırdan başka bir şey bilmiyorum.***8221;2



    Peygamberimizin, Hz. Âişe ile konuşması

    Hz. Âişe***8217;ye iftirâ edilişin üzerinden bir ay gibi uzun bir müddet geçmiş olmasına rağmen, Resûl-i Ekrem Efendimize (a.s.m.) bu hususta herhangi bir vahiy inmedi.

    Mescidde Ashabına irad ettiği hitabesinden birkaç gün sonra Hz. Ebû Bekir***8217;in evine vardı. Selâm verdikten sonra, Hz. Âişe***8217;nin yanına oturdu ve şöyle dedi:

    ***8220;Ey Âişe! Hakkında bana şöyle şöyle sözler erişti. Eğer sen bu isnadlardan uzak isen, yakında Allah, seni onlardan berî ve uzak tuttuğunu açıklar. Yok eğer böyle bir günaha yaklaştınsa, Allah***8217;tan af dile ve Ona tevbe et! Çünkü kul, günahını itiraf ve sonra da tevbe edince, Allah da ona afv ile muamele buyurur.***8221;

    Hz. Âişe o andaki durumunu da şöyle anlatır:

    ***8220;Resûlullah (a.s.m.) sözlerini bitirince gözümün yaşı kesildi. Öyle ki, göz yaşından birtek damla bulamıyordum. Hemen babama dönüp, Resûlullaha bu hususta benim tarafımdan cevap ver***8217; dedim.

    ***8220;Babam, ***8216;Vallahi kızım! Resûlullaha (a.sm.) ne diyeceğimi bilemiyorum***8217; dedi.

    ***8220;Sonra anneme döndüm, Resûlullaha bu hususta benim tarafımdan cevap ver***8217; dedim.

    ***8220;O da, ***8216;Vallahi, ben de Resûlullaha ne diyeceğimi bilmiyorum***8217; dedi.***8221;1

    Baba ve annesi Resûlullaha herhangi bir cevapta bulunmayınca, Hz. Âişe bizzat konuşmak mecburiyetinde kaldı. Şehâdet getirip, Cenâb-ı Hakka hamd ve senâda bulunduktan sonra, ***8220;Vallahi,***8221; dedi. ***8220;Ben anladım ki, siz halkın yaptığı dedikoduyu işitmişsiniz. Hattâ, onlara inanmış gibisiniz!

    ***8220;Şimdi, ben, size o kötülükten uzağım, desem***8212;ki Allah biliyor, uzağımdır***8212;beni doğrulamazsınız!

    ***8220;Farazâ, ben, kötü bir iş yaptım(!) desem***8212;ki Allah biliyor, ben böyle bir şeyden uzağım***8212;siz, beni hemen tasdik edersiniz!

    ***8220;Vallahi, ben kendim için de, sizin için de Yâkub***8217;un (a.s.) oğulları ile olan misâlinden başka getirecek misâl bulamıyorum. Nitekim, o zaman o, ***8216;***8230; Artık, bana düşen güzel bir sabırdır. Söylediklerinize karşı ancak Allah***8217;tan yardım istenir***8217;2 demişti.***8221;3



    Peygamberimize vahyin gelişi

    Henüz Resûl-i Kibriyâ Efendimiz yerinden kalkmamıştı. Ev halkından da hiç kimse dışarı çıkmamıştı. Peygamber Efendimize hemen orada vahiy geldi. Hz. Âişe o ânı da şöyle anlatır:

    ***8220;Resûlullahı, vahyin ağırlığı ve şiddetinden terlemek gibi vahiy alâmetleri bürüdü. Nitekim, vahiy sırasında kış günleri bile kendisinden inci tanesi gibi ter dökülürdü.

    ***8220;Resûlullahın (a.s.m.) üzerine elbisesi örtüldü. Başının altına da deriden bir yastık konuldu.

    ***8220;Vallahi, ben ne korktum, ne de aldırış ettim. Çünkü, o fenalıktan uzak olduğumu ve Allah Teâlanın bana zulmetmeyeceğini biliyordum.

    ***8220;Annemle babamın ise, halkın ağzında dolaşan dedikodular, Allah tarafından doğrulanacak diye, korkularından ödleri kopuyor, cansız düşüvereceklerini sanıyordum.***8221;1

    Vahiy hâli, Resûl-i Kibriyâ Efendimizin üzerinden kalkınca, sevincinden gülüyordu. Hz. Âişe***8217;ye, ***8220;Müjde ey Âişe! Yüce Allah, seni kesin olarak tebrie etti! Yapılan iftiradan berî ve uzak kıldı***8221; dedi.2 Hz. Ebû Bekir de son derece sevindi. Yerinden kalkıp kızı Hz. Âişe***8217;nin başını öptü.



    İnen âyetler

    Cenâb-ı Hak, konu ile ilgili olarak Resûlüne indirdiği âyet-i kerîmelerde şöyle buyurdu:

    ***8220;İftirâyı atanlar, içinizden bir zümredir. Bunu sizin için bir şer saymayın. Aslında bu sizin için bir hayırdır; böyle imtihanlar sizin sevâba erişmeniz için birer vesile teşkil eder. İftirâ atanların herbirinin, o günahtan kazandığı bir hisse vardır. Onlardan günahın büyüğünü üzerine alan kimse için ise pek büyük bir azap vardır.

    ***8220;O iftirâyı işittiğinizde, mü***8217;min erkeklerin ve mü***8217;min kadınların, kendileri hakkında hayır düşündükleri gibi mü***8217;min kardeşleri hakkında da hayır düşünerek, ***8216;Bu ap açık bir iftirâdır***8221; demeleri gerekmez miydi?

    ***8220;Bu iftirâyı ispat etmek için dört şâhit getirmeli değiller miydi? Mâdem şâhit getirmediler; o halde Allah katında onlar yalancıların tâ kendileridir.

    ***8220;Eğer dünyada ve âhirette Allah***8217;ın lûtuf ve rahmeti üzerinizde olmasaydı, içine daldığınız şey yüzünden size pek büyük bir azap dokunurdu.

    ***8220;O zaman siz o iftirâyı dilden dile naklediyor ve hakkında bilginiz olmayan şeyi ağzınıza alıp söylüyor, bunu da basit bir iş sayıyordunuz. Halbuki o, Allah katında pek büyük bir günahtır.

    ***8220;Onu işittiğinizde, ***8216;Bunu söylemek bize yakışmaz. Hâşâ, bu büyük bir iftirâdır***8217; demeniz gerekmez miydi?

    ***8220;Gerçek mü***8217;minlerseniz, Allah size bir daha böyle bir günaha aslâ dönmemenizi öğüt veriyor.

    ***8220;Âyetlerini de Allah size böylece açıklıyor, Allah herşeyi hakkıyla bilen, her işi hikmetle yapandır.

    ***8220;Îmân edenler hakkında çirkin söz ve hareketlerin yayılmasından hoşlananlar için dünyada da, âhirette de pek acı bir azap vardır. Allah herşeyi bilir; siz ise bilmezsiniz.

    ***8220;Eğer üzerinizde Allah***8217;ın lûtuf ve rahmeti olmasaydı ve Allah pek şefkatli ve pek merhametli olmasaydı, helâk olup giderdiniz.***8221;1

    Böylece Cenâb-ı Hak vahiy ile Hz. Âişe hakkında söylenenlerin bir iftirâdan ibaret olduğunu haber vererek, hem Resûlünün temiz ruhunu ve pâk vicdanını üzüntüden kurtardı, hem Hz. Ebû Bekir***8217;in şahsiyetinin küçük düşürülmesine müsâade etmedi, hem de Müslümanlar arasında zuhur eden fitne ve fesadın büyümesine fırsat vermedi.



    En üstün berâet

    Birgün Hz. Abdullah bin Abbas***8217;tan Hz. Âişe (r.a.) ile ilgili âyetlerin tefsiri sorulmuştu. Şu izahta bulunmuşlardı:

    ***8220;Yüce Allah, dördü, dört şeyle berâet ettirmiş, yapılan iftirâlardan onları temize çıkarmıştır:

    ***8220;1. Hz. Yûsuf***8217;u, Züleyhâ***8217;nın kendi ehlinden getirilen bir şâhidin dili ile berâet ettirmiştir.

    ***8220;2. Hz. Mûsâ***8217;yı, Yahudîlerin dedikodularından, elbisesini alıp getiren taşla berâet ettirmiştir.

    ***8220;3. Hz. Meryem***8217;i, kucağındaki oğlunu dile getirip, ***8216;Ben Allah***8217;ın kuluyum***8217; diye söyletmek sûretiyle temize çıkarmıştır.

    ***8220;4. Hz. Âişe***8217;yi ise, Yüce Allah, kıyâmete kadar bâkî kalacak kadar i***8217;câzkâr kitabı Kur***8217;ân***8217;daki o azametli âyetlerle berâet ettirmiştir ki, bu derecede belâgatli temize çıkarmanın benzeri görülmemiştir. Bakınız ki, bununla diğer berâet ettirmeler arasındaki büyük ve üstün farkı görünüz.

    ***8220;Yüce Allah, bunu ancak Resûlünün mertebesinin yüceliğini ortaya koymak için yapmıştır.***8221;1



    İftirâcıların cezaya çarptırılmaları

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, konu ile ilgili vahiy geldikten sonra çıkıp halka bir hutbe irâd etti. Sonra da gelen Kur***8217;ân âyetlerini onlara okudu.

    Bilâhare, yapılan iftirâyı dilleriyle yaymakta en çok ileri giden Mıstah bin Üsâse, Hassan bin Sâbit ile Hamme bint-i Cahş***8217;a had vurulmasını emretti. İftirâcılara had olarak seksener kamçı vuruldu.1





    » Bayram & Kandil
    » Doğa & Manzara
    » Gül Çiçek
    » Kutsal Mekanlar
    » Mekke & Medine
    » Mizah & Karikatür
    » Sevgi & Dostluk
    » Tebrik & Teşekkür
    » İlginç & İbretlik
    » Şehir & Şenlikİslami Sorular
    » İslami Sorular
    » Soru Sorun
    » Nasıl SorulurEn Çok Okunan HaberlerUnutulan Sünnetler65535Eşler Arasındaki İlişki65535GUSÜL (BOY ABDESTİ)65535İslamda Kız Erkek Ar...65535BERAT KANDİLİ65535

    n3hbgtfre21"
  6. #6
    SüPéR ViP BaYaN
    Üyelik tarihi
    Jan 2009
    Mesajlar
    3.648

    Standart

    Hicretin Altıncı Senesi

    Kurata Seferi


    Hicretin 6. senesi, Muharrem ayı. Bu tarihte, Peygamber Efendimiz (a.s.m.), Ashabdan Muhammed bin Mesleme Hazretlerinin kumandasında otuz kişilik bir süvari birliğini Necid diyarında bulunan Bekir bin Kilâboğulları üzerine gönderdi.

    Mücahidler, bu kabileye ait Şerebbe mevkiine vardıklarında Benî Muharipten bir toplulukla karşılaştılar. Aralarında bir çatışma vuku buldu. Muhariboğullarından bazıları öldürüldü. Sağ kalanlar ise kaçtılar. Mücahidler, onların geride kalan çoluk çocuklarına ise dokunmadılar.

    Daha sonra mücahidler Benî Bekirlerin bulunduğu yere kadar ilerlediler. Âniden baskında bulunarak on kadar adamlarını öldürdüler. Bir kısım davar ve develerini de ganimet olarak aldılar. Muhariplerle Benî Bekirlerden alınan ganimet mallar, yüz elli deve ile üç bin davarı buluyordu.

    Birlik kumandanı Muhammed bin Mesleme (r.a) bunların beşte birini Peygamber Efendimiz için ayırdı. Geri kalanını ise mücahidlere bölüştürdü.

    Mücahidler Medine***8217;ye dönerken yolda Benî Hanife Kabilesinden Sümâme bin Üsal***8217;i yakaladılar. Sümâme Mekke***8217;ye umre yapmaya gidiyordu.

    Müslüman süvari birliği, Muharrem ayının son gecesinde Medine***8217;ye döndü.1

    Mücahidler tarafından esir alınan Sümâme bin Üsâl, Yemâme halkının ileri gelenlerindendi. Bir ara, Peygamber Efendimizin vücudunu ortadan kaldırma teşebbüsüne geçmiş ise de, amcası onu bu cinayeti işlemekten alıkoymuştu. Resûl-i Ekrem Efendimiz de, bunun üzerine Sümâme***8217;nin kanının dökülmesini mübâh saymıştı.1

    Sümâme***8217;yi Peygamberimizin huzuruna getiren mücahidler onu tanımıyorlardı. Resûl-i Ekrem onlara şöyle buyurdu:

    ***8220;Kimi yakalamış olduğunuzu biliyor musunuz? Yakaladığınız bu adam, Benî Hanife Kabilesi efendisi Sümâme bin Üsal***8217;dir. Ona iyi davranınız.***8221;

    Sahabîler, onu Mescid-i Şerifte barındırdılar.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz Mescid***8217;e gidip Sümâme***8217;nin yanına vardı. ***8220;Ey Sümâme, gönlünde ne var? İçinden ne geçiriyorsun?***8221; diye sordu.

    Sümâme mahcup bir edâ içinde şu cevabı verdi:

    ***8220;Yâ Muhammed! Gönlümde hayır var! Şayet, beni öldürecek olursan, eli kanlı bir katilin hayatına son vermiş olursun. Eğer, bana iyilik eder, beni affedersen, iyiliğe karşı teşekkür eden, iyilik bilen bir kimseye iyilikte bulunmuş olursun. Eğer, hürriyetime kavuşmam için benden mal istersen, dilediğin kadar iste al.***8221;

    Peygamber Efendimiz, başka bir şey demeden yanından ayrıldı.

    Daha sonra iki gün üstüste Peygamber Efendimiz Sümâme***8217;ye aynı suali sordu. Sümâme aynı cevabı verince Ashabına, ***8220;Sümâme***8217;yi serbest bırakınız***8221; diye emrederek onu kurtuluş fidyesi almaksızın serbest bıraktı.

    Hiç beklemediği bu alicenap davranış karşısında Sümâme***8217;nin gönül âlemi birden nurlandı. Hemen orada kelime-i şehâdet getirerek Müslüman oldu.2

    Müslüman olan Sümâme Peygamberiimizin müsâadesiyle niyetlenmiş olduğu umresini yapmak üzere Mekke***8217;ye gitti. ***8220;Telbiye***8221; getirerek şehre girince, Kureyş müşrikleri Müslüman olduğunu anladılar. Yakalayıp boynunu vurmak istediler. O sırada içlerinden birisi, ***8220;Bırakınız onu! Siz, yiyecek maddesi bakımından Yemâme***8217;ye her zaman muhtaçsınız.***8221; deyince onu serbest bıraktılar.

    Buna rağmen Sümâme onlara meydan okudu. ***8220;Vallahi,***8221; dedi, ***8220;Resûlullah müsâade etmezse size Yemame***8217;den bir buğday tanesi bile gelmeyecektir.***8221;

    Gerçekten de, umresini yapıp Yemâme***8217;ye dönen Sümâme, Yemâme halkını Kureyşlilere herhangi bir şey yükleyip göndermekten men etti.1

    Yemâme halkı, Sümâme***8217;nin emri üzerine Mekke***8217;ye yiyecek birşey göndermeyince Kureyş müşrikleri son derece zor bir duruma girdiler. Kıtlık yüzünden olmadık şeyler yemeye başladılar.

    Sonunda, Resûl-i Kibriyâ Efendimize bir mektup yazmak zorunda kaldılar:

    ***8220;Sen, hem akraba haklarını gözetmeyi emretmektesin, hem de bizimle akrabalık bağlarını koparıp babaları kılıçtan geçirmekte, çocukları da açlıktan öldürmektesin.

    ***8220;Sümâme, bizim yiyeceklerimizi kesti. Son derece daraldık. Ne olur Sümâme***8217;ye bu hususta bir mektup gönderiver.***8221;2

    Şefkat timsali Peygamber Efendimiz, onların yaptıkları bütün düşmanlık ve kötülükleri bir tarafa bırakarak, Yemâme***8217;den Mekkelilere yiyecek satışına mani olmaması için Sümâme bin Üsal***8217;e bir yazı gönderdi.

    Sümâme, Hz. Resûlullahın bu emri üzerine Mekkelilere zahire satışını serbest bıraktı.1

    Görülüyor ki, Peygamber Efendimiz (a.s.m.), insan hayatına vermiş olduğu değerden dolayı, en şiddetli düşmanlarına karşı bile yiyecek içecek noktasında son derece şefkatli ve merhametli davranmıştır. Kureyş müşrikleri gibi en azgın düşmanlarının bile, açlık ve susuzlukla karşı karşıya kalıp yok olmalarına şefkat ve merhamet timsali olan mübârek gönülleri rıza gösterememiştir. Bu, onun, hayata hürmeti telkin eden en güzel davranışlarından sadece birisidir. Mübârek hayatına bu nazarla baktığımızda buna benzer bir çok hadiseye rastlarız.

    * * *



    Benî Lihyan Seferi


    Hicretin 6. senesinin Rebülevvel ayı başları. Benî Lihyanlar, Hicretin dördüncü yılında Bi***8217;r-i Maûna mevkiinde kırka (veya yetmiş) yakın Müslüman mürşid ve muallimi hunharca şehid etmişlerdi. Reci***8217; mevkiine irşad için gönderilmiş bulunan İslâm birliğini kuşatıp bir çoklarını şehid edenler de yine bu kabiledendi.1

    Peygamber Efendimiz, bu hâin kabileye haddini bildirmek için yerine Medine***8217;de Abdullah bin Ümmi Mektum***8217;u vekil bırakarak 200 kişilik bir kuvvetle yola çıktı. Efendimiz, Benî Lihyanları gafil avlamak istiyordu. Bu sebeple, Şam***8217;a doğru gitmek istiyormuş gibi davrandı.

    Daha sonra yolunu değiştirerek, Benî Lihyanların konak yerlerinden olan Guran Vadisine kadar gitti.

    Âsım bin Sabit ve diğer Müslüman muallim ve mürşidler burada şehid edilmişlerdi. Efendimiz, orada onları rahmetle andı, kendileri için duâ etti.2

    Lihyanoğulları, Peygamber Efendimizin gelişini duymuşlar ve korkup dağ başlarına sığınmışlardı. Kimse yakalanamadı.

    Peygamber Efendimiz oradan Usfan denilen mevkie vardı. Burası Mekke***8217;ye yakındı. Efendimizin maksadı, gelişini Mekkelilere bildirmekti. Nitekim, Mekkeliler bunu duymuşlar ve korkuya kapılmışlardı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, on dört gece sonra tekrar Medine***8217;ye döndü.3

    * * *



    Gâbe Zû Kared Gazâsı

    Hicretin 6. senesinin Rebiülahir ayı. Ebû Zerr (r.a.), Medine-i Münevvereye üç saat mesafesi olan Gâbe Mer***8217;asında oğlu ile birlikte Peygamber Efendimizin yirmi kadar devesini güderken, Uyeyne bin Hısne***8217;l-Fezarî, kırk atlı ile gelip Ebû Zerr***8217;in oğlunu şehid etmiş, develeri de alıp götürmüştü.

    Durum Peygamberimize haber verildi. Derhal baskıncıların arkasından Hz. Sa***8217;d bin Zeyd komutasında bir süvari birliği gönderdi. Hz. Sa***8217;d***8217;a, ***8220;Ben, sana halk ile birlikte gelip kavuşuncaya kadar baskıncı, müşrikleri takip et***8221; diye emretti.

    Süvari birliği yola çıktıktan sonra, Peygamber Efendimiz de Medine***8217;de yerine Abdullah bin Ümmi Mektum***8217;u vekil tayin ederek beş yüz kişilik bir kuvvetle Gatafan***8217;a doğru yola çıktı. Medine***8217;ye iki günlük mesafesi olan Zû Kared mevkiinde düşmana yetişildi. Bir kaçı öldürüldü. Develerin bir kısmı da geri alındı.1

    Resûl-i Ekrem Efendimiz etrafı araştırmak maksadıyla burada bir gün bir gece kadar bekledi. Sonra Medine***8217;ye geri döndü.2

    * * *



    Îs Seferi

    Hicretin 6. senesinin Cemaziyelevvel ayı. Kureyş müşriklerine âit bir ticaret kervanının Şam***8217;dan Mekke***8217;ye doğru gitmekte olduğu Medine***8217;de işitildi.

    Peygamber Efendimiz, Kureyş müşriklerini iktisaden güç durumda bırakmak maksadıyla, Hz. Zeyd bin Hârise kumandasında yüz yetmiş kişilik bir süvari birliğini bu kervanı ele geçirmek üzere yola çıkardı.

    Mücâhidler, Îs denilen mevkide Kureyş kervanına rastgeldiler. Kervandaki mallara el koydular. Adamları da esir aldılar. Resûl-i Ekrem Efendimizin kerimesi Hz. Zeyneb***8217;in kocası olan Ebû***8217;l-Âs bin Rebî***8217; de bu esirler arasındaydı.

    Mücahidler, malları ve esirleri Medine***8217;ye getirdiler. Peygamber Efendimiz, malları mücahidler arasında taksim etti.1

    Ebû***8217;l-Âs, Hz. Zeyneb***8217;e, ***8220;Babandan, benim için emân al***8221; diye haber göndererek himâyesini istedi.

    Hz. Zeyneb de onu himâyesi altına aldığını Müslümanlara bildirdi. Peygamber Efendimiz de kızına, ***8220;Senin himâyene aldığın kimseyi, biz de himâyemize aldık***8221; buyurdu.2

    Hz. Zeyneb, Resûl-i Ekrem Efendimizden, Ebû***8217;l-Âs***8217;ın ganimet alınan mallarının da geri verilmesini rica etti.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz de bunu mücahidlerden istedi. Mücahidler de, aldıkları malların tamamını getirip ona geri verdiler.

    Ebû***8217;l-Âs, geri aldığı mallarla Mekke***8217;ye döndü. Sahiplerine haklarını teslim etti.

    Sonra, ***8220;Ey Kureyşliler! Kimsenin bende malı veya hakkı kaldı mı?***8221; diye sordu.

    ***8220;Hayır***8221; dediler, ***8220;yanında hiç bir malımız ve hakkımız kalmadı!***8221;

    Başta Resûlullah olmak üzere, zevcesi Hz. Zeynep ve Müslümanlardan gördüğü alicenap muâmele karşısında Ebû***8217;l-Âs***8217;ın mânâ âlemi değişmişti.

    Bunu Kureyş müşriklerine de şöylece açıkladı:

    ***8220;Vallahi, yanınıza gelmeden önce, Müslüman olmamı engelleyen tek şey; ***8216;Mallarımızı götürmek için Müslüman oldu***8217; diye yapacağınız dedikodulardan duyduğum endişeydi.

    ***8220;Fakat, şimdi mallarınızı teslim etmiş bulunuyorum. Şehâdet ederim ki, Allah***8217;tan başka ilâh yoktur ve yine şehâdet ederim ki, Muhammed, Allah***8217;ın kulu ve Resûlüdür!***8221;1

    Daha sonra Ebû***8217;l-Âs Medine***8217;ye İslâmiyetle şereflenmiş halde döndü. Peygamber Efendimiz de yine Hz. Zeyneb***8217;i ona verdi.2

    * * *



    Peygamberimizin, Abdurrahman bin Avf***8217;ı Dumetü'l-Cendel***8217;e Göndermesi

    Hicretin 6. senesinin Şaban ayı. Bu tarihte Peygamber Efendimiz, Abdurrahman bin Avf Hazretleri kumandasında yedi yüz kişilik bir birlik hazırladı. Birliğin vazifesi, Dûmetü***8217;l-Cendel beldesi halkını İslâmiyete dâvet etmekti.

    Peygamberimiz, Abdurrahman bin Avf Hazretlerine sancağını teslim ettiği sırada Allah***8217;a hamd ve senâda bulunduktan sonra, mücahidlere şöyle hitap etti:

    ***8220;Hepiniz Allah yolunda, Allah***8217;ın ismi ile gazâ ediniz. Kâfirlerle çarpışınız. Ganimet mallarına hıyânet etmeyiniz. Ahdinizi bozmayınız. Öldürdüklerinizin burun, kulak gibi uzuvlarını kesmeyiniz. Küçük çocukları öldürmeyiniz.***8221;1

    Efendimiz, sonra da bütün Müslümanlara şu umumî dersini verdi:

    ***8220;Ey insanlar! Zamanla size gelip çatacak beş musibetten Allah***8217;a sığınırım:

    ***8220;Bir kavimde çirkin hareketler yayılıp açığa vurulunca, kendilerinden önce geçmiş kavimlerde görülmedik vebâ, acılar ve ağrılar onlar arasında ortaya çıkar.

    ***8220;Bir kavim ölçüde, tartıda eksiklik yaptı mı, muhakkak kuraklık ve kıtlık yıllarına, geçim sıkıntısına, hükümdar zulmüne uğrarlar.

    ***8220;Mallarının zekâtını vermeyen kavimlerin, gökten yağan yağmurları kesilir.

    ***8220;Allah ve Resûlünün ahdini bir kavim bozdu mu, muhakkak düşmanları onların üzerine salınır. Onlar da, kavmin el ve avuçlarındakilerden bir kısmını çekip alırlar.

    ***8220;Bir kavmin idarecileri, Allah***8217;ın Kitabına uygun hareket etmediler mi, Allah***8217;ın indirdiği hükümlerle hükmetmeyi onurlarına yedirmediler mi, o zaman Allah da onların arasına tefrika ve harp sokar.***8221;1

    Bundan sonra Abdurrahman bin Avf Hazretleri beraberindeki Müslümanlarla Dûmetü***8217;l-Cendel***8217;e hareket etti. Oraya varınca onları İslâmiyete dâvet etti. Bu dâvetini üç gün tekrarladı.

    Üçüncü günü Hıristiyan olan reisleri Asbağ bin Amre***8217;l-Kelbî İslâmiyetle müşerref oldu. Onunla birlikte bir çok kimse de imana geldi.2 Müslüman olmayanlar ise cizye (vergi) vermek üzere orada kaldılar.

    Peygamber Efendimiz, Medine***8217;den uğurlarken Abdurrahman bin Avf Hazretlerine, ***8220;Eğer onlar İslâmiyeti kabul ederlerse, reislerinin kızıyla evlen***8221; buyurmuştu.

    Hz. Abdurrahman, Nebiyy-i Muhterem Efendimizin bu emri üzerine reisleri Asbağ***8217;ın kızı Tümandır***8217;la evlendi ve onu da yanına alarak Müslümanlarla birlikte Medine***8217;ye döndü.3

    Peygamberimizin ilk yağmur duâsı

    Hicretin altıncı yılında büyük bir kuraklık ve kıtlık her tarafı sarmıştı. Ramazan ayında, bir Cuma günü, Resûl-i Ekrem Efendimiz hutbe irad buyururken, kendisinden, ***8220;Allah***8217;a dua et de bize yağmur versin***8221; diye rica edildi.

    Bunun üzerine Peygamber Efendimiz, ***8220;Allah***8217;ım! Bize yağmur ver. Allah***8217;ım Bize yağmur ver***8221; diyerek duâ etti.4

    Bir anda ayna gibi berrak olan gökyüzünde bulutlar belirdi. Ve yağmur yağmaya başladı. Peygamber Efendimiz bu sefer, ***8220;Allah***8217;ım! Bu yağmuru bardaktan boşanırcasına yağdır ve hakkımızda hayırlı kıl***8221;1 diye duâ etti.

    Enes bin Mâlik der ki: ***8220;Üzerimize öyle bir yağmur yağdı ki, neredeyse evlerimize gitme imkânı bulamayacaktık.

    ***8220;O gün, ertesi gün, daha ertesi gün, tâ öteki Cuma***8217;ya kadar yağmur yağmaya devam etti.***8221;2

    Cuma günü Peygamber Efendimiz yine hutbe irad ederken, bu sefer yağmurun dinmesi için duâ etmesini şöyle rica ettiler:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Evler, yağmurdan yıkılmaya başladı. Yollar kapandı. Allah***8217;a dua etsen de yağmuru kesse!***8221;3

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz tebessüm buyurdular, sonra da ellerini kaldırarak, ***8220;Allah***8217;ım! Çevremize yağdır, üzerimize değil***8221;4 diyerek duâ etti.

    Yine Enes bin Mâlik der ki:

    ***8220;Resûlullah Aleyhisselâm duâ ederken de eliyle, semânın neresine işaret ettiyse orası açıldı ve Medine üstü, açık bir meydan gibi oldu.

    ***8220;Medine çevresine yağmur yağarken, Medine***8217;ye bir damla bile düşmüyordu.

    ***8220;Etraftan gelenler, oralarda bol bol yağmur yağdığını haber vermekte idiler***8221;5

    Bu, Resûl-i Ekrem Efendimizin yaptığı ilk yağmur duâsıdır.

    Bundan başka çeşitli zamanlarda beş yağmur duâsı daha yapmışlardır.

    * * *



    Umre Seferi

    Hicretin 6. senesi, Zilkâde ayı (Milâdî 13 Mart 628). Resûl-i Ekrem Efendimiz, bir gece rüyâsında hiç bir korku ve endişe duymadan, Ashabıyla birlikte gidip Kâbe-i Muazzama***8217;yı tavaf ettiklerini, kiminin başını kazıttığını, kiminin de saçını kısalttığını görmüştü.1

    Peygamber Efendimiz, bu rüyâsını anlatınca Ashab-ı Kiram, görülmedik bir sevinç ve heyecan izhar etmişlerdi. Zira, Muhacir Müslümanların Mekke***8217;den Medine***8217;ye hicretlerinin üzerinden altı yıl geçmişti. Bu altı yıl zarfında büyüklü küçüklü bir çok hadise cereyan etmişti, ama vatanlarının hasreti yine de gözlerinde tütüyordu. Doğup büyüdükleri vatanlarına bir gün tekrar kavuşacaklarını her an lerinde yaşıyorlardı. Hasret duydukları belde alelâde bir yer de değildi. Her gün beş vakit namazlarında yöneldikleri Kâbe-i Muazzamanın bulunduğu mübarek bir belde idi.

    Resûl-i Ekrem Efendimizin, ***8220;Siz muhakkak Mescid-i Haram***8217;a gireceksiniz***8221; müjdesi bu bakımdan Müslümanlar arasında büyük bir sevinçle karşılanmıştı. Hattâ, hemen o yıl gidip Kâbe-i Muazzamayı tavaf edeceklerini zannettiler ve bunu umdular.

    Peygamberimizin (a.s.m.), bu rüyâsını Kur***8217;an-ı Kerim de bize haber verir.2



    Medine***8217;den hareket

    Peygamber Efendimiz, yerine Medine***8217;de Abdullah bin Ümmi Mektum***8217;u bıraktı. Yemen işi giydiği iki elbisesi ile Pazartesi günü yola çıktı. Kendisiyle birlikte hazırlanan Müslümanların sayısı 1400 idi Kafilede 4 de kadın vardı. Bunlardan biri Efendimizin muhterem hanımları Ümmü Seleme (r.a.) idi. Müslümanlardan sadece 200***8217;ü atlı idi. Yanlarında yolcu silahı olan kılıçtan başka bir silah da bulunmuyordu. Onlar da kınlarında idi. Umre kafilesiyle birlikte ayrıca kurbanlık 70 de deve vardı.1

    Resûl-i Ekrem Efendimiz (a.s.m.) Ashabıyla Zü***8217;l-Huleyfe mevkiine gelmişti.

    Bu sırada Hz. Ömer huzura çıkıp, ***8220;Yâ Resûlallah! Seninle harp halinde bulunan bir kavmin üzerine silahsız ve atsız mı gireceksin? Gerektiğinde, onlarla çarpışmak için yanınıza silahlarımızı almayalım mı?***8221; diyerek endişesini dile getirdi.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, ***8220;Ben, umreye niyetlenmiştim. Silah taşımak istemem***8221; diyerek, mübârek niyetlerinin muharebe olmayıp, mücerred umre, yani Kâbe-i Muazzamayı ziyaretten ibaret olduğunu ifade buyurdu.

    Aynı endişeyi bu sefer Ensarın ileri gelenlerinden Sa***8217;d bin Ubade Hazretleri izhar etti.

    ***8220;Yâ Resûlallah***8221; dedi, ***8220;keşke yanımızda silah taşısaydık. Onların şüpheli bir hareketini gördüğümüz takdirde üzerlerine yürürdük.***8221;

    Peygamber Efendimizin bu Sahabîye de cevabı aynı oldu:

    ***8220;Ben, silah taşımam. Ben, sadece umreye niyetlenerek yola çıktım.2

    Zü***8217;l-Huleyfe, Medinelilerin mîkatı, yani ihrama girme yeridir. Peygamber Efendimiz de burada öğle namazını kıldıktan sonra ihrâma girdi. Yetmiş kadar olan kurbanlık develere de işaret vurdurdu. Müslümanların bir kısmı da burada ihrama girdi.

    Peygamber Efendimiz, öğle namazını kıldıktan sonra, kıbleye döndü ve, ***8220;Lebbeyk! Allahümme Lebbeyk! Lebbeyke lâ şerike leke lebbeyk! İnnel hamde ven***8217;nimete leke ve***8217;l-mülke lâ şerîke leke***8221; diyerek telbiye getirdi.

    Bu ulvî sadâ, her tarafı nuranî bir havaya büründürdü. Sahabîlerin heyecanları zirvedeydi.

    Henüz Zü***8217;l-Huleyfe***8217;den ayrılmamışlarken, Resûl-i Ekrem Efendimiz müşriklerin durumunu öğrenmek ve kendi geliş gayesini de bildirmek üzere Büsr bin Süfyan***8217;ı Mekke***8217;ye gözcü olarak gönderdi. Büsr daha önce, Medine***8217;ye Peygamber Efendimizi ziyârete gelmişti. Efendimizin arzusu üzerine kendisiyle birlikte Mekke***8217;ye dönüyordu.



    Kureyş müşriklerinin kararı

    Müşrikler, Peygamber Efendimizin kalabalık bir Sahabî topluluğu ile gelmekte olduğunu öğrenmiş ve kat***8217;î karar almışlardı: ***8220;Muhammed ve beraberindekiler Mekke içine sokulmayacaktır.***8221; Bunun için, Halid bin Velid emrinde 200 kişilik bir süvari birliğini sür***8217;âtle Kürâü***8217;l-Gamim denilen mevkie göndermişlerdi. Diğer taraftan da Ahabiş kabilelerine ziyafetler vererek, herhangi bir çarpışma ihtimaline karşılık, onları yanlarına almak için bir gayretin içine girmişlerdi.

    Müşriklerin bu kat***8217;î karar ve gayretlerini, tecessüs için gönderilen Büsr bin Süfyan gelip Usfan mevkiinde Resûl-i Ekrem Efendimize haber verdi.

    Fahr-i Kâinat Efendimiz, bu haberi alınca şöyle buyurdu:

    ***8220;Yazıklar olsun! Kureyş helâk oldu. Zaten harp, onları yiyip bitirmiştir.

    ***8220;Ne olurdu, benimle diğer Arap kabileleri arasına girmeselerdi. Beni onlarla başbaşa bıraksalardı. Onlar beni mağlûp edecek olurlarsa, zaten kendilerinin de istediği budur. Eğer Allah beni onlara galip getirecek olursa ve kendileri de isterlerse toptan İslâmiyete girerlerdi.

    ***8220;Eğer, böyle yapmazlarsa çarpışmayı göze almışlardır demektir. Heyhâyt! Kureyş müşrikleri kuvvetlerinin çok olduğunu mu zannediyor?

    ***8220;Vallahi, Allah***8217;ın tebliği için beni göndermiş olduğu dini hâkim ve üstün kılıncaya kadar, şu başım şu gövdemden ayrılıncaya kadar onlarla savaşmaktan asla çekinmeyeceğim!***8221;1

    Kureyş müşriklerinin karşı koymak için hazırlanmaları, Peygamber Efendimizi fazlasıyla müteessir etti. Birbirleriyle kanlı bıçaklı olanlar bile Haram Aylarda iki kardeş gibi yanyana gelip Kâbe***8217;yi tavaf edebiliyorlardı. Müşrikler buna mani olmuyorlardı. Sadece Peygamberimiz ve Müslümanların Kâbe***8217;yi ziyaret etmek gibi masum, ulvî, kudsî ve haklı arzusu karşısında, böylesine menfî bir tavır takınıyorlardı.

    Peygamberimizin yol güzergâhını değiştirmesi

    Resûl-i Ekrem Efendimizin mübârek niyetleri sadece Kâbe-i Muazzamayı ziyaret etmekti. Bunun için herhangi bir çatışmanın çıkmasını istemiyordu. Bu sebepledir ki, Halid bin Velid kumandasında bir Kureyş süvari birliğinin Gamim mevkiine gelmiş olduğunu duyunca, Ashabına, ***8220;Halid bin Velid bir takım süvari ile birlikte gözcü olarak Gamim mevkiinde bulunuyor! Bu bakımdan siz, yolun sağ tarafını tutup gidiniz***8221; buyurdu ve yol güzergâhını değiştirerek, Müslümanları bir başka yoldan götürdü. Halid bin Velid, İslâm ordusunu uzaktan görünce, derhal dönüp Kureyşlilere durumu haber verdi.

    Bu şartlar çerçevesinde Resûl-i Ekrem bir durum değerlendirmesi yapmak istedi. Sahabîleri toplayarak görüşlerini sordu. Onlar fikirlerini şöyle ifâde ettiler:

    ***8220;Allah ve Resûlü daha iyi bilir. Biz, ancak umre niyetiyle buraya gelmiş bulunuyoruz. Kimseyle çarpışmaya gelmedik. Ama bu niyetimizin gerçekleşmesine mani olmak isteyen çıkarsa, elbette onlarla çarpışırız.***8221;

    Sahabîlerin bu kararlılığından Peygamber Efendimiz son derece memnun oldu. ***8220;Haydi öyle ise, Allah***8217;ın ismi ile yürüyünüz,***8221; buyurdu. Sadece Kâbe***8217;yi ziyaret etmek gibi masum ve kudsî bir maksatla yola çıkmış Müslümanlar tekbir ve telbiyelerle Mekke***8217;ye, Kâbe-i Muazzamaya doğru adım adım yol alıyorlardı.

    Fâhr-i Âlem Efendimiz (a.s.m.), Kasvâ adındaki devesinin üzerindeydi. Kasvâ, Mekke haremi sınırına girince çökmek istedi. Sahabîler buna mani olmaya çalıştılar. Fakat sonunda Kasvâ galip geldi ve bir adım ileri atmadan Allah***8217;ın hikmetiyle yere çöktü. Kaldırmaya uğraştılar. Fakat bir türlü muvaffak olamadılar.

    Bunun üzerine Peygamber Efendimiz şöyle buyurdu:

    ***8220;Onun böyle bir çökme âdeti yoktur. Fakat, bir zamanlar, filin Mekkeye girmesine mani olan, şimdi de Kasvâ***8217;ya mani oluyor.

    ***8220;Hayatım kudret elinde olan Allah***8217;a yemin ederim ki Kureyş, Allah***8217;ın Harem dahilinde yapılmasını haram kıldığı şeylere hürmeti kastederek benden ne kadar çok istekte bulunursa bulunsun, ben onu muhakkak onlara vereceğim.***8221;1

    Gerçekten Kasvâ çökmemiş olsaydı. Müslümanlar doğruca Kureyş müşriklerinin üzerine varacaklardı. Bu hal ise bir çarpışmayı kaçınılmaz duruma getirebilirdi.

    Halbuki, Müslümanlar beraberinde sadece kılıç getirmişlerdi. Sair harp silahlarından tamamıyla mahrum bulunuyorlardı. Sayıları da azdı. Buna karşılık Kureyşliler daha tedbirli ve etraftaki kabileleri de yanlarına aldıklarından sayıca daha fazla idiler.

    Bütün bunlara rağmen, elbette Müslümanlar çarpışmaktan geri durmayacaklardı. Tek bir kalb halinde çarpan bu bir avuç Müslüman, azlığı ve teçhizatsızlığına rağmen cesareti ve kahramanlığıyla ve Allah***8217;ın da yardımıyla muzaffer de olabilirlerdi. Fakat bu durum, Harem-i Şerife karşı bir hürmetsizlik mânâsını taşıyacaktı. Peygamberimiz ve Müslümanlar ise, böyle bir şeyi asla arzu etmezlerdi.

    Ayrıca Mekke***8217;de imanlarını gizlemekte devam eden, Müslümanların tanımadıkları kadın erkek bir çok kimse vardı. Çarpışma meydana geldiği takdirde bunlar da arada telef olabilirlerdi.

    Kaldı ki, henüz iman etmemiş olan Kureyş ileri gelenlerinden bir çok zat, yakın bir gelecekte imana gelip de İslâm dinine büyük hizmet etmeleri ve nice hayırlı evlâd yetiştirmeleri mukadderdi.

    İşte, Kasvâ***8217;nın âdeti olmadığı halde, Allah tarafından bir ilhamla çöküvermesi bu gibi hikmet ve inceliklere bir işaretti.

    Sahabîlerin bütün gayretlerine rağmen yürümek için yerinden kımıldamayan Kasvâ, Peygamber Efendimizin sevkiyle kalkıp yürüyüverdi. Fakat, Kureyşlilere doğru gitmeyip, başka tarafa saparak Hudeybiye denilen mevkiin nihâyetindeki suyu çekilmiş bir kuyunun başına indi. Bunun üzerine Peygamber Efendimiz, Müslümanların da gelip oraya konmasını emir buyurdu.1



    On musluklu çeşme gibi

    Hudeybiye***8217;de Müslümanların yerleştiği saha susuz bir yerdi. Bu yüzden o gün susuz kalmışlardı.

    Bir ara Peygamber Efendimizin abdest ibriğinden abdest almak istediğini görünce koşuştular. Resûl-i Ekrem, ***8220;Ne oluyor, size?***8221; diye sordu.

    ***8220;Mahvolduk yâ Resûlallah!***8221; dediler. ***8220;Yanımızda senin ibriğindeki sudan başka ne içecek, ne de abdest alacak su var.***8221;

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, elini ibriğin üzerine koydu, ***8220;Alınız, Bismillah***8221; buyurdu.

    O anda çeşmelerden su akarcasına, mübârek parmaklarının arasından sular fışkırmaya başladı. Müslümanlar, o sudan doya doya içtiler, abdest aldılar ve su kırbalarını ağzına kadar doldurdular.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimizin bu mucizesini anlatan Câbir bin Abdullah Hazretlerine sonradan, ***8220;Kaç kişi idiniz?***8221; diye sorulunca şu cevabı vermişti:

    ***8220;Eğer, yüzbin kişi olsaydık, yine kâfi gelecekti. Fakat biz, bin beş yüz kadar idik.***8221;1

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Ashabıyla Hudeybiye***8217;de bulunurken Huzaa Kabilesi reisi Büdeyl ibni Verkâ, kabilesinden birkaç kişi ile çıkıp huzura geldi. Tihâme kabilelerinden olan Huzaalılar, Cahiliye Devrinde bir husustan dolayı Peygamberimizin mensub olduğu Benî Haşim ile ittifak etmişlerdi. İslâmiyetin zuhurundan sonra da bu anlaşmaya sadakat göstererek, Peygamber Efendimize taraftarlık göstermekten geri durmuyorlardı. Müslüman olsun, müşrik olsun hepsi Kureyş***8217;in hal ve hareketlerine dair Mekke***8217;de olup bitenleri Peygamber Efendimize gizlice haber verirlerdi.

    Peygamberimizin huzuruna çıkan Büdeyl, ***8220;Kureyşliler seninle çarpışmaya and içmişlerdir. Beytullahı ziyâret etmene asla müsâade etmeyeceklerdir***8221; dedi.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz geliş maksadını tekrarladı. Şöyle buyurdu:

    ***8220;Biz, buraya herhangi bir kimse ile çarpışmak için gelmedik. Maksadımız, umre yapmak, Beytullah***8217;ı tavaf ve ziyâret etmektir.

    ***8220;Harpler, Kureyş***8217;i fazlasıyla yıpratmış, güçsüz hale getirmiş ve bir çok zararlara uğratmıştır. Şayet arzu ederlerse, yine kendilerine bir mütâreke müddeti tayin edeyim. Bu müddet zarfında, benden taraf emniyet içinde bulunsunlar.

    ***8220;Kendileri, benimle sâir halklar arasına girmesinler. Beni onlarla başbaşa bıraksınlar. Eğer ben, o topluluklara galip gelir ve onlar İslâm dinine girerlerse ve eğer, Kureyş müşrikleri de, o toplulukların girdikleri dine girmeyi isterlerse girebilirler.

    ***8220;Şayet ben, zannettikleri gibi, diğer topluluklara galip gelemezsem, o zaman kendileri de rahata kavuşmuş ve kuvvet kazanmış olurlar.

    ***8220;Eğer, Kureyş müşrikleri bunları kabul etmez ve benimle çarpışmaya kalkışırsa, varlığım kudret elinde olan Allah***8217;a yemin ederim ki, şu tebliğ ettiğim din uğrunda başım gövdemden ayrılıncaya kadar onlarla çarpışacağım! O zaman Allah***8217;da, bana yardım edeceği hakkındaki vâdini muhakkak yerine getirecektir.***8221;1

    Büdeyl, ***8220;Ben, senin söylediklerini Kureyşlilere ulaştırırım***8221; diyerek Peygamberimizin yanından ayrıldı.

    Büdeyl, adamlarıyla Mekke***8217;ye dönüp durumu Kureyşlilere bildirmek istediyse de onlar önce, ***8220;Bizim, ondan gelecek bir habere ihtiyacımız yoktur! Onun bilmesini istediğimiz tek şey vardır: Bizden tek kişi sağ kalıncaya kadar o Mekke***8217;ye giremeyecektir!***8221; dediler.

    Sonra büyükleri olan Urve bin Mes***8217;ud araya girdi, ***8220;Siz ne diye Büdeyl ve arkadaşlarını dinlemek istemiyorsunuz? Dinleyiniz! Söyleyeceği şey hoşunuza giderse kabul edersiniz, hoşunuza gitmezse reddedersiniz!***8221; dedi.

    Bunun üzerine Büdeyl***8217;i dinlediler. Büdeyl, Peygamber Efendimizin geliş maksadını ve yaptığı mütâreke teklifini anlattı.2

    Kureyş elçisi Peygamberimizin huzurunda

    Kureyşin ileri gelenlerinden biri olan Urve bin Mes***8217;ud Büdeyl***8217;in sözlerini yerinde buldu ve onlara şu teklifte bulundu:

    ***8220;Doğrusu, Büdeyl size doğruluk ve sulh yolunu göstermek üzere gelmiştir. Siz, onun tekliflerini kabul ediniz. Benim de gidip onunla konuşmama, görüşmeme izin veriniz***8221; dedi.

    Kureyş müşrikleri bu sözlerden hoşlanmadılar, ***8220;Muhammed***8217;e git! Fakat, kendi görüşünü gelip bize haber verme***8221; diyerek Urve***8217;yi azarladılar.

    Buna rağmen Urve, çıkıp Peygamberimizin yanına geldi. Müşriklerin hazırlıklarını, Hudeybiye suyu başında beklediklerini ve hiçbir kimseyi Mekke***8217;ye sokmamaya kararlı olduklarını tekrarladı.

    Peygamber Efendimiz şöyle buyurdu:

    ***8220;Ey Urve! Allah için söyle. Şu kurbanlık develerin kurban edilmelerine, şu Beytullahı ziyâret ve tavafa engel olunur mu?

    ***8220;Biz çarpışmak için gelmedik. Niyet ettiğimiz umremizi ifâ etmek ve kurbanlık devererimizi kurban etmek arzusundayız.

    ***8220;Sen, benim âile halkım olan kavmime şunu haber ver: Harp onları yiyip bitirmiştir. Kendileri, aramızda mütâreke ve savaşmaya ara vermek için bir müddet tayin etsinler. Bir de benimle Beytullah arasından çekilsinler. Bıraksınlar umremizi yapalım, kurbanlarımızı keselim.

    ***8220;Aksi takdirde, yemin ederim ki, Allahu Taâla şu İslâm dinini yeryüzünde yayacağı hakkındaki va***8217;dini yerine getirinceye ve benim de başım gövdemden ayrılıncaya kadar, onlarla, çarpışmaktan asla vazgeçmeyeceğim.***8221;1

    Urve bin Mes***8217;ud, bir taraftan Peygamberimizle konuşuyor, diğer taraftan Sahabîlerin Resûl-i Ekreme karşı davranış ve hareket tarzlarını göz ucuyla süzüyordu. Ashabın Peygamberimize karşı son derece hürmetkâr ve kendisine teslimiyet içinde hareket edişlerine hayran kalmıştı.

    Kureyş müşriklerinin yanına dönünce, Efendimizin maksadını bildirdikten sonra, hayranlık duyduğu müşâhedelerini anlatmaktan da kendisini alamadı.

    ***8220;Ey kavmim!***8221; dedi. ***8220;Ben birçok hükümdarın huzuruna elçi olarak çıkmış bir kimseyim. Vallahi, ben bunlardan hiçbir hükümdarın adamlarının onları, Ashabının Muhammed***8217;e hürmet ettikleri, sayıp sevdikleri gibi görmedim.

    ***8220;Ashabından herhangi biri ondan izin almadan konuşmuyordu. Muhammed onlara bir şey emrettiği zaman yerine getirmek için âdeta birbirleriyle yarışıyorlardı.

    ***8220;Sahabîleri onun yanında konuşurlarken seslerini alçaltıyorlardı, kendisine olan hürmetlerinden dolayı yüzüne dikkatle bakamıyorlar, gözlerini yere indiriyorlardı.

    ***8220;Ben öyle anladım ki, bu kavim hiç bir zaman onu yalnız bırakmayacak, onun bir tek kılını bile kimseye teslim etmeyecek, hiç bir kimseyi onun tenine dokundurmayacaktır. Gerisini siz düşünün.1

    Sonra da, ***8220;O, size bir sulh teklifinde bulunmuştur. Gelin bu teklifi kabul edelim***8221; dedi.

    Urve***8217;nin bu teklifi Kureyş ileri gelenleri tarafından hoş karşılanmadı. Hattâ kendisini böyle konuştuğundan dolayı azarladılar. Bu azardan rahatsız olan Urve, kendilerini terk edip Tâif yolunu tuttu.



    Peygamberimizin elçisi


    Artık her iki taraf karargâh kurdukları yerde müzakereler yapıyor, birbirlerine gönderdikleri karşılıklı elçilerle tekliflerde bulunuyorlardı. Peygamber Efendimiz, geliş maksadını Kureyşlilere bildirmek üzere Huzaâlı Hiraş bin Ümeyye***8217;yi elçi olarak gönderdi. Böylece Hıraş, Resûl-i Ekremin Kureyş müşriklerine gönderdiği ilk elçi oluyordu.1

    Hıraş bin Ümeyye, gidip Hz. Resûlullahın geliş maksadını anlattıysa da, müşrikler anlamak istemediler. Kendisine kaba davrandılar, devesini boğazladılar, hattâ kendisini öldürmeye bile kalkıştılar. Ancak araya Ahabişliler girince bu hareketlerinden vazgeçtiler. Hıraş bin Ümeyye canını zor kurtararak Peygamberimizin yanına döndü ve başından geçenleri haber verdi.

    Elçisini öldürmeye kalkıştıkları halde Resûl-i Ekrem Efendimiz üzerlerine yürümedi, teenni ile hareket etti. Onlardan yeni teklifler bekledi. Çünkü, onun maksadı kan akıtmak değildi.

    Peygamber Efendimizin bütün bu söylenenlere rağmen geri dönmediğini gören Kureyşliler, bu sefer Ahabişlerin reisi Huleys bin Alkame***8217;yi elçi olarak gönderdiler. Efendimiz uzaktan Huleys***8217;i tanıdı. Ashabına, ***8220;Bu gelen kurbanlıklara inanç ve saygısı olan bir kavimdendir. Kurbanlık develerin hepsini ona karşı salıveriniz de görsün***8221;2 buyurdu.

    Müslümanlar kurbanlık develerini Huleys***8217;e karşı sürüverdiler ve ***8220;Lebbeyk! Allahümme Lebbeyk***8230;***8221; diyerek telbiye getirdiler.

    Bu ulvî ve ma***8217;sum manzara karşısında Huleys***8217;in gözleri dolu dolu oldu:

    ***8220;Sübhanallah! Bu muazzam cemaatın, Beytullahı tavaf ve ziyaretten menedilmesi ne kadar çirkin bir harekettir.

    ***8220;Kâbe***8217;nin Rabbine andolsun ki, Kureyşliler bu yanlış tutum ve davranışları ile helâk olacaklardır! Halbuki bunlar, umre yapmaktan başka bir maksatla gelmemişlerdir***8221; diye bağırmaktan kendini alamadı.

    Peygamber Efendimiz, Huleys***8217;in bu sözlerini uzaktan işitti ve, ***8220;Evet, öyledir ey Benî Kinane***8217;den olan kardeş***8221; buyurdu.

    Huleys***8217;in bu masum ve kudsî manzara karşısında söylenecek başka bir şeyi yoktu. Resûl-i Ekrem Efendimize olan hürmetinden dolayı, yanına gelip konuşmak bile istemedi. Doğruca Kureyşlilerin yanına döndü.

    Huleys***8217;in ruh ve kalbini o ulvî manzara öylesine sarmış kucaklamış ve yumuşatmıştı ki, müşriklere açıkça şöyle demekten çekinmedi:

    ***8220;Ben onu Kâbe***8217;yi tavaftan menetmemizin doğru olmayacağı fikrindeyim.***8221;1

    Ne var ki, Kureyş ileri gelenleri kendilerinden başka doğru düşünen kimsenin bulunmadığı fikrinde idiler. Huleys***8217;in bu sözleri karşısında şaşırdılar, hattâ hiddete geldiler. ***8220;Sen nihâyet bir Arapsın. Cahilliğin ortada! Sus, bu işlere aklın ermez***8221; diyerek hakarette bulundular.

    Bu sözler Huleys***8217;i fenâ halde kızdırdı. Resûl-i Ekrem Efendimizi müdafaa sadedinde çekinmeden şöyle dedi: ***8220;Yemin ederim ki, ya Muhammed***8217;in yapmak istediğine mani olunmayacak veya ben bütün Ahâbişi tek kişi bile bırakmadan alıp gideceğim.***8221;2

    Fakat, bu tehdit bile Kureyş müşriklerini inatlarından vazgeçiremedi. Binbir yalan ve dolanla tekrar Huleys***8217;i kandırdılar ve ittifaklarının bozulmasına mani oldular.



    İkinci elçi: Hz. Osman

    Elçiler vasıtasıyla görüşmeler devam ediyordu. Resûl-i Ekrem Efendimiz ise, bir an evvel kat***8217;i neticeyi elde etmek istiyordu. Geliş maksadını tekrar Kureyşlilere güzelce anlatmak için bu sefer Hz. Ömer***8217;i göndermek istedi. Hz. Ömer mazeretini bildirdi. Şöyle dedi:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Kureyş reisleri, benim onlara ne derece şiddetli düşman olduğumu bilirler. Korkarım, bana suikastte bulunurlar. Mekke***8217;de kabilemden hiç kimsem yoktur ki, beni himâyesine alsın. Buna rağmen, muhakkak benim gitmemi istiyorsanız, giderim.***8221;

    Peygamber Efendimiz hiçbir şey söylemeden sustu. Bunun üzerine Hz. Ömer, ***8220;Bu iş için, Osman bir Affan gitse daha münasip olur. Zira onun Mekke***8217;de aşiret ve akrabası çoktur***8221; teklifinde bulundu.

    Gerçekten de Mekke***8217;nin eşrafından olan Benî Ümeyye hep Hz. Osman***8217;ın amcazadeleri idiler.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz Hz. Ömer***8217;in bu teklifini kabul etti. Hz. Osman***8217;ı yanına çağırdı. Ona şu talimatı verdi:

    ***8220;Kureyşlilere git! Biz buraya hiç kimse ile çarpışmak için gelmedik. Sadece şu Beytullahı ziyaret için gelmiş bulunuyoruz. Yanımızdaki kurbanlık develeri kesip döneceğiz, diye söyle. Sonra da onları İslâmiyete dâvet et.***8221;

    Peygamber Efendimiz (a.s.m.), ayrıca Mekke***8217;de Müslümanlıklarını gizleyen Müslümanlarla da görüşüp onlara teselli vermesini ve Mekke***8217;nin yakında fetholunup imanlarını gizlemeye ihtiyaç kalmayacağını da onlara haber vermesini Hz. Osman***8217;a emretti.

    Hz. Osman, Kureyş müşriklerinin yanına vardı. Peygamber Efendimizin (a.s.m.), geliş maksadını tek tek anlattı. Onları İslâma dâvet etti. Fakat bu görüşmeden de bir netice alınamadı. Müşriklerin Hz. Osman***8217;a da cevapları menfi oldu:

    ***8220;Git! Seni gönderene söyle. O hiçbir zaman Mekke***8217;ye girip, Kâbe***8217;yi tavaf edemeyecektir.***8221;

    Hz. Osman***8217;la birlikte ayrıca on kadar muhacir Resûl-i Ekremin müsaadesiyle akrabalarını ziyaret maksadıyla gitmişlerdi. Hz. Osman***8217;la birlikte onlar da görüştükleri Müslüman akrabalarına Mekke***8217;nin yakında fethedileceği müjdesini vererek, onları sevindirdiler.

    Bu arada Kureyş ileri gelenleri Hz. Osman***8217;a, ***8220;Kâbe***8217;yi tavaf etmek istersen, et***8221; dediler.

    Hz. Osman, ***8220;Hayır,***8221; dedi, ***8220;Resûlullah (a.s.m.) tavaf etmedikçe, ben de etmem.***8221;

    Kureyşliler bundan rahatsız oldular. Hattâ hiddete gelerek Hz. Osman***8217;ı bir müddet yanlarında tutup göz hapsine aldılar.

    Fakat bu durum, Peygamber Efendimize Hz. Osman ve beraberindeki muhacir Müslümanların müşrikler tarafından öldürüldükleri tarzında ulaştı.1

    * * *



    Rıdvan Bîatı

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Hz. Osman***8217;ın müşrikler tarafından şehid edildiği haberini duyunca son derece müteessir oldu. Kureyş***8217;in bu hareketi karşısında üzerlerine yürümekten başka bir çare kalmıyordu.

    ***8220;Madem böyle, bu kavimle çarpışmadıkça, buradan kesinlikle ayrılmayacağız***8221;1 buyurdu.

    Zaten yapılabilecek başka bir şey de kalmamıştı. Sulh tekliflerine yanaşmadıkları gibi, elçi şehid etme cür***8217;etini bile gösterebiliyorlardı.

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Allahü Teâla, bana biât yapılmasını emretti!***8221; diye seslendi.

    Hâtemü***8217;l-Enbiyâ Efendimiz, daha sonra Rıdvan Ağacı olarak adlandırılacak olan Semüre ağacı altında durdu. Müslümanlar da teker teker, çarpışmaktan yüz çevirmeyeceklerine, Allah ve Resûlü yolunda canlarını fedâ edinceye kadar savaşacaklarına dâir biât ettiler.2 Bîattan bir tek kişi kaçındı: Münafıklardan Cedd bin Kays.3

    Bu bîat, Sahabîlere yeni bir cesaret, taze bir heyecan verdi. Yerlerinde âdeta duramaz bir hale gelmişlerdi. Bir an evvel ya Kâbe***8217;yi tavaf etmek veya müşriklerle çarpışmak istiyorlardı.

    Cenâb-ı Hak, bu biâtta bulunan Müslümanlardan razı ve memnun olduğunu Kur***8217;ân-ı Kerimde şöyle beyân eder:

    ***8220;And olsun ki, o ağacın altında sana bîat eden mü***8217;minlerden Allah râzı oldu. Kalblerinde olanı bildiği için Allah onların üzerine sükûnet ve emniyet indirdi ve onları yakın bir fetihle mükâfatlandırdı.

    ***8220;Elde edecekleri pek çok ganimetleri de onlara nasip etti. Çünkü Allah***8217;ın kudreti herşeye galiptir ve hikmeti herşeyi kuşatır.***8221;1

    Bu sebeple bîata ***8220;Rıdvan Bîatı***8221; adı verildi.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz de bir hadislerinde, ***8220;Ağaç altında gerçekten bîat edenlerden hiç biri Cehenneme girmeyecektir***8221;2 buyurarak bu bîatta bulunan Müslümanların faziletini açıkça beyan etmişlerdir.

    Bîat haberi Kureyş müşrikleri tarafından duyulunca üç gün yanlarında alıkoydukları Hz. Osman***8217;ı serbest bıraktılar.

    Hz. Osman derhal Hz. Resûlullahın huzuruna çıkıp geldi. Böylece şehâdeti ile ilgili haberlerin asılsız olduğu anlaşıldı.

    Fakat, bîat yapılmış ve tamamlanmıştı. Sahabîler Hz. Osman***8217;a, ***8220;Herhalde Kâbe***8217;yi tavaf etmişsindir?***8221; dediler.

    Hz. Osman şu karşılığı verdi:

    ***8220;Vallahi! Mekke***8217;de bir yıl kalsaydım ve Resûlullah da (a.s.m.) Hudeybiye***8217;de otursaydı, o, Kâbe***8217;yi tavaf etmedikçe, ben yine tek başıma onu tavaf etmezdim.***8221;3

    * * *



    Hudeybiye 1 Antlaşması


    Hicretin 6. senesi, Zilkàde ayı (Milâdî 628). Rıdvan bîatı, Kureyşlileri fazlasıyla korkutmuştu. Peygamberimizin üzerlerine yürüyeceği endişesine kapılarak, alelacele sulh teklifinde bulunmak gayesiyle bir heyet gönderdiler. Heyette şu isimler vardı: Süheyl bin Amr (başkan), Huveytip bin Abdü***8217;l-Uzzâ ve Mikrez bin Hafs.

    Kureyş müşrikleri üç kişilik bu heyete şu direktifi vermişlerdi:

    ***8220;Gidin, Muhammed***8217;le sulh anlaşmasında bulunun. Fakat buradan dönüp gitmek şartıyla. Eğer bu şartı kabul etmezse anlaşmaya yanaşmayın.***8221;2

    Peygamber Efendimiz (a.s.m.), Süheyl***8217;in gelişini, isminin ***8220;kolaylık***8221; mânâsını ifâde etmesinden dolayı hayra yorarak, Sahabîlerine, ***8220;Artık, işiniz bir derece kolaylaştı! Kureyşliler, sulh yapmak istedikleri zaman hep bu adamı gönderirler***8221;3 buyurdu.

    Sulh heyeti Peygamberimizin huzurunda

    Kureyş elçisi Süheyl bin Amr, Resûlullahın huzuruna vardı. Önünde iki dizinin üzerinde diz çöktü. Peygamber Efendimiz ise bağdaş kurmuştu. Müslümanlar da çevresinde oturmuşlardı.

    Süheyl bin Amr uzun uzadıya konuştu. Sonra Peygamber Efendimize sulh teklifinde bulundu. Peygamber Efendimiz sulh tekliflerini kabul etti. Bundan sonra sulh şartlarının müzakeresi yapıldı. Onlarda da anlaşmaya varıldı. Sıra anlaşma şartlarının yazılmasına gelmişti. Hz. Ali musalâhanın şartlarını yazmak üzere kâtip tayin edildi.

    Peygamberimiz, Hz. Ali***8217;ye, ***8220;Yaz!***8221; dedi. ***8220;Bismillahirrahmanirrahim.***8221;

    Süheyl bin Amr, buna itiraz etti. ***8220;Biz, Bismillahirrahmanirrahim***8217;i bilmiyoruz. Sen böyle yazma!***8221; dedi.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;Öyle ise nasıl yazalım?***8221; diye sordu.

    Süheyl, ***8220;Bismike Allahümme, yaz***8221; dedi.

    Kureyşliler, eskiden beri ***8220;Bismillahirrahmanirrahim***8221; yerine ***8220;Bismike Allahümme***8217;yi***8221; kullanırlardı.1

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Bismike Allahümme de güzeldir***8221; buyurduktan sonra Hz. Ali***8217;ye, ***8220;Haydi yaz: Bismike Allahümme***8221; diye emretti.

    Hz. Ali de aynı şekilde yazdı.2

    Bundan sonra Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Hz. Ali***8217;ye şöyle yazmasını emretti:

    ***8220;Bu, Muhammed Resûlullahın, Süheyl bin Amr***8217;la üzerinde anlaşmaya varıp sulh oldukları, icabının taraflarca yerine getirilmesi kararlaştırılıp imzaladığı maddelerdir.***8221;

    Kureyş heyeti başkanı Süheyl yine itiraz etti, ***8220;Vallahi, biz senin gerçekten Allah***8217;ın Resûlü olduğunu kabul edip tanımış olsaydık. Beytullahı ziyaretine mani olmaz ve seninle çarpışmaya kalkmazdık***8221; dedi.

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Peki nasıl yazalım?***8221; buyurdu.

    Süheyl, ***8220;Muhammed bin Abdullah diye kendi ismini ve babanın ismini yaz***8221; dedi.

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Bu da güzeldir***8221; buyurduktan sonra, Hz. Ali***8217;ye, ***8220;Yâ Ali, sil onu. Sil de Muhammed bin Abdullah yaz***8221; diye emretti.1

    Hz. Ali, ***8220;Hayır! Vallahi, ben Resûlullah sıfatını hiçbir zaman silemem***8221; diye yemin etti.2

    Bu arada Müslümanlar da, Hz. Fahr-i Âleme karşı besledikleri muhabbet ve hürmetlerinin eseri olarak, ***8220;Biz, Resûlullah Muhammed***8217;den başkasını yazdırmayız. Ne diye dinimiz uğrunda bu eksikliği, bu hakareti kabul ediyoruz?***8221; diye yüksek sesle konuşmaya başladılar.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Müslümanlara seslerini kısmalarını ve susmalarını mübârek elleriyle işâret buyurdu. Birden sustular.

    Bundan sonra Peygamber Efendimiz Hz. Ali***8217;ye, ***8220;Bana o sıfatın geçtiği yeri göster***8221; dedi.

    Hz. Ali, ***8220;Resûlullah***8221; kelimesinin geçtiği yeri gösterdi. Resûl-i Ekrem Efendimiz de onu eliyle sildi. Yerine ise ***8220;İbni Abdullah (Abdullah***8217;ın oğlu)***8221; kelimelerini yazdırdı.3

    Peygamber Efendimizin, sulha ciddi taraftar olduğunu, sulha giden yoldaki manileri ortadan kaldırmaya ne kadar gayret gösterdiğini bu bir iki nümûneden de anlamak mümkündür.

    Musalaha maddeleri

    Müşrik heyetinin yukarıdaki itirazları, Müslümanların bu itirazları kabul etmeyişleri ve Peygamber Efendimizin her iki tarafı yatıştırması sonunda sıra musalaha maddelerinin yazılmasına gelmişti.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz ile, müşrik elçiler arasında geçen konuşmalardan sonra karara bağlanan maddelerden mühimleri şunlardır:

    1. Müslümanlarla müşrikler huzur ve emniyet içinde yaşamalarını devam ettirmek için birbirleriyle 10 yıl harp etmeyeceklerdir.

    2. Peygamberimiz ve Sahabîler bu yıl Mekke***8217;ye girmeyip, geri dönecekler, ancak gelecek yıl yanlarına yalnız yolcu silahı olan kılıç bulundurmak şartıyla gelip Kâbe***8217;yi tavaf edecekler ve ancak Mekke***8217;de üç gün kalacaklardır. Müşrikler ise, o sırada şehri boşaltacaklardır.

    3. Medine***8217;deki Müslümanlardan Mekke***8217;ye iltica edenler Müslümanlara iâde edilmeyecek, fakat Mekke***8217;den Medine***8217;ye velev Müslüman dahi olsalar iltica edenler, istendiği takdirde geri verileceklerdir.

    4. Arap kabilelerinden isteyen Peygamberimizle, isteyen de Kureyş***8217;le birleşmekte serbest olacaklardır.1



    Ashab-ı Kiram***8217;ın hiddet ve itirazı

    Resûl-i Ekrem Efendimiz her ne surette olursa olsun Kureyş müşriklerini bir musalaha yazısı ile bağlamak ve bu surette İslâmın siyasî kudret ve mevcudiyetini hem onlara hem de bütün Arabistan halkına göstermek ve tanıtmak istiyordu.2 Bu sebeple, Kureyş heyet başkanı Süheyl***8217;in zahiren Müslümanların aleyhinde görülen teklif ve maddelerini de kabul ediyordu. Bu inceliği bir anda kavramayamayan Ashab-ı Güzin başından beri hem hiddetleniyor, hem de zaman zaman itiraz ediyordu.

    Hattâ, Kureyş heyet başkanı Süheyl, Peygamberimize, ***8220;Sizden biri bize gelirse reddetmeyelim. Amma bizden size bir adam gelirse Müslüman olsa bile geri vereceksin***8221; diye teklifte bulunduğu zaman, Müslümanlar birden hiddete gelerek, ***8220;Sübhanallah! Müslümanların yanına gelmiş bir Müslüman, müşriklere tekrar nasıl geri çevrilir?***8221; diye itiraz etmişlerdi. Sonra da Peygamber Efendimize, ***8220;Yâ Resûlallah! Bu şartı da kabul edecek misin?***8221; diye hayretle sormuşlardı.

    Her şeye rağmen bir sulh akdedip, Kureyş müşriklerine İslâm devletini resmen tanıtmak arzusunda olan Peygamber Efendimiz Müslümanların bu itiraz ve suallerine şöyle cevap vermişti:

    ***8220;Evet, bizden onlara gidecek olanları Allah bizden uzak etsin! Onlardan bize gelip, geri çevireceğimiz kimseleri de muhakkak Allah biliyor! Onlar için elbette bir genişlik, bir çıkar yol yaratacaktır.***8221;1



    Ebû Cendel Hadisesi

    Antlaşma maddelerinin yazılması bitmişti. Fakat taraflarca henüz imzalanmamıştı.

    Tam o sırada, zincire vurulmuş birinin kendini Müslümanların arasına attığı görüldü. Gariptir ki bu, Kureyş murahhas heyeti başkanı Süheyl bin Amr***8217;ın oğlu Ebû Cendel idi. İslâm şerefiyle şereflenmesine, müşrikler, ayaklarını zincire vurmakla karşılık vermiş ve onu hapsetmişlerdi. Ebû Cendel hapsedildiği yerden bir fırsatını bularak kaçmış ve Mekke***8217;nin alt tarafından kimsenin göremeyeceği yollardan binbir zorlukla Hz. Resûlullahın huzuruna çıkagelmişti. O sırada babası Süheyl henüz Müslümanların karargâhında bulunuyordu.

    Ebû Cendel, bizzat babasının kendisine revâ gördüğü dayanılmaz işkence ve eziyetlerden kurtulmak için kendisini Hz. Fahr-i Âlemin ayakları dibine atmış, ona iltica etmişti. ***8220;Beni kurtar***8221; diyordu.

    Ne var ki, az evvel yapılan anlaşma buna imkân vermiyordu. Nitekim, oğlunun geldiğini gören Süheyl, onu Peygamberimizden geri istedi:

    ***8220;İşte! Sulh şartları gereğince bana geri vereceğin kişilerden ilki budur***8221; dedi.

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Biz, sulh anlaşmasını henüz imzalamış değiliz***8221; buyurdu.

    Süheyl diretti:

    ***8220;Vallahi***8221; dedi, ***8220;ben de sizinle hiç bir madde üzerinde sulh olmam!***8221;

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, ***8220;Haydi, bu seferlik bunu bana bağışla ve yazıyı imza et***8221; buyurdu.

    Süheyl***8217;in bunu kabule asla niyeti yoktu, ***8220;Ben, bunu asla anlaşma dışında tutamam ve sana bırakamam***8221; dedi.

    Peygamber Efendimiz tekrar, ***8220;Hayır! Bunu benim hatırım için yapacaksın***8221; buyurdu. Buna rağmen Süheyl inadından vazgeçmedi:

    ***8220;Ben bunu asla yapamam.***8221;1

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, iki müşkil durumla karşı karşıya kalmıştı. Ebû Cendel***8217;i geri vermek demek, onu bile bile eziyet ve işkence çemberi içine atmak demekti. Vermediği takdirde, Kureyş heyeti anlaşmayı feshedecekti. Halbuki o birçok sebeplerden dolayı bunu istemiyordu. Ama herşeyden önce söz vermiş, anlaşma yapmıştı.

    Elinde başka çaresi kalmayan Peygamber Efendimiz, teessür içinde Ebû Cendel***8217;i babasına teslim etmek zorunda kaldı.

    Ebû Cendel***8217;in feryadı Müslümanların gönlünü dağlıyordu:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Ey Müslümanlar! Siz, beni bana eziyet etsinler, işkencelere uğratsınlar diye mi, bunlara teslim ediyorsunuz? Siz benim eziyet çekmeme rıza mı gösteriyorsunuz?***8221;1

    Fakat, ne çare Ebû Cendel artık babasının merhametsiz pençesinde bulunuyordu. Acıklı feryadı, imdad dilemesi, Müslümanların gözlerini yaşlarla doldurdu. Ama, Hz. Resûlullah teslim etti diye seslerini çıkaramıyorlar, yapılan zulmü sinelerine çekiyorlardı. Hz. Resûlullah, teslim etmemiş olsaydı, Ebû Cendel***8217;in bu feryad ve figânını imkânı yok cevapsız bırakmazlardı. Canları pahasına da olsa onu insafsız ellerden kurtarırlardı.

    Peygamber Efendimiz, babası tarafından alınan Ebû Cendel***8217;e şöyle buyurdu:

    ***8220;Biraz daha sabret! Biraz daha maruz kaldıklarına göğüs ger! Bunların ecrini mükâfatını Allah***8217;tan dile! Muhakkak Allah, senin ve yanında bulunan kimsesiz Müslümanlar için bir ferahlık, bir çıkar yol yaratır. Onlara vermiş olduğumuz söze vefâsızlık edemeyiz***8221;2 buyurdu.



    Hz. Ömer***8217;in Peygamberimize sorusu

    Ebû Cendel, Kureyş müşrikleri tarafından geri alınırken, Hz. Ömer, Peygamber Efendimizin huzuruna çıktı ve ***8220;Yâ Resûlallah! Onu Kureyşlilere ne için geri veriyoruz? Dinimiz uğrunda bu hakareti ne diye kabul ediyoruz?***8221; dedi.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz şöyle buyurdu:

    ***8220;Biz bu iş hakkında onlarla anlaşma yapmış bulunuyoruz! Dinimizde ahde vefâsızlık yoktur?***8221;3

    Efendimizden bu cevabı alan Hz. Ömer, bu sefer Ebû Cendel***8217;in yanına sokuldu ve kılıcını ona doğru yaklaştırarak şu teklifi yaptı:

    ***8220;Ey Ebû Cendel! Şüphesiz, müşriklerin kanı köpeklerin kanı gibi değersizdir. İnsan Allah yolunda babasını da öldürebilir. Öldür gitsin şu babanı.***8221;

    Ebû Cendel, ***8220;Sen, neden öldürmüyorsun?***8221; diye sordu.

    Hz. Ömer, ***8220;Resûlullah (a.s.m.), onu ve başkalarını öldürmeyi bana yasakladı***8221; cevabını verince Ebû Cendel, ***8220;Ben Resûlullaha itaatte senden geride kalmak istemem***8221;1 dedi.

    Müslümanların sadakât imtihanı

    Sahabîler, çok arzuladıkları halde, Kâbe-i Muazzamayı ziyaret ve tavaftan alıkonmuşlardı. Bunun yanında Hz. Resûlullah anlaşma ile, görünüşte aleyhlerinde olan bir takım ağır hükümleri de kabul etmiş ve altına imza atmıştı. Sebep ve hikmetlerine gereği gibi nüfuz edemediklerinden dolayı bu durum, son derece Sahabîlerin güçlerine gitti. Manen rahatsızlık duydukları, hal ve davranışlarından belli oluyordu.

    Kendi âleminde, böylesine ağır şartlara evet dememin bir türlü izahını bulamayan Hz. Ömer, huzura varmadan edemedi. Peygamberimize, ***8220;Sen Allah***8217;ın hak peygamberi değil misin?***8221; diye sordu.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;Evet, ben Allah***8217;ın peygamberiyim***8221; buyurdu. Sonra da aralarında şöyle bir konuşma oldu:

    ***8220;Biz Müslümanlar hak, düşmanlarımız olan müşrikler ise bâtıl üzere bulunmuyorlar mı?***8221;

    ***8220;Evet, öyledir.***8221;

    ***8220;Bu halde dinimizi küçük düşürmeye niçin meydan veriyoruz?***8221;

    ***8220;Ey Hattab***8217;ın oğlu, ben Allah***8217;ın kulu ve Resûlüyüm. Allah***8217;ın emirlerine aykırı harekette bulunamam. Bu muâhede maddelerini kabul etmekle de Allah***8217;a isyan etmiş değilim. O, beni hiçbir zaman zarara uğratmayacaktır.***8221;

    ***8220;Sen bize Allah***8217;ın nusret buyuracağını, gidip Kâbe***8217;yi hep beraber tavaf edeceğimizi va***8217;d etmiş değil miydin?***8221;

    ***8220;Evet, vaad etmiştim. Ancak, bu yıl gidip tavaf edeceğimizi söylemiş miydim?***8221;

    ***8220;Hayır.***8221;

    ***8220;O halde tekrar ediyorum: Sen muhakkak Mekke***8217;ye gidecek ve Kâbe***8217;yi tavaf edeceksin.***8221;1

    Hz. Ömer***8217;in, Hz. Ebû Bekir***8217;le konuşması

    Hz. Ömer, buna rağmen iç âleminde kabarmış duygularını teskin edemiyordu.

    Bu sefer Hz. Ebû Bekir***8217;in yanına gitti. Onunla da aralarında şu konuşma oldu:

    ***8220;Ey Ebû Bekir, bu zât, Allah***8217;ın hak peygamberi değil midir?***8221;

    ***8220;Evet, o Allah***8217;ın hak peygamberidir.***8221;

    ***8220;Peki biz Müslümanlar hak üzere, düşmanlarımız ise bâtıl üze re değiller mi?***8221;

    ***8220;Evet, bizler hak üzereyiz, düşmanlarımız ise batıl üzeredirler!***8221;

    ***8220;O halde, dinimizi küçük düşürmeye niçin meydan veriyoruz?***8221;

    ***8220;Ey Ömer, o, Allah***8217;ın Resûlüdür. Bu muâhedeyi yapmakta Rabbine asî olmuş değildir. Allah onun yardımcısıdır. Sen, onun emrine itaat et!***8221;

    ***8220;O, bize Medine***8217;de; ***8216;Beyt-i Şerife varacağız, tavaf edeceğiz***8217; demedi mi?***8221;

    ***8220;Evet, ama, sana, ***8216;Beytullaha bu yıl gidecek ve tavaf edeceksin***8217; diye mi haber verdi?***8221;

    ***8220;Hayır.***8221;

    ***8220;Sen, muhakkak, yakın bir zamanda Beytullaha gidecek ve onu tavaf edeceksin***8221; dedi.1

    Hz. Ömer***8217;in itiraf ve nedâmeti

    Hz. Ömer, o günkü halet-i ruhiyesini ve sonradan duyduğu nedâmeti şöyle anlatır:

    ***8220;Ben, hiç bir zaman o günkü gibi bir musibete uğramadım. Peygambere hiçbir zaman başvurmadığım bir biçimde başvurmuştum. Eğer o gün, kendi görüşümde bir topluluk bulsaydım, bu musalaha ve muâhede yüzünden hemen bunların içinden ayrılır, onların yanına varırdım.

    ***8220;Nihayet, Allahü Teâla, işin sonunu hayır ve rahmet kıldı. Resûlullah ise, işin böyle olacağını çok iyi biliyormuş.

    ***8220;O gün, Resûlullaha (a.s.m.) karşı sarfetmiş olduğum sözlerimden duyduğum korkudan dolayı neticenin hayır olmasını ümit ederek oruçlar tutmaktan, sadakalar vermekten, namazlar kılmaktan ve köleler azâd etmekten geri durmadım.***8221;2

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, muâhede ve musalaha işini bitirdikten sonra, Sahabîlere, ***8220;Artık kalkınız, kurbanlıklarınızı kesip sonra başlarınızı tıraş ediniz***8221; diye seslendi.3

    Ne var ki, Hz. Resûlullaha sonsuz hürmet ve muhabbetlerine rağmen Sahabîlerin hiçbirinde bu emir karşısında bir hareket görülmedi. Peygamber Efendimiz, emrini ikinci bir kez tekrarlamak zorunda kaldı:

    ***8220;Kalkınız, kurbanlıklarınızı kesip, sonra başlarınızı tıraş ediniz.***8221;

    Fakat, Sahabîler aynı şekilde sanki bu emri duymamış gibi davranıyor, kurban kesme ve tıraş olma işine başlamıyorlardı.

    Resûl-i Ekrem emrini üçüncü kere tekrarladı:

    ***8220;Kalkınız, kurbanlıklarınızı kesip, sonra başlarınızı tıraş ediniz***8221;1 buyurdu.

    Yine Sahabîlerden bu konuda bir hareket görülmedi. Emrini üç kere tekrarlamasına rağmen, Ashabdan kimsenin kalkmadığını gören Hz. Fahr-i Âlem, dönüp hanımı Hz. Ümmü Seleme***8217;nin yanına gitti.

    ***8220;Ey Ümmü Seleme! Nedir şu halkın tutumu? Onlara; kurbanlıklarınızı kesiniz, başlarınızı tıraş ediniz diye tekrar tekrar söylüyorum. Fakat hiç biri emrime icabet etmiyor***8221; diyerek Sahabîlerin bu durumundan şikâyet etti.2

    Müstesna zekâ ve fazilet sahibi olan Hz. Ümmü Seleme şöyle dedi:

    ***8220;Yâ Nebiyyallah! Bu işi yapmak istiyor musunuz? O halde şimdi dışarı çıkınız, sonra kurbanlık develerini kesinceye ve berberini çağırtıp o seni tıraş edinceye kadar Ashabdan hiçbirisine bir kelime bile söylemeyin. Çünkü, sen kurbanını kesecek ve tıraş olacak olursan, halk da öyle yapar.***8221;3

    Bunun üzerine Peygamber Efendimiz (a.s.m.), dışarı çıktı. Hiç kimseyle görüşmeden ve hiç kimseye birşey söylemeden, ihramını sağ koltuğu altından çıkarıp sol omuzuna attı. Kurbanlık develerini kesti. Ve berberi Huzaâlı Hıraş bin Ümeyye***8217;yi çağırıp tıraş oldu.4

    Bunu gören Sahabîler de derhal kurbanlık develerini kesmeye ve başlarını tıraş ettirmeye başladılar. Hz. Ümmü Seleme der ki: ***8220;Kurbanlıklara öylesine koştular, öylesine yığıldılar ki, neredeyse birbirlerine ezeceklerdi.***8221;1

    Sahabîlerin, Resûlullaha muhalefet etmek için tekrarlanan emrini yerine getirmeyip bekledikleri elbette söylenemez. Belki onlar, çok ağır buldukları muâhede ve musalaha hükümlerinin vahiy ile ortadan kaldırılacağını düşünüyor ve bu vahiy ile Peygamber Efendimizin (a.s.m.), verdiği emirden vazgeçeceğini umuyorlardı. En azından, umre amellerini tamamlayabilmek için Mekke***8217;ye girmelerinin temin edilebileceğini ümit ediyorlardı. Bunun gerçekleşmesi için de bekliyorlardı. Nitekim, bu hususta herhangi bir vahyin inmediğini ve Hz. Resûlullahın da kurbanlık develerini kesip, mübârek başlarını tıraş ettirdiğini görünce, onların da Resûl-i Kibriyâya (a.s.m.), muhalefet etmiş duruma düşmemek için süratle kurbanlık develerini kesmeye ve başlarını tıraş ettirmeye başladıkları görülüyordu.

    Bu hadiseden, ayrıca Hz. Ümmü Seleme***8217;nin de müstesna bir zekâ ve fazilete sahip olduğunu anlıyoruz. Hattâ, ***8220;Ümmü Seleme***8217;nin Hudeybiye***8217;de gösterdiği dirâyet ve fetâneti İslâm tarihinde hiç bir kadın göstermemiştir***8221;2 denilmiştir.



    Peygamberimizin duâ etmesi

    Sahabîlerden bir kısmı başını kazıttırıyor, kimisi de kısalttırıyordu. Bunu gören Efendimiz, ***8220;Allah başlarını kazıttıranlara rahmet etsin***8221;3 diye duâ etti.

    Saçlarını kısalttıran Sahabîler bu duâ karşısında bir an tereddüt geçirdiler. Aynı duâyı kendilerine de yapmalarını Efendimizden rica ettiler.

    Peygamberimiz yine, ***8220;Allah başlarını kazıttıranlara rahmet etsin***8221; diye duâ etti.

    Sahabîler üçüncü kere, ***8220;Yâ Resûlallah! Kırptıran, kısalttıranlara da duâ et***8221; deyince, Resûl-i Ekrem, ***8220;Allah saçlarını kırptıran, kısalttıranlara da rahmet etsin***8221;1 diyerek onları da duâsının içine dahil etti.

    Sahabîler, ***8220;Yâ Resûlallah! Neden saçlarını kırptıran, kısalttıranları hariç tutup, saçlarını kazıttıranlara rahmet diledin?***8221; diye sordular.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, cevaben şöyle buyurdu:

    ***8220;Çünkü, saçlarını kazıttıranlar, emre tam uyup diğerleri gibi şüpheye düşmediler.***8221;2

    Sahabîler tıraş olduktan sonra, Allah tarafından estirilen bir rüzgâr, saçlarını Harem-i Şerife doğru uçurup götürdü. Onlar bunu umrelerinin kabulüne bir işâret sayarak birbirlerine müjdelediler.



    Hudeybiye***8217;den ayrılış

    Server-i Kâinat Efendimiz, Ashabıyla birlikte yirmi gün kadar kaldıktan sonra Medine***8217;ye dönmek üzere Hudeybiye***8217;den ayrıldı.

    Ashab-ı Kiram, Kâbe-i Muazzama***8217;yı ziyâret edemeyip döndüklerinden dolayı çok üzgün idiler.

    Bu sırada Resûl-i Kibriyâ Efendimize, Mekke ile Medine arasında bulunan Kürâü***8217;l-Gamîm mevkiinde Müslümanların yakında büyük fetihlere kavuşacaklarını müjdeleyen Fetih Sûresi nâzil oldu:

    ***8220;Biz sana ap açık bir fetih yolu açtık.***8221;3

    Cenâb-ı Hak, indirdiği aynı sûrede, ayrıca Server-i Kâinat Efendimizle Müslümanların kısa zaman sonra gidip Kâbe***8217;yi tavaf edeceklerini de haber veriyor ve Resûlünün gördüğü rüyâyı tasdik ediyordu:

    ***8220;And olsun ki Allah, Resûlünün gördüğü rüyanın hak olduğunu tasdik etti. İnşaallah hepiniz emniyet içinde ve saçlarınızı tıraş etmiş veya kısaltmış olarak Mescid-i Harâma gireceksiniz. Allah sizin bilmediğinizi bilir; onun için, Mekke***8217;nin fethinden önce size yakın bir fetih daha ihsân etti.***8221;1

    Hz. Ömer, Medine***8217;ye dönüşte, yol esnasındaki halet-i ruhiyesini ve Fetih Sûresinin nazil oluşunu şöyle anlatmıştır:

    ***8220;Hudeybiye***8217;den dönerken, Resûlullahın (a.s.m.) yanında gidiyordum. Ona bir şey sordum. Bana cevap vermedi. Tekrar sordum. Yine cevap vermedi. Üçüncü kere sordum. Yine cevap vermedi.

    ***8220;Kendi kendime: ***8216;Ey Hattab***8217;ın oğlu! Annen seni kaybetsin de, yok olasın! Bak. Resûlullaha üç kerre sordun durdun da Resûlullah sorularına hiç bir cevap vermedi. Sen aleyhinde Kur***8217;an***8217;dan âyet inmesini hakettin!***8217; dedim.

    ***8220;Aleyhimde âyet inmesinden korkarak devemi sürüp halkın tâ önüne geçtim. Sanki her şey beni tutup sıkıyordu. Aradan çok geçmeden bir münadinin, ***8216;Ey Ömer bin Hattab!***8217; diyerek bana seslendiğini duydum. Kendi kendime, ***8216;Ben, zaten aleyhimde âyet inmiş olmasından korkmuştum!***8217; dedim.

    ***8220;Kalbime öylesine bir korku çökmüştü ki, onu ancak Allah bilir.

    ***8220;Hemen döndüm. Resûlullahın huzuruna vardım. Selâm verdim. Selâmıma karşılık verdi. Oldukça sevinçli idi:

    ***8220;***8216;Ey Hattabın oğlu! Bana bu gece bir Sûre indi ki o, bana üstünde güneş doğan herşeyden daha sevgilidir***8217; buyurduktan sonra, onu okudu:

    ***8220;Biz, gerçekten, sana apaçık bir fetih ve zafer kapısı açtık***8230;***8221;1

    Resûl-i Kibriyâ Efendimize Fetih Sûresinin nazil olması sırasında sâir Müslümanlar da oldukça korkuya kapılmışlardı. İnen vahyin davranışlarıyla ilgili olduğunu sanarak endişe etmişlerdi.

    Mücemmi***8217; bin Câriye, o ânı şöyle anlatır:

    ***8220;Halk, korka korka develerinin yanına dağılmışlardı. Herkes birbirine soruyordu; ***8216;Halka ne oluyor?***8217; diye.

    ***8220;***8216;Resûlullaha vahiy gelmiş***8217; dediler.

    ***8220;Biz de, halkla birlikte korka korka Resûlullahın yanına doğru vardık. Resûlullah ayakta duruyordu. Halk etrafında toplanınca onlara ***8220;İnna fetehna leke fethan mübînâ***8230;***8221; diye Fetih Sûresinin âyetlerini okudu.

    ***8220;O sırada, Sahabîlerden birisi, ***8216;Yâ Resûlallah! Bu muâhede bir fetih midir?***8217; diye sordu.

    Resûlullah Aleyhisselâm, ***8216;Evet, hayatım kudret elinde olan Allah***8217;a yemin ederim ki bu muâhede, muhakkak bir fetihtir!***8217; buyurdu.***8221;2

    ***8220;Hudeybiye Büyük Bir Fetih***8217;tir***8221;

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Medine***8217;ye doğru Ashabıyla gelirken bir Sahabînin, ***8220;Beytullahı tavaftan alıkonulmuşuz, kurbanlıklarımızın Haremde kurban edilmelerine de mani olunmuştur. Müslüman olarak da bize gelip sığınanları Resûlullah onlara geri çevirmiştir. Bu nasıl ve ne biçim fetihdir?***8221; dediği kendisine haber verildi.

    Bunun üzerine Peygamber Efendimiz, ***8220;Bu, ne kötü bir sözdür***8221; buyurduktan sonra, Hudeybiye***8217;nin büyük bir fetih olduğunu şöylece izah etti:

    ***8220;Evet! Hudeybiye Sulhü en büyük fetihdir. Müşrikler, sizin kendi beldelerine gidip gelmenize ve işinizi görmenize râzı olmuş, gidip gelirken de emniyet içinde bulunmanızı istemişlerdir.

    ***8220;Onlar şimdiye kadar hoşlanmadıkları İslâmiyeti de böylece sizlerden görecek, öğreneceklerdir. Allah, sizi, onlara galip getirecek, gittiğiniz yerden sağ salim ve kazançlı olarak geri döndürecektir! Bu ise, fetihlerin en büyüğüdür.***8221;1

    Hz. Resûlullahın böylesine kesin konuşmasından sonra Sahabîlerin de gönlüne bir ferahlık geldi. Sulhün bir fetih olduğunu şöyle itiraf ettiler:

    ***8220;Vallahi, yâ Resûlallah, bizler, bunu senin düşündüğün gibi düşünmemiştik! Muhakkak ki sen, Allah***8217;ın emirlerini bizden daha iyi bilirsin.***8221;2

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz Ashabıyla birlikte bir ay süren seferde sonra Zilhicce ayı başında Medine***8217;ye geldi.3



    Hudeybiye antlaşmasına kısa bir bakış

    Kendilerini Kâbe***8217;yi ziyâret ve tavafa hazırlamış olan hakikat ve doğruluğa müştak Sahabîler, maddelerin dış görünüşüne bakıp, Hudeybiye muâhede ve musalasının aleyhlerinde olduğu kanaatına varmışlardı. Fakat zamanla sulhun müsbet neticeleri görülmeye başlanınca, Resûl-i Ekrem Efendimizin (a.s.m.), kararında ne kadar haklı olduğunu ve endişelerine de mahal bulunmadığını anladılar.

    Her şeyden evvel, İslâmın amansız düşmanı olan Kureyş müşrikleri bu sulh ile İslâm devletini resmen tanımış oluyorlardı.

    Ayrıca bu sulh, diğer fetihlere de bir başlangıç olmuş, fetih kapılarının açılması için bir anahtar teşkil etmiştir. Nitekim bu sulhu, daha doğrusu bu mânevi fethi, kısa bir zaman sonra Hayber***8217;in fethi ve ondan sonra da Mekke Fethinin takip ettiğini görüyoruz.

    Yine bu sulh sayesinde, Müslümanlar için mânevî tebliğlerini harp ve darptan uzak, emniyet ve huzur içinde yerine getirebilecek bir zemin ve imkân doğmuştur. Müslümanlarla müşrikler arasında birbirlerinin vücudunu ortadan kaldırmak için cereyan eden harpler sebebiyle kimse kimseyle temas edip görüşme imkânı bulamıyordu. Bu sulh devresiyle İslâmın ve Müslümanların işine yarayacak bu geniş imkân meydana geldi.

    Her ne kadar maddî kılıç bir müddet kınına sokulu durduysa da, Kur***8217;an-ı Hakîmin parlak mânevî kılıcı ortaya çıktı, kalb ve akılları fethe başladı. Anlaşma sayesinde Müslümanlarla, müşrikler birbirleriyle serbestçe görüşme imkânı buldular. Müslümanların yaşayışlarıyla gösterdikleri İslâmın güzellikleri onları kendilerine cezbetti. Kur***8217;an***8217;ın sönmez nurları kavim ve kabilelerin inad ve taassublarını kırıp, mânevî hükmünü icrâ etti. Meselâ, bir harp dâhisi olan Halid bin Velid ve bir siyâset dâhisi bulunan Amr bin Âs gibi, maddî kılıçla mağlubiyeti kabul etmek istemeyen zâtlar, bu sulh sayesinde Kur***8217;an***8217;ın mânevî kılıcının cazibesinden kendilerini kurtaramayıp, Hz. Resûlullahın huzuruna çıkarak teslimiyetlerini arz etmiş, Müslüman olmuşlardır.

    Aynı şekilde sulhün tanıdığı imkân dolayısıyla Mekke***8217;den Medine***8217;ye, Medine***8217;den Mekke***8217;ye ziyâretler, ticarî münasebetler başladı. Kureyş müşrikleri Müslümanları yakından tanıma fırsatını buldular. Onların doğruluklarına, dürüstlüklerine şahid oldular. Müslümanların nasıl bir hürriyet havası içinde yaşadıklarını yakından takib ettiler. Bu arada Müslümanların telkin ve tavsiyesiyle birçok müşrik îmân dairesine girdi. Kimisi de îmân ve İslâma karşı besledikleri düşmanlıklarını yumuşatarak, imâna karşı meyil gösterdi.

    Hudeybiye Sulhundan Mekke***8217;nin fethine kadar geçen iki sene zarfında Müslüman olanların sayısı, Resûl-i Ekrem Efendimizin peygamber olarak gönderilişinden sulh gününe kadar geçen yaklaşık yirmi seneye yakın zaman içinde Müslüman olanlardan çok daha fazla olmuştur. Umre maksadıyla yola çıkan Sahabîlerin sayısı bin dört yüz iken, iki sene sonra Mekke***8217;nin fethine gidildiğinde bu sayı on bini buluyordu. Bu da, Hudeybiye Sulhunun ne kadar yerinde yapılmış bir anlaşma olduğunu açıkça göstermektedir.

    Kur***8217;an***8217;ın Hudeybiye Sulhünü ***8220;Feth-i Mübîn***8221;, yani ap açık bir fetih olarak tavsif etmesi de, dikkat çekicidir. Halbuki Müslümanlar, daha evvel de küçümsenmeyecek zaferler elde etmişlerdi. Fakat Kur***8217;an***8217;ın bunları değil de, Hudeybiye Sulhunu ***8220;Feth-i Mübîn***8221; olarak nitelendirmesi, İslâmiyet için asıl hakiki zaferin mânevî sahada olduğu gerçeğine işaret içindi. Nitekim İmam-ı Zührî, buna işaretle, ***8220;İslâmda Hudeybiye Musalahasından önce, ondan daha büyük bir fetih olmamıştır***8221;1 demiştir.

    İbni Mes***8217;ud***8217;un (r.a.) rivâyeti de aynı meâldedir:

    ***8220;Siz Fetih olarak Mekkenin fethini kabul ediyorsunuz. Halbuki biz, asıl fetih olarak Hudeybiye Sulhünü sayıyoruz.***8221;2

    Hudeybiye Sulhü aynı zamanda, siyasî büyük bir zaferdi. Çünkü, Hayber Yahudilerini, kuvvetli dostları olan Kureyş müşriklerinden tecrid ediyordu. Hayber Yahudileri için artık Kureyş müşrikleri yok demekti. Dolayısıyla buranın fethi de, bu sayede daha da kolaylaşıyordu. Nitekim, Resûl-i Ekrem, Medine***8217;ye döndükten birkaç hafta sonra Hayber***8217;in fethine muvaffak olmuştur.

    Bütün bu neticeler görüldükten sonra Hudeybiye Sulhu için Kur***8217;an***8217;ın, ***8220;Biz sana gerçekten açık bir zafer verdik***8221; haber ve hükmünün ne kadar mu***8217;cizâne ve veciz olduğu açıkça anlaşılıyordu. Bu vesileyle şu âyet-i kerimeyi de hatırlatalım:

    ***8220;Hoşunuza gitmese de, size zor da gelse, cihad üzerinize farz kılındı. Belki sevmediğiniz şey hakkınızda hayırlıdır. Bazan da sevdiğiniz birşey sizin için şer olur. Allah herşeyi bilir, siz bilmezsiniz.***8221;3

    * * *



    Ebû Basîr Kureyşlilerin Ticaret Yollarını Kesiyor

    Peygamber Efendimizin, Hudeybiye***8217;den Medine***8217;ye dönüşü üzerinden pek fazla bir zaman geçmemişti.

    Bu sırada İslâmiyetle müşerref olan Sakif Kabilesinden Ebû Basîr adındaki bir zat bir fırsatını bulup Mekke***8217;den Medine***8217;ye geldi.

    Üç gün sonra, onu istemek üzere Kureyşliler iki kişi gönderdiler. Bunlar Peygamber Efendimize, ***8220;Bize karşı imza ettiğin antlaşmayı hatırlatırız***8221; diyerek Ebû Basîr***8217;i geri istediler.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, anlaşma gereğince Ebû Basîr***8217;i geri vermek zorundaydı. Ona, ***8220;Ey Ebû Basîr! Biliyorsun ki, biz şu Kureyşlilerle bir anlaşma yapmış ve onlara söz vermiş bulunuyoruz. Dinimize göre, verdiğimiz sözde durmamak bize yaraşmaz.

    ***8220;Muhakkak Allah, sana ve senin gibi müşrikler içinde kalan Müslümanlara bir genişlik, bir çıkar yol yaratacaktır***8221; deyip teselli verdi. Sonra onu gelen adamlara iâde etti.

    Ebû Basîr, ***8220;Yâ Resûlallah! Bana işkence yapsınlar, beni dinimden döndürsünler diye mi müşriklere geri veriyorsun?***8221; diye feryad etti.

    Resûl-i Ekrem, tekrar ona teselli verdi:

    ***8220;Sen git! Muhakkak Allah, sana ve senin gibilere bir çıkar yol yaratacaktır.***8221;1

    Kureyş***8217;in gönderdiği iki adam Ebû Basîr***8217;i alarak Medine***8217;den yola çıktılar. Zülhuleyfe***8217;ye ulaştıklarında orada oturup beraber yemek yediler.

    Ebû Basîr her an onlardan nasıl kurtulabileceğini düşünüyordu. Önce onlarla yakınlık kurmak istedi. Bunun için kendileriyle sohbete başladı. Huneys adındakinin ismini, babasının kim olduğunu sorup, öğrendikten sonra, ***8220;Öyle zannediyorum ki, senin şu kılıcın oldukça keskindir***8221; dedi.

    Adam, ***8220;Evet,***8221; dedi, ***8220;oldukça keskindir.***8221;

    Ebû Basîr gayet sakin ve emniyet verici bir tavırla, ***8220;Ona bir bakabilir miyim?***8221; diye sordu.

    Huneys, ***8220;İstiyorsan, al bak***8221; dedi.

    Ebû Basîr bulunmaz bir fırsatı yakalamıştı. Kılıcı kaptığı gibi Huneys***8217;in üzerine yürüyüp işini bitirdi.1

    Bunu gören diğer arkadaşı son sürat kaçarak Medine***8217;ye geldi. Peygamber Efendimizin huzuruna çıktı, ***8220;Adamınız, arkadaşımı öldürdü. Ben ise elinden zor kurtuldum***8221; diyerek Ebû Basîr***8217;den dolayı şikayet etti.

    Bu sırada Ebû Basîr de geldi, ***8220;Yâ Resûlallah! Sen, beni onlara teslim ile ahdini yerine getirmiş oldun. Şimdi, Allah beni onlardan kurtardı***8221; diyerek bir daha müşriklere iâde edilmeyip Medine***8217;de kalmayı istedi.

    Ebû Basîr***8217;in cesaret ve atılganlığına hayret eden Efendimiz, Sahabîlere hitaben, ***8220;Bu adam, harp kışkırtıcısı, kızıştırıcısıdır! Hele yanında, bir takım adamlar da bulunsa, artık elinden gelmeyecek iş yoktur***8221;2 buyurdu.

    Bu sözler üzerine Ebû Basîr, tekrar Kureyşlilere iâde edileceği düşüncesine katıldı. İçinde yine feryatlar koptu.

    Fakat Resûl-i Ekrem Efendimiz, onu Kureyşlilere tekrar geri vermediği gibi Medine***8217;de kalmasına da müsaade etmedi. ***8220;Haydi çık, istediğin yere git***8221; diyerek onu istediği yere gitmekte serbest bıraktı.3

    Bunun üzerine Ebû Basîr de, Medine***8217;den çıktı. Deniz sahilinden Mekke***8217;den Şam***8217;a giden yol üzerindeki Îs Vadisine gidip yerleşti.

    Mekke***8217;de hapsedilmiş bulunan Müslümanlarla, îmânlarını gizleyenler bunu duyunca birer ikişer kaçarak Ebû Basîr***8217;in yanında toplandılar. Kısa zamanda sayıları yetmişi buldu. Hattâ, etraftaki kabilelerden de katılanlarla birlikte bu sayı üç yüze çıktı.

    Böylece Ebû Basîr, etrafında büyük bir kuvvet toplamış oluyordu. Kureyş***8217;in Şam***8217;a gönderdiği bütün ticaret kafilelerinin yolunu kesip, adamlarını öldürüyor ve mallarına da el koyuyorlardı.1

    Kendilerini tehdit eden bu durum karşısında Kureyşliler Peygamber Efendimize derhal bir elçi gönderdiler. Elçinin Peygamberimize getirdiği mektupta şunlar yazılı idi:

    ***8220;Allah ve akrabalık aşkına! Sen, Ebû Basîr***8217;in arkadaşlarına haber salsan ki, bundan böyle her kim, Medine***8217;ye, senin yanına gelirse, o emniyet ve selâmettedir. O, geri çevrilmeyecektir.***8221;2

    Kureyşin bu rica ve müracaatları üzerine Peygamber Efendimiz de Ebû Basîr ve yanından bulunan Müslümanları dâvet için Ebû Basîr***8217;e bir mektup yazdı.

    Ebû Basîr o esnada ağır hasta idi. Resûl-i Ekrem Efendimizin mektubu kendisine ulaştığında son nefeslerini alıp veriyordu. Bu vaziyette mektubu eline aldı, yüzüne gözüne sürdü, Henüz tam okumadan da ruhunu teslim etti.

    Ebû Cendel ve diğer Müslümanlar onun cenaze namazını kılıp defnettiler.3

    Daha sonra Ebû Cendel, diğer Müslümanları da yanına alarak Medine***8217;ye Peygamberimizin yanına geldi.4

    * * *



    Ümmü Külsüm, Peygamberimize İlticâ Ediyor

    Hudeybiye Anlaşmasının üzerinden fazla bir zaman geçmemişti ki, Peygamberimizin Mekke***8217;deki azılı düşmanlarından Ukbe bin Ebî Muayt***8217;ın Müslüman olan kızı Ümmü Külsüm, bir yolunu bulup Medine***8217;ye geldi. Resûl-i Ekrem Efendimize iltica edip şöyle dedi:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Ben, dinim için onların yanından kaçıp senin yanına geldim! Beni koru, müşriklere geri çevirme! Beni kâfirlere geri çevirecek olursan, bana işkence yaparlar, dinimden döndürmeye çalışırlar.***8221;1

    Bunun üzerine inen âyet, Peygamber Efendimizin nasıl hareket etmesi gerektiğini tayin etti:

    ***8220;Ey îmân edenler! Mü***8217;min kadınlar hicret etmiş olarak size geldiğinde onları imtihan edin. Onların îmânını Allah hakkıyla bilir. Eğer mü***8217;min olduklarına kanaat getirirseniz onları kâfirlere geri göndermeyin. Bunlar onlara helâl değildir; onlar da bunlara helâl olmaz. Müşrik kocalarının onlara verdiği mehri iâde edin. Mehirlerini verdiğiniz takdirde o kadınlarla evlenmenizde sizin için bir günah yoktur. Kâfir kadınları da nikâhınız altında tutmayın; onlara verdiğiniz mehri geri isteyin. Kâfirler de size katılan Müslüman hanımlarına verdikleri mehri geri istesinler. Allah***8217;ın hükmü budur; aranızda O hükmeder. Allah herşeyi hakkıyla bilir, herşeyi hikmetle yapar.***8221;2

    Bu âyet-i kerime, Hudeybiye Sulhundaki Medine***8217;ye hicret ve ilticâ edecek Müslümanların iâdesi ile ilgili maddenin erkeklere mahsus olduğunu, kadınlara şâmil bulunmadığını ortaya koyuyordu.

    Bunun üzerine Peygamber Efendimiz, müşriklerin arasından Medine***8217;ye çıkıp gelen erkekleri iâde ettiği halde Müslüman kadınları geri çevirmedi.

    Nitekim, Ümmü Külsüm***8217;ü de kardeşleri Velid bin Ukbe ile Umâre bin Ukbe Medine***8217;ye gelerek istedikleri zaman; Resûl-i Ekrem, ***8220;Muâhededeki o şartın hükmünü, Allah, kadınlar hakkında bozdu, ortadan kaldırdı***8221; buyurarak Ümmü Külsüm***8217;ü onlara teslim etmedi.

    Bu âyetin nazil olmasından sonra Mekke***8217;den Medine***8217;ye hicret eden kadınlar bir nevi imtihana tâbi tutuluyorlardı. Onlar, ***8220;Vallahi biz, sadece Allah***8217;a ve Resûlüne ve İslâmiyete olan muhabbet ve bağlılığımızdan dolayı çıkıp geldik. Yoksa ne koca, ne mal, ne başkasına olan kin ve buğzumuz sebebiyle gelmedik***8221; diye yemin ediyorlardı.

    Bunun üzerine Medine***8217;de kalmalarına müsaade edilip geri çevrilmiyorlardı. Böyle yeminde bulunanların mehirleri de kocalarına iâde ediliyordu.1

    İnen âyet-i kerimede ayrıca mü***8217;minlere ***8220;Kâfir olan kadınlarınızı artık nikâhınız altında tutmayın***8221; diye emrediliyordu.

    Bunun üzerine Hz. Ömer, o zamana kadar nikâhı altında bulunup Mekke***8217;de oturan müşrik iki hanımını boşadı.2

    n3hbgtfre21"
  7. #7
    SüPéR ViP BaYaN
    Üyelik tarihi
    Jan 2009
    Mesajlar
    3.648

    Standart

    Hicretin Yedinci Senesi

    Peygamberimizin, Hükümdarları İslâma Daveti

    Peygamberimiz Hz. Muhammed***8217;in (a.s.m.) dini ve dâveti umumidir. Hitabı, bütün insanlığadır. Diğer Peygamberler gibi bir kavme, bir kabileye, bir millete veya bir bölgeye münhasır değildir.

    Cenâb-ı Hak, bir çok âyet-i kerimede bu hususu beyan buyurmuştur:

    ***8220;De ki: Ey insanlar! Ben sizin hepinize, göklerin ve yerin sahibi olan Allah***8217;ın gönderdiği peygamberim***8230;***8221;1

    Buna binâen Peygamber Efendimizin dâveti elbette yalnız bazı Arap kabilelerine, bir takım insanlara ve belli bölgelere münhasır kalamazdı. Bütün insanlığa bu imân ve İslâm dâveti sesinin duyurulması gerekiyordu.

    Bunun için, Hudeybiye Sulhü sonrası en müsait bir zamandı. Zira, anlaşma gereğince 10 yıl harp yapılmayacaktı.

    Hicretin 7. senesi, Muharrem ayı idi. Peygamber Efendimiz, birgün Ashab-ı Kiramı toplayarak şöyle buyurdu:

    ***8220;Allah, beni bütün insanlara rahmet olarak gönderdi. İslâmı yayma hususunda bana yardımcı olun! Havarilerin Meryem oğlu İsâ***8217;ya muhâlefetleri gibi, siz de bana karşı muhalefette bulunmayın!***8221;

    Sahabîler, ***8220;Yâ Resûlallah! Havariler, Hz. İsa***8217;ya (a.s.) nasıl muhalefet etmişlerdi?***8221; diye sordular.



    Kâinatın Efendisi Peygamberimizin hükümdarları İslâmâ dâvet eden nâme-i saadetlerinden (mektuplarından) biri

    Resûl-i Ekrem şöyle izah etti:

    ***8220;Benim sizi dâvet ettiğim vazifeye, o da Havarilerini dâvet etmişti. Ancak onun yakın yere gönderdiği kimseler isteyerek gidip selâmete eriştiler. Uzak yere göndermek istedikleri kimseler ise, gitmekten kaçındılar. İsâ (a.s.), bu durumu Allah***8217;a arzetti ve şikâyette bulundu.

    ***8220;Gitmeye üşenenlerin her biri, gönderilecekleri milletlerin dillerini konuşur oldukları halde sabahladılar. İsâ (a.s.), onlarak, ***8216;Bu, Allah***8217;ın sizin için kesinleştirdiği, ve ehemmiyet verdiği bir iştir. Haydi gidiniz!***8217; demişti. Onlar da gitmişlerdi!***8221;1

    Bunun üzerine Sahabîler, ***8220;Yâ Resûlallah,***8221; dediler, ***8220;biz sana bu hususta yardımcı olacağız, Bizi arzu ettiğin yere gönder***8221; dediler.2



    Kim nereye ve kime gönderildi?

    Bunun üzerine Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, İslâma dâvet maksadıyla Ashabından:

    1) Dihyetü***8217;l-Kelbî***8217;yi Rum kayseri1 Heraklius***8217;a,

    2) Amr bin Ümeyye ed-Demrî***8217;yi, Habeş necaşîsi Ashame***8217;ye,

    3) Abdullah bin Huzâfe***8217;yi İran kisrâsı Hüsrev Perviz***8217;e,

    4) Hatıb bin Ebî Beltâa***8217;yı Mısır firavunu Mukavkıs***8217;a,

    5) Salit bin Amr***8217;ı, Yemâme valisi Havza bin Ali***8217;ye,

    6) Şuca***8217; bin Vehb***8217;i Gassân meliki Münzir bin Hâris bin Ebî Şemir***8217;e gönderdi.2

    Gönderilen elçinin hepsi de gönderildikleri memleketlerin dillerini biliyorlardı. Peygamber Efendimiz, bu elçilerine, mezkûr hükümdarlara verilmek üzere birer mektup da yazarak teslim etti.

    Mektupları yazdığı sırada, Sahabîler hükümdarların mühürsüz mektup okumadıklarını bildirince Resûl-i Ekrem Efendimiz, gümüşten bir mühür üzerine alt alta gelmek suretiyle şu şekilde imzasını da yazdırdı:

    ***8220;Allah

    ***8220;Resûl

    ***8220;Muhammed***8221;3

    Kâinatın Efendisi bu yüzüğünü vefâtına kadar takmıştır. Vefâtından sonra sırasıyla, Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer ve Hz. Osman takmışlardır. Günün birinde Hz. Osman***8217;ın elinden Eris Kuyusuna düşerek kaybolmuştur. Kuyunun bütün suyu çektirildiği halde, bir türlü bulunamamıştır.4

    * * *



    Habeş Necaşisinin İslâma Davet Edilmesi

    Hicretin 7. senesi, Muharrem ayı idi. Peygamber Efendimiz, ilk önce Amr bin Ümeyye***8217;yi, eline şu mektubu vererek, Habeş Necaşîsi Ashame***8217;ye gönderdi.

    ***8220;Bismillahirrahmanirrahim! Allah Resûlü Muhammed***8217;den, Habeş Meliki Necâşiye!

    ***8220;Ey Melik! Müslüman olmanı dilerim. Ben senin namına, Lâ ilâhe illâ Hû, Melik, Kuddûs, Selâm, Mü***8217;min, Müheymin olan Allah***8217;a hamd ü senâ ederim.

    ***8220;Ve şehâdet ederim ki, Meryem***8217;in oğlu İsâ, Allah***8217;ın kulu ve Kelime***8217;sidir. Allah, O Kelime***8217;yi (ki, İsâ***8217;ya vücud veren ***8220;Kün***8221; hitabıdır) ve o ruhu ve çok temiz ve afif olan ve dünya hayatından tamamıyla çekilmiş bulunan Meryem***8217;e nefhetti. Bu surette Meryem, İsâ***8217;ya hamile kaldı. Böylece Allah, İsâ***8217;yı yarattı.

    ***8220;Nasıl ki, Âdem***8217;i de Allah, kudret eliyle ve bir mu***8217;cize olarak yaratmıştır.

    ***8220;Ey Melik!

    ***8220;Seni; eşi, ortağı olmayan bir tek Allah***8217;a imâna ve Ona ibâdete, bana uymaya ve Allah tarafından bana gönderilenlere inanmaya dâvet ediyorum. Çünkü, ben Allah***8217;ın bunları tebliğe memur elçisiyim.

    ***8220;Seni ve halkını Aziz ve Celil olan Allah***8217;a imana dâvet ediyorum.

    ***8220;Şimdi ben size İslâm hakikatlarını tebliğ ettim ve nasihatta bulundum. Siz de nasihatımı kabul ediniz!

    ***8220;Selâm hidâyete tâbî olanlara olsun.***8221;1

    Medine***8217;den Habeşistan***8217;a gitmek üzere yola çıkan elçi Amr, ayrıca şu vazifeleri de yerine getirecekti:

    a) Daha evvel oraya hicret etmiş bulunan Müslümanları Medine***8217;ye göndermesini Necaşîden istemek,

    b) Müslüman muhacirler arasında bulunan Hz. Ümmü Habibe***8217;nin Peygamberimize nikâhlanmasını Necaşîden talep etmek.

    Habeşistan***8217;a varan elçi Amr (r.a.), Necaşîye Peygamber Efendimizin mübârek mektubunu takdim etti.

    Necaşî, Peygamberimizin mektubunu hürmetle eline aldı, gözlerine sürdü ve öpüp başına koydu. Sonra da adamlarına okutturdu. Mektubun okunması sona erince, tahtından indi ve mütevazi bir edâ ile yere oturdu. Sonra şehâdet getirerek Müslümanlığını açıkladı. ***8220;Eğer, yanına gidebilmem mümkün olsaydı, muhakkak giderdim,***8221;1 dedi. Sonra da, ***8220;O, Ehl-i Kitap olan Yahudi ve Nasranîlerin, geleceğini bekleyip durdukları Ümmî Peygamberdir. Musâ Peygamber ***8216;Merkebe biner***8217; diyerek İsâ Peygamberin geleceğini müjdelediği gibi, İsâ Peygamber de ***8216;Deveye biner***8217; diyerek Muhammed Peygamberin geleceğini öylece müjde vermiştir.2 ***8220;Keşki şu saltanata bedel Muhammed-i Arabî***8217;nin hizmetkârı olsaydım. O hizmetkârlık, saltanatın pek fevkindedir***8221;3 diyerek ilâve etti.

    Necaşî Ashame, daha sonra fil kemiğinden yapılmış bir kutu getirip, Efendimizin mektubunu içine koydu ve, ***8220;Bu mektuplar, kendilerinde bulundukça Habeşlilerde hayır ve bereket eksilmeyecektir***8221;4 dedi.

    Resûl-i Ekrem Efendimizin bu mektubuna benzeyen bir mektubun, halen Şam***8217;da bir şahsın elinde olduğundan bahsedilmektedir. Mezkûr şahıs, bu mektubu bir Habeş pazarından aldığını söylemiştir.

    Verilen bilgilere göre; mektup, takriben 23x33 ebâdında bir deri üzerine kahverengi mürekkeple yazılmıştır.

    Mektubun 17. satırının sonunda yuvarlak mühür izi vardır. Bu mühür, 2,5 cm çapındadır ve aşağıdan yukarıya doğru ***8220;Muhammed***8221; bir satır, ***8220;Resûl***8221; bir satır, ***8220;Allah***8221; da bir satır olmak üzere üç satır halindedir.1

    Amr bin Âs***8217;ın Necaşîden isteği

    Kureyşin siyâset adamı Amr bin Âs o sırada Habeşistan***8217;da bulunuyordu. Amr bin Ümeyye***8217;nin Necaşînin huzuruna girip çıktığını gördü. Buna çok kızdığı gibi, bir fırsatını bulup Hz. Amr***8217;ın vücudunu ortadan kaldırmayı bile tasarladı. Bu maksatla bir gün Necaşînin huzuruna çıktı ve şöyle dedi:

    ***8220;Ey hükümdar! Senin yanına birinin girip çıktığını görüyorum ki, o bize düşman bir adamın elçisidir. Onu bana teslim et de öldüreyim.***8221;

    Bu teklif Necaşîyi fena halde kızdırıp hiddete getirdi. Elinin tersiyle Amr***8217;ın burnuna kuvvetli bir darbe indirdi. O anda Amr, burnunun kırıldığını zannetti.

    Necaşî, daha sonra hiddetli bir şekilde şöyle dedi:

    ***8220;Sen, Mûsâ Peygambere gelmiş olan Nâmûs-ı Ekberin (Cebrâil) kendisine vahiy getirdiği bir zâtın elçisini öldürmek için sana vermemi istiyorsun, öyle mi?***8221;

    Amr, ***8220;Ey hükümdar,***8221; dedi, ***8220;gerçekten o, bir peygamber midir?***8221;

    Necaşî şu cevabı verdi:

    ***8220;Yazıklar olsun sana, ey Amr! Sen, benim sözüme kulak ver de ona hemen tâbi ol. Çünkü, yemin ederim ki, o, hak üzeredir ve kendisine karşı koyanları mağlup edecektir***8212;Musâ Peygamberin Firavuna ve ordusuna galebe çaldığı gibi.***8221;

    Artık, Amr***8217;ın hidâyete erme zamanı gelmişti. Necaşîye, ***8220;Sen, benim ona İslâmiyet üzere bîatımı alır mısın?***8221; diye teklifte bulundu.

    Necaşî, teklifini kabul etti. O da Peygamberimiz nâmına Necaşîye İslâmiyet üzere bîat etti. Fakat, bu imânını arkadaşlarından gizli tuttu. Hicretin 7. yılında Habeşistan***8217;da İslâmiyetle şereflenen Amr bin Âs, bir sene sonra Hicretin 8. senesinde Medine***8217;ye gelip Hz. Resûlullahın huzurunda imanını izhar edecektir.

    Müslüman olduğunu çekinmeden açıklayan Habeş Necaşîsi Ashame, elçi Amr bin Ümeyye***8217;ye bir mektup verdi. Mektupta Hz. Resûlullahın isteklerini yerine getirdiğinden bahsediyordu. Ayrıca kendisine kıymetli hediyeler de gönderdiğini haber veriyor, arzu ettikleri takdirde kendisinin de yanına gelebileceğini açıkça ifâde ediyordu.1



    Ümmü Habibe***8217;nin Peygamberimize nikâhlanışı

    Ümmü Habibe (r.a.), Kureyşin reisi Ebû Süfyan***8217;ın kızı idi. Dininin gereklerini serbestçe yaşayabilmek için kocası Ubeydullah bin Cahş ile Mekke***8217;den Habeşistan***8217;a hicret etmişti. Ubeydullah, sonradan Hıristiyanlığa girdiği halde, Ümmü Habibe sebât etmişti. Bir müddet sonra da Ubeydullah ölünce dul kalmıştı. Bu esnada rüyâsında Ubeydullah***8217;ın kendisine ***8220;Ey Ümmü***8217;l-Mü***8217;minin***8221; diye seslendiğini görmüştü. Bunu da Hz. Resûlullahın kendisi ile evleneceği şeklinde te***8217;vil etmişti.2

    Arap kadınları dengini bulmadıkça evlenmezlerdi. Hz. Ümmü Habibe de gurbet diyarında dengini bulup evlenemediğinden zor bir durumda kalmıştı. Böyle, dini uğrunda vatanından uzak ve akraba ve taallûkatından ayrı olarak kimsesiz kalan şerefli bir kadının taltifi elbette gerekiyordu. Bunun için de Resûl-i Ekrem Efendimiz onunla evlenmeye talib olmuştu.

    Peygamberimiz bunu gerçekleştirmeyi Necaşîden istemişti. Necaşî de Efendimizin bu arzusunu yerine getirip Hz. Ümmü Habibe***8217;yi ona nikâhladı.1

    Hz. Resûlullahın, Hükümdar Ashame***8217;den bir arzusu da Müslüman muhacirleri Medine***8217;ye göndermesi idi. Ashame, bu isteği de yerine getirdi. Başlarında Hz. Câfer***8217;in bulunduğu muhacirleri gemilere bindirerek Medine***8217;ye gönderdi.2

    * * *



    Heraklius***8217;un İslâma Davet Edilmesi

    Hicretin 7. senesi, Muharrem ayı. Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Ashabdan Dihye bin Hâlife el-Kelbî***8217;ye de bir mektup vererek ona da Rum Kayseri Heraklius***8217;u İslâma dâvet etmek üzere, göndermişti. Mektup şu meâldeydi:

    ***8220;Bismillahirrahmanirrahim. Resûlullah Muhammed***8217;den Rûm***8217;un büyüğü Hirakl***8217;e!

    ***8220;Hidâyet yoluna tâbi olanlara selâm olsun! Bundan sonra, (Ey Rûm milletinin büyüğü) seni, İslâma dâvet ediyorum.

    ***8220;Müslüman ol ki, selâmette bulunasın. Müslüman ol ki, Allah senin ecrini iki kat versin. Eğer bu dâvetimi kabul etmezsen, yoksul çiftçilerin, bütün tebaânın günâhı senin boynunadır.

    ***8220;De ki, ***8216;Ey kitap ehli olan Hıristiyanlar ve Yahudiler! Sizinle bizim aramızda müşterek bir söze gelin. Allah***8217;tan başkasına ibâdet etmeyelim, Ona hiçbir şeyi ortak koşmayalım. Allah***8217;ı bırakıp da birbirimizi rab edinmeyelim.***8217; Eğer onlar yüz çevirirlerse, siz deyin ki, ***8216;Şâhid olun, biz Müslümanlarız.***8217;***8221; (Âl-i İmrân Sûresi, 64.)1

    Dihye (r.a.), Rum hükümdarı Heraklius***8217;a Resûlullahın mübârek mektubunu kısa zamanda ulaştırdı.

    Mektup okunurken, hükümdarın alnında ter damlaları boncuk boncuktu.

    ***8220;Süleyman Peygamberden sonra, ben böyle ***8216;Bismillahirrahmanirrahim***8217; diye başlayan bir mektup görmedim***8221; dedikten sonra, mektubu öpüp başına koydu. O anda hiçbir şey izhar etmedi. Araştırıp soruşturmayı daha uygun buldu.



    Ebû Süfyan ile Heraklius karşı karşıya

    Araştırıp soruşturma kararı veren Heraklius, etrafına, ***8220;Peygamber olduğunu söyleyen şu kişinin kavminden buralarda kimse yok mudur?***8221; diye sordu.

    O sırada ticâret münasebetleriyle Ebû Süfyan Kureyş***8217;ten bazı adamlarla Şam***8217;da bulunuyordu. Onu arkadaşlarıyla alıp yine o sırada Şam***8217;da bulunan Kayserin huzuruna getirdiler. Hâdisenin geri kalan kısmını Ebû Süfyan şöyle anlatmıştır:

    ***8220;Hirakl***8217;in huzuruna girdik. Bizleri önüne oturttu ve tercüman vasıtasıyla, ***8216;Peygamber olduğunu söyleyen bu zâta neseben en yakın hanginizdir?***8217; diye sordu.

    ***8220;***8216;Neseben en yakınları benim***8217; dedim.

    ***8220;Beni önüne oturttular. Arkadaşlarımı da arkama. Sonra Hirakl, tercümanını çağırdı ve dedi ki:

    ***8220;***8216;Bunlara söyle, ben peygamber olduğunu söyleyen o zât hakkında bu adamdan bazı şeyler soracağım. Bu bana yalan söylerse siz onu tekzib ediniz.***8217;

    ***8220;Vallahi, arkadaşlarım tarafından yalanımın öteye beriye yayılmasından korkmasaydım, Peygamber hakkında o zaman muhakkak yalan uydururdum.***8221;

    Sonra da hükümdarla, Ebû Süfyan arasında sorulu cevaplı şu konuşma geçti:

    ***8220;Sizin içinizde, onun nesebi nasıldır?***8221;

    ***8220;İçimizde onun nesebi pek büyüktür.***8221;

    ***8220;Ecdadı içinde bir melik var mıdır?***8221;

    ***8220;Hayır.***8221;

    ***8220;Peygamberlikten evvel, onu hiçbir yalan ile ittiham ettiniz mi?***8221;

    ***8220;Hayır.***8221;

    ***8220;Ona kimler tâbi oluyor? Halkın ileri gelenleri mi, yoksa fakir kimseler mi?***8221;

    ***8220;Daha çok halkın zaif ve fakirleri tâbi oluyor.***8221;

    ***8220;Ona uyanlar artıyor mu, yoksa eksiliyor mu?***8221;

    ***8220;Eksilmiyor, bilâkis artıyorlar.***8221;

    ***8220;Onlardan, onun dinine girdikten sonra, beğenmeyip dininden dönen var mı?***8221;

    ***8220;Hayır, yoktur.***8221;

    ***8220;Kendisinin hiç sözünde durmadığı, ahdini bozduğu vâki midir?***8221;

    ***8220;Hayır, vâki değildir. Fakat biz şimdi onunla bir müddet için çarpışmayı bırakarak muâhede yapmış bulunuyoruz. Bu müddet içinde ne yapacağını bilmiyoruz. Bu yoldaki ahdini bozmasından korkuyoruz.***8221;

    Ebû Süfyan sonraları, ***8220;Vallahi, verdiğim cevaplara bu sözden başka birşey ilâve etmek imkânını bulamadım***8221; diyecektir.

    ***8220;Onunla hiç harp ettiniz mi?***8221;

    ***8220;Evet, ettik.***8221;

    ***8220;Yaptığınız savaşlar nasıl neticelendi?***8221;

    ***8220;Harp talii aramızda nöbet nöbet olur. Bazen o bize zarar verir, bazen biz ona.***8221;

    ***8220;Sizden, ondan önce peygamberlik iddiâsında bulunmuş bir kimse var mıdır?***8221;

    ***8220;Hayır, yoktur.***8221;

    ***8220;O, size neler emrediyor?***8221;

    ***8220;Yalnız bir Allah***8217;a ibâdet etmeyi ve Ona hiç bir şeyi ortak koşmamayı emrediyor. Atalarımızın tapmış bulundukları şeylerden de bizi nehyediyor. Namaz kılmayı, doğru olmayı, kimsesiz ve fakirlere sadaka vermeyi, haram olan şeylerden sakınmayı, ahdinde durmayı, emâneti sahibine vermeyi, akrabalarla ilgilenmeyi ve onları görüp gözetmeyi emrediyor.***8221;

    Bütün bunlardan sonra, Heraklius, tercümanı vasıtasıyla Ebû Süfyan***8217;a şöyle dedi:

    ***8220;Nesebini sordum, içinizde yüksek neseb sahibi olduğunu beyân ettin. Peygamberler de zaten böyle kavimlerinin en soyluları içinden seçilip gönderilirler.

    ***8220;Ben babaları ve dedeleri içinde bir melik gelip gelmediğini sordum. Sen, ***8216;Hayır yok***8217; dedin. Eğer babalarından, dedelerinden bir melik olsaydı, ***8216;Bu da babalarının mülkünü geri isteyen bir kimsedir***8217; diye hükmederdim.

    ***8220;Ben peygamberlik iddiâsında, ondan önce içinizde bulunanın olup olmadığını sordum. ***8216;Hayır, yoktur***8217; diye cevap verdin. Eğer, ondan önce bu sözü söyleyen biri olsaydı, ***8216;Bu da belki kendisinden önce söylenmiş bulunan bir söze ittibâ etmek istemiş bir kimsedir***8217; diye düşünürdüm.

    ***8220;Ben, ona kimlerin tâbi olduklarını sordum. Sen, ***8216;Ona tâbi olanlar halkın zaifleridir***8217; dedin. Peygamberlere tâbi olanlar da hep zaten öyle olurlar.

    ***8220;Ben peygamberlik davasında bulunmadan evvel, onun bir yalan söylemiş olup olmadığını sordum. Sen, ***8216;Hayır***8217; dedin. Ben ise, kat***8217;i olarak bilmekteyim ki, insanlara karşı yalan söylemeyi irtikâb etmemiş bir kimse, Allah***8217;a karşı da yalan söylemez.

    ***8220;Ben, ***8216;Onun dinine girdikten sonra, beğenmeyip dininden geri dönenler var mıdır?***8217; diye sordum. Buna da, ***8216;Hayır***8217; cevabını verdin. Îmân da böyledir. Îmânın icabı olan iç ferahlık ve neşe kalbe karışıp kökleşince böyle olur.

    ***8220;Benim, ***8216;Onlar artıyor mu, yoksa eksiliyor mu?***8217; soruma sen; ***8216;Artıyorlar***8217; cevabını verdin. İmân keyfiyeti tamamlanıncaya kadar hep bu minval üzere gider.

    ***8220;Ben, ***8216;Onunla hiç savaştınız mı?***8217; diye sordum. Sen, savaştığınızı, savaş neticesinin nöbet nöbet değiştiğini, bazen onun size, bazen sizin ona zarar verdiğinizi söyledin. Zaten diğer peygamberler de hep böyledir. Onlar belâlara uğratılırlar. Ama, sonra da güzel ve makbul âkıbet onların olur.

    ***8220;Ben, ***8216;O zât ahdini bozar mı?***8217; diye sordum. Sen, ***8216;Sözünde durmamazlık etmez***8217; dedin. Peygamberlerin hâli budur. Hiç bir zaman verdikleri sözde durmamazlık etmezler.

    ***8220;Ben, ***8216;O size neler emrediyor?***8217; diye sordum.

    ***8220;Sen, ***8216;Onun Allahü Teâlâya ibadet etmeyi, Ona hiç bir şeyi eş ve ortak koşmamayı size emrettiğini***8217; söyledin. Bütün bu anlattıkların peygamberlerin vasıflarıdır.

    ***8220;Eğer o zat hakkında bu söylediklerinin hepsi doğru ise, şüphesiz o bir peygamberdir. Zaten ben, bir peygamberin çıkacağını biliyordum. Fakat sizden çıkacağını tahmin etmezdim.***8221;1

    Bu karşılıklı konuşmadan sonra da, Heraklius açıkça şöyle dedi:

    ***8220;Eğer, onun yanına gidebileceğim mümkün olsaydı, kendisiyle buluşmak üzere her türlü zahmete katlanırdım. Yanında olsaydım, hizmet ederek, ayaklarını yıkardım. Yemin ederek söylüyorum ki, onun mülkü, iktidarı şu ayaklarımın altında bulunan yerlere muhakkak gelip ulaşacaktır.***8221;2

    Bu sözlere muhatap olan Ebû Süfyan***8217;ı bir korku ve telaş sardı. Dışarı çıkıp arkadaşlarına, ***8220;İbni Ebî Kebşe***8217;nin1 işi gerçekten gittikçe büyüyor. Şu muhakkak ki, Benû Asfar hükümdarı bile ondan korkmaktadır***8221;2 dedi.



    Heraklius***8217;un îmânı

    Rum hükümdarı Heraklius artık beklenen peygamberin, Efendimiz Hz. Muhammed (a.s.m.) olduğu kesin kanaatına varmıştı. Kavmine, ***8220;Geliniz ona tâbi olalım. Dünya ve âhirette selâmete erelim***8221; dedi. Ancak, Heraklius***8217;un bu dâveti netice vermedi. Hattâ Rumların hiddetine sebep oldu.

    Bunun üzerine Heraklius, îmân ettiği halde dünya saltanatı için îmânını gizli tutma yolunu tercih etti.3



    Hz. Dıhye***8217;nin Dağatır***8217;a gitmesi

    Hayatına son verilmekten ve saltanatının elinden alınmasından korkup imanını izhar edemeyen Heraklius, Hz. Resûlullahın elçisi Dihye***8217;ye (r.a.) Hıristiyan âlimlerinin büyüklerinden biri olan Uskuf Dağatır***8217;a gitmesini tavsiye etti. Ayrıca ona vermek üzere bir de mektup yazdı.

    Dihye (r.a.), mektubu alıp Heraklius***8217;un yanından ayrıldı.

    Zaten Peygamber Efendimiz de Dağatır***8217;a bir mektup yazıp Hz. Dihye***8217;ye vermişti. Bu mektubunda Uskuf Dağatır***8217;a şöyle hitap ediyordu:

    ***8220;Îmân edenlere selâm olsun!

    ***8220;Hiç şüphesiz, Meryem oğlu İsâ, Allah***8217;ın pâk ve nezih Meryem***8217;e ilka ettiği Rûh***8217;u ve Kelimesi***8217;dir.

    ***8220;Ben, Allah***8217;a ve Allah tarafından bize indirilenlere, İbrahim***8217;e İsmail***8217;e, İshak***8217;a, Yakub ve torunlarına indirilenlere, Musa***8217;ya ve İsâ***8217;ya verilmiş olanlara ve bütün peygamberlere Rableri tarafından verilenlere inanırım.

    ***8220;Biz, onlardan hiç birini diğerlerinden ayırt etmeyiz, hepsinin peygamberliğine inanırız. Biz Allah***8217;a itâat eden Müslümanlarız.

    ***8220;Hidâyete tâbi olanlara selâm olsun.***8221;1

    Hz. Dıhye, Dağatır***8217;ın yanına gitti ve kendisini İslâmiyete dâvet etti.

    Büyük Hıristiyan âlimi Dağatır şöyle dedi:

    ***8220;Vallahi, senin sahibin Allah tarafından gönderilmiş hak bir peygamberdir. Biz onun vasıflarını biliyoruz. İsmini de kitaplarımızda yazılı bulmuşuz.***8221;2

    Sonra îmân ederek Müslüman oldu ve durumunun Resûl-i Ekrem Efendimize bildirilmesini Hz. Dıhye***8217;ye tembihledi.

    Uskuf Dağatır, her Pazar günü toplanan Hıristiyanlara kıssalar anlatıp nasihatlarda bulunduktan sonra, bir sonraki Pazara kadar evine kapanırdı.

    Hz. Dıhye ile görüştükten sonraki Pazarda Hıristiyanlar toplanıp onun çıkmasını beklediler. Ancak, Dağatır, hastalığını bahâne ederek çıkmak istemedi.

    Hıristiyanlar, ***8220;Ya o çıkar, ya da biz onun yanına gireriz. Şu Arap geleliden beri, biz vaziyetinden hoşlanmıyoruz***8221; diye haber gönderdiler.

    Bunun üzerine Dağatır odasına girdi. Üzerindeki siyah elbiseyi çıkarıp, bembeyaz bir elbise giydi. Sonra asâsını eline alıp kilisede toplanmış bulunan Hıristiyan halkın yanına vardı. Çekinmeden ve cesurca, ***8220;Ey Rum topluluğu! Bize, Ahmed Peygamberden bir mektup geldi. Bizi Yüce Allah***8217;a dâvet ediyor***8221; dedikten sonra, ilâve etti: ***8220;Ben, şehâdet ederim ki, Allah***8217;tan başka ilâh yoktur. Ahmed de Allah***8217;ın kulu ve Resûlüdür.***8221;

    Dağatır***8217;ın Hz. Resûlullahın peygamberliğini böylesine pervasızca haykırışına Rumlar öldürücü darbelerle karşılık verdiler ve onu orada şehid ettiler.1



    Hz. Dıhye***8217;nin Medine***8217;ye dönmesi

    Bütün bu olup bitenlerden sonra Hz. Dıhye, Heraklius***8217;un Peygamberimize yazdığı bir mektup ve birçok hediyelerle Medine***8217;ye doğru hareket etti. Yolda eşkiyalar tarafından yakalanıp kıymetli hediyeler elinden alındı.

    Medine***8217;ye varan Hz. Dıhye, Resûl-i Ekrem Efendimizin huzuruna çıktı. Olup bitenleri ve yolda başından geçenleri anlattıktan sonra Heraklius***8217;un mektubunu verdi. Mektupta şunlar yazılı idi:

    ***8220;İsâ***8217;nın müjdelemiş olduğu Allah***8217;ın Resûlü Muhammed***8217;e, Rum hükümdarı Kayser tarafındandır.

    ***8220;Elçin mektubunla bana geldi. Şehâdet ederim ki, sen Allah***8217;ın Resûlüsün. Biz, seni zaten yanımızdaki İncil***8217;de yazılı bulmuştuk. İsâ bin Meryem, seni müjdelemişti. Rumları, sana imana dâvet ettimse de yanaşmadılar, kaçındılar. Onlar, beni dinleselerdi, kendileri için şüphesiz hayırlı olurdu.

    ***8220;Ben, senin yanında bulunup, sana hizmet etmeyi, senin ayaklarını yıkamayı, ne kadar arzu ederdim.***8221;2

    Mektup okunup bitince Resûl-i Kibriyâ Efendimiz şöyle buyurdu:

    ***8220;Mektubum yanlarında bulundukça, onların saltanatı devam edecektir!***8221;1



    Heraklius***8217;un, mektubu saklaması

    Resûl-i Ekremin elçisi ve dâvetini son derece güzel karşılayan Rum hükümdarı Heraklius, kendisine gelen İslâma dâvet mektubunu da atlas bir ipeğe sararak, derin saygısının bir tezahürü olarak altın bir borunun içine koyup sakladı.

    Rum hükümdarları katında nesilden nesile intikal edegelen bu mübârek mektubu Alfons bin Ferdinand***8217;ın Tuleytula üzerine yürüyüp Endülüs beldelerinden bir çok yerleri eline geçirdiği tarihe kadar (H. 464) onun yanında bulunuyordu. Ondan da torununa intikal etti.

    Aynı mektubu Avrupa Kralı yanında gördüğünü Seyfüddin Kılıç da ifade etmektedir. Avrupa Kralının kendisine şöyle dediğinden de bahseder:

    ***8220;Bu, Peygamberinizin atam Kayser***8217;e göndermiş olduğu mektubudur. Biz, onu bugüne kadar elden ele tevârüs etmekten geri kalmadık. Bize atalarımızdan ve babalarımızdan tavsiye edilmişti ki, bu mektup yanımızda bulunduğu müddetçe, saltanat bizde kalacaktır. Bu sebeple ona son derece hürmet göstermekte ve muhafazasına dikkat etmekteyiz.

    ***8220;Saltanatımızın devam edip gitmesi için de, onun yanımızda bulunduğunu Hıristiyanlardan saklı tutmaktayız.***8221;2

    * * *



    Kisrâ***8217;nın İslâma Davet Edilmesi

    Hicretin 7. senesi, Muharrem ayı. (Milâdî 628.) Hükümdarları, İslâma dâvet kararı alan Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Ashabdan Abdullah bin Huzâfe***8217;yi de İran Kisrâsı Perviz İbni Hürmüz***8217;e elçi olarak gönderdi.

    İran***8217;a varıp, saraya kabul edilen Hz. Abdullah bin Huzâfe, Peygamberimizin İslâma dâvet mektubunu bizzat Kisrâ Perviz***8217;in eline teslim etti. Kisrâ mektubu kâtibine okuttu:

    ***8220;Bismillahirrahmanirrahim!

    ***8220;Allah Resûlü Muhammed***8217;den, Farsların büyüğü Kisrâ***8217;ya!***8221;

    Bu hitap, Kisrâyı son derece hiddetlendirdi. Mektubun devamının okunmasına müsaade etmeden ve muhtevâsını öğrenmeden, ***8220;Şuna bak! Benim kulum, kölem olan kişi [Hâşâ!] kalkıyor da bana mektup yazıyor***8221; diyerek Hz. Resûlullahın mübârek mektubunu alıp küstahça yırttı.1

    Sonra da haddini aşarak elçi Abdullah bin Huzâfe***8217;ye şöyle çıkıştı:

    ***8220;Mülk ve saltanat bana mahsustur. Benim bu hususta ne yenilgiye uğramaktan, ne de bana ortak çıkacağından dolayı asla endişem ve korkum yoktur!

    ***8220;Firavun, İsrailoğullarına hakim olmuştu. Siz onlardan daha güçlü değilsiniz. Sizi derhal hâkimiyetim altına almaya engel olacak ne var? Ben Firavundan daha iyi ve güçlüyümdür***8221;2 diye hitap etti ve onu adamları vasıtasıyla dışarıya çıkarttırdı.

    Abdullah bin Huzâfe***8217;nin Medine***8217;ye dönüşü

    Hz. Abdullah bin Huzâfe, Peygamber Efendimizin İslâma dâvet mektubunu Kisrâya vermekle vazifesini yerine getirmişti. Bu sebeple, saraydan çıkartılır çıkartılmaz hemen bineğine atlayarak Medine yolunu tuttu.

    O sırada Kisrânın öfkesi bir nebze dinmiş olacak ki, onu bulup getirmelerini adamlarına emretti. Ancak, Hz. Abdullah çoktan oradan uzaklaşmıştı.

    Medine***8217;ye gelen Hz. Abdullah, Peygamberimizin huzuruna çıktı. Olup bitenleri haber verdi. Peygamberimiz ellerini kaldırarak Kisrâya şöyle beddua etti:

    ***8220;Yâ Rabbi! Nasıl o benim mektubumu parçaladı, Sen de onu ve onun mülkünü parçala!***8221;1

    Bu bedduanın tesiriyledir ki, Kisrâ Perviz***8217;in oğlu Şireveyh hançer ile onu parçaladı. Sa***8217;d İbni Ebî Vakkas Hazretleri ise, İran saltanatını param parça etti. Sasaniye devletinin hiçbir yerde şevketi kalmadı.2

    Peygamberimizin gönderdiği mektup

    Resûl-i Ekrem Efendimizin İran Kisrâsı Hüsrev Perviz***8217;e gönderdiği İslâma dâvet mektubunun tam metni şu meâldeydi:

    ***8220;Bismillahirrahmanirrahim! Allah***8217;ın Resûlü Muhammed***8217;den, Farsların Büyüğü Kisrâ***8217;ya!

    ***8220;Doğru yolda gidenlere, Allah***8217;a ve Peygamberine iman edenlere, bir Allah***8217;tan başka ilah olmadığına, Onun hiçbir ortağı da bulunmadığına ve Muhammed***8217;in Onun kulu ve Resûlü olduğuna şehâdet edenlere selâm olsun!

    ***8220;Ben, seni İslâma dâvet ediyorum.

    ***8220;Çünkü ben; bütün insanlara ***8216;hayatı olan kişilere (gelecek tehlikeleri) haber vermek ve kâfirlere o söz hak olmak için (azap sözü gerçekleşmesi için)***8217; peygamber olarak gönderildim.

    ***8220;Müslüman ol ki, selâmete eresin! Eğer, dâvetimden yüz çevirirsen, mecusî kavminin günahı senin boynuna olsun!***8221;1



    Kisrânın Yemen valisine emri

    Kisrâ, Efendimizin mübârek mektubunu yırtmakla da hiddet ve hırsını dindirememişti. Yemen valisi Bazan***8217;a şu emri verdi:

    ***8220;Duyduğuma göre, Kureyşten biri ortaya çıkmış, peygamberlik dâva ediyormuş. Sen güçlü kuvvetli adamlarından ikisini gönder. Onu bağlayıp getirsinler.***8221;2

    Vali Bazan emri yerine getirmekte gecikmedi. Peygamber Efendimize iki kişi gönderdi. Ellerine de, Efendimizin gidip Kisrâya teslim olmasını emreden bir mektup verdi.

    Babeveyh ve Hurre Husre adındaki bu adamlar Medine***8217;ye gelerek Resûl-i Ekrem Efendimizin huzuruna çıktılar. Babeveyh, Efendimize hitaben şöyle dedi:

    ***8220;Kisrâ, vali Bazan***8217;a yazı yazıp seni kendisine götürmek üzere sana adam göndermesini emretti. Bazan da, beni sana gönderdi. Eğer, benimle gelirsen Yemen valisi, Kisrâ***8217;ya senin lehinde mektup yazar, seni bağışlatır.

    ***8220;Eğer, benimle gelmekten çekinirsen, Kisrâ seni de, kavmini de yok eder, memleketini de yıkar.***8221;1 Sonra da Bazan***8217;ın mektubunu verdi.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz Babeveyh***8217;in anlattıklarını ve mektubun muhtevasını öğrendikten sonra gülümsedi. Sonrada onları İslâmiyete dâvet etti.

    Elçiler, Efendimizin huzurunda manevî heybetinden dolayı tir tir titriyorlardı. Fakat, bunu hissettirmemek için cesaretli konuşmaya çalışıyorlardı.

    Peygamber Efendimiz, ***8220;Ne yapmak istediğimi yarın size haber veririm***8221; deyip onları huzurundan çıkardı.2

    Ertesi gün Resûl-i Kibriyâ Efendimiz vahiy ile gelen şu haberi onlara iletti:

    ***8220;Yüce Allah Kisrâya oğlu Şireveyh***8217;i musallat kıldı. Şireveyh, onu filan ayda, filan gecede ve gecenin de filan saatında öldürdü!***8221;3

    Bu haber karşısında elçiler, şaşırıp kaldılar.

    Peygamber Efendimiz ayrıca onlara hitaben şöyle dedi:

    ***8220;Bazan***8217;a deyiniz ki: Benim dinim ve hakimiyetim, Kisrânın mülk ve saltanatının ulaştığı yerlere kadar ulaşacaktır.

    ***8220;Yine ona deyiniz ki: Eğer sen Müslüman olursan, şu anda idare etmekte olduğun yerleri sana vereceğim. Seni Ebnalardan [Güney Arabistanda yerleşen İranlılar] meydana gelen kavme hükümdar yapacağım.***8221;4

    Bunun üzerine Bazan***8217;ın adamları Yemen***8217;e döndüler. Olup bitenleri anlatıp, Peygamberimizden görüp duyduklarını naklettiler. Vali Bazan, ***8220;Vallahi, bu hükümdar sözü değildir. Öyle sanıyorum ki, bu zât dediği gibi, bir peygamberdir***8221;1 demekten kendini alamadı.

    Sonra da adamlarına, ***8220;Onu nasıl buldunuz?***8221; diye sordu.

    Onlar, ***8220;Biz, ondan daha heybetli, hiç bir şeyden korkmayan ve muhafızsız bulunan bir hükümdar görmedik. Mütevazi ve yaya olarak halk arasında yürüyordu!***8221; cevabını verdiler.

    Bazan, bir müddet daha beklemeyi uygun buldu. ***8220;Kisrâ hakkında söylemiş olduğu sözün neticesini beklemeliyim. Eğer sözü doğru çıkarsa, o gerçekten Allah tarafından insanlara gönderilmiş bir peygamberdir.

    ***8220;Şayet, dediği doğru çıkmazsa, o zaman gereğini düşünürüz.***8221; dedi.2

    Aradan birkaç gün gibi kısa bir zaman geçmişti ki, Kisrânın oğlu Şivereyh***8217;ten Bazan***8217;a şu meâlde bir mektup geldi:

    ***8220;Ben Kisrâyı öldürdüm! Bu mektubum sana gelince, benim nâmıma halkın bîatını al! Kisrânın sana yazmış olduğu zât hakkında da, yeni bir emrim gelinceye kadar bekle ve hiç bir teşebbüse geçme!***8221;3

    Hesap ettiler: Gördüler ki, Perviz***8217;in öldürülmesi, Fahr-i Âlem Efendimizin haber verdiği aynı günün gecesine ve gecenin de aynı saatine rastlıyordu.4

    Bazan***8217;ın gönül âlemi bu apaçık mucize karşısında birden aydınlandı.

    ***8220;Muhammed (a.s.m.), muhakkak, Allah tarafından insanlara gönderilmiş bir peygamberdir***8221; diyerek Müslüman oldu.1 Onu, Yemen***8217;de oturan Ebnâların Müslüman olması takib etti.2

    Bazan daha sonra da Müslüman olduklarını Resûl-i Ekrem Efendimize haber verdi. Bu haberi alan Efendimiz, onu San***8217;a valisi tayin etti. Bu, Peygamberimizin tayin ettiği ilk vali idi ve İran valilerinden imâna gelen ilk zâttı.3



    Peygamberimizin Kisrâ***8217;ya gönderdiği mektubun aslı

    Resûl-i Ekrem Efendimizin Kisrâya gönderdiği mektubun aslı, 1962 yılının Kasım ayı sonlarına doğru, Lübnan Dışişleri Bakanı görevinde bulunmuş olan Mr. Henri Pharaon***8217;un, Dr. Salahaddin el-Müneccid***8217;e okutturmak için başvurması üzerine ortaya çıkmıştır. Vesikayı, Birinci Dünya Harbinin sonunda Henri Pharaon***8217;un babası Şam***8217;da 150 altına satın almış ve mahiyetini bilemediğinden veya açığa vurmak istemediğinden olacak ki, gizli tutmuştur.

    Dr. Salahaddin el-Müneccid***8217;in tarif ve tavsifine göre bu mektup, parşömen üzerine yazılmıştır. Ancak zamanla rengi değişmiş ve dokuması eskimiş yeşil bir kumaşa yapıştırılmıştır. Mahfaza, ayrıca camdan bir çerçeve ile muhafaza edilmiş olduğundan, parşömen oraya yapışık kalmıştır.

    Parşömen eski ve yumuşaktır, rengi koyu kahverengidir. Sahife kenarları bu sebeple siyahlaşmıştır.

    Mektubun boyu 28 cm, eni ise 21,5 cm***8217;dir.

    Mektubun ebâdı, ince uzundur. Fakat, üst kısmı alt kısmından daha geniştir.

    Mektupta 15 satır vardır ve bunların uzunlukları yerine göre 21,2 cm ile 21,5 cm arasında değişmektedir.

    Çizilen satırların altında dairevî bir mühür izi vardır ve bunun çapı 3 cm***8217;dir.

    Mektupta, yukarıdan aşağıya doğru akmış su izleri vardır. Bunlar, bazı yerlerde (harfler veya) kelimeleri silmiş, bazı yerlerde mürekkep izini hafifletmiş ve mührün ortasına doğru bulunan (Resûl) kelimesindeki (R) harfi hariç, mühürdeki yazıyı silmiştir.

    Mektubun yırtılmış olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim, yırtık, başlangıçtaki ufkî üçüncü satırdan bu satırın ortasına kadar gitmekte, sonra dikey olarak onuncu satıra kadar inmekte, böylece yırtık izi tersine bir (L) harfi manzarası arzetmektedir.

    Ayrıca bu yırtık, mektubun yazıldığı parşömenden farkedilebilen ve daha sonraki devre ait deriden yapılma ince bir iplikle dikilmiştir.

    Mektubun yazı karakteri, Hendek Savaşı sırasında Sel***8217; Dağındaki grafit kaya üzerine yazılmış bulunan en eski yazı karakterine uymaktadır.1

    * * *



    Mukavkıs***8217;ın İslâma Davet Edilmesi

    Hicretin 7. senesi, Muharrem ayı. (Milâdî 628.) Bu tarihte, Ashabdan Hatıb bin Ebî Beltaa, Peygamber Efendimizden aldığı Mukavkısa hitaben yazılmış İslâma dâvet mektubu ile Mısır***8217;a doğru yola çıktı. Gece gündüz yoluna devam eden Hz. Hatıb, o sırada İskenderiye***8217;de bulunan Mukavkıs***8217;a Resûl-i Ekrem Efendimizin mübârek mektubunu sundu. Hükümdarın okuttuğu mektupta Resûl-i Ekrem Efendimiz (a.s.m.) ona hitaben şunları yazıyordu:

    ***8220;Bismillahirrahmanirrahim! Allah***8217;ın kulu ve Resûlü Muhammed***8217;den Kıbtîlerin büyüğü Mukavkıs***8217;a!

    ***8220;Hidâyet yoluna uyanlara selâm olsun! Bu duâ ve temenniden sonra ben, seni İslâma dâvet ediyorum. Müslüman ol ki, selâmete eresin. Müslüman ol ki, Allah ecrini, mükâfatını iki kat versin. Eğer, bu dâvetimden yüz çevirirsen, Kıbtîlerin günâhı senin boynuna olsun!

    ***8220;De ki: ***8216;Ey kitap ehli olan Hıristiyanlar ve Yahudiler! Sizinle bizim aramızda müşterek bir söze gelin: Allah***8217;tan başkasına ibâdet etmeyelim, Ona hiç bir şeyi ortak koşmayalım. Allah***8217;ı bırakıp da birbirimizi rab edinmeyelim.***8217; Eğer onlar yüz çevirirlerse, siz deyin ki: ***8216;Şâhid olun, biz Müslümanlarız.***8217;***8221; (Âl-i İmrân Sûresi, 64.)1

    Mektup okunup bitince, Mukavkıs: ***8220;Hayırlı olsun***8221; dedi ve elçi Hz. Hatıb***8217;a izzet ikramda bulundu. Sonra da Server-i Kâinat Efendimizin mübârek mektubunu fil dişinden bir kutu içine koyup, kutuyu mühürledi.2



    Mukavkıs***8217;ın ikrarı

    Bir gece vakti Mukavkıs, Hatıb bin Ebî Beltaa***8217;yı huzuruna çağırttı. Yanlarında sadece tercümanı bulunuyordu. Uzun uzadıya konuştuktan sonra, Mukavkıs sonunda, Müslüman olmadığı halde, Peygamber Efendimizin risâletini ikrar edip şöyle dedi:

    ***8220;Ben, bir peygamberin geleceğini biliyordum. Lâkin Şam***8217;dan çıkacağını tahmin ediyordum. Çünkü, daha evvelki peygamberlerin çoğu oradan zuhur etmişlerdi.

    ***8220;Gerçi, son peygamberin, Arabistan***8217;da, sertlik, darlık, yoksulluk ülkesinde çıkacağını da kitaplarda görmüştüm.

    ***8220;Allah***8217;ın kitabında sıfatlarını yazılı bulduğumuz peygamberin ortaya çıkma zamanı da tam bu zamandır. Fakat, ona uymak hususunda, Kıbtîler beni dinlemezler. Ben, saltanatımdan ayrılmaya da kıyamayacağım.

    ***8220;O peygamber, memleketlere hâkim olacak, kendisinden sonra da Sahabîleri bu meydanlarımıza kadar gelip yerleşeceklerdir. Sonunda şuradakilere galip geleceklerdir.***8221;1

    Bu konuşmasıyla Peygamberimizin risaletini ikrar eden Mukavkıs, ne yazık ki, saltanatı elinden gider endişesiyle ne halkına olup bitenlerden bahsetti ve ne de Müslüman oldu.2 Saltanat, hükümdarlık sevgisi onu iman saadetinden mahrum bıraktı.

    Dünya saltanatının sevgi ve muhabbeti gönlünde ağır basıp, iman etmeye yanaşmayan Mukavkıs, bununla beraber Peygamber Efendimize bir mektupla, bazı kıymetli hediyeler ve iki tane de câriye gönderdi.3

    Bütün bunlardan sonra Hz. Hatıb bin Ebî Beltaa***8217;yı İskenderiye***8217;den uğurlayan Mukavkıs ona, ***8220;Sakın, Kıbtîler senin ağzından tek kelime bile işitmesinler***8221; dedi.1

    Mukavkıs***8217;ın gönderdiği iki câriye ve hediyeler

    Mukavkıs***8217;ın, Resûl-i Ekrem Efendimize gönderdiği iki câriye Mariye ile kızkardeşi Sîrin idi. Hatıb bin Ebî Beltaa Hazretleri, onlara yolda İslâmiyeti anlattı ve Müslüman olmalarını teklif edince, Müslüman oldular.

    Daha sonra Peygamber Efendimiz Hz. Mâriye***8217;yi kendisine nikâhlayıp zevceliğe aldı. Sîrin***8217;i ise şâiri Hassan bin Sabit***8217;e (r.a.) verdi.2

    Mukavkıstan gelen diğer hediyeler ise şunlardı:

    Ak tüylü iki katırla bir merkep,

    Bin miskal altın,

    Yirmi kat Mısır işi ince elbise,

    Billur bir bardak,

    Kokulu bal, misk gibi güzel kokular, v.s.3

    Hediye edilen katıra Düldül, merkebe ise Ufeyr adı takıldı.

    Mukavkıs***8217;ın ülkesinde beş gün kadar kaldıktan sonra, oradan ayrılan Hatıb bin Ebî Beltaa Medine***8217;ye gelip Resûl-i Ekremin huzuruna çıkarak bütün olup bitenleri anlattı ve Mukavkıs***8217;ın mektubu ile gönderdiği hediyeleri takdim etti.

    Mukavkıs, cevabî mektubunda şöyle diyordu:

    ***8220;Muhammed bin Abdullah***8217;a, Kıbtîlerin büyüğü Mukavkıs***8217;tan. Selâm olsun sana.

    ***8220;Bundan sonra derim ki: Mektubunu aldım, okudum. Mektubunda zikrettiğin ve beni dâvet ettiğin şeyleri anladım.

    ***8220;Gelecek bir peygamber daha olduğunu biliyordum. Ancak onun Şam***8217;dan zuhur edeceğini tahmin ediyordum.

    ***8220;Elçini ağırladım. Sana Kıbtîlerin yanında mevkiileri yüksek iki câriye ile elbiseler gönderdim. Binmen için de sana bir katır hediye ettim. Selâm olsun sana!***8221;1

    Mektup okunup bitince Peygamber Efendimiz (a.s.m.), ***8220;Bedbaht adam! Saltanatına kıyamadı. Fakat, üzerinde titrediği saltanatı, kendisine kalmayacaktır!***8221;2 buyurdu.



    Peygamberimizin Mukavkıs***8217;a gönderdiği mektubun aslı

    Resûl-i Ekrem Efendimizin, Mukavkısa gönderdiği mübârek mektupları halen İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi Mukaddes Emanetler Bölümünde muhafaza edilmektedir.

    Mektup, Hicretin 1267 senesinde Mısır***8217;ın Ahmim beldesinde bulunan eski bir Manastırdaki Kıbt kitapları arasında olduğu anlaşılmış, bunun üzerine Sultan Abdülmecid Han tarafından satın alınarak İstanbul***8217;a getirilmişti.

    Bu mübârek mektup, 16x19 cm ebâdında, kahverengi bir deri üzerine siyah mürekkeple yazılmıştır ve on iki satırdan ibârettir.

    Mektubun altında Resûl-i Ekrem Efendimizin mührü bulunmaktadır.

    Mektupta yer yer güve yenikleri ve delikleri de vardır.3

    * * *



    Gassan Hükümdarlarının İslâma Davet Edilmesi

    Gassanîler, Suriye***8217;de oturan en güçlü kabilelerden biri idi. Hicretin 7. senesi Muharrem ayında, Peygamber Efendimiz, bu kabilenin hükümdarı Hâris bin Ebî Şimr***8217;i de İslâma dâvet etmek üzere Ashabdan Şuca***8217; bin Vehb***8217;i bir mektupla gönderdi.1

    Şuca***8217; bin Vehb (r.a.), mektubu alır almaz süratle yola çıktı. Şam***8217;a vardı. Fakat hükümdar Haris***8217;i sarayında bulamadı. Günlerce sarayın kapısında beklemek zorunda kaldı.

    Bu arada, hükümdarın kapıcısı ne için geldiğini sorunca, Resûl-i Ekremin Haris***8217;e gönderilmiş elçisi olduğunu söyledi. Sonra da Peygamber Efendimizin sıfatlarını ona anlattı. Kapıcı Mira anlatılanlar karşısında gözyaşlarını tutamadı. ***8220;Ben İncil***8217;i okudum. Bu Peygamberin (a.s.m) sıfatlarını onda aynen yazılı buldum***8221; dedi. Sonra da Resûl-i Ekremin (a.s.m.) peygamberliğini tasdik ederek Müslüman oldu. Ancak Hâris***8217;in kendisini öldürmesinden korktuğu için îmânını gizli tuttu.2

    Günlerden sonra Hâris, birgün tahtına oturdu. Elçi Şuca***8217;ı kabul etti. Resûl-i Ekremin mektubunu elçi Şuca***8217; bin Vehb***8217;den alan hükümdar Hâris, açıp bakınca şunların yazılı olduğunu gördü:

    ***8220;Bismillahirrahmanirrahim! Allah***8217;ın Resûlü Muhammed***8217;den, Hâris bin Ebî Şimr***8217;e!

    ***8220;Doğru yolda gidenlere, Allah***8217;a iman ve Peygamberini tasdik edenlere selâm olsun! Ben seni, eşi, ortağı olmayan bir Allah***8217;a imana dâvet ediyorum. Dâvetimi kabul edersen, hükümdar olarak yine mülkünde kalacaksın!***8221;1

    Bu sözler karşısında Hâris***8217;in tavrı birden değişti. Mübârek mektubu yere atıp hiddetli hiddetli şöyle konuştu:

    ***8220;Saltanatımı benden kim alacakmış göreyim! O, Yemen***8217;de de olsa, kendisine tâbi olanlarla üzerime gelmeden, ben onun üzerine gideceğim!***8221;2

    Sonra da, atlarının nallanmasını adamlarına emretti. Elçi Şuca***8217; Hazretlerine dönerek, ***8220;Git, sahibine gördüğünü haber ver***8221; dedi.

    Hükümdar Hâris, Medine üzerine yürümeye kararlıydı. Bunu o sırada Kudüs***8217;te bulunan Kaysere yazdığı mektupta da açık açık belirtiyordu. Ancak Kayserden gelen cevap bu kararın hilâfınaydı. Kayser ona, ***8220;Sakın, onun üzerine yürüme***8221; tavsiyesinde bulunuyordu.

    Kayserin mektubunu aldıktan sonra Hâris bin Ebî Şimr biraz aklını başına toplamış olacak ki, elçi Şuca***8217; Hazretlerini ikinci kere huzuruna çağırdı. Ne zaman gideceğini sorduktan sonra da, adamlarına kendisine yüz miskal altın vermesini de emretti.3

    Kapıcı Mira, saraydan ayrılıp Medine***8217;ye gitmeye hazırlanan Şuca***8217;nın (r.a.) yanına vardı. Onun için hazırladığı yol azığı ile elbiseyi verdikten sonra, ***8220;Allah Resûlüne benden selâm söyle ve Müslüman olduğumu da ona haber ver***8221; dedi.4

    Hâris***8217;e yapılan beddua

    Şuca***8217; bin Vehb, Medine***8217;ye geldi. Hz. Resûlullahın huzuruna çıkarak görüp duyduklarını bir bir anlattı.

    Hâris***8217;in elçisine ve mektubuna karşı takındığı menfi muameleyi öğrenen Resûl-i Kibriyâ, ***8220;Saltanatı yok olsun!***8221;1 diyerek ona beddua etti.

    Aradan fazla bir zaman geçmeden, Hicretin 8. yılında bu bedduanın tesiriyle Hâris dünyadan kâfir olarak göçüp gitti ve Gassanî saltanatı Cebele bin Eyhem***8217;e geçti. O ise, Gassanî saltanatının son hükümdarı oldu.2

    * * *



    Yemâme Emîrinin İslâma Davet Edilmesi

    Yemâme hükümdarı Hevze bin Ali, Hıristiyandı. Peygamber Efendimiz, Hicretin 7. senesi Muharrem ayında bu hükümdarı da İslâmiyete dâvet etmek üzere Salit bin Amr***8217;ı vazifelendirdi ve yazdığı bir mektupla onu Yemame***8217;ye gönderdi.1

    Mektubu alan Salit bin Amr, durup dinlenmeden yol alarak hükümdarın yanına vardı ve Efendimizin mektubunu ona verdi. Mektubu okuttu. Resûl-i Ekrem kendisine şöyle hitap ediyordu:

    ***8220;Bismillahirrahmanirrahim! Allah***8217;ın Resûlü Muhammed***8217;den, Hevze bin Ali***8217;ye!

    ***8220;Doğru yolda gidenlere selâm olsun! Şunu iyi bilmelisin ki: Benim dinim yakında dünyanın en uzak ufuklarına kadar parlayacaktır! Binaenaleyh, ey Hevze! Sen de Müslüman ol ki, selâmete eresin! Ben de, hükmün altındaki memleketin idaresini sana bırakayım.***8221;2

    Hevze, bu dâveti kabul edemeyeceğini nazik bir dille ifâde etti. Ancak, Salit (r.a.), bu hareketinin yanlış olduğunu söyleyerek onu dâvete icabete çağırdı. Fakat, Hevze saadet dairesinden uzak kaldı. Şüphesiz, bu uzak kalışta saltanatta kalma arzusu büyük rol oynuyordu. Bunu kendisi de bizzat bir Hıristiyan büyüğüne şöyle ifade etmişti:

    ***8220;Ben, kavmimim hükümdarı bulunuyorum, ona tâbi olaydım, o takdirde hükümdarlık yapmayacaktım!***8221;3

    Bununla birlikte Hevze, Peygamber Efendimize verilmek üzere bir mektupla bir takım hediyeleri elçi Hz. Salit vasıtasıyla gönderdi.



    Peygamberimizin Hevze***8217;ye bedduası

    Salit bin Amr (r.a.), Medine***8217;ye dönerek Resûl-i Ekrem Efendimizin huzuruna vardı. Olup bitenleri anlattıktan sonra Hevze***8217;nin gönderdiği mektubu Efendimize verdi. Hevze mektubunda Efendimize şöyle diyordu:

    ***8220;Dâvet ettiğin şey çok iyi, çok güzel! Ben, kavmimin hatibi ve şâiriyim! Araplar da benim kavmimden korkarlar! Bana, işinden bazı salâhiyetler ver de sana tâbi olayım!***8221;1

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, bu yersiz teklif için, ***8220;Yerdeki bir hurma koruğunu bile istese, ona vermem***8221; buyurduktan sonra, kendisine tâbi onca insanın hidâyetine de mani olduğundan Hevze***8217;ye, ***8220;Elindeki her şey yok olsun***8221; diye beddua etti.2

    Bu tarihten bir yıl kadar sonra Cebrâil (a.s) gelip Efendimize Hevze***8217;nin kâfir olarak öldüğünü haber verdi.3

    Böylece, Resûl-i Ekrem Efendimiz, gönderdiği elçiler ve dâvet mektuplarıyla cihanşümül İslâm dâvâsını o zamanın bütün devlet reislerine bildirmiş, İslâmın sesini bütün dünyaya duyurmuş oluyordu.

    Bu dâvete, o zamanın iki büyük devleti olan Habeşistan ve Bizans hükümdarlarının cevabı gayet müsbet geliyordu. Hattâ Necaşî İslâmla şereflendi. Heraklius ise, Peygamberimizin hak peygamber olduğunu anladığı halde sadece dünya saltanatı için iman etmekten çekiniyordu. Aynı şekilde Mısır hükümdarı Mukavkıs da Hz. Resûlullahın elçisi ve mektubunu gayet iyi karşılıyor ve müsbet cevapta bulunuyordu. Bu dâvete muhatap olan Yemame hükümdarı Hevze bin Ali de, Hz. Resûlullahın elçisine gayet iyi muâmelede bulunuyor ve dâveti nazik bir üslupla kabul etmediğini belirtiyordu.

    Geri kalan iki kişi ise, bu davete, menfi cevapta bulunuyordu. Hattâ bunlardan biri İran Kisrâı, küstahça Peygamberimizin mektubunu yırtıyordu. Diğer biri olan Gassan hükümdarı Hâris bin Ebî Şimr ise haddini aşarak Efendimizin dâvet mektubunu yere atıyordu.

    * * *



    Hayber***8217;in Fethi

    Hicretin 7. senesi Muharrem ayı sonları. (Milâdî 628.) Hayber, volkanik bir arazi üzerine kurulmuş, kuvvetli ve sağlam yedi kaleye sahip bir şehirdi. Şam yolu üzerinde bulunan bu şehir, Medine***8217;nin kuzey batısına düşüyor ve ona uzaklığı ise yüz mili buluyordu (169 km).

    Resûl-i Ekrem Efendimizle olan anlaşmalarını bozmaları sebebiyle Medine***8217;den sürgün edilen Yahudilerin çoğu buraya yerleşmiş ve âdeta burayı Yahudiliğin bir nevi merkezi haline getirmişlerdi.

    Daha evvel bahsettiğimiz gibi, Mekke müşriklerini ayaklandırıp, bütün Arap kabilelerini toplayarak Medine üzerine yürütüp Hendek Harbinin patlak vermesine sebep olmuşlardı. Hendek Savaşından sonra da rahat durmamışlar, Peygamberimiz ve İslâmiyet aleyhinde çeşitli iftira ve propagandalarına devam etmişlerdi.

    Bunun yanında Mekkeli müşriklerle yeni bir anlaşma da yapmışlardı. Bu anlaşmaya göre; Peygamberimiz şayet Mekke üzerine yürürse Hayberliler de Medine***8217;ye baskın yapacaklar, eğer Hayber üzerine yürürse, Kureyş müşrikleri Medine***8217;ye baskında bulunacaklardı. Ne var ki, bu planları Hudeybiye Anlaşmasıyla neticesiz kalmıştı.

    Yine Resûl-i Ekrem Efendimiz, Mekkeli müşriklerle Hudeybiye sulh anlaşmasını imzalamak suretiyle, Medine***8217;yi onlardan gelebilecek tehlikelere karşı emniyet altına almıştı. Ancak, Kuzey tarafı***8212;ki Hayber Yahudilerinin bulunduğu taraftı***8212;henüz emniyetten mahrumdu. Halbuki, bu emniyetin temini İslâmî gelişmenin sürat kazanması bakımından gerekli görünüyordu.

    Aynı şekilde, Arabın en büyük ticareti Şam***8217;la idi. Yahudiler ise, bu yol üzerinde bulunuyorlar ve burada bir güç, bir kuvvet olma istidadını gösteriyorlardı. Bu ise, İslâmî gelişme için bir tehlikeden başka bir şey değildi.

    İşte bütün bu sebepler Hayber meselesinin bir an evvel hallini gerektiriyordu.



    Medine***8217;den hareket

    Hayber Gazâsına çıkmaya karar veren Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Ashabına hazırlanmalarını emretti.

    Bu arada korkularından Hudeybiye seferine katılmaktan çekinmiş bulunan birçok kimsenin, Hicaz***8217;ın bu en bereketli ve verimli şehri olan Hayber***8217;de elde edilecek ganimeti düşünerek ve ona tamah ederek orduya iştirak etmek istedikleri görülüyordu. ***8220;Hayber***8217;e biz de sizinle gidelim***8221; diyorlardı.

    Bunun üzerine Peygamber Efendimiz şu tâlimatı verdi:

    ***8220;Allah yolunda, İ***8217;la-yı Kelimetullah uğrunda bihakkın cihad edecek olanlar hazırlansın! Bunların dışında hiç kimse bizimle birlikte gidemeyecektir. Onlara ganimetten de bir şey verilmeyecektir.***8221;1 Bunu, Medine***8217;nin içinde bütün halka da ilân etti.

    Hz. Resûlullahın bu emri bize, Allah yolunda cihadın sırf Hakkın rızası gözetilerek, maddî hiç bir karşılık beklemeksizin, hattâ böyle bir şeye niyet dahi edilmeksizin yapılması gerektiğini gayet açık bir şekilde ders vermektedir.

    Zaten, İslâm***8217;da harbin ulvî ve nuranî gayesi de: İ***8217;la-yı kelimetullahtır.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimizin (a.s.m.) emri üzerine Müslümanlar derhal toplandılar. Sayıları 200***8217;ü atlı olmak üzere 1600 kişiyi buldu.2 Bunlar sadece o anda Peygamber Efendimizle (a.s.m.) birlikte Medine***8217;den hareket edecek olanlardı. Daha sonra, Peygamber Efendimiz Hayber***8217;de bulunduğu sırada içlerinde meşhur Ebû Hureyre***8217;nin de bulunduğu Devs Kabilesinden 400 Müslümanla Habeşistan***8217;dan gelen Muhacir Müslümanlar da orada İslâm ordusuna katılacaklardır.

    Ayrıca Medine***8217;den hareket eden İslâm ordusunda Resûl-i Ekrem***8217;in zevcesi Hz. Ümmü Seleme ile birlikte yirmi kadar Müslüman kadın da vardı. Harp esnasında yaralanan mücahidleri tedavi etmek, onlara yemek pişirmek ve ihtiyaçlarını karşılamakla meşgul olacaklardı.1

    Peygamber Efendimiz, Medine***8217;de yerine Gıfarlı Siba***8217; bin Urfutat***8217;ı vekil bırakarak, ordusuyla Muharrem ayı sonlarına doğru Hayber yönüne hareket etti.

    Nübüvvetin mânevî boyasıyla boyanmış mücahidler pürşevk ve coşkunluk içinde yollarına devam ediyorlardı. Şâir Âmir bin Ekva***8217; o andaki heyecan ve sadakatını şu şiiriyle dile getiriyordu:

    ***8220;Allah***8217;ım! Sen hidâyet etmeseydin, biz doğru yolu bulamazdık.

    ***8220;Zekât veremezdik.

    ***8220;Namaz kılamazdık.

    ***8220;Üzerimize yürüyen bir kavim olunca, bizi dinimizden döndürmek için fitne çıkarmaya çalışınca.

    ***8220;Sen, kalblerimize sekînet indir!

    ***8220;Çarpıştığımızda da ayaklarımıza sebât ver!***8221;2

    Peygamber Efendimiz, şiiri okuyanın kim olduğunu sordu. Âmir bin Ekva***8217; olduğunu öğrenince de, ***8220;Allah ona rahmet etsin***8221; buyurdu.3

    Mücahidler bir an durakladılar. Zira, bu duâ Âmir***8217;in şehâdet mertebesine erişeceğinin işaretini taşıyordu.

    ***8220;O, ne sağırdır, ne gâib***8221;

    Mücahidler tekbirlerle yol alıyorlardı. Yer gök sanki tekbir sadalarıyla titriyordu. Bir ara hep bir ağızdan çok yüksek bir sesle, ***8220;Allahü ekber! Allahü ekber! Lâ ilâhe illallahu vallahu ekber!***8221; diyerek tekbir getirdiler.

    Sahabîlerin bu hareketi üzerine Resûl-i Kibriyâ Efendimiz şöyle buyurdu:

    ***8220;Canınıza acıyınız, sesinizi yükseltmeyiniz! Zira siz ne sağırı çağırıyor, ne de gaibe bağırıyorsunuz. Her şeyi bilen ve işiten ve her şeye her şeyden daha yakın olan Allah***8217;a dua ediyorsunuz***8221;1 diye buyurdu.

    Evet, duâ ettiğimiz Allah ne sağırdır, ne de gâib. Bize ilmiyle, iradesiyle, kudretiyle şah damarımızdan daha yakındır: ***8220;And olsun ki insanı Biz yarattık; nefsinin ona vesvese verdiğini de biliriz. Çünkü Biz ona şah damarından daha yakınız.***8221;2

    Kalbimizin en gizli hatırasını bilen yalnız Odur. Bildiği için de, arzu ve isteklerimize cevap veriyor, ihtiyaçlarımızı yerine getiriyor.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz sefer esnasında her konakladığı yerde Yüce Rabbine şöyle yalvarıyordu:

    ***8220;Allah***8217;ım! İstikbal endişesinden, geçmişin tasasından, güçsüzlükten, gevşeklikten, pintilikten, korkaklıktan, bel büken borçtan, zâlim ve haksız kimselerin musallat olmasından sana sığınırım!***8221;3

    Peygamber Efendimiz, ordusu ile Reci***8217; denilen yere vardı ve orada konakladılar. Burası Hayber***8217;le Gatafanlıların yurdu arasında bir yerdi. Buraya gelip konmalarının bir sebebi vardı. Şöyle ki: Hayber Yahudileri Gatafanlılardan yardım istemişler, onlar da bunu kabul edip gerektiğinde gelip kalelerinde İslâm ordusuna karşı müştereken savaşabileceklerini bildirmişlerdi. Resûl-i Ekrem, bu durumu haber almıştı. Bu yardıma mâni olmak için de, Gatafanlılara, ***8220;Şayet Yahudilere yardım etmezlerse, fethedilecek Hayber***8217;in bir yıllık hurma mahsulünün kendilerine verileceği***8221; teklifinde bulunmuştu. Ancak, onlar kabul etmemişlerdi.

    İşte Resûl-i Ekrem Efendimiz, ordusuyla buraya gelip konmakla, Gatafanlılardan Yahudilere gelebilecek herhangi bir yardımın önünü kesmiş oluyordu. Nitekim, bu durum karşısında Gatafanlılar, Hayber Yahudilerine hiç bir yardımda bulunamayıp yurtlarında oturmak zorunda kaldılar.



    İslâm ordusu Hayber önlerinde

    Peygamber Efendimiz daha sonra ordusuyla Reci***8217;den Hayber***8217;e doğru ilerledi. Bir gece vakti Hayber önlerine vardı. Gece baskında bulunmak âdeti olmadığından sabahı bekledi.

    Peygamberimizin duâsı

    Resûl-i Ekrem Efendimiz Hayber önlerine varınca şöyle duâ etti:

    ***8220;Ey göklerin ve gölgelediklerinin Rabbi olan Allah!

    ***8220;Ey yerlerin ve üstündekilerin Rabbi olan Allah!

    ***8220;Ey şeytanların ve saptırdıklarının Rabbi olan Allah!

    ***8220;Ey rüzgârların ve savurduklarının Rabbı olan Allah!

    ***8220;Biz, Senden şu şehrin hayrını ve iyiliğini, halkının hayrını ve iyiliğini, bu şehirde bulunan her şeyin hayrını ve iyiliğini dileriz.

    ***8220;Onun şerrinden, halkının şerrinden, içinde bulunan her şeyin şerrinden Sana sığınırız!***8221;1

    Herhangi bir şehre girildiğinde Efendimiz hep böyle duâ ederdi.

    Sabah olunca, Hayberliler, ellerinde ziraat âletleriyle tarlalarına gitmek üzere kalelerinden çıkınca karşılarında İslâm ordusunu buldular. Birden şaşırıp kaldılar ve ***8220;İşte Muhammed ve ordusu!***8221; diye bağrıştılar.

    Sonra da telâş ve heyecan içinde gerisin geri kaçıp kalelerine sığındılar.1

    Beklenmedik bir durumla karşı karşıya kalmışlardı. Peygamberimizin tâ Medine***8217;den kalkıp gelerek kendileriyle harbe tutuşacağına bir çoğu ihtimal bile vermemişti. Çünkü kaleleri kuvvetli idi, adamları da çoktu. Harp âletleri de oldukça fazla idi. Öyle ise Hz. Resûlullah bütün bunları göze alarak gelemezdi. Kanaatları buydu. Ne var ki, gerçek, düşündükleri gibi çıkmamış ve bu sebeple de şaşırıp kalmışlardı.

    Onların bu şaşkınlığını ve gerisin geri pürtelâş kaçıp kalelerine sığındığını gören Resûl-i Ekrem Efendimiz (a.s.m.), bu durumu hayra yorarak şöyle buyurdu:

    ***8220;Allahü Ekber! Allahü Ekber! Haribet Hayber! (Hayber harap oldu). Biz düşman bir kavmin yurduna baskın yapıp girdik mi, korkutulmuş olan o kavmin hali ne kötü olur!***8221;2

    Hayber***8217;in fethine işâret eden bu sözlerini üç kere tekrarladı.3

    Haber Yahudileri aralarında görüştüler, konuştular ve sonunda kalelerinde kalıp müdafaa harbi yapmaya karar verdiler.

    Savaşacak olan Yahudilerin hepsi en kuvvetli kale olan Natat kalesinde toplandılar. Eşyalarını, âile ve çocuklarını da başka kalelere yerleştirdiler.

    Çarpışma, Yahudilerin toplandıkları Natat Kalesinden mücahidlerin üzerine ok atılmasıyla başladı. İslâm ordusu da Natat önünde karargâhını kurmuştu.

    İlk gün böyle geçti. Bu arada kalelerden atılan oklarla elli kadar mücahid yaralandı.

    İkinci günü Resûl-i Ekrem Efendimizin emriyle İslâm ordusu karargâhını Reci***8217; mevkiine nakletti. Böylece yakınlarındaki evlerden gelebilecek tehlikelerden mücahidler korunduğu gibi, konmuş oldukları ilk yerdeki bataklıktan da uzak kalmış oluyorlardı.

    Peygamber Efendimiz ve mücahidler her sabah silahlanarak Natat Kalesinin üst taraflarına geliyor, akşama kadar Yahudilerle çarpışıyor, akşamleyin ise tekrar Reci***8217;e dönüyorlardı.

    Bu arada Peygamber Efendimiz bir baş ağrısına yakalandı. İki gün mücahidlerin yanına çıkamadı. Ordunun başına önce Hz. Ebû Bekir***8217;i görevlendirip Yahudilerle çarpışmaya gönderdi. Şiddetli çarpışmalar olmasına rağmen fetih gerçekleşmedi. İkinci sefere ak sancağını Hz. Ömer***8217;e verdi ve mücahidlerle birlikte çarpışmaya gönderdi. Yine şiddetli çarpışmalar cereyan etti, ama fetih ona da nasib olmadı.1



    Yedi gün böylece devam etti.

    Bu arada, İslâm ordusu Mahmud bin Mesleme***8217;yi şehid verdi. Sıcaklıktan ve şiddetli çarpışmadan gelen yorgunlukla bitkin bir halde Natat Kalesi dibinde gölgelenirken, yukarıdan Yahudiler tarafından atılan bir taşla başından ağır yara aldı ve üç gün sonra da şehâdet mertebesine erdi.2

    Yine bu esnâda Amir bin Ekva***8217; ile Hayberlilerin meşhur kahramanlarından olan Merhab karşı karşıya geldiler. Birbirlerine kılıç sallamaya başladılar. Âmir, Merhab***8217;ın bacağına şiddetli bir darbe indirdiği zaman, kılıcının ağzı, kendisine yönelip bacağının orta damarını kesiverdi. Yaralı halde İslâm ordugâhına getirildi. Orada, yaranın tesiriyle şehid olarak vefât etti.1 Zaten Peygamber Efendimiz de henüz Hayber***8217;e varmadan onun şehâdet mertebesine ereceğine işâret buyurmuşlardı.2

    Devs Kabilesi reisi şâir Tufeyl bin Amr, Hicretten önce, Mekke***8217;de Peygamber Efendimizle görüşüp Müslüman olmuştu. O zamandan beri de halkını İslâmiyete dâvet edip durmuştu.

    Tufeyl bin Amr, bu sefer kabilesinden dört yüz kadar Müslümanla Hicretin 7. senesinde Medine***8217;ye geldi. Peygamber Efendimizin Hayber***8217;e gittiğini haber alınca da, Hayber***8217;e gelip İslâm ordusuna katıldılar. Yahudilere karşı savaştılar.3

    Gelen dört yüz kişinin arasında meşhur Ebû Hüreyre de (r.a.), bulunuyordu.4 Orada Hz. Resûlullahla buluşup görüşen Hz. Ebû Hüreyre Ehl-i Suffaya dahil oldu ve ondan sonra Efendimizin yanından ayrılmadı. Cenab-ı Hak kendisine kuvvetli bir hafıza da ihsan ettiğinden, bir çok Hadis-i Şerif rivâyet etmiştir.

    Muhasara devam ediyordu. Peygamber Efendimiz, birgün şu müjdeyi verdi:

    ***8220;Yarın sancağı öyle birisine vereceğim ki, Allah ve Resûlü onu sever, o da Allah ve Resûlünü sever. Allah, onun eliyle fethi gerçekleştirecektir.***8221;5

    Mücahidleri bir merak sardı. Acaba bu büyük şerefe nâil olacak zât kimdi? Her mücahidin gönlünde uyanan samimi arzu ve duygu, Hz. Fahr-i Âlemin elinden mübârek ve şerefli sancağı alabilmekti. Geceyi bu ümit ve arzuyla geçirdiler. Sabah olunca merak ve heyecanları daha da arttı. Bu heyecan ve samimi arzusunu Hz. Ömer, ***8220;Kumandanlığı o günkü kadar arzu ettiğim zaman olmamıştır***8221;1 diyerek dile getirmiştir.

    Her bir mücahid aynı arzu, aynı heyecan, aynı ulvî duygular içinde merakla bekleşirken, sabah namazından sonra Nebiyy-i Ekrem Efendimiz sancağın getirilmesini emretti. Sancak derhal getirildi. Artık bütün dikkatli bakışlar Efendimizin mübârek elinde bulunan sancağın üzerinde, kulaklar ise mübârek ağızlarından çıkacak ve fâtihi belirleyecek söze pür dikkat kesilmişti. Bu merak ve heyecan dolu manzara karşısında Hz. Resûlullah, ***8220;Ali nerede?***8221; diye sordu.

    Gariptir ki Hz. Ali o sırada gözlerinden rahatsızdı, ***8220;Yâ Resûlallah, onun gözleri ağrıyor***8221; dediler. Resûl-i Ekrem buna rağmen, ***8220;Olsun! Çağırın gelsin!***8221; buyurdu.

    Haberi alan Hz. Ali, derhal huzura çıkıp geldi. Ağrıyan gözleri mübârek duasıyla şifâ buldu.2

    Efendimiz ayrıca onun için, ***8220;Allah***8217;ım! soğuğun sıkıntısını bundan gider!***8221; diyerek de duâ etti.

    Hz. Ali der ki:

    ***8220;O günden sonra ne sıcaktan, ne de soğuktan asla rahatsız olmadım!***8221;3

    Gerçekten de Hz. Ali yazın en sıcak günlerde kalın aba giydiği halde bundan rahatsızlık duymazdı. Kışın ise en soğuk günlerde en ince elbise giyer ve asla üşümezdi.4

    Hz. Resûlüllahın ak sancağı artık Hz. Ali***8217;nin elindeydi. Merak dolu bakışlar, birden imrenmeye dönüşmüştü. Demek Allah ve Resûlünün sevdiği ve onun da onları sevdiği zât buydu. Demek Hayber, bu şerefli zâtın eliyle fetholunacaktı. Her bir Sahabî aynı duygular içinde İslâmın bu bahadırına gıpta ile bakıyorlardı.

    Sancağını Hz. Ali***8217;ye teslim eden Resûl-i Ekrem kendisine zırhlı bir gömlek giydirdi ve Zülfikâr***8216;ı da beline kendi eliyle bağladı. Sonra da şu emri verdi:

    ***8220;Allah, sana fetih nasip edinceye kadar çarpış. Sakın arkana dönme.***8221;1

    Kahraman Hz. Ali, mübarek sancak elde heyecanla ilerliyordu. Bir müddet gittikten sonra, ***8220;Yâ Resûlallah, ben onlarla neyi gerçekleştirmek için çarpışacağım?***8221; diye sordu. Kâinatın Efendisinden şu cevap geldi:

    ***8220;Allah***8217;tan başka ilah ve ibadet edilecek bulunmadığına ve Muhammed***8217;in Allah***8217;ın Resûlü olduğuna şehadette bulununcaya kadar onlarla çarpış. Onlar bunu yaptıkları takdirde, can ve mallarını kurtarmış olurlar. Kalblerindekilerin hesabı ise Yüce Allah***8217;a aittir.***8221;2

    Bu cevabı alan Hz. Ali, kararlılık ve sevinç dolu bir sesle, ***8220;Yâ Resûlallah, onlar Müslüman oluncaya kadar kendileriyle savaşacağım***8221; dedi. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem Efendimiz şöyle buyurdu:

    ***8220;Onların kalelerinin yanına varıncaya kadar vakar içinde ilerle. Sonra onları İslâma dâvet et. Müslüman oldukları takdirde mükellefiyetlerini bildir.

    ***8220;Vallahi, senin vasıtanla, Allah***8217;ın onlardan bir tek kişiyi hidayete erdirmesi, senin için bir çok kızıl develere sahip olup onları Allah yolunda sadaka vermenden daha da hayırlıdır.***8221;3 Peygamberimiz bu sözleriyle aynı zamanda İslâmî fetihlerin maksadının ne olduğunu da ortaya koyuyordu.



    Hz. Ali, Merhab***8217;la karşı karşıya

    Hz. Ali, elinde Hz. Resûlullahın beyaz sancağı ile mücahidlerin önünde ilerleyip sancağı Natat Kalesinin dibine dikti. Onları İslâmın esaslarını anlatıp Müslüman olmaya dâvet etti. Fakat Yahudiler Müslüman olmayı kabul etmediler. Çarpışmak için kalelerinden çıktılar. Yapılan çarpışmada bir çok yiğitleri, mücahitler tarafından yere serildi.

    Bu arada Hayber Yahudilerinin en cesuru kabul edilen Merhab, kardeşinin de öldürülenler arasında olduğunu duyunca, askerleriyle birlikte kaleden çıktı. Üzerinde iki kat zırh gömlek vardı. İki kılıç kuşanmış, başına da iki sarık sarmıştı. Bu heybetli görünüşüyle, ***8220;Ben, kükreyip geldikleri zaman çoğu kere aslanları bile kılıçla, mızrakla yere seren adamımdır***8221; diye haykırıp övünüyordu.

    Cesaret kahramanı Hz. Ali, duyduklarına aldırış etmeden şu mukabelede bulundu:

    ***8220;Ben de, annemin bana Haydar (arslan) adını taktığı adamım. Cesarette, ormanlardaki en heybetli arslanlar gibiyimdir. Sizi yaşatmayacak, yere sereceğim.***8221;1

    Yapılan teke tek vuruşmada, Yahudilerin en kuvvetli adamı olan Merhab, ***8220;Esedullah ***8221; (Allah***8217;ın arslanı) ünvanının sahibi olan Hz. Ali karşısında dayanamayıp, kafası Zülfikârla ikiye bölünerek yere düştü.2

    Manzarayı gören Hz. Resûlüllah mücahidleri müjdeledi:

    ***8220;Sevininiz! Hayber***8217;in fethi artık kolaylaştı.***8221;3

    Bundan sonra mücahidler, cesaretle düşmanın üzerine yürüdüler. Bu arada bir çoklarını yere serdiler. Sadece Hz. Ali, o gün sekiz Yahudiyi öldürdü. Hattâ bir ara kalkanı elinden düştü. Hemen yanındaki kalenin kapısını yerinden sökerek kendisine kalkan yaptı. Fetih gerçekleşinceye kadar da kale kapısını elinden düşürmedi. Fetih müyesser olduktan sonra Hz. Ali kapıyı yere bıraktı. Sekiz kişi hep beraber sarıldıkları halde onu kaldırmaya muvaffak olamadılar.1

    Adamlarının teker teker yere serildiklerini gören diğer Yahudiler gerisin geri kaçışmaya başladılar. Artık, düşman bozulmuştu. Ve Resûl-i Kibriyâ Efendimizin beyan buyurdukları gibi Allah, fethi Hz. Ali eliyle Müslümanlara ihsan etmişti. Kaçışan düşman askerleri arkasından Hz. Ali ile birlikte mücahidler Natat Kalesine daldılar. Fakat orada çocuklardan başka kimse göremediler. Onlara dokunmadılar. Akibetin kötü olacağını gören Yahudiler Natat***8217;ı terk etmek mecburiyetinde kalmışlardı.

    Mücahidler, Nâim Kalesine doğru yürüdüler. Burada da düşmanla şiddetli çarpışmalar cereyan etti. Düşman bir çok adamını da bu kale önünde yapılan çarpışmada kaybetti ve kale teslim alındı.

    Nâim Kalesinin düşüşünü, Sa***8217;d bin Muaz Kalesinin teslimi takib etti.

    Peygamberimiz, Hayber kalelerinden bir kaçını muhasara altına almıştı.

    Bu sırada önüne davarlarını katmış birinin İslâm ordusuna doğru geldiği görüldü. Bu adam, Hayber Yahudilerinden Âmir***8217;in Yesâr adını taşıyan Habeşli kölesi idi. Davarlarını güder dururdu. Hayber kalelerinin kuşatıldığı sırada, Yahudilerin silahlarına sarılmak istediklerini görünce, ***8220;Ne yapmak istiyorsunuz?***8221; diye sormuştu.

    Yahudiler, ***8220;Şu kendini ***8216;Resûl***8217; diye ilân eden adamı öldürmek istiyoruz***8221; cevabını vermişlerdi. ***8220;Resûl***8221; kelimesini duyan Habeşli Yesâr, bir an duraklamış, bu kelimenin âdeta şefkatli bir el gibi kalbini kapladığını hisseder olmuştu.

    Yesâr sadece, Yahudilerin beyanlarıyla iktifâ etmek istemiyor, meseleyi kaynağından öğrenmek istiyordu.

    İşte bunun için davarlarını önüne katarak, Hz. Resûlullahın huzuruna çıkageldi:

    ***8220;Sen neler söylüyor ve nelere dâvet ediyorsun?***8221; diye sordu.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;İslâmiyete dâvet ediyorum. Allah***8217;tan başka ilâh bulunmadığına ve benim de Onun Resûlü olduğuma şehâdete, Allah***8217;tan başkasına ibâdet etmemeye çağırıyorum***8221; buyurdu.

    Yesâr, bu sefer, ***8220;Peki, ben, dediğin gibi iman eder ve şehadette bulunursam bana ne var?***8221;

    Resûl-i Ekrem, ***8220;Eğer bu iman ve bu şehadet üzere olursan Cennet var!***8221;1 dedi.

    Bunun üzerine Yesâr, hemen orada Müslüman oldu.

    Resûl-i Ekrem, ona bu iman ve şehadet üzere ölürse Cennete gireceğini söylemişti. Amma Yesâr müteredditti. Yaşadığı muhitte insanlar makam ve mevkilerine, zenginlik ve fakirliklerine, güzellik ve çirkinliklerine göre muamele görüyorlardı. Güzel olmayana, hele köleye kimse itibar etmezdi.

    Bu sebeple, ***8220;Yâ Resûlallah!***8221; dedi. ***8220;Ben Habeşî (siyah tenli) çirkin yüzlü ve fakir bir adamım, bir köleyim! Bu halimle Yahudilerle çarpışır ve ölürsem yine Cennete girer miyim?***8221;

    Resûl-i Ekremden Yesâr***8217;ı sevince boğan bir cevap geldi:

    ***8220;Evet, Cennete girersin!***8221;2

    Yesâr bu sefer, ***8220;Yâ Resûlallah***8221; dedi, ***8220;şu davarlar bana emânettir. Şimdi ben onları ne yapayım?***8221; diye sordu.

    Peygamberimiz, ***8220;Onları karargâhtan çıkar. Onlara doğru ufak taşlar at ve bağır! Onlar, sahiplerinin yanına dönecektir***8221; diyerek Yesâr***8217;a yol gösterdi.

    Yesâr hemen kalktı. Yerden bir avuç kum alıp davarlara doğru savurdu:

    ***8220;Haydi, artık sahibinize dönünüz.***8221;

    Davarlar, sanki biri tarafından güdülüyormuş gibi, topluca gidip sahiplerinin yanına vardılar.1

    İslâmiyetle şereflenen Yesâr, artık o andan itibaren Allah yolunda çarpışan bir mücahid olmuştu. Mücahidler safında düşman arasına cesurca dalıyordu. Çok geçmeden kalelerinden atılan taşlarla şehid oldu. Böylece, bir vakit namaz kılma fırsatını bulamadan Cennete uçan Müslüman ünvanını aldı.2

    Üzeri örtülü idi. Yerde uzatılmıştı. Cenazeye bakan Hz. Resûlullahın bir ara yüzünü çevirdiğini farkeden Sahabîler merakla, ***8220;Yâ Resûlallah! Ondan yüzünüzü niçin çevirdiniz?***8221; diye sordular.

    Resû-i Ekrem Efendimiz sebebini şöyle izah etti:

    ***8220;Şehid, vurulup yere düştüğü zaman Cennet hurilerinden iki zevcesi gelip yüzünden tozları silerler ve ***8216;Allah, seni toza toprağa bulayanın da yüzünü toza toprağa bulasın! Seni öldüreni, öldürsün!***8217; derler.

    ***8220;Allah, bu kuluna ikram edip, onu hayra sevk etti. Allah***8217;a hiç secde etmediği halde, Cennet hurilerinden ikisini, onun başucunda gördüm!***8221;3

    İşte, ihlaslı az amel ve işte ebedî saadet, sonsuz mükafat ve ecir!

    Bu hadise bize, hal, hareket ve sözlerimizde en mühim unsurun ihlas ve samimiyet olduğu dersini veriyor.

    Ayrıca bu hadisede görüyoruz ki, Peygamber Efendimiz, iman ve İslâma dâvette insanlar arasında asla ***8212;içtimaî mevkii ne olursa olsun***8212; fark gözetmiyordu. Evet, Yesâr kara kuru ve çirkin yüzlü bir köle idi. Üstelik içtimaî seviyenin o zaman insanları nazarında en düşük tabakası sayılabilecek bir mevkide idi. Bütün bunlara rağmen Efendimiz, onu hakir görmüyor, küçümsemiyor; ***8216;Müslüman olsa ne olur, olmasa ne olur***8217; gibisinden herhangi bir küçümseme eseri göstermiyordu. Aksine gayet ciddi bir şekilde ona İslâmiyeti anlatıyor, böylece de ebedî saadeti elde etmesine vesile oluyordu.

    İslâm ve imana hizmette bulunanların da aynı ölçü ve düşünceyle hareket etmeleri gerekir.



    Netice

    On günü bulan bir muhasara esnasında kalelerinin birer ikişer düştüğünü gören Yahudiler, çaresiz kalıp sulh istediler. Peygamber Efendimiz bu isteklerini kabul etti. Kendilerinden gelen heyetle Resûl-i Ekrem arasında şu maddeler tesbit edildi:

    1) Kalede çarpışmaya katılmış bulunan Yahudilerin kanları dökülmeyecek.

    2) Hayber***8217;den çocuklarıyla birlikte çıkıp gitmelerine müsaade edilecek.

    3) Beraberlerinde bir hayvan yükünden başka bir şey götürmeyecekler.

    4) Bunun dışında, gerek menkul ve gerekse gayr-ı menkul bütün mallar, yay, miğfer, at, cübbe, zırh, gömlek gibi silahlar ve üzerlerindeki elbiselerinden başka bütün elbise ve kumaşlar Hz. Resûlullaha bırakılacak.

    5) Hz. Resûlullaha bırakılması gereken herhangi bir şey ne surette olursa olsun gizlenmeyecek, gizleyenler ise, Allah ve Resûlünün emân ve himâye taahhüdünün haricinde kalacaklar.1

    Bu şartlar çerçevesinde anlaşmaya varılıp sulh yapıldıktan sonra, Yahudiler Hayber***8217;den çıkmak üzere hazırlandılar. Bu sırada Peygamber Efendimize şöyle bir teklif getirdiler:

    ***8220;Biz mal mülk sahipleriyiz. Mülk bakımı ve işletmesini senden daha iyi bilir ve başarırız, bırak bizi Hayber topraklarında kalalım!***8221;1

    Resûl-i Ekrem Efendimiz (a.s.m.) ve Sahabîler burada duracak durumda değillerdi. Bakıp gözetmeye de müsâit bulunmuyorlardı. Bu sebeple Peygamber Efendimiz (a.s.m.), tekliflerini müsbet karşıladı ve Hayber mahsulatının yarı yarıya bölüştürülmesi şartı ile onların tekrar yurtlarında kalmasına müsaade etti. Ancak bu anlaşma, istendiği zaman Peygamber Efendimiz (a.s.m.) tarafından ortadan kaldırılabilecekti.2 Böylece Yahudiler, İslâm devleti ile ziraî bir işletmede ortaklık akdetmiş gibi, işledikleri araziden yarı nisbetinde bir hisse vereceklerdi.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, her sene mahsul zamanı Abdullah bin Ravâha Hazretlerini Hayber***8217;e gönderirdi. Hz. Abdullah, mahsulatı yarı yarıya ayırır, sonra da onları istediğini almada serbest bırakırdı. Bu âdilane muamele karşısında Yahudiler, ***8220;Yer ve gök bu adalet sayesinde ayakta duruyor!***8221;3 demekten kendilerini alamazlardı.



    Şehid ve ölü sayısı

    Harp sonunda 1600 kişilik İslâm ordusunun yirminin üzerinde şehid vermiş olduğu görüldü. Buna karşılık, müdafaada bulunan ve harbi kendi kalelerinde kabul etmek gibi bir avantaja sahip olan 20.000 kişilik Yahudi ordusunda ölü sayısı ise 93***8217;ü buluyordu.4

    Bu parlak muzafferiyet neticesinde Hayber de İslâm devleti hudutları dahiline alınmış oldu.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, henüz Hayber***8217;den ayrılmamıştı. Câfer bin Ebî Talib başkanlığındaki Habeşistan muhacirleri çıkıp geldiler.1 Resûl-i Ekrem Efendimiz bundan son derece memnun oldu ve bu sevincini şöyle izhar etti:

    ***8220;Bilmem bu iki şeyden hangisi ile sevineyim? Feth-i Hayber***8217;e mi, yoksa Câfer***8217;in gelişine mi?***8221; buyurdu.2

    Medine***8217;ye gelindikten sonra, Hayber fethine katılan mücahid muhacirlerden bazıları, Habeşistan muhacirlerine, ***8220;Biz hicrette sizi geçmişizdir***8221; dedikleri duyulmuştu.

    Hattâ bir gün, Hz. Câfer bin Ebî Talib***8217;in Habeşistan***8217;a hicret etmiş bulunan hanımı Hz. Esmâ, Hz. Hafsa***8217;nın ziyâretine gitmişti. Orada Hz. Ömer***8217;le karşılaşmıştı. Hz. Ömer onun Esmâ bint-i Umeys olduğunu öğrenince, ***8220;Bizler, hicrette sizleri geçmişizdir. Bu sebeple de, Resûlullah Aleyhisselâma sizden daha yakınız***8221; demişti.

    Hz. Esmâ buna kızmış ve ***8220;Hayır! Gerçek senin bildiğin gibi değildir! Vallahi, sizler Resûlullahın yanında bulunuyordunuz da, o sizin aç olanlarınızı doyuruyor, cahillerinizi de vâaz ve nasihat ederek yetiştiriyordu.

    ***8220;Bizler ise, dinimiz yolunda uğradığımız düşmanlıklar yüzünden Habeş ülkelerine gitmek zorunda kalmıştık. Bunu da ancak, Allah ve Resûlünün rızasını kazanmak yolunda göze almıştık***8221; dedikten sonra şunu ilave etmişti:

    ***8220;Vallahi, ben senin bu dediklerini Resûlullaha söyleyeceğim ve bunun doğru olup olmadığını soracağım!***8221;

    O sırada Resûl-i Kibriyâ Efendimiz geldi.

    Esmâ bint-i Umeys, Hz. Ömer***8217;in kendisine söylediklerini nakletti.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;Buna karşılık sen ona ne söyledin?***8221; diye sordu.

    Hz. Esmâ, ***8220;Ben de ona şöyle şöyle cevap verdim***8221; dedi.

    Bunun üzerine Resûl-i Kibriyâ Efendimiz Hz. Esmâ***8217;ya, ***8220;Bu hususta, bana sizlerden daha yakın kimse yoktur***8221; buyurduktan sonra ilâve etti:

    ***8220;Ömer ve arkadaşlarına bir hicret sevabı vardır. Siz gemi halkına ise, iki hicret sevabı vardır!***8221;1

    Bunu duyan Habeşistan***8217;dan gelen Müslüman muhacirler de son derece sevindiler. Bu da Müslümanların hicrete ne derece ehemmiyet verdiklerini açıkça göstermektedir.



    Ganimetler

    Hayber***8217;de elde edilen ganimetler, bu gazâya katılmış olsun olmasın, Hudeybiye Sulh Anlaşması sırasında Peygamber Efendimizin yanında bulunan bütün Sahabîlere taksim edildi.2 Zirâ, Cenâb-ı Hak, Hudeybiye seferine iştirak edenlere, Hayber***8217;in fethedileceğini ve kendilerine bol ganimet ihsan edeceğini önceden haber verip müjdelemişti.3

    Resûl-i Ekrem Efendimiz ayrıca, Hayber***8217;de gelip İslâm ordusuna katılan Devs Kabilesine mensup dört yüz Müslüman ile, Câfer bin Ebî Tâlib***8217;in (r.a.), başkanlığında Habeşistan***8217;dan dönen ve Hayber***8217;de Müslümanlara kavuşan Habeşistan muhacirlerine de bu ganimetten hisse ayırdı.4

    Resûl-i Ekrem Efendimizin emriyle ganimet malları ilk önce beş parçaya ayrıldı. Beşte bir parça Peygamber Efendimize teslim edildi. Geri kalan dört parça ise Efendimizin emriyle satışa çıkarıldı.

    Peygamber Efendimiz, ganimet mallarından satılanların paralarını Müslümanlar arasında taksim etti.1

    Hayber***8217;in gayr-ı menkul malları, yeni arazi ve varidatı ise Şıkk, Natat ve Ketîbe mülkleri olarak bölüştürüldü. Şıkk ve Natat ve Ketibe mülkleri, Müslümanların beşte biri hisselerine karşılık tutuldu. Ketibe mülkleri ise Beytülmale ait olmak üzere Peygamber Efendimize bırakıldı.2

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Ketibe***8217;nin mülk ve mahsûllerini ihtiyaç derecelerine göre, akrabaları, hanımları, Müslüman erkek ve kadınlar arasında bölüştürüldü.3

    Ganimetler arasında, Tevrât***8217;tan müteâddit nüshalar da vardı. Yahudiler bunların iâdesini taleb ettiler. Peygamber Efendimizin emriyle Müslümanlar, Tevrat nüshalarını derhal geri verdiler. Böylece, diğer dinlere karşı olan geniş müsamahalarını bu hareketleriyle göstermiş oldular. Bu hadise aynı zamanda Müslümanların, Allah tarafından daha önceki peygambere gönderilmiş Mukaddes Kitaplara hürmet gösterdiklerinin bir ifâdesiydi.



    Yahudilerin, Peygamberimizi zehirlemeye kalkışmaları

    Peygamber Efendimizin bütün iyi niyet ve güzel muamelesine rağmen, Yahudilerin İslâma karşı gönüllerinde besledikleri kin ve düşmanlık ateşi bir türlü sönmüyordu. Her iyi muameleye karşı, kötü bir hareketle, hâince bir tertiple cevap vermeyi âdeta kendilerine huy edinmişlerdi.

    Hayber fethedilmiş, Peygamberimiz Ashabıyla birlikte istirahata çekilmişti. Savaşla, Resûl-i Ekremi mağlup edemeyen Yahudiler, bu sefer hâince bir tertibin içine girdiler. Onu zehirlemeye karar verdiler. Bu vazifeyi, meşhur Yahudi Sellam bin Mişkem***8217;in karısı Zeynep üzerine aldı. Plân gereği Zeynep, bir dişi keçi kızarttı ve her tarafını tesirli bir zehirle zehirledi. Ayrıca Peygamber Efendimizin, davarın kol ve kürek etini daha çok sevdiğini de sorup öğrendiği için, keçinin oralarına daha da çok zehir serpti.

    Dessas Yahudi kadını kızartılmış, kebap edilmiş zehirli keçiyi alıp getirdi ve ***8220;Ey Ebû***8217;l-Kasım! Bunu sana hediye ediyorum***8221; diyerek Peygamber Efendimizin önüne koydu.

    Kadın uzaklaşırken, Peygamber Efendimiz ve orada hazır bulunan Sahabîler de ortaya konulan etten yemeye hazırlandılar. Resûl-i Ekrem, etin sevdiği kürek kısmından bir lokma aldı; fakat yutmadan Sahabîlere, ***8220;Ellerinizi çekiniz! Şu kürek, etin zehirlenmiş olduğunu bana haber veriyor***8221;1 buyurdu.

    Herkes elini çekti. Sadece Bişr bin Bera Hazretleri ağzına aldığı lokmayı yutmuştu. Et öylesine zehirli idi ki Hz. Bişr, oturduğu yerde birden morardı ve ânında şehid oldu.2

    Peygamberleri öldürmekle iştihar bulan, zehirleme marifetini her milletten çok daha iyi beceren Yahudilerin bu teşebbüsü de sonuçsuz kalınca, Peygamber Efendimiz, bu tertibe âlet olan Zeyneb***8217;i huzuruna çağırdı. Zeynep suçunu itiraf etti. Peygamber Efendimizin, ***8220;Bunu neden yaptın?***8221; sorusuna şu cevabı verdi:

    ***8220;Eğer gerçekten bir peygambersen, sana haber verilecek; dolayısıyla zarar görmeyecektin. Eğer peygamber değil de bir hükümdarsan, kendimizi ve insanları senden kurtarmak için yaptım!***8221;3

    Bazı rivâyetlerde, hiç kimseden şahsî intikam alma duygusu taşımayan Peygamberimiz, kadını öldürmeyip affetmiştir.1 Bazı rivâyetlerde ise onu öldürttüğünden bahsedilir. Tahkik ehli demiş ki: Hz. Resûlullah öldürtmemiş, fakat şehid olan Bişr***8217;in varislerine vermiş, onlar kısas olarak öldürmüşlerdir.2



    Hayber***8217;de yasaklanan şeyler

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Hayber günü Müslümanlara dört şeyi yasakladı:

    1) Esir alınan kadınlara dokunmayı.

    2) Ehlî merkeplerin etlerini yemeyi.

    3) Yırtıcı, azı dişli hayvanların etini yemeyi.

    4) Ganimet mallarının bölüştürülmeden satılmasını veya satın alınmasını.3

    Fedek Yahudileriyle anlaşma yapılması

    Peygamber Efendimiz Hayber***8217;in fethinden sonra Muhayyısa bin Mesûd***8217;u İslâmiyete dâvet etmek üzere Medine***8217;den iki konak mesafede bulunan Fedek köyünde oturan Yahudilere gönderdi. Fedek Yahudileri bir kaç kere sâir Yahudilerle birleşerek Medine üzerine yürümeyi kararlaştırmış, ancak buna muvaffak olamamışlardı.

    Fedek Yahudileri, Resûlüllahın elçisi Muhayyısa***8217;nın sulh teklifini önce kabul etmediler. Sonra Peygamber Efendimizin üzerlerine yürüyüp, Hayber Yahudilerinin uğradıkları âkibete uğrayacaklarından korkup bu görüşlerinden vazgeçtiler ve sulh teklif ettiler. Peygamberimiz onların bu teklifini kabul etti.

    Yapılan anlaşmaya göre, kanları bağışlandı. Arazilerinin yarısı kendilerine bırakıldı. Diğer yarısı ise Peygamber Efendimize (a.s.m.) mahsus kılındı. Sâir Müslümanlar arasında bölüştürülmedi. Zira, Haşr Sûresinin altıncı âyeti ile, hiç bir askeri hareket yapılmadan, barış yoluyla fethedilen yerler Peygamber Efendimize tahsis buyurulmuştur. Fedek***8217;te aynı durum vuku bulduğu için alınan arazinin yarısı Peygamberimize kaldı.1 Resûl-i Ekrem Efendimiz, bunun gelirini, kendi zâtı, Haşimoğullarının küçükleri ile onların yetimlerini evlendirmek için sarfederdi.2



    Vâdi***8217;l-Kurâ***8217;nın alınması

    Daha sonra Peygamber Efendimiz ordusuyla Hayber***8217; den ayrılıp Vâdi***8217;l Kurâ***8217;ya hareket etti. Burası Hayber ile Teyma arasındaki köylerin bulunduğu bir yerdi. İslâmdan evvel, Yahudiler buraya yerleşerek imâr etmişlerdi.

    Vâdi***8217;l Kurâ Yahudileri de, Benî Kurayza Yahudilerinin Hendek Savaşında yaptıkları hainlikten dolayı cezalandırıldıktan sonra, civar Yahudileri de yanlarına alarak Medine üzerine yürümeyi kararlaştırmışlar, ancak bu fırsatı elde edememişlerdi.

    Resûl-i Ekrem (a.s.m.) buradaki Yahudileri önce İslâma dâvet etti. Müslüman oldukları takdirde kanlarının bağışlanacağını, mallarının da kendilerine bırakılacağını, kalblerinde gizlediklerinin hesabının ise Allah***8217;a ait bir iş olduğunu bildirdi.3 Vâdi***8217;l Kurâ ahalisi bu teklifi kabul etmeyip çarpışmaya hazırlandı.

    Bunun üzerine Peygamber Efendimiz (a.s.m.), onları muhasara altına aldı. Muhasaranın ilk günü cereyan eden çarpışmada Yahudilerden on kadar adam öldürüldü.4

    Resûl-i Ekrem, ikinci kere onları İslâma dâvet etti. Yine kabule yanaşmadılar ve mücahidlere karşı koydular. Fakat mücahidlerin hücumuna karşı fazla dayanamadılar, henüz güneş bir mızrak boyu yükselmişti ki, teslim olmak mecburiyetinde kaldılar.1

    Burada, bol miktarda ganimet elde edildi. Resûl-i Ekrem usulüne göre ganimeti beş kısma ayırdı. Dört payını mücahidler arasında bölüştürdü. Bir payını da Beytülmale ayırdı.

    Arazisi ise, Hayber***8217;de olduğu gibi orada bulunan ahaliye, mahsulatının yarı yarıya bölüştürülmesi şartı ile bırakıldı.2



    Teyma Yahudilerinin cizye vermeyi kabul etmesi

    Medine ile Şam yolu üzerinde Hayber ile Tebük arasında bulunan Teyma mevkiinde de Yahudiler oturuyorlardı. Peygamber Efendimizin Hayber ve Vâdi***8217;l Kurâ***8217;da yaptıklarını duymuşlardı. Bu sebeple İslâm ordusu buraya gelir gelmez, cizye vermeyi kabul ettiler. Dolayısıyla yurtlarından ayrılmamış, toprakları da ellerinden gitmemiş oldu.3



    Hayber fethinin önemi

    Hayberin fethi ile hemen hemen Arabistan***8217;daki bütün Yahudiler İslâm devletine tâbi duruma gelmiş sayılıyordu. Daha evvel de, Hudeybiye Sulhu ile müşriklerden gelebilecek herhangi bir tehlike önlenmiş bulunduğundan, bu fetih ile İslâmiyet büyük bir serbestiyet imkânına kavuşuyordu.

    Hudeybiye Anlaşmasıyla, müşriklerin, Yahudilerin yardımına koşmaları veya onlarla işbirliğine girişmeleri önlenirken, bu fetih ile de Yahudilerin Kureyş müşrikleriyle herhangi bir işbirliğine teşebbüsleri bertaraf edilmiş oluyordu. Artık, ne müşriklerden Yahudilere, ne de Yahudilerden müşriklere bir ümit ışığı kalmıştı. Böylelikle Kureyş müşriklerinin Müslümanlara karşı her zaman kullanmayı düşündükleri bir kollarını kaybetmiş sayılıyorlardı.

    Bu fetih etrafta da büyük akisler uyandırdı. Çünkü, Hayber***8217;in çok kuvvetli kalelere sahip bulunduğu, buradaki Yahudilerin harp sanatını çok iyi bildikleri, harp malzemesi bakımından da üstün bir seviyede bulundukları, cesur adamlarının, yiğitlerinin oldukça fazla olduğu herkesçe biliniyordu.

    Bütün bunlara rağmen, İslâm ordusu karşısında mağlup düşmeleri, hepsini korkutuyor, Müslümanların yenilmez bir güç halini aldıklarını bir kere daha anlıyorlardı. Nitekim Hayber fethinden sonra, civar kabileler teker teker kendi arzularıyla gelip İslâm hâkimiyetini kabul ederek boyun eğdiklerini bildirmişlerdir.

    Bu bakımdan Hayber***8217;in fethi, İslâm tarihinde önemli bir yer işgal eder.

    * * *



    Peygamberimizin Hz. Safiyye ile Evlenmesi

    Hayber Fethinde esir alınanlar arasında Hz. Safiyye de bulunuyordu.

    Asıl ismi Zeyneb olan Hz. Safiyye, Benî Nadir reisi Huyey bin Ahtab***8217;ın kızı idi. Annesi ise, Benî Kurayza Yahudileri reisleri eşrâfından olan Semevel***8217;in kızı Berre idi. Hayber Yahudileri reislerinden Rebi***8217; bin Hukayk***8217;ın oğlu Kinâne ile yeni evlenmişti. Hayber günü Rebî***8217; öldürülünce dul kalmıştı. Müslümanlar tarafından da Kamus Kalesinin teslim olması sırasında esir alınmıştı.1

    Esirler toplandığı zaman Dihyetü***8217;l-Kelbî, Resûl-i Ekrem Efendimize gelip bir cariye istemişti. Peygamber Efendimiz de esirler arasından bir câriye almasına müsaade buyurmuştu. Bunun üzerine Hz. Dihye, Hz. Safiyye***8217;yi beğenip almıştı.2

    Fakat, Ashab-ı Kirâm Hz. Safiyye***8217;nin Hayber reisinin gelini ve Benî Nadir***8217;in en şerefli bir âile kızı olduğunu düşünerek bunu uygun görmedi. Hz. Resûlüllaha gelerek şöyle dediler:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Benî Kurayza ve Benî Nadirlerin reisi Huyey***8217;in kızı Safiyye***8217;yi Dihye***8217;nin alması uygun değildir! Onu ancak sen almalısın?***8221;3

    Peygamber Efendimiz bu itirazı kabul etmediği takdirde Ashab-ı Güzînin kalben rahatsız olacakları muhakkaktı.

    Bunun üzerine, Efendimiz, Hz. Dihye***8217;ye başka bir kadın almasını emir buyurdu. Hz. Bilâl***8217;i de Hz. Safiyye***8217;yi getirmeye gönderdi.



    Hz. Bilâl***8217;in Hz. Safiyye***8217;yi getirmesi

    Hz. Bilâl, Hz. Safiyye***8217;yi yine esir düşen amcası kızı ile alıp getirirken onları Yahudi erkeklerinden iki kişinin cesedinin yanından geçirdi. Amcası kızı bu manzarayı görür görmez feryad ve figana başladı. Yüzünü parçalayıp, başına topraklar saçtı.

    Uzaktan durumu farkeden Resûl-i Ekrem Efendimiz, yanına gelen Hz. Bilâl***8217;e şöyle buyurdu:

    ***8220;Ey Bilâl! Senden merhamet ve şefkat duygusu sökülüp atıldı mı ki, bu kadıncağızları ölülerinin yanından geçiriyorsun?***8221;1

    Hz. Bilâl mahcup mahcup huzurda boynunu büktü. ***8220;Yâ Resûlüllah! Zâtınızın bundan rahatsız olacağını tahmin etmemiştim***8221; diyerek özür diledi.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz (a.s.m.), Hz. Safiyye***8217;yi arka tarafına almalarını emrederek üzerine de omuz atkısı örttü. Bunun üzerine Sahabîler, Peygamber Efendimizin (a.s.m.), onu kendisine başkomutanlık hakkı (Safiy) olarak aldığını anladılar.2

    Peygamber Efendimizin harp sonrası bir prensibi de, mağlup ettiği veya teslime mecbur bıraktığı düşmanla uzlaşma yoluna gitmesi idi. Hz. Safiyye âilesi, Yahudiler arasında itibarlı ve şerefli bir âile idi. Elbette, onun mevkiinin muhafazası İslâmiyet ve Müslümanlar için iyi neticeler ve faydalar doğurabilecekti. Bir diğer husus da Resûl-i Ekremin bazı evliliklerinde siyasi durumu göz önünde bulundurması idi. Bir kabilenin veya bir kavmin ileri gelenlerinden birinin kızını almakla, o kavmi, o kabileyi düşman ise İslâmiyet ve Müslümanlara karşı düşmanlıklarını en azından hafifletip yumuşatıyor, dost ise bu dostluğun daha da kuvvet bulmasını sağlıyordu. Hz. Cüveyriye ve Hz. Ümme Habîbe ile evlenmelerinde bu hususlar gayet açık bir şekilde görülür.



    Hz. Safiyye***8217;nin tercihi

    Resûl-i Ekrem Efendimiz (a.s.m.), Hz. Safiyye***8217;ye İslâmı anlattı ve şöyle buyurdu:

    ***8220;Eğer Müslüman olursan, ben seni kendime zevce edineceğim.

    ***8220;Şayet Yahudiliği tercih edecek olursan seni âzad ederim. Sen de gider kavmine kavuşursun!***8221;1

    Resûl-i Kibriyâ Efendimizle bir kerecik olsun görüşüp kendisinden bir kaç kudsî kelam duyan Hz. Safiyye, tercihini doğru yaparak, aynı zamanda safiyetini ve derin anlayışını açıkça ortaya koydu:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Siz beni İslâmiyete dâvet etmeden önce, konak yerine geldiğimde, Müslümanlığı arzulamış ve seni tasdik etmiş bulunuyordum.

    ***8220;Yahudilikle benim hiç bir ilgim kalmamış ve ona artık ihtiyacım da yoktur. Hayber***8217;de de artık ne babam, ne de kardeşim vardır.

    ***8220;Sen, beni küfürle, İslâmiyetten birini seçmekte serbest bırakıyorsun. Allah ve Resûlü, bana âzad edilmemden ve kavmimin yanına dönmemden daha sevgilidir. Ben onları tercih ediyorum!***8221;2

    Resûl-i Ekrem, Hz. Safiyye ile Hayber***8217;de gerdeğe girmedi. Sibar mevkiine geldiği zaman ise Hz. Safiyye bu işe muvafakat etmedi. Ancak Hayber***8217;den on iki mil kadar uzaklaştıktan sonra Sahba***8217;da muvafakat etti. Peygamberimiz, ***8220;Sibar***8217;da konmak istediğim zaman, razı olmamanın sebebi ne idi?***8221; diye sorunca, Hz. Safiyye, ***8220;Yâ Resûlallah***8221; dedi, ***8220;Yahudilerin yakınında sana bir zararın gelebileceğinden korkmuştum. Onlardan uzaklaşınca emniyete kavuştum.***8221;3

    Peygamberimiz, onun bu bağlılığından son derece memnun oldu. Resûl-i Ekrem, Sahba***8217; mevkiinde Hz. Safiyye ile kendisine âit çadırda gerdeğe girdi.

    Peygamber Efendimiz, Hz. Safiyye***8217;nin yüzünde bir darbe çürüğü gördü. Sebebini sordu. Hz. Safiyye şöyle izah etti:

    ***8220;Kinâne bin Rebi***8217; ile evlendiğim ilk gece bir rüyâ görmüştüm. Rüyâmda Medine tarafından bir ayın gelip kucağıma düştüğüne şâhid oluyordum. Bunu Kinâne***8217;ye anlatınca kızdı ve ***8216;Sen ancak Hicaz hükümdarı Muhammed***8217;e varmak istiyorsun!***8217; diyerek yüzüme bir tokat vurdu. Onun izi kaldı.***8221;1

    Hz. Ebû Eyyubel-Ensarî, kılıcını kuşanıp o gece sabaha kadar çadırının etrafında dolaşarak Peygamber Efendimizi beklemişti.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, sabahleyin erken çadırından çıkınca, Hz. Ebû Eyyûb tekbir getirdi. Peygamber Efendimiz onu elinde kılıç, çadırın yanında görünce, ***8220;Yâ Ebâ Eyyûb! Nedir bu halin?***8221; diye sordu.

    Bütün gece gözü uyku tutmayan fedakâr Sahabî, ***8220;Yâ Resûlallah***8221; dedi, ***8220;harpte babasını, kardeşini, kocasını, amcasını, akraba ve taallûkatını kaybeden ve henüz yeni Müslüman olan bu kadından sana bir zarar gelebileceğinden korktum da, çadırını bekledim.***8221;2

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, mübârek tebessümleri arasında, ***8220;Allah, seni hayra erdirsin***8221; buyurdu ve arkasından ona şu duâyı yaptı:

    ***8220;Allah***8217;ım! Beni koruyarak gecelediği gibi, sen de Ebû Eyyûb***8217;u koru!***8221;3



    Mücahidlerin sabah namazını geçirmeleri

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Ashab-ı Kiramla Medine***8217;ye yaklaşmıştı. Sabah namazı vaktine de fazla bir zaman kalmamıştı. Mücahidler bütün gece yol aldıkları için, bir nebze istirahat etmek maksadıyla Peygamber Efendimizin emriyle bir yerde konakladılar.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, ***8220;Sabah namazı vaktimizi kim bekleyecek, belki uyuyabiliriz***8221; diye Ashab-ı Kirama sordu. Hz. Bilâl ayağa kalkıp, ***8220;Ben beklerim yâ Resûlallah***8221; dedi.

    Bunun üzerine Resûl-i Ekrem Efendimizle mücahidler uyudular.

    O sırada Hz. Bilâl de namaza durdu. Uzun müddet namaz kıldı. Sonra çökmüş devesine yaslanarak sabah namazı vaktini gözlemeye başladı. Bu arada uykuya daldı. Mücahidlerin ***8220;İnnâ lillahi ve innâ ileyhi Râciun***8221; demeleriyle ancak uyanabildi. Güneş doğmuş ve her taraf aydınlanmıştı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz telaşla, ***8220;Ey Bilâl! Nedir bu yaptığın bize?***8221; diyerek sitem etti.

    Hz. Bilâl, ***8220;Anam babam sana fedâ olsun yâ Resûlallah! Senin ruhunu tutan Kudret, benim de ruhumu tuttu bırakmadı***8221; deyince, Resûl-i Ekrem Efendimiz gülümseyerek, ***8220;Doğru söyledin***8221; buyurdu.1

    Sahabîlerin uyuya kaldıkları vadiden çıkılınca, Peygamberimiz, ***8220;Burası şeytanların eyleştiği bir vadidir***8221; buyurdu ve abdest alınmasını emretti. Efendimiz de abdest aldıktan sonra Hz. Bilâl***8217;e, ***8220;Ey Bilâl! Ezanı oku***8221; diye emretti.

    Ezan okununca Müslümanlar toplandı. Peygamber Efendimiz onlara, ***8220;Sabah namazının sünnetini kılınız***8221; buyurdu.

    Sünnet kılındıktan sonra Peygamber Efendimiz (a.s.m.), ***8220;Ey Bilâl! Kàmet getir***8221; dedi.

    Hz. Bilâl kâmet getirdi. Peygamber Efendimiz (a.s.m.) imam olup namazı kıldırdıktan sonra, Ashab-ı Kirama döndü ve şöyle buyurdu:

    ***8220;Herhangi biriniz, uyur veya unutuverir de namazını geçirirse, onu vaktinde kıldığı şekilde kılsın, kazâ etsin.***8221;1

    Fahr-i Kâinat Efendimiz, bütün bu olup bitenlerden sonra mücahidlerle birlikte tekrar Medine***8217;ye doğru yol aldı. Uhud Dağı görününce, ***8220;Biz Uhud***8217;u severiz, Uhud da bizi***8221; buyurdu.

    Ordusuyla Medine***8217;ye girerken de şöyle duâ etti: ***8220;Yâ Rabbi! Senden başka Ma***8217;bud yoktur, yalnız Sen varsın. Senin ortağın yoktur. Bütün mülk senindir. Bütün hamd de Senindir.

    ***8220;Allah***8217;ım! Biz Sana yöneldik, günahlarımızdan tövbe ediyoruz. Biz ancak Rabbimize ibadet, Rabbimize secde, Rabbimize hamd ederiz.

    ***8220;Rabbimiz va***8217;dinde sadıktır; kulu Muhammed***8217;e nusret etmiştir, yalnız başına bütün düşman topluluklarını hezimete uğratıp sindirmiştir.***8221;2 (*)

    * * *



    Kaza Umresi

    Hicretin 7. senesi, Zilkâde ayı. (Milâdî 628.) Bu tarihten bir sene önce, Peygamber Efendimiz ve Ashab-ı Kiramın Kâbe***8217;yi ziyaret edip umre yapmalarına, Kureyş müşrikleri mani olmuşlar ve imzalanan Hudeybiye Anlaşmasıyla Resûl-i Ekrem ve Müslümanların bu niyet ve arzularının tahakkuku bir sene sonraya bırakılmıştı.

    Cenab-ı Hakkın yardımıyla Peygamber Efendimiz bu bir sene zarfında bir çok muzafferiyetler elde etmişti. Devrin hükümdarlarını İslâmdan haberdar etmiş ve onları İslâma dâvette bulunmuştu. Bunlardan bir kısmı İslâmiyetle müşerref olmuşlardı. Ayrıca Hayber***8217;i fethederek, hemen hemen Arabistan Yarımadasında bulunan bütün Yahudileri tesirsiz hale getirmişti. Yine, İslâmiyetin gittikçe güç kazandığını, kuvvet elde ettiğini göstermek babında da bir çok kabilelere askerî birlikler göndererek onları itaat altına almıştı.

    Bütün bunlardan sonra, Kâbe***8217;yi ziyaret ve umrenin yerine getirilmesi zamanı artık gelmiş bulunuyordu.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Zilkâde ayı girince, Ashabına umre için hazırlanmalarını emretti. Bu emre göre, Hudeybiye Seferine katılmış bulunanlardan hayatta olanların hiç biri geri kalmayacaktı.1

    O sırada Medine***8217;ye gelmiş kimsesiz ve yardıma muhtaç bir çok Müslüman vardı. Efendimize başvurarak, ***8220;Yâ Resûlallah! Bizim ne azığımız, ne de bizi doyuracak bir adamımız var***8221; diyerek durumlarını arzettiler.

    Resûl-i Ekrem, ihtiyacı olanlara yardım etmelerini, onlara bakmalarını Medine halkına duyurdu. Bunun üzerine Ashab-ı Kiram, ***8220;Yâ Resûlallah***8221; dediler, ***8220;biz, sadaka olarak neyi verelim? Verecek hiç bir şey bulamıyoruz ki.***8221;

    Resûl-i Zişan Efendimiz, ***8220;Ne olursa, isterse yarım hurma olsun***8221; buyurdu.

    Server-i Kâinat Efendimiz, yerine Uveyf bin Azbat***8217;ı vekil tayin ederek, umre için hazırlanmış bulunan 2000 civarındaki Müslüman ile Medine***8217;den Mekke***8217;ye, Beytullaha doğru yola çıktı.1 Müslümanlar yanlarında altmış kurbanlık deve götürüyorlardı. Peygamber Efendimiz, kendi kurbanlık devesini bizzat mübarek elleriyle işaretlemişti.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, ayrıca, Kureyş müşrikleri tarafından herhangi bir saldırı ve karşı koymaya maruz kalabilirler düşüncesiyle yüz at ve miğfer, zırh gömlek ve mızrak gibi harp silahları da almıştı. Halbuki, yapılan anlaşma gereği, beraberinde sadece yolculuk silahı sayılan kılıç olacak o da kınına sokulu vaziyette bulunacaktı. Öyle ise va***8217;dinde hiç bir zaman hulf etmeyen Hz. Resûlullah neden böyle hareket ediyordu. Bu husus Sahabîlerin nazarından kaçmadı. Sordular:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Müşriklerle, sadece kınına sokulu kılıçla geleceğine dâir ahdin vardı. Halbuki sen silah taşımaktasın?***8221; dediler.

    Hz. Fahr-i Âlem, sebebini şöyle izah etti:

    ***8220;Biz, bu silahları Hareme, Kureyşlilerin yanına götürmeyeceğiz. Fakat her ihtimâle karşı yanımızda bulunduracağız!***8221;2

    Müslümanların kalbi heyecan ve sevinçle atıyordu. Muhacirlerin duydukları sevinç ve heyecan ise tarife sığacak gibi değildi. Yedi sene önce terk etmek zorunda kaldıkları baba ocağına kavuşacaklar, Kâbe-i Muazzamayı ziyaret edeceklerdi. Hepsinden de mühimi kendilerini hakir gören, kendilerine olmadık eziyet ve işkencelerde bulunan Kureyş müşriklerine İslâmın izzet, şeref, azamet ve haşmetini göstereceklerdi. Bu sebeple gönülleri heyecan doluydu.

    Zülhuleyfe mevkiine varılınca Resûl-i Ekrem Efendimiz Muhammed bin Mesleme***8217;nin kumandanlık ettiği süvarilerle birlikte silah yüklerini ve kurbanlık develeri önden gönderdi ve orada ihrama girdi.1

    Artık, etraf Allah Resûlü ve Müslümanların telbiye sadalarıyla âdeta sarsılıyordu:

    ***8220;Lebbeyk Allahümme lebbeyk!

    ***8220;Lebbeyke lâ şerike leke lebbeyk!

    ***8220;İnnel hamde venni***8217;mete leke ve***8217;l-mülk! Lâ şerike leke.***8221;2

    Önden giden Muhammed bin Mesleme komutasındaki yüz atlı birliği ve beraberinde götürdükleri silahlar, Merruzzehran mevkiinde müşriklerin bir kaç adamı tarafından görüldü. ***8220;Nedir bunlar?***8221; diye sordular.

    Muhammed bin Mesleme, ***8220;Resûlullah Aleyhisselâmın süvarileridir***8221; dedi ve devam etti:

    ***8220;Kendileri de inşaallah yarın sabah burada olacaklardır.***8221;3

    Adamlar şaşkına döndüler ve son sür***8216;at yol alarak haberi Mekke***8217;ye ulaştırdılar. Müşrikleri, bir korku ve telaş sardı. Ve ***8220;Muhammed üzerimize yürüyor***8221; diyerek durumdan birbirlerini haberdar ettiler.

    Gerçi Hz. Resûlullah Hendek Harbinden sonra, ***8220;Artık, onlar bizim üzerimize değil, biz onların üzerine yürüyeceğiz***8221; buyurmuşlardı, ama bu sefer, o gaye ile tertip edilmiş değildi. Sadece, anlaşmada da belirtildiği gibi Kâbe***8217;yi tavaf etmek, umrelerini yapmak maksadıyla yola çıkmışlardı.

    Buna rağmen müşrikler fazlasıyla endişeye kapıldılar. Derhal Resûl-i Ekrem Efendimize işin gerçek mahiyetini öğrenmek için adamlarını gönderdiler.

    Telbiye sadalarıyla Zülhuleyfe***8217;den ayrılan Peygamber Efendimiz, Müslümanlarla birlikte Merruzzehran***8217;a geldi. Oradan bütün silahlarını Batn-ı Ye***8217;cec mevkiine gönderdi. Silahları beklemek üzere de Evs bin Havlî başkanlığında iki yüz kişiyi vazifelendirdi.1

    Daha sonra Peygamber Efendimiz, Ashabıyla yol alarak oradan Mekke***8217;nin rahatlıkla görüldüğü Batn-ı Ye***8217;cec mevkiine vardı.

    Bu sırada Kureyş temsilcileri çıkıp geldi. ***8220;Yâ Muhammed,***8221; dediler, ***8220;herhalde sana, bizim küçük veya büyük herhangi bir hıyânetimiz, vefâsızlığımız haber verilmiş değildir. Buna rağmen, Hareme, kavminin yanına, böyle silahlı mı gireceksin?

    ***8220;Halbuki, oraya, yolcu silahı olan kınlarına sokulu kılıçlardan başka bir şeyle girmemek şartını kabullenmiştin?***8221;

    Peygamber Efendimiz meseleyi şöyle izah etti:

    ***8220;Harem***8217;e kınlarında sokulu kılıçlardan başka bir silahla girecek değiliz. Ben çocukluğumdan beri hayatımın her safhasında ancak verdiğim sözde durmakla, vefakârlıkla tanınmış, bilinmişimdir. Fakat, silahların bana yakın bir yerde bulunmasını isterim.***8221;

    Kureyş baştemsilcisi Mikrez bin Hafs, aynı sözleri tasdik etti:

    ***8220;Senden beklenen, sana yaraşan da iyilik ve vefakârlıktır.***8221;2

    Durum, temsilciler tarafından süratle Kureyşlilere ulaştırıldı. İçlerini kemiren düşmanlık duygusunun eseri olarak, Müslümanların bu muhteşem sevinç ve nuranî bayramlarını yakından temaşa etmemek için, Kureyşliler Mekke***8217;yi boşalttılar.3



    Peygamber Efendimiz Mekke***8217;de

    Hz. Resulüllah, müstesnâ bir ihtişam ve vekarla devesi Kasvâ***8217;nın üzerinde Mekke***8217;ye girdi. Müslümanlar etrafında tecessüm etmiş nurdan yıldızları andırıyorlardı. Bu yıldızların arasında Server-i Kâinat Efendimiz bir güneş gibi parlıyordu. Tam bir intizam ve haşmet içinde adım adım Kâbe***8217;yi Muazzamaya, Beytullaha yaklaşıyorlardı. ***8220;Lebbeyk Allahümme lebbeyk***8221; nidâları Mekke***8217;nin her tarafına yayılıyor, dağlar, taşlar bu nûranî sadaya cevap veriyorlardı. Müşrikler ise kuytu yerlerde, dağ başlarında âdeta bu ulvî sadaya kulaklarını tıkamış, bu haşmetli manzara karşısında gözlerini kapatmışlardı.

    Kasvâ***8217;nın yuları şâir Abdullah bin Ravâha***8217;nın elindeydi. Hz. Resulüllahın önünde gidiyor ve şu şiirini söylüyordu:

    ***8220;Ey kâfir oğulları, Resûlullahın yolundan çekiliniz!

    ***8220;Rahman olan Allah, onun Hak Peygamber olduğuna dâir âyetler indirdi.

    ***8220;Bütün hayır ve iyilik Allah Resûlünde ve onun yolundadır.

    ***8220;En hayırlı, en şerefli ölüm de onun yolunda çarpışarak ölmektir!***8221;1

    Bu ulvî ve nurânî manzara arasında Resûl-i Ekrem ve Müslümanlar telbiyelerle Beytullaha vardılar. Resûl-i Ekrem, Mescid-i Harama girince, omuz ihramının bir ucunu sağ koltuğunun altına alıp, sol omuzunun üzerine atarak sağ omuzunu açtı ve ***8220;Bugün, kendisini, şu şirk ehline kuvvetli ve zinde gösterecek kahramanları Allah rahmetiyle yarlığasın, esirgesin***8221;2 buyurdu.

    Sonra, Sahabîlere, Kâbe-i Muazzamayı üç kere koşa koşa ve omuzlarını silke silke tavaf etmelerini emretti.(*)3 Zira, Kureyş müşrikleri, ***8220;Yanımızdan çıkıp gittikten sonra Muhammed ve Ashabı hastalık ve yoksulluğa uğramıştır***8221; diyerek dedikoduda bulunarak, bir nevi kendilerini teselli etmeye çalışıyorlardı.

    Cenab-ı Hak, bütün bu dedikodularını sevgili Resûlüne bildirdiği için, o da Ashab-ı Kirama güçlü ve kuvvetli görünmelerini emrediyordu.



    Kâbe***8217;yi tavaf

    Hâtemü***8217;l-Enbiya Efendimiz Kasvâ***8217;nın üzerinde idi. Kasvâ***8217;nın yuları ise Abdullah bin Ravâha***8217;nın elindeydi. Sahabîler de sağ omuzlarını açmış, tavaf için bekliyorlardı.

    Peygamberimiz, Hacerü***8217;l-Esved***8217;in yanına vardı ve elindeki değnekle dokunarak onu istilâm etti. Sonra da değneği öptü. Ashab-ı Kiram da aynı şeyi yaptı.

    Ashab-ı Güzin tavafın ilk üç devresinde Peygamberimizin emri gereği, hızlı hızlı ve çalımlı yürüdüler. Üç tavafı böylece tamamladılar.

    Abdullah bin Ravâha, hem Kâbe***8217;yi tavaf ediyor, hem de şiir söylemeye devam ediyordu:

    ***8220;O Allah***8217;ın ismiyle başlarım ki, dininden başka gerçek din yoktur Onun.

    ***8220;O Allah***8217;ın ismiyle başlarım ki, Muhammed Resûlüdür Onun.

    ***8220;Çekilin, ey kâfir oğulları Resûlullahın yolundan!***8221;1

    Hz. Ömer, bu hareketinden hoşlanmadı:

    ***8220;Ey İbni Ravâha! Sen, Resûlullahın önünde, Allah***8217;ın Hareminde bu şiiri söyleyip duracak mısın?***8221; diyerek susmasını istedi.

    Hz. Ömer***8217;e, Resûl-i Zişân Efendimiz cevap verdi:

    ***8220;Ey Ömer! Ona manî olma! Vallahi, onun sözleri, bu Kureyş müşriklerine ok yağdırmaktan daha çok tesirlidir.***8221;2

    Sonra da Abdullah bin Ravâha***8217;ya dönerek, ***8220;Devam et! Devam et! Ey İbni Ravâha***8221; dedi.3

    Aradan bir müddet geçtikten sonra Resûl-i Zişan Efendimiz, Abdullah bin Ravâha***8217;ya şu duayı okumasını emretti:

    ***8220;Allah***8217;tan başka İlâh ve Ma***8217;bud yoktur! Bir olan Odur! Va***8217;dini gerçekleştiren Odur! Bu kuluna nusret veren Odur! Askerlerine kuvvet veren Odur! Toplanmış bulunan kabileleri bozguna uğratan da yalnız Odur.***8221;4

    Ashab-ı Kiramda Hz. Resûlullahın öğrettiği bu duayı hep bir ağızdan söylemeye başladılar.

    Müşriklerin şaşkınlığı

    Yürekleri düşmanlık, hınç ve kıskançlık dolu müşrik ileri gelenleri, Hz. Resûlullah Efendimizle Ashab-ı Kiramı gözetlemek maksadıyla dağ başlarına çıkmışlardı.

    Müslümanların, koşa koşa ve omuzlarını silke silke Kâbe-i Muazzamayı üç kere tavaf ettiklerini görünce, şaşkınlık ve hayretlerini şöyle izhar ettiler:

    ***8220;Demek, Medine***8217;nin humması, sıtması onları zâif düşürmemiş!

    ***8220;Baksanıza yürümeye kanaat etmeyip, silkine silkine koşuyorlar!***8221;2

    Peygamber Efendimiz, Kâbe***8217;yi yedi kere tavaf ettikten sonra Makam-ı İbrahim***8217;de iki rekât tavaf namazı kıldı. Daha sonra sa***8217;y yapmak üzere Safâ Tepesine çıktı. Yine devesi Kasvâ***8217;nın üzerinde olduğu halde, Safâ ile Merve tepeleri arasında yedi kere sa***8217;y yaptı. Merve***8217;de sa***8217;y tamamlandıktan sonra da kurbanların kesilmesine geçildi. Müslümanlar da Merve***8217;de Hz. Resûlullahla birlikte kurbanlarını kestiler. Yine burada Ashabdan Hıraş bin Ümeyye, Resûl-i Ekrem Efendimizin başını kazıdı. Sahabîler de başlarını tıraş ettiler.3

    Böylece Hz. Fahr-i Âlem Efendimizin Hudeybiye seferinden önce, görmüş olduğu rüyâ aynen çıkmış oluyordu.



    Hz. Bilâl***8217;in ezan okuması

    Umre tamamlandıktan sonra, Hz. Fahr-i Kâinat, Kâbe***8217;nin içine girmek istedi. Ancak müşrikler, ***8220;Bu, anlaşmamızda yoktu***8221; diyerek müsaade etmediler.

    Öğle vakti girmişti. Kâbe***8217;ye girmesine müsaade edilmeyen Resûl-i Ekrem, Hz. Bilâl***8217;e Kâbe***8217;nin üzerine çıkarak öğle ezanını okumasını emretti. Peygamberimiz ve Müslümanlar, Hz. Bilâl***8217;in yanık sesiyle okuduğu ezanı huşû ve huzur içinde dinlerken, müşrik ileri gelenleri tedirgin ve üzgün görünüyorlardı. Herbirinin ağzından nahoş laflar çıkıyordu. Ebû Cehil***8217;in oğlu İkrime, ***8220;Allah, Ebû Cehil***8217;e bu kölenin söylediğini işittirmemek ihsanında bulunmuştur***8221; dedi.

    Müşrik Safvan bin Ümeyye, ***8220;Şükür ki Allah, bunları görmeden babamı aldı, götürdü***8221; diyerek tedirginliğini ifâde ediyordu.

    Halid bin Esîd ise, hadiseden duyduğu üzüntüyü, ***8220;Şükürler olsun Allah***8217;a ki babamı öldürdü de, Bilâl***8217;in Kâbe üzerine dikilip bağırdığı bu zamanı görmedi!***8221; diyerek ifâde ediyordu.

    Bu arada ezanı işitince hiç bir şey söylemeden yüzünü kapayanlar da görülüyordu.1

    Onlar kin, düşmanlık ve kıskançlıklarından dolayı böyle çirkin lâflar ederken, Ashab-ı Kirâm ise saf bağlamış, âlemlerin Rabbi Allah***8217;ın huzurunda el pençe namaza duruyorlardı. Öğle namazı burada edâ edildi.



    Hz. Meymûne***8217;nin Peygamberimize nikahlanışı

    Asıl ismi Berre olan Hz. Meymûne, Peygamber Efendimizin amcası Hz. Abbas***8217;ın hanımı Ümmü***8217;l-Fadl ile Hz. Câfer***8217;in hanımı Esmâ***8217;nın kızkardeşi idi. Kocasının ölümüyle dul kalmıştı.2

    Hz. Abbas, Peygamber Efendimizin onu almasını arzu ediyordu. Bu nedenle Efendimizi her gördüğünde ondan medih ve takdirde bahsederdi.

    Son olarak Resûl-i Ekrem Efendimiz, umre için Medine***8217;den yola çıkıp Cuhfe***8217;ye gelip konduğu sırada, Hz. Abbas gidip orada kendisiyle buluşmuştu. O sırada Efendimize, ***8220;Yâ Resûlallah! Meymûne bint-i Hâris, dul kaldı. Onu kendine zevceliğe kabul buyursan olmaz mı?***8221; diye teklifte bulundu.3 Peygamber Efendimiz de bu teklifi kabul etti.

    Resûl-i Ekrem henüz Mekke***8217;den ayrılmamıştı. Hz. Resûlullahın kendisine dünür olduğu haberini devesinin üzerinde iken alan Hz. Meymûne, ***8220;Deve de, üzerindeki de Resûlullah Aleyhisselâmındır***8221; diyerek memnuniyet ve sevincini açıkladı.4

    Hz. Abbas da bunun üzerine, Peygamberimizden dört yüz dirhem mehir alarak Hz. Meymûne***8217;yi ona nikâhladı.1

    Peygamber Efendimizin (a.s.m.), Hz. Meymûne ile evlenmesinden Kureyş müşrikleriyle arasında bulunan gerginliği bir derece yumuşatmak maksadını güttüğü de söylenebilir. Zirâ, bir müddet daha kalıp Kureyşlilerle konuşma fırsatını elde etmek için bunu vesile kılmak istediğini görüyoruz. Hudeybiye Muâhedesine göre tesbit edilen kalma müddeti üç gündü. Üç gün dolunca Efendimiz, Kureyş ileri gelenlerine şöyle bir teklifte bulundu:

    ***8220;İsterseniz, âilemle evlenme merasimi yapmak üzere burada üç gün daha kalayım ve teptipleyeceğim düğün ziyafetine sizi de dâvet edeyim.***8221;

    Fakat, Kureyş ileri gelenleri bunu kabul etmediler. Temsilci göndererek, Peygamberimizden Mekke***8217;den çıkıp gitmesini istediler.

    O sırada Efendimizin yanında Medineli Müslümanların ileri gelenlerinden Sa***8217;d bin Ubâde vardı. Kureyş temsilcilerinin Resûl-i Kibriyâ Efendimize sert konuştuklarına tahammül edemedi ve onlardan biri olan Süheyl bir Amr***8217;a şöyle çıkıştı:

    ***8220;Burası ne senin, ne de babanın toprağıdır.

    ***8220;Vallahi, Resûlullah Aleyhisselâm buradan ancak anlaşma hükmü gereği kendi rızasıyla çıkar. Yoksa zorla çıkıp gitmez.***8221;

    Bunun üzerine Kureyş***8217;in iki temsilcisi seslerini kestiler.

    Peygamber Efendimiz ise bu manzaraya tebessüm buyurdular.2



    Mekke***8217;de kalma müddeti dolunca

    Hudeybiye Anlaşması gereğince, Mekke***8217;de kalma müddeti olarak tayin edilen üç gün dolmuştu.

    Hayatı boyunca düşmanı ile dahi ahdini bozmamış bulunan Hz. Fahr-i Âlem Efendimiz, gönülden kalmayı arzu ettiği halde, ahdine ters düşmemek için Mekke***8217;yi, Kâbe-i Muazzamayı terk etmek zorunda kalıyordu. Aslında bu bir mânâda uzaklaşmak değil, Mekke***8217;yi fethetme zamanına gün be gün yaklaşmaktı. Bundan sonraki her gün, her saat Mekke***8217;nin fethini, onunla birlikte gönüllerin fethini de yakınlaştıracaktı.

    Bu üç gün zarfında Müslümanlar, Mekke***8217;deki bir çok akrabalarıyla görüşme imkânına da kavuşmuşlardı. İman hakikatlarını ve İslâm ahlâkının güzellik, yücelik, nezaket ve nezahetini dürüst davranışlarıyla ortaya koyma fırsatını bulmuşlardı. Doğru İslâmiyeti ve İslâmiyete lâyık doğruluğu müşriklerin de gözleri önünde nuranî bir manzara halinde sergilemişlerdi. Bunun neticesinde müşrik azılıları hariç, halktan bir çok kimsenin gönlünde iman ve İslâma karşı sıcak bir ilgi, samimi bir istek uyanmıştı. Âdeta, Mekke fethedilmeden evvel, halkından bir çoğunun gönlü fethe hazır hale gelmişti.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Ashabıyla Mekke***8217;den ayrıldığı sırada arkasından mâsum bir ses duydu:

    ***8220;Amca! Amca!***8221;

    Dönüp baktılar. Sesin sahibi şehidlerin efendisi Hz. Hamza***8217;nın biricik kızı Ümâme idi. Mekke***8217;de bulunuyordu. Sesinde bir imdad, bir ***8220;Beni kurtarın bu şirk diyarından***8221; ifâdesi ve mânası vardı. Ve sanki, bütün Mekke, bir ağız olmuş, ***8220;Beni bırakma***8221; diye bu biricik yavruyla birlikte imdad diliyordu.

    Kalbi, şefkat ve merhamet deryasını andıran Resûl-i Ekrem, döndü, minicik yavrunun elinden tutup Medine***8217;ye beraberinde getirdi.1

    Resûl-i Ekrem Efendimiz Ashabıyla Mekke***8217;den ayrıldıktan sonra Serif mevkiinde konakladı. Orada Hz. Meymûne ile evlendi.2



    Medine***8217;ye dönüş

    Peygamer Efendimiz, akşamleyin Serif***8217;ten ayrılıp geceleri yola devam etti. Zilhicce ayı içinde Medine***8217;ye geldi.3

    Hz. Hamza***8217;nın Selma bint-i Ümeys***8217;ten doğan kızı Ümâme, Mekke***8217;ye getirilince üzerinde münakaşa çıktı.

    Peygamber Efendimiz, Hz. Zeyd bin Hârise ile Hz. Hamza***8217;yı birbirine kardeş yapmıştı. Hz. Zeyd buna istinaden şehâdetinden sonra Hz. Hamza***8217;nın çocuklarının velisi ve vasisi kendisi olduğunu söyledi ve ***8220;Kardeşimin kızını görüp gözetmeye, ben daha lâyık ve haklıyım***8221; dedi.

    Hz. Câfer bunu duyunca hemen itiraz etti: ***8220;Teyze de bir annedir. Hanımım Esmâ bint-i Ümeys, Ümâme***8217;nin teyzesidir. Bu bakımdan onu görüp gözetmeye ben daha lâyık ve haklıyım.***8221;

    Hz. Ali ise buna kendisinin daha lâyık olduğunu iddia etti. ***8220;Amcamın kızını müşriklerin arasından çıkarıp getiren benim***8221; dedi. ***8220;Siz ona, neseben benim kadar yakın değilsiniz. Onu görüp gözetmeye ben, sizden daha haklı ve lâyıkım!***8221;

    Meseleyi neticeye bağlamak Hz. Resûlullaha kalmıştı. ***8220;Ey Zeyd! Sen, Allah***8217;ın ve Resûlünün dostusun. Ey Ali! Sen de benim kardeşim ve arkadaşımsım. Ey Câfer! Sen de bana yaratılış ve huyca en çok benzeyensin***8221; dedikten sonra şu kararı verdi: ***8220;Ey Câfer! Ümâme***8217;yi görüp gözetmeye, sen daha lâyık ve haklısın! Çünkü; onun teyzesiyle evli bulunuyorsun. Kadın ne teyzesi, ne de halası üzerine nikâhlanıp gelemez!***8221;1

    Hz. Resûlullah bu hükmü verince, Hz. Câfer sevincinden birden ayağa kalktı. Peygamber Efendimizin çevresinde tek ayak üzerinde seke seke yürümeğe başladı.

    Resûl-i Ekrem, ***8220;Ey Câfer! Nedir bu yaptığın?***8221; diye sorunca, Hz. Câfer şöyle izah etti:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Habeşliler, sevinçlerinden, krallarına böyle yaparlardı. Necaşî de bir kimseden hoşlandı mı kalkıp böyle hareket ederdi.***8221;2

    * * *



    Hicretin Yedinci Senesinin Diğer Önemli Hâdiseleri



    Hz. Ömer***8217;in Türebe***8217;ye gönderilmesi

    Peygamber Efendimiz, Havazin Kabilesinden dört oymağın, Medine***8217;ye takriben 10 km. uzaklıkta bulunan Türebe Vadisinde bir araya geldiklerini haber aldı. Bu oymaklardan biri olan Sa***8217;d bin Bekroğulları, Hayber Yahudilerinin Hicretin altıncı yılında Medine***8217;ye yapacakları baskında kendilerine yardım edecekleri va***8217;dinde de bulunmuşlardı.

    Bunun üzerine Resûl-i Ekrem Efendimiz, Hicretin 7. senesi Şaban ayında Hz. Ömer***8217;i otuz kişilik bir askerî birliğin başına kumandan tayin ederek Türebe***8217;ye gönderdi.

    Düşman, mücahidlerin kendilerine doğru gelmekte olduğunu haber almış ve kaçmıştı. Oraya varan İslâm birliği kimseye rastlamadı.

    Hz. Ömer, emrindeki birlikle buradan ayrılarak Medine yolunu tuttu. Cedr denilen mevkie geldiklerinde kılavuz, orada bulunan Has***8217;amoğulları üzerine yürümesini teklif edince, Hz. Ömer, ***8220;Resûlullah (a.s.m.), onlarla çarpışmamı emretmemiştir***8221; dedi.

    Hiç bir çarpışma olmadan Hz. Ömer birliğiyle Medine***8217;ye döndü.1



    Hz. Ebû Bekir***8217;in Havazinlilere gönderilmesi

    Bir bakıma Hz. Ömer***8217;in Türebe***8217;ye yaptığı seferi tamamlamak mahiyetini taşıyan bu seferde, Peygamber Efendimiz, yine Şaban ayında Hz. Ömer döndükten sonra Hz. Ebû Bekir***8217;i Necd bölgesindeki Havazinliler üzerine yürümek için vazifelendirdi. Beraberindeki askeri birlikle Havazinlilerin yurduna varan Hz. Ebû Bekir, onlara ansızın bir baskın düzenledi. Bazılarını öldürdüler, bazılarını da esir aldılar. Bir kısım ganimet de ele geçirerek Medine***8217;ye geri döndüler.1



    Eban bin Said bin Âs***8217;ın Müslüman olması

    Eban bin Sâid bin Âs, Peygamber Efendimizin akrabası idi. Soyu, Efendimizle üçüncü dedesi Abdülmenâf***8217;ta birleşiyordu.

    Babası Ebû Uhayha, Kureyş müşriklerinin ileri gelenlerindendi.

    Hudeybiye seferinden önce idi. Eban, ticaret maksadıyla Şam***8217;a gitmişti. Orada karşılaştığı bir Hıristiyan papazına, ***8220;Ben Kureyşliyim. İçimizden biri çıktı; Peygamber olduğunu söylüyor. Senin bu husustaki fikrin nedir?***8221; diye sorar.

    Papaz, ***8220;Onun ismi nedir?***8221; der.
    Eban, ***8220;Muhammed***8217;dir***8221; cevabını verince, Papaz, ***8220;Dur, sana onu tarif edeyim***8221; diye söyler ve Resûl-i Ekrem Efendimizin şekil ve şemâlini, sıfatlarını, babasının, dedesinin soyunu tek tek anlatır.

    Eban, Peygamber Efendimizin aynen anlattığı gibi olduğunu söyleyince de Papaz şöyle der:

    ***8220;Öyle ise, vallahi, o önce Araplara, sonra da yeryüzüne hâkim olacaktır! Sen, o salih zâta benden selâm söyle.***8221;

    Bunun üzerine Eban Mekke***8217;ye gelir ve bir takım araştırma ve soruşturmalardan sonra Hicretin yedinci yılı başlarında islâmiyetle şereflenir.2



    Hz. Ömer***8217;in Cemile Bint-i Sabit***8217;le evlenmesi

    Hz. Ömerü***8217;l-Faruk Hicretin yedinci yılında, Medineli Müslümanlardan Sabit bin Aklah***8217;ın kızı Cemile ile evlendi.

    Önceki ismi Asiye olan Cemîle Hatun, Peygamber Efendimiz hicretle Medine***8217;ye gelince, ona ilk bîat edip Müslüman olan on kadından biri idi.

    Hz. Ömer, evlendikten sonra onun ismini beğenmeyip, Cemîle diye değiştirdi. Ancak o, bunu kabul etmek istemedi. Annesinin kendisine taktığı isimle yâd edilmesini arzu ediyordu.

    Durumu Peygamber Efendimize iletti. Hz. Resûl-i Ekrem ona, ***8220;Bilmez misin ki, Allah hakkı Ömer***8217;in diline ve kalbine yerleştirmiştir***8221; dedikten sonra, ***8220;Senin ismin Cemîle***8217;dir***8221; buyurdu.

    Hz. Ömerü***8217;l-Faruk***8217;un (r.a.) Âsım adındaki oğlu bu Cemîle Hatundan dünyaya gelmiştir.1

    n3hbgtfre21"
  8. #8
    SüPéR ViP BaYaN
    Üyelik tarihi
    Jan 2009
    Mesajlar
    3.648

    Standart

    Hicretin Sekizinci Senesi

    Hazret-i Zeyneb***8217;in Vefatı

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, Hicretin sekizinci senesine kızı Hz. Zeyneb***8217;in vefatı hadisesi ile girdi.

    Hz. Zeyneb, Resûl-i Ekrem Efendimizin Hz. Hatice ile evliliklerinin kızlardan ilk meyvesi idi. Gariptir ki, Peygamberimizin İbrahim hariç, diğer erkek çocukları İslâmdan evvel ve henüz küçükken vefat ettikleri halde, kızları muhterem babalarının risalet devresine yetişmişlerdir. Yine Hz. Fâtıma hariç onlar da Resûl-i Ekrem hayattayken vefât etmişlerdir. Hz. Fâtıma ise, Resûl-i Kibriyânın bekâ âlemine irtihalinin teessürüyle ancak altı ay yaşayabilmişti.

    Hz. Zeyneb, Resûl-i Ekrem Efendimiz henüz otuz yaşlarında iken dünyaya gelmişti.1 Annesi Hz. Hatice ile birlikte iman etmişti. Peygamber Efendimize risâlet kırk yaşında verildiğine göre, Hz. Zeyneb Müslüman olduğunda henüz on yaşlarında bulunuyordu demektir.0

    Hz. Zeyneb***8217;in kocası Ebû***8217;l-Âs bin Rebi***8217;, Hz. Hatice***8217;nin kızkardeşi Hâle***8217;nin oğlu idi. Zaten evlilikleri de Hz. Hatice***8217;nin arzusu üzerine olmuştu.

    Ebû***8217;l-Âs, henüz bu evlilik sırasında Müslüman olmamıştı. Buna rağmen Resûl-i Ekrem, Hz. Zeyneb***8217;in onunla evlenmesine muhalefet etmedi. Çünkü, henüz o sıra Cenab-ı Hak tarafından bu tarz bir evliliği yasaklayıcı hükmü gelmemişti.2

    Hz. Resûl-i Ekrem, Medine***8217;ye hicret ettiği halde, kocasının müsaade etmeyişi sebebiyle değerli kerimesi Hz. Zeyneb Mekke***8217;de kalmak zorunda bırakılmıştı. Ancak, rahmet-i İlâhî Ebû***8217;l-Âs***8217;ı Bedir Muharebesinde Müslümanların eline esir düşürmekle, Hz. Zeyneb***8217;in imdadına yetişiyordu. Resûl-i Zişan Efendimiz, esirler arasında bulunan Ebû***8217;l-Âs***8217;ı fidye almaksızın serbest bırakınca o da bu taltife bir karşılık olsun diye Hz. Zeyneb***8217;i Mekke***8217;ye varır varmaz, Medine***8217;ye muhterem pederinin yanına göndermişti.

    Hicretin 7. yılında Ebû***8217;l-Âs da Medine***8217;ye gelerek Müslüman oldu. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem Efendimiz, Hz. Zeyneb***8217;i tekrar kendisine mehirsiz geri verdi.1

    Hz. Zeyneb vefât edince, kalbi şefkat ve merhamet dolu Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, kerimesine iç gömlek yapılması için beline bağladığı fotasını çıkarıp yıkayanlara verdi ve namazını da bizzat kendisi kıldırdı.2 Sonra kazılan kabrine düşünceli ve teessür içinde indi. Biraz durduktan sonra, sevinç içinde dışarı çıktı ve şu müjdeyi verdi:

    ***8220;Zeyneb***8217;in zâifliğini düşünüp, ona kabir sıkıntısı ve hararetini hafifletmesi için Yüce Allah***8217;a yalvardım. O da bu isteğimi kabul buyurdu.***8221;3

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Hz. Zeyneb***8217;i ilk defa üzerinde taşıdığı sedirde kabre koydu. Kabre de Hz. Zeyneb***8217;in kocası Ebü***8217;l-Âs bin Rebi***8217;in yardımıyla indirdi.

    Hz. Zeyneb Mekke***8217;den Medine***8217;ye deve üzerinde hevdeç içinde hicret ederken, Zîtuvâ mevkiinde, Kureyş müşriklerinden iki kişi mızrakla vurup onu bir kayanın üzerine düşürmüşlerdi. Bu hadise çocuğunun düşmesine sebep olmuş, kendisi de akan kan yüzünden hastalanmıştı. Vefâtına sebep olarak bu hastalık zikredilir.4

    * * *



    Amr bin Âs, Halid bin Velid ve Osman bin Talha***8217;nın Müslüman Olması

    Hicretin 8. senesi, Sefer ayı. Peygamber Efendimizle Müslümanların, Hz. Zeyneb***8217;in vefâtıyla Hicretin sekizinci senesine üzüntü ile girdiklerini söylemiştik. Ancak bu acı olayı, tatlı hâdiseler takib edince, üzüntü ve keder de ortadan kalkıyordu. Bu üzücü hadiseden hemen sonra, Arabın üç meşhur şahsiyeti olan siyaset dâhisi Amr bin Âs, harp dâhisi1 Hâlid bin Velid ve Osman bin Talha Medine***8217;ye geldiler ve Hz. Resûlullahın peygamberliğini tasdik ederek İslâm dairesine girdiler.

    Daha önce de bahsettiğimiz gibi, Amr bin Âs Hicretin yedinci yılında Habeşistan***8217;da, Habeş Necaşîsinin telkin ve tavsiyesiyle Müslüman olmuş ve orada Peygamberimiz adına Necaşîye bîat vermişti.2 Bu gelişi ise, Hz. Resûlullaha bizzat bîat etmek ve Müslüman olduğunu bildirmek içindi.

    Necaşînin telkini ile Müslüman olan Arabın siyâset dâhisi Amr bin Âs, Habeşistan***8217;da bundan sonra fazla durmak istemiyor ve Resûl-i Ekreme bizzat bîat etmek üzere Medine yolunu tutuyordu.

    Bu sırada Mekke***8217;den yine aynı gayeyle iki kişi daha çıkmıştı: Halid bin Velid ve Osman bin Talha. Kader bu üçünü Hadde denilen mevkide bir araya getiriyordu.

    Amr bin Âs, Hz. Hâlid bin Velid***8217;e, ***8220;Ey Ebû Süleyman! Nereye ve ne için gidiyorsun?***8221; diye sorarak maksadını öğrenmek istedi.

    Hz. Hâlid maksadını şöyle anlattı:

    ***8220;Doğru yol artık apaçık belli oldu. Mesele aydınlığa kavuştu. Bu zât şüphesiz ki peygamberdir. Vallahi, ben hemen gidip Müslüman olacağım. Bundan sonra bekleyip durmam mânâsız. Zâten, aklı başında olanlardan İslâmiyete girmeyen pek kimse de kalmadı.***8221;1

    Amr bin Âs rahat bir nefes aldı. ***8220;Vallahi, ben de Muhammed***8217;in yanına gitmek ve Müslüman olmak istiyorum,***8221; diyerek aynı maksadı paylaştıklarını söyledi. Sonra da hep beraber Hz. Resûlullahın huzuruna çıkıp Müslüman olmak istediklerini bildirmek üzere Medine***8217;ye vardılar.

    Bir zamanlar ***8220;Bütün Kureyş Müslüman olsa, ben yine Müslüman olacağımı sanmam***8221; diyen, Peygamberimizin en şiddetli düşmanlarından hattâ bir ara vücudunu ortadan kaldırma fırsatını bile arayan Amr bin Âs. Yine bir zamanlar, müşrik ordularının başında, Müslümanlara karşı olanca cesaret ve maharetiyle çarpışan, İslâm ordusunun Uhud***8217;da mağlûbiyeti tatmasına sebep olan Hâlid bin Velid ve bir başka şahsiyet Osman bin Talha. Şimdi bütün kötü niyetlerini bir tarafa bırakarak, hattâ unutarak, geçmişte yaptıklarının mahcubiyeti içinde Resûl-i Kibriyâ Efendimizin huzurunda bulunuyorlardı. Müslümanlarda sevinç dalga dalga idi. Resûl-i Ekremin Müslümanlara söylediği şu idi:

    ***8220;Mekke ciğerpârelerini kucağınıza attı.***8221;2

    Manzara ulvî olduğu kadar, ibretli ve ders de verici idi. İslâmın kılıçla, tahakküm ve zorla, tehdit ve korkuyla yayılmadığının, bilâkis ruh ve gönüllere tesir ederek, onları mânen fethederek, kendini onlara beğendirerek intişar etmiş olduğunun açık ve seçik bir ifadesiydi bu kudsî manzara. Savaştan, kılıçtan, kavgadan korkmayan bu bahadırlar, hiç bir korku, hiç bir tehdit ve hiç bir aldatma olmadan, gönüllerinden gelen samimî bir arzu ile Hz. Resûlullahın huzurunda diz çökmüş duruyorlardı.

    Gerçi zor ve zulüm ile zahirî bir hâkimiyet, bir tahakküm kısa bir zamanda elde edilebilir. Ama bu hâkimiyet geçici olur, devam etmez, ruh ve vicdanlara da tesir etmez.

    En büyük ve devamlı hâkimiyet ise, bütün fikirleri, kalb ve ruhları tesiri altına alarak ve kendini onlara zahiren ve bâtınen beğendirmek suretiyle elde edilen hâkimiyettir. İşte bunu İslâmiyet namına Peygamber Efendimiz (a.s.m.) gerçekleştirmiştir.



    Teker teker bîat

    Önce Halid bin Velid, Peygamber Efendimize (a.s.m.) sadakat elini uzattı ve Müslüman olarak saadet dâiresine girme şerefine erişti.

    Resûl-i Ekrem, böyle bir bahadırın İslâmla müşerref olup kendi safında yer almasından dolayı Allah***8217;a hamd ve senâdan sonra Hz. Halid***8217;e şöyle dedi:

    ***8220;Ben, zaten senin akıllı biri olduğunu biliyordum. Bu akıllılığın seni er geç hayra kavuşturacağını da ümit ediyordum.***8221;1

    Ancak, Hz. Hâlid, o anda huzurunda bulunduğu Hz. Resûlullaha karşı geçmişte yapmış olduklarından dolayı mahcup ve mahzundu. Utancından başını kaldırıp Efendimize bakamıyordu. Yaptıklarının kalb ve ruhuna yüklediği ağır vebâl yükünü üzerinden atıp mânen hafiflik ve huzura kavuşturacak bir yol arıyordu. Server-i Kâinat Efendimize bu halini şöyle arzetti:

    ***8220;Yâ Resûlallah! Sana karşı yapılmış olan harblerin hepsinde bulunduğumu biliyorsun. Benim bu husustaki vebal ve günahımın affı için Allah***8217;a dua etsen.***8221;

    Resûl-i Ekrem, ***8220;Ey Halid! İslâmiyet kendisinden evvel işlenmiş olan bütün günahları siler, temizler,***8221; deyip Hz. Halid***8217;i mânen rahatlattı. Arkasından da şöyle duâ etti:

    ***8220;Allah***8217;ım, Hâlid***8217;in, kullarını Senin yolundan çevirmek için gösterdiği bütün gayretleriden dolayı, yüklenmiş olduğu günahlarını affeyle.***8221;1

    O andan itibaren Hâlid, güç ve kuvvetini ve harp dehasını İslâm dininin yücelip yayılması, Hz. Resûlullahın muhafazası ve Müslümanların huzur içinde yaşayıp çoğalmaları için kullanacak ve bu uğurda gösterdiği kahramanlıklarından dolayı da Peygamber Efendimizden ***8220;Seyfullah***8221; (Allah***8217;ın kılıcı)***8221; ünvanını almaya hak kazanacaktır.

    Hz. Hâlid bin Velid***8217;den sonra, Peygamber Efendimizle soyu dördüncü dedesi Kusay***8217;da birleşen Osman bin Talha, Müslüman olduğunu ilân ederek Resûl-i Ekreme bîat etti.2



    Amr bin Âs***8217;ın bîatı

    Müşriklere bir çok siyasî taktik verip öğreten ve Müslümanlara en çok eziyet eden Benî Sehm Kabilesine mensup Amr bin Âs da, mahcup ve o âna kadar yaptıklarının pişmanlığı içinde Peygamber Efendimizin huzurunda bulunuyordu. Utancından başını kaldırıp Efendimize bakamıyordu.3

    Kendi tâbiriyle Resûl-i Ekrem Efendimize geçmiş günahlarının ve İslâma karşı yaptıklarının affı şartı ile ***8220;şartlı bîat***8221; etmek istiyordu.

    Peygamber Efendimiz de, ***8220;Bîat et ey Amr***8221; dedi ve ilâve etti:

    ***8220;Şüphesiz İslâm, daha önce olmuş olanları siler, yok eder. Hicret de daha önce olanları siler, yok eder.***8221;4

    Bu sözler, mahcup mahcup duran Amr***8217;ın gönlünü rahatlattı. Daha dün, Hz. Resûlullaha düşmanlıkta en şiddetliler arasında yer alan Amr; ruh, kalb, akıl ve bütün lâtifeleri iman nuruyla nurlandıktan sonra, ***8220;İnsanlardan hiç biri, bana Resûlullahtan (a.s.m.) daha sevgili ve daha yüce olmamıştır***8221;1 diyecektir.

    Hz. Resûlullaha bîat ettikten sonra, Amr bin Âs (r.a.) Mekke***8217;ye geri döndü.2

    Resûl-i Ekrem ilerde göreceğimiz gibi Hz. Amr bin Âs***8217;ı birçok askerî birliklerin başında vazifelendirecek ve Cenâb-ı Hak onun eliyle İslâma bir çok zaferler kazandıracaktır. En meşhur fethi de Mısır Fethi olacak; bu sebeple de ***8220;Mısır Fâtihi***8221; diye anılacaktır. Şöyle demiştir: ***8220;Vallahi Müslüman oluşumuzdan beri mühim işlerde Resûlullah Aleyhisselâm, beni ve Hâlid bin Velid***8217;i, Ashabının hiç birinden ayırmadı.3

    * * *



    Benî Mürre Seferi

    Hicretin 8. senesi, Sefer ayı. Hendek Muharebesinde, Müslümanları muhasara altına alan Ebû Süfyan bin Harb komutasındaki on bin kişilik ordunun dört yüzünü Benî Mürreler teşkil etmişlerdi.1

    Ayrıca, Resûl-i Ekrem Efendimizin Hicretin yedinci yılında kendilerini cezalandırmak için gönderdiği Beşir bin Sa***8217;d kumandası altındaki otuz kişilik mücahidler birliğinin yirmi sekizini de şehid etmişlerdi.2

    Resûl-i Ekrem Efendimiz, bu İslâm düşmanı kabileye de gereken dersi vermek istiyordu. Bunun için Galib bin Abdullah***8217;ı iki yüz kişinin başında Benî Mürrelere gönderdi.

    Galib bin Abdullah, emrindeki mücahidlerle Benî Mürrelerin çok yakınına kadar sokuldu. Orada mücahidlere bir hitabede bulundu. Özetle şöyle dedi:

    ***8220;Bana itaatsizlik etmeyiniz! Çünkü, Resûlullah Aleyhisselâm, ***8216;Benim kumandanıma itaat eden, bana itaat etmiş, ona saygısızlık eden de, bana itaatsızlık etmiş olur***8217; buyurmuştur. Buna binâen, siz, her ne zaman bana itaatsizlik ederseniz, Peygamberinize itaatsızlık etmiş olursunuz***8221;3

    Mücahidler, komutanlarının emriyle sabahleyin erkenden tekbirler getirerek Benî Mürrelerin üzerine baskın yaptılar. Birçoklarını öldürdüler. Kadın ve çocukları da esir aldılar. Bir çok deve, sığır ve davarı da ganimet olarak ele geçirdiler.4

    Hz. Üsâme bin Zeyd, Mirdas bin Nehik adında birinin peşine düşmüş ve onu müşrik sanarak öldürmüştü. Bunu kumandan Galip bin Abdullah***8217;a gelerek şöyle anlattı:

    ***8220;Ben, birinin peşine düştüm. Kılıcımı kaldırıp vuracağım zaman, adam ***8216;Lâ ilâhe illallah***8217; dedi.***8221;

    Galip bin Abdullah, ***8220;Peki, bunun üzerine kılıcını kınına soktun mu?***8221; diye sordu.

    Hz. Üsâme, ***8220;Hayır,***8221; dedi, ***8220;vallahi, boyun damarını kesmedikçe vazgeçmedim.***8221;

    Mücahidler hep birden, ***8220;Vallahi,***8221; dediler, ***8220;sen, emredilmeyen kötü bir iş yaptın; ***8216;Lâ ilâhe illallah***8217; diyen bir adamı öldürdün.***8221;

    Hz. Üsâme, yaptığına son derece üzüldü.

    Galib bin Abdullah bundan sonra emrindeki mücahidlerle Medine***8217;ye döndü.

    Medine***8217;ye gelince, Hz. Üsâme hadiseyi Peygamber Efendimize anlattı. Resûl-i Kibriyâ hiddetle, ***8220;Ey Üsâme! Demek sen ***8216;Lâ ilâhe illallah***8217; demiş olan bir adamı öldürdün ha!***8221; buyurdu.

    Hz. Üsâme mazeret beyan etti:

    ***8220;Yâ Resûlallah! O, ancak silahtan korktuğu için ***8216;Lâ ilâhe illallah***8217; demiştir.***8221;

    Resûl-i Ekrem Efendimiz bu mazeret karşısında daha da hiddetlendi ve şöyle buyurdu:

    ***8220;Bari, adamın kalbini de yarsaydın, bu sözü gerçekten mi, yoksa yalandan mı söylediğini öğrenseydin ya!***8221; buyurdu.1

    Hz. Resûlullahın çok sevdiği ve çoğu zaman terkisinde taşıdığı Hz. Üsâme der ki: ***8220;Resûlullah Aleyhisselâm, bu sözü bana o kadar tekrarlayıp durdu ki, keşke o gün yeni Müslüman olmuş ve adamı da ben öldürmemiş olsaydım, diye içimden temenni ettim.***8221;1

    Burada şuna işaret etmek lâzımdır ki, Hz. Üsâme***8217;nin bu sözü hakikat değil, o anda duyduğu ızdırabın mübalağa ile ifadesidir. Hz. Üsâme bu adamın kelime-i tevhidi getirmesine ehemmiyet vermeyip öldürürken, ***8220;Fakat azabımızı görünce îmân etmiş olmaları kendilerine bir fayda vermedi***8230;***8221;2 meâlindeki âyetin zahiri ile istidlal etmiş olacaktır. Bu sebepledir ki, Peygamber Efendimiz sadece onu azarlamakla yetinip, diyetle emretmedi.

    ***8220;Size İslâm selâmı veren kimseye, dünya hayatının gelip geçici nimet ve ganimetini arzu ederek, ***8216;Sen mü***8217;min değilsin***8217; demeyin***8221;3 meâlindeki âyet-i kerime de bu hâdise üzerine nâzil olmuştu.4

    * * *



    Mü'te Muharebesi

    Hicretin 8. yılı, Cemâziye***8217;l-Evvel ayı. (Milâdî 629.) Peygamber Efendimiz, sadece büyük devletlerin hükümdarlarını mektuplar ve elçiler göndererek İslâma dâvet etmekle kalmamış, aynı zamanda onlara tâbi durumunda bulunanlara da elçi ve mektuplar vasıtasıyla İslâmı tebliğ etmişti. Busra (şimdiki Havran) valisine de Ashabdan Hâris bin Umeyr el-Ezdî Hazretlerini nâme-i Humâyunla göndermişti. Busra o sırada bir beylik idi. Valisi ve ahalisi ırken Arap oldukları halde, dinen Hıristiyan ve siyaseten de Bizans***8217;a tâbi bulunuyorlardı.

    Elçi Hâris Hazretleri, Dimaşk nâhiyelerinden Belka***8217;a bağlı Mü***8217;te köyüne varınca Bizans Kayzerinin Şam valilerinden olan Şürahbil bin Amrü***8217;l-Gassanî***8217;nin yanına çıkartılmıştı. Şürahbil, Hz. Hâris***8217;in Peygamberimizin elçisi olduğunu öğrendiği halde, onu hunharca öldürmüştü.1

    Elçisinin şehid edildiği haberini alan Resûl-i Zişân son derece müteessir oldu. Sahabe-i Güzin de fazlasıyla üzüldü. Zirâ, o ana kadar Resûl-i Kibriyâ Efendimizin hiçbir elçisi öldürülmemişti.2 Hz. Hâris, Hz. Resûlullahın şehid edilen ilk ve son elçisidir.

    Bu bakımdan bu vahşice cinâyet çok büyük bir mânâ taşıyordu. Doğrudan doğruya Hz. Resûlullah ve Müslümanları gönülden rencide eden çirkin bir hâdise idi. Şürahbil, bu alçakça davranışıyla, İslâma karşı olan derin kin ve düşmanlığını ortaya koyduğu gibi devletler arasında carî, ***8220;Elçiye zevâl olmaz***8221; temel prensibini de ihlâl etmişti.

    Hâdiseyi değerlendiren Resûl-i Ekrem Efendimiz, derhal bir ordu teşkil etti. 3000 mücahidden meydana gelen bu ordunun başına da kendi azadlısı olan Zeyd bin Hârise***8217;yi tayin etti.

    Resûl-i Ekrem, Zeyd bin Hârise***8217;yi kumandan tayin ettiğini belirttikten sonra da şöyle buyurdu:

    ***8220;Zeyd şehid olursa, yerine Câfer bin Ebî Talib geçsin! Câfer şehid olursa, yerine Abdullah bin Ravâha geçsin! Abdullah da şehid olursa, Müslümanlar aralarında münasib birini kendilerine kumandan seçsin!***8221;1

    Feraset sahibi Müslümanlar bu ifadelerdeki ince mânayı kavramışlardı. Gözyaşları arasında, ***8220;Yâ Resûlallah, keşki sağ kalsalar da kendilerinden faydalansak***8221; derken, Hz. Resûlullah hiç bir cevap vermeyerek sustu.

    Ya sırasıyla kumandanlığa geçecek olanlar? Onlar da âkıbetlerini Hz. Resûlullahın bu yüce sözlerinde gizli olduğunu bildikleri halde, yola çıkmada zerre kadar tereddüt göstermediler, emr-i Peygamberiye ruh u canla itâat ettiler. Evet onlar, bile bile ölüme koşuyorlardı. Ama bu ölüm normal ölümlerden farklı olacaktı ve bu ölüm onları hayat mertebelerinin en yükseğine ulaştıracaktı: şehidlik. Gönüllerinde yatan tek gaye, İ***8217;lây-ı Kelimetullah; ruhlarını saran tek arzu ise, şehâdetti.

    İşte onları coşkun bir hava içinde sefere çıkaran gaye ve arzu bu idi.

    İslâm ordusunun Medine***8217;den uğurlanışı

    Üç bin kişilik İslâm ordusu bir vücud haline gelmiş, harekete hazır bekliyordu. O sırada Peygamber Efendimiz beyaz bir sancak bağlayıp komutan Hz. Zeyd***8217;e verdi ve ***8220;Hâris bin Umeyr***8217;in öldürüldüğü yere kadar gidiniz. Orada bulunanlara İslâmı teklif ediniz. Kabul ederlerse ne âlâ! Etmezlerse Allah***8217;ın yardımına güvenerek onlarla çarpışınız!***8221;1 diye emretti.

    Bu tavsiyeden bile, İslâm ordusunun intikam duygusundan uzak, İslâmı teklif etmek gibi ulvî bir gayeyle yola çıkarıldığını pekâla anlamak mümkündür.

    Mücahidleri uğurlamaya Resûl-i Ekremle birlikte bir çok Müslüman da Seniyyetü***8217;l-Veda***8217;a (Veda***8217; Yokuşuna) kadar gelmişti. Resûl-i Ekrem burada durdu ve mücahidlere şu emir ve tavsiyelerde bulundu:

    ***8220;Ben, size Allah***8217;ın emirlerini yerine getirmenizi, yasaklarından uzak kalmanızı, Müslümanlardan yanınızda bulunanlara karşı hayırlı olmanızı ve iyi davranmanızı tasviye ederim.

    ***8220;Allah yolunda Allah***8217;ın ismiyle savaşınız!

    ***8220;Ahde vefâsızlık göstermeyiniz!

    ***8220;Küçük çocukları öldürmeyiniz!

    ***8220;Kadınları, yaşlanmış pir-i fânileri katletmeyiniz!

    ***8220;Ağaçları kesip yakmayınız!

    ***8220;Evleri yıkmayınız!

    ***8220;Orada, Nasranîlerin kiliselerinde, halktan uzaklaşmış, kendilerini tamamen ibâdete vermiş bir takım kimseler bulacaksınız. Sakın onlara dokunmayınız!***8221;2 Peygamber Efendimiz (a.s.m.) sonra, ordunun komutanı Hz. Zeyd bin Hârise***8217;ye de şunları emretti:

    ***8220;Müşriklerden düşmanınla karşılaştığın zaman, onları üç husustan birine dâvet et! Hangisini kabul ederlerse, onlara dokunma. Sonra onları Muhacirler yurdu olan Medine***8217;ye hicrete dâvet et! Dâvetine icabet ederlerse, Muhacirlerin sahip oldukları haklara kendilerinin de sahip olacaklarını ve onların mükellef bulundukları vazifelerle kendilerinin de mükellef olacaklarını bildir!

    ***8220;Eğer, Müslüman olup yurtlarında oturmayı isterlerse, Müslümanların göçebe Araplar gibi olacaklarını ve onlar hakkında uygulanan İlâhî hükmün, kendileri hakkında da uygulanacağını, harp ganimetlerinden kendilerine bir şey verilmeyeceğini ve ganimetten ancak Müslümanların yanında muharebe etmiş olanların faydalanacaklarını haber ver!

    ***8220;Eğer, Müslüman olmaya yanaşmazlarsa, onları cizye vermeye dâvet et! Onlardan, bunu kabul edenlere dokunma!

    ***8220;Cizye vermeye de yanaşmazlarsa, Allah***8217;ın yardımına sığınarak onlarla çarpış!

    ***8220;Eğer, muhasara ettiğin kale veya şehir halkı, kendilerini Allah***8217;ın hükmüne göre teslim almanı senden isterlerse, onları Allah***8217;ın hükmüne göre teslim alma! Fakat kendi hükmüne göre teslim al! Çünkü sen, Allah***8217;ın, onlar hakkındaki hükmüne isâbet edip etmeyeceğini bilemezsin!

    ***8220;Eğer muhasara ettiğin kale veya şehir halkı, senden, kendileri için Allah***8217;ın ve Resûlunün emânını isterlerse, sen, onlara Allah ve Resûlü adına emân verme! Fakat kendi emânını, babanın emânını ve arkadaşlarının emânını ver. Çünkü, siz kendinizin ve babalarınızın vermiş olduğu emân sözünü bozacak olursanız, bu, Allah ve Resûlü adına vermiş olduğunuz emân sözünü bozmanızdan, sizin için günahça daha hafiftir.***8221;1

    Bu emir ve tavsiyelerinden sonra Resûl-i Kibriyâ Efendimiz mücahidlerle vedalaştı. Orduyu uğurlamak için gelen Müslümanlar da, ***8220;Allah, sizleri her türlü tehlikeden korusun, yine sağ salim geri çevirsin***8221; diyerek duâ ettiler.

    Medine***8217;ye dönen Resûl-i Kibriyâ Efendimizi ise, Abdullah bin Ravâha (r.a.) şöyle selamladı:

    ***8220;Geride kalan hurmalıkta kendisine vedâ ettiğim zâta; o, en hayırlı uğurlayıcıya, en hayırlı dosta selâm olsun!***8221;1

    Artık, İslâm ordusu göz ve gönül yaşları arasında Medine***8217;den uğurlanmıştı. Hz. Fahr-i Âlemin bizzat kendi eliyle verdiği beyaz sancak başlar üzerinde ihtişamla dalgalanıyordu. Sinedeki yürekler, Hz. Resûlullahın sunduğu sözler, verdiği öz ve ruh ile atıyordu. Çölün saf, uçsuz bucaksız sinesine süzülen bu mücahidler kimlere ve hangi diyara gidiyordu? Görünüşe bakılırsa Suriye hududunda bulunan reisliğini Şürahbil bin Amr***8217;ın yaptığı beylikle hesaplaşmaya gidiyordu. Fakat, hayır! Bu, işin sadece dış görünüşü idi. Hakikatte ise, koca bir Bizans İmparatorluğunun gururlu, kibirli ordusuyla hesaplaşmaya gidiyordu.



    Şürahbil***8217;in hazırlanması

    Göğüsleri heyecan ve cihada karşı aşkla dolu mücahidler uçsuz bucaksız kum denizini at ve deve sırtında aşmaya çalışarak yollarına devam ediyorlardı.

    Bu sırada Şürahbil***8217;in kulağına İslâm ordusunun Medine***8217;den hareket ettiği haberi ulaştı.

    Şürahbil, hazırlanmakta gecikmedi. Kayser Heraklius***8217;a haber uçurarak, kendisinden yardım dileğinde bulundu. Bu arada, Vadi***8217;l-Kura***8217;ya gelip konmuş bulunan İslâm ordusuna karşı da kardeşi kumandasında bir askerî kuvveti öncü olarak gönderdi. Mücahidler, vuku bulan çatışmada komutan Sedus***8217;u öldürdüler, birliğini de bozguna uğrattılar. Bu bozgun, Şürahbil***8217;in gözünü korkuttu.

    İlk saldırıyı başarıyla önleyen İslâm ordusu, Vadi***8217;l-Kura***8217;dan ayrılarak Şam topraklarından Maan***8217;a gelip konakladılar. Mücahidler, burada korkunç bir haberle irkildiler:

    ***8220;Bizans İmparatoru Heraklius, Rumlardan 100.000 askerin başına geçmiş, güneye doğru yürüyormuş. Harp âlet ve malzemeleri bakımından ordusu son derece mükemmelmiş.***8221;

    Kulakları çınlatan bu haber yalan değildi. Yalan olmadığı için de Hz. Zeyd, mücahilerin görüşlerini öğrenmek istedi. Konuşanların ekserisi şu görüşteydi:

    ***8220;Resûlullah Aleyhisselâma mektup yazıp düşmanımızın sayısını bildirelim, bize savaşacak er göndersin. Ya da bu yolda yapmak istediği şeyi bize emretmesini isteyelim.***8221;1

    O zamana kadar konuşmayan, hep susup dinleyen biri vardı ki, konuşma sırası ona gelmişti. Bu hem büyük bir şâir, hem de emsalsiz bir kahraman olan Abdullah bir Ravâha idi. Komutan Zeyd Hazretlerinin bu husustaki sorusunu kahramanca şöyle cevaplandırdı:

    ***8220;Vallahi, sizin şimdi istemediğiniz şey, arzulayıp o arzu ile yola çıktığınız şehidliktir.

    ***8220;Biz insanlarla, ne sayıca, ne silahca, ne de at ve süvarice çokluk olduğumuz için değil, Allah***8217;ın bizi şereflendirdiği şu din kuvvetiyle savaşıyoruz.

    ***8220;Gidiniz! Çarpışınız! Bunda muhakkak iki iyilikten biri vardır: Ya şehidlik ya zafer!***8221;2

    Mücahidler, bu samimi ve yürekten sözleri, sanki Abdullah bin Ravâha***8217;dan değil de, bir başka âlemden kendilerine bir seslenişmiş gibi dinliyorlardı. İman ve cihad aşkıyla yanan içler, bu sözlerle birden nûranî birer alev halini aldı ve ***8220;Vallahi Ravâha***8217;nın oğlu doğru söylüyor***8221; diyerek cesaretle düşmana doğru yol almaya başladılar.



    Hesaplaşmanın başlaması

    Tarih, Hicretin sekizinci yılı, Cemâziyelevvel ayını gösteriyordu. Yer, Mü***8217;te meydanı idi.

    Bir tarafta yüz bini aşan gururlu ve intizamlı Hıristiyan Bizans ordusu. Diğer tarafta, üç bin kişilik, hasmına kıyasla gayet az ve harp malzemelerinden mahrum Hz. Zeyd kumandasındaki İslâm ordusu. Birincisinde her şey var, bir tek şey yok. İkincisinde ise düşmana nisbetle hiç bir şey yok, sadece bir tek şey var: İman. Uğrunda her şeylerini fedâ etmek duygusuyla harekete geçen dinlerinin sahibi Allah***8217;a iman ve Onun yardımına olan itimad.

    Zahire bakılıp hüküm vermeye kalkıldığı takdirde görünen manzara garip bir durum arzediyordu. Kıyas kabul etmeyecek bir çokluk ve azlık karşı karşıyaydı. Nitekim, Bizans İmparatoru Heraklius, karşısında bir avuç insanı görünce, hadiseye bu kadar ehemmiyet verişinin mânâsız düştüğünü ve onları bir anda yok edeceğini düşünmüş olacak ki, kendisini tutamayarak kahkahalar savurdu. Sonra da bu kadar zahmet ve külfete mânâsızca sebebiyet verdiği için Şürahbil***8217;i de tekdir etti.

    Ne var ki, Kayser iki şeyi birbirine karıştıyordu: Görünüş ve hakikatı. Evet, görünüşte gerçekten Bizans ordusu göz kamaştırıcı bir haşmete sahipti. Ama hakikatta bu haşmetli görünüş altında cılız ve sönük bir ruh vardı. İslâm ordusu ise, görünüşte gerçekten sayıca azdı, silahça güçsüzdü. Ama hakikatta bu azlığın içinde azametli bir ruh, bir mânâ, bir heyecan ve aşk vardı. Galibiyetler, muzafferiyetler ise, tarihte ihtişamlı görünüşlerin değil, hep azametli îmânın, büyük ruhun ve haşmetli mânânın olagelmiştir.

    İki taraf artık birbirlerini iyice görmüş ve süzmüşlerdi; bundan sonra bekleyip durmak mânâsızdı.

    İslâm ordusunun kumandanı Hz. Zeyd bin Hârise, Resûl-i Kibriyânın teslim ettiği ak sancağı omuzlayarak ortaya atıldı. Çarpışma şimşek çakışları sür***8217;atinde başladı. Bir anda yerler kana bulandı. Tekbir sesleri, kılıç şakırtıları, at kişnemeleri, yaralı feryatları ve harp nâraları birbirine karıştı.



    Hz. Zeyd***8217;in şehâdeti

    Bir elinde beyaz sancak düşmanla göğüs göğüse kahramanca çarpışan büyük kumandan Hz. Zeyd, Bizanslıların mızrak darbelerine maruz kaldı ve vücudu delik deşik oldu. Kanları etrafa sıçrıyordu. Ayakta duracak gücü kaybeden bu büyük insan, mukaddes gayesine kendisini seve seve fedâ etmenin mânevî haz ve huzuru içinde yere düşüp şehâdet mertebesine ulaştı.1

    Sancak, sahibini bekliyordu. Hz. Zeyd***8217;in şehid olduğunu gören Hz. Resûlullahın tâlimatı gereği sancağın yeni sahibi, yani kumandan Hz. Câfer, bir ok sür***8217;atinde sıçrayarak o mübârek ak sancağı kaptığı gibi omuzladı.2 Düşman kalabalığını ve kudurgan saldırışını hiçe sayarak safları arasına elde ak sancak, cesur ve yiğitçe daldı. Zeyd***8217;in şanlı, şerefli âkıbetine uğrayacağını bile bile kılıç sallamaya devam etti. Düşman kalabalıkmış olsun***8230; Kuvvetliymiş, ne çıkar? Yiğit her şeye rağmen kendi vazifesini yapacaktır. Zaten yiğitlik, verilen vazifeyi hakkıyla yerine getirmek değil de nedir? Hem şehid olsa neyi kaybedecektir? Dünya hayatını mı? Olsun, ebedî bir hayat var ya! Dünya hayatını verip, ebedî hayatta imrenilecek mertebeleri kazanmak az şey mi?

    Hz. Câfer de şehid düştü

    Kumandan Hz. Câfer gibi, her mücahid aynı duygu, aynı heyecan ve aynı kudsî gaye ile düşman ordusuna saldırıyordu. İslâm ordusunda kartal cesareti, düşman askerinde karga ürkekliği vardı. Durum ne olursa olsun, İslâm ordusu kârlı çıkacaktı. Galip olurlarsa, hem maddî, hem mânevî zaferi elde etmiş olacaklar, mağlup olup şehid olurlarsa, mânevî zaferi şanlı, şerefli bir destan halinde elde edeceklerdi. Bunun için korkuları, telaşları, endişe ve tereddütleri yoktu.

    Dost gözler yanında düşman gözler de, yeni kahraman kumandanın üzerinden ayrılmıyordu. Bu ürkek ve mütereddid gözler, bu kahramanın cesaretli saldırışına, önüne geleni biçmesine, karşısına çıkanı kırıp geçirmesine hayret ve şaşkınlıkla bakıyordu.

    Ne var ki, Hz. Câfer***8217;in de mukadder âkıbeti yaklaşıyordu. İnen hâin bir kılıç darbesi, sağ kolunu bileğinden kesti. Bu sefer şanlı sancağı, sol eline aldı. Ama fazla sürmeden bu kolu da kesildi. Eğer alabilirse, manzarayı inizde canlandırınız ve bu büyük kahramanın İ***8217;lâ-yı Kelimetullah uğrunda gösterdiği gayreti, hamiyeti hayranlıkla seyrediniz. Bu eşsiz kahraman, Resûller Resûlünün teslim ettiği, İslâmın izzetini, ordunun şerefini temsil eden mübârek sancağı yere düşürmemek için, bileklerinden aşağısı yere düşmüş kolları ile ona sarıldı.1 Artık düşman saldırısına karşı koyacak durumu yoktu. O anda tek gayesi, o şanlı ve şerefli bayrağı yere düşürmeden üçüncü ele teslim etmekti. İlâhî Yarabbi! Bu ne haşmetli iman, bu ne büyük bir ideal, bu ne kudsî gaye, bu ne ulvî gayret ve hamiyyet! Bizim şu anda havsalamıza sığdıramadığımız hadiseyi Hz. Câfer (r.a.) bizzat yaşıyordu.

    Bu haşmetli manzara, haliyle fazla devam etmedi ve düşmandan gelen kılıç darbeleri Hz. Câfer***8217;i de, Hz. Zeyd***8217;in kavuştuğu şehidlik mertebesine çıkardı.2 Henüz o sıra 41 yaşında bulunan bu İslâm kahramanının vücuduna baktıklarında doksandan ziyâde mızrak, ok ve kılıç yarası görmüşlerdi.3



    Sancak Abdullah bin Revahâ***8217;nın omuzunda

    Kumandanlık sırası Abdullah bin Ravâha Hazretlerine gelmişti.

    Atının üzerinde, ak sancak omuzunda düşmana karşı ilerledi. Kötülüğü emreden nefis bu vaziyette iken bile onu vesveseye ve tereddütler tuzağına düşürmek istiyordu. Hz. Abdullah, iki düşman arasında kalmıştı. Biri Bizans askerleri, diğeri hiç bir zaman yanından ayrılmayan nefsi.

    Ama o, bu iki düşmana karşı da gereği gibi mücadele veriyordu. Bir taraftan düşmana saldırırken, diğer taraftan en büyük düşmanı olan nefsine şöyle diyordu:

    ***8220;Ey nefsim! Ben, seni kendime boyun eğdireceğim diye yemin ettim. Sen, buna ya kendiliğinden razı olursun, ya da bunu sana zorla kabul ettiririm!

    ***8220;Müslümanlar, toplanmışlar, bağırıyorlar. İçlerinden ***8216;İnnâ lillahi ve innâ ileyhi râciûn***8217; diyen ağlamaklı sesler yükseliyor.

    ***8220;Anladığım kadarıyla, sen pek Cennetten hoşlanmamış görünüyorsun.

    ***8220;Yıllardır, hâlâ itmi***8217;nana ermemişsin.

    ***8220;Ey nefsim! Sen şimdi öldürülmezsen, sanki hiç ölmeyecek misin?

    ***8220;İşte ölüm gelip çattı! Arzu etmediğin halde.

    ***8220;Eğer, o iki kişinin yaptığını yapar, şehitliği tercih edersen, en isabetli kararı vermiş olursun! Eğer, gecikirsen, bedbaht olursun.***8221;1

    Nefsini mağlûp eden Hz. Abdullah, kahramanca bir çarpışma gösteriyordu. Bir ara aldığı bir kılıç darbesiyle kesilen parmağı sallanmaya başladı. Yüreği Allah ve Resûlullah muhabbetiyle çarpan bu büyük insan, atından yere indi, parmağının üstüne ayağıyla bastı ve sallanan kısmı kopardıktan sonra tekrar atına atlayarak düşman saflarına doğru bir arslan gibi daldı. Kalbini kaplayan iman feyz ve cesareti, âdeta vücudunda ağrı, sızı ve acıma nâmına ne varsa hepsini alıp götürmüştü.

    Hz. Abdullah, kahramanca çarpıştıktan sonra, bir ara geri dönüp atından indi. Üç günden beri ağzına tek bir lokma dahi almamıştı. O sırada biri kendisine üzeri etli bir kemik sundu. Üç günden beri ağzına aldığı ilk lokma olacaktı bu. Ama nerde? Henüz etli kemiği azıcık ısırmıştı ki, Müslümanların bulunduğu tarafta bir gürültü ve kargaşa koptu. Hz. Abdullah, elindeki kemiği bir tarafa fırlattı ve kendi kendine, ***8220;Sen hâlâ dünyada boğazla meşgulsün***8221; diyerek kılıcını sıyırdığı gibi çarpışmaya katıldı.1

    Bu çarpışma neticesinde Hz. Abdullah da arzuladığı makamların en yücesi olan şehidlik makamına erişti.2



    İslâm ordusunun dağılması

    Üst üste üç kahraman kumandanını şehid veren ve başsız kalan İslâm ordusu düşman karşısında dağıldı. Mücahidler bir an için geri çekilmek veya muharebeye devam etmek arasında tereddüt gösterdiler. Bu arada bir kaç mücahid şehid oldu.

    Bütün bunlara rağmen, Hz. Resûlullahın aziz sancağı yere düşmüş değildi. Onu, Abdullah bin Ravâha şehid olunca, Ebû***8217;l-Yeser Ka***8217;b bin Umeyr eline alarak, mücahidlerden Sâbit bin Akrem***8217;e vermişti. Bu Sahabî de onu alır almaz ordunun önüne koşmuş ve bayrağı yere dikerek Müslümanları bir araya toplamaya çağırmıştı. Mücahidlerin her biri bir taraftan gelerek bu merkez etrafında toplanıyorlardı. Sancağı elinde tutan Sahabî Sâbit bin Akrem, toplananlara şöyle seslendi:

    ***8220;Ey mücahidler topluluğu! Aranızdan birini kendinize kumandan seçiniz ve onun etrafında toplanınız!***8221;

    Mücahidler, ***8220;Biz, seni kumandan seçtik, biz sana râzıyız***8221;3 dediler.

    Ne var ki, Sâbit Hazretlerinin gözü bir başkasındaydı. Orduya, İslâmdaki sadakât ve samimiyetini ispatlamak babında gönüllü olarak katılmış olan yeni Müslümanlardan Hâlid bin Velid***8217;di bu. ***8220;Ben bu işi yapamam***8221; diyen Sâbit bin Akrem, gözünü diktiği Hz. Hâlid***8217;e, ***8220;Ey Ebû Süleyman! Gelip alsana şu sancağı***8221; diye seslendi.

    Ne var ki, saygılı ve duygulu bir kahraman olan Hz. Hâlid bayrağın bu yaşlı muhterem zâtta kalmasını istiyordu:

    ***8220;Ben, bu sancağı senden alamam. Sen buna benden daha lâyıksın. Çünkü, benden daha yaşlı ve Bedir Savaşında da bulunmuşsun.***8221;1

    Evet, Hz. Hâlid***8217;in söylediklerinin hepsi doğru idi. Ama o an, o saat çok yaşlanmış olanı veya herhangi bir şeye katılmadan dolayı kazanılmış çok şerefi istemiyordu. O an ve o durum, İslâm ordusunu bu en tehlikeli durum karşısında kurtaracak liyakat arıyor ve ancak onu istiyordu. Bunun gayet iyi idrakinde olan Sâbit bin Akrem (r.a.), teklifini Hz. Hâlid***8217;e tekrarladı.

    ***8220;Al Resûlullahın şu bayrağını! Ben onu sana vermek üzere aldım. Sen çarpışma hususunda, savaş konusunda benden daha bilgili ve maharetlisin.***8221;

    Sonra da, Hz. Halid***8217;in cevap vermesine fırsat vermeden Müslümanlara dönerek, ***8220;Hâlid***8217;i kumandan seçmek hususunda görüş ve söz birliği ediyor musunuz?***8221;2 diye seslendi.

    Gözlerini bu kahraman Sahabînin üzerinden ayırmayan mücahidler, hep bir ağızdan, ***8220;Evet***8221; dediler. Bunun üzerine de Hz. Hâlid, Hz. Resûlullahın sancağını eline alıp büyük bir hürmetle öptü ve atına atlayarak, yüzünü düşmana doğru çevirdi. Artık İslâm ordusunun kumandanı Hz. Hâlid***8217;di.

    Bütün bunlar olup biterken, Peygamber Efendimiz, harbe iştirak etmeyen Ashabıyla birlikte Medine***8217;de bulunuyordu. Medine neresi, Mü***8217;te neresi? Aradaki mesafe bin kilometreden fazla. Ama bu uzun mesafe, hakikatbin göze sahip Resûl-i Kibriyâ için kısaldı ve âdeta harp, gözlerinin önünde cereyan ediyormuşcasına çarpışmanın safahatını Ashabına teessür içinde teker teker anlattı:

    ***8220;Zeyd bin Hârise sancağı eline aldı ve şehid oldu. Onun için Allah***8217;tan af dileyiniz!

    ***8220;Sonra sancağı Câfer aldı. O da şehid oldu. Onun için de Allah***8217;tan af dileyiniz.

    ***8220;Sonra sancağı Abdullah bin Ravâha aldı. O da şehid oldu. Bu kardeşiniz için de Allah***8217;tan af dileyiniz.***8221;1

    Sonra da mübârek gözyaşları arasında sözlerine şöyle devam etti:

    ***8220;Abdullah bir Ravâha***8217;dan sonra, sancağı Allah***8217;ın kılıçlarından bir kılıç aldı. İşte şimdi tandır tutuştu, harp kızıştı. Allah***8217;ım! Sen ona yardım et!***8221;2

    Bu durum Cenâb-ı Hakkın müsaadesiyle mucize olarak gaybten bir haber verişti. Gaybın tek bilicisi Yüce Allah, hikmeti gerektirdiğinde sevgili kuluna da bazı şeyleri bildirir, gösterir ve aradaki uzun mesafeleri kaldırıverir.



    Kumandan Hâlid bin Velid

    Müslümanların başlarına lâyık gördükleri yeni kumandan Hz. Hâlid, cesaretle atını mahmuzlayıp düşman üzerine yürüdü. Kendisini yayından kopmuş oklar halinde mücahidler takib ettiler. Müslümanların saldırışı öylesine cesurca ve kahramanca idi ki, düşman bir anda şaşırdı. Neye uğradığının farkına varıncaya kadar da bir çok askerini yerde serili gördü. Akşama yakın cereyan eden bu çarpışmada düşman topluluklarından bazıları bozguna bile uğradı. Ne var ki, kendini toparlayan düşman, hava kararmaya başladığı sırada toptan hücuma geçince, bu sefer Müslümanlar geri çekilmek zorunda kaldılar.

    O zamanki muharebeler, şimdiki savaşlar gibi geceli gündüzlü devam etmezdi. Sabahleyin herkes işine gücüne gider gibi, asker silahını kuşanır, harp meydanına girer, gerektiği kadar çarpışırdı. Akşam olunca da yine herkesin işinden evine dönmesi gibi, ordugâhına dönerdi.

    Hz. Hâlid kumandanlığı akşama yakın almıştı. Bir iki taarruzdan sonra da hava kararmış ve iki taraf ordugâhına çekilmişti. Hz. Halid, büyük bir kahraman olduğu kadar, harp sanatında da, düşmanı şaşırtıcı taktikler uygulamakta da son derece mâhirdi. Bu sanat ve maharetini kullanması gerekiyordu. Geceyi hep düşünerek, bir takım plân ve düşmanı şaşırtacak taktiklerin tasavvuruyla geçirdi.

    Gün doğuşuyla birlikte İslâm ordusu da yeni bir tertip ve düzenle düşman karşısına dikildi. Bunu gören düşman hem hayrete kapıldı, hem de ürkek bir tavra girdi. Ve o zaman, gece İslâm ordusu safında duydukları gürültülerin, türlü hareket seslerinin mânâsını anlıyorlardı: ***8220;Demek ki, Müslümanlara bu gece çok sayıda yardımcı kuvvetler gelmişti. Baksanıza şu sağ kanatta görünenler şimdiye kadar görülmemiş askerlerdir.***8221;1

    Bir gün evvel bir avuç Müslümandan yedikleri kuvvetli ve ağır yumruğun sersemliğini üzerinden atamamış olan düşman, bu değişiklik karşısında ise bütün bütün korkuya ve endişeye kapılıyor ve birbirlerine, ***8220;Ne yapacağız?***8221; der gibi mânâlı bakışlarla bakmaya başlıyorlardı.

    Hz. Hâlid, akıllıca bir taktik uygulamıştı: O gece Müslüman bölüklerin yerini değiştirmiş, sağdakileri sola, soldakileri sağa, öndekileri arkaya, arkadakileri de öne almıştı.1

    Düşman birlikleri ise karşılarında yeni simâlar, yeni kıyafetler görünce, Müslümanlara taze kuvvet gelmiş olduğu zannına kapılmışlar ve bunun neticesinde de korku ve telâş havasına girmişlerdi.

    Kahraman ve maharetli Hz. Halid bu taktiğiyle düşmanın mânen sarsıldığını farkedince, vakit kaybetmeden mücahidlere hücum emri verdi. Yeniden harbe girmişcesine şiddetli hücuma geçen mücahidler, düşman ordusunu bir anda darmadağın ettiler. İ***8217;lâ-yı Kelimetullah uğruna sıyrılan kılıçlar olanca kuvvetle küffar ordusunun üzerine iniyordu. O görünüşte azametli, haşmetli düşman ordusu çareyi kaçmakta buldu. Sanki çil yavrularının üzerine kartal çullanmıştı.

    Allah***8217;ın, Müslümaları nusretiyle sevindirdiği bu parlak günde, kahraman kumandan Hz. Hâlid***8217;in elinde tam yedi kılıç parçalandı.2 Yedi kılıç parçalanırken, kimbilir kaç kâfiri kırıp geçirmişti!

    Mücahidlerin cesaret ve kahramanlığının, uyguladığı taktikle birleşmesi sonucu elde edilen parlak zaferden dolayı Hz. Hâlid, yüce Allah***8217;a hamdetti. Onun hamdine mücahidler de kendilerine umulmadık bir fırsatı ihsan eden Rablerine şükranlarını takdim ederek katıldılar.

    Hz. Hâlid***8217;in düşündüğü ve uyguladığı taktik başarıyla neticelenmiş ve mücahidler, kendilerinin aşağı yukarı 40-50 misli kadar olan düşman ordusunu sindirmişti. Ancak henüz tehlike atlatılmış değildi. Bu bir avuç Müslümanın bir daha bu sayıca kalabalık ordunun toplanmasına fırsat verilmeden başarılı bir şekilde geri alınması gerekiyordu. Bunu yapmak için de Hz. Hâlid plânının ikinci kısmını uygulamaya koydu. O günün gecesi İslâmın izzetini, şerefini, şanını koruyarak ordusunu kaldırıp güneye doğru süzüldü. Zaten düşman üst üste yediği darbelerden sersemleşmişti. Bu gidişe sadece seyirci kaldı. Belki de sevindi.

    Böylece Hz. Hâlid***8217;in taktiğinin ikinci kısmı da müsbet netice vermiş ve bir avuç İslâm mücahidi düşman diyardan tereyağından kıl çekercesine geri çekilerek yok olmaktan kurtulmuştu.

    Bu, Yüce Allah***8217;ın gerçekten bir lütfu ve inayetinin eseri idi. Yedi gün devam eden çarpışmalarda İslâm ordusu sadece 15 kadar şehit vermişti.1



    Medine***8217;ye dönüş

    Hz. Halid, Allah***8217;ın yardımıyla mahv olmaktan kurtardığı ordusuyla Medine***8217;ye doğru yola koyuldu. Düşman ise, şaşkın şaşkın seyretmekle yetiniyordu. Sanki oldukları yerde çivilenmişlerdi. İslâm ordusunu takip etme cesaretini bulamamaları elbette kendileri hesabına büyük bir hezimetti.

    Mücahidler Medine***8217;ye parlak bir zafer kazanmanın vakar ve haşmetiyle yaklaşıyorlardı. Bu arada mücahidlerden Ya***8217;lâ bin Ümeyye önden giderek, henüz ordu Medine***8217;ye varmadan Hz. Resûlullahın huzuruna çıktı. Olup bitenleri anlatmak isteyince Resûl-i Kibriyâ, ***8220;İstersen ben olup bitenleri sana anlatayım***8221; buyurdu ve harp safahatını olduğu gibi anlattı. Bu mucize karşısında Hz. Ya***8217;lâ şöyle dedi:

    ***8220;Seni hak din ve kitapla peygamber gönderen Allah***8217;a yemin ederim ki, sen mücahidlerin hâdiselerinden anlatmadık bir harf bile bırakmadın.***8221;2

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz ise, ***8220;Allah aradaki mesafeyi ortadan kaldırdı. Ben de savaş meydanını gözlerimle gördüm***8221;3 buyurdu.

    Hz. Câfer***8217;in Mü***8217;te***8217;de şehid olduğu gündü.

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz harbin safahatını anlatıp, üç kumandanın şehid olduğunu Ashab-ı Kirama haber verdikten sonra, Hz. Câfer***8217;in evine gitti.

    Hz. Câfer***8217;in hanımı Esmâ bint-i Ümeys her şeyden habersiz işleriyle meşguldü. Çocuklarının yüzlerini tertemiz yıkamış, başlarını taramıştı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz (a.s.m.), ***8220;Ey Esmâ, Câfer***8217;in oğulları nerede?***8221; diye sordu.

    Hz. Esmâ***8217;nın hâlâ bir şeyden haberi yoktu. Çocukları çok seven Hz. Resûlullahın bu isteği altında herhangi bir mânâ aramadı. Oğullarını tutup yanına getirdi. Resûl-i Kibriyâ Efendimiz onları bağrına bastı. Öptü, kokladı. Bu esnada kendisini zaptedemeyerek gözlerinden yaşlar akmaya başladı.

    İşte o anda Hz. Esmâ***8217;nın yüreği dağlanır gibi oldu. ***8220;Yâ Resûlallah,***8221; dedi, ***8220;anam, babam sana fedâ olsun, sen ne için ağlıyorsun? Yoksa Câfer ve arkadaşlarından sana acı bir haber mi erişti?***8221;1

    Hz. Resûlullah acı gerçeği teessür içinde haber verdi, ***8220;Evet onlar bugün şehid oldular!***8221;2

    Hz. Esmâ***8217;nın gözlerinden bir anda yaşlar seller gibi boşanmaya başladı. Kadınlar başına toplandılar. Hz. Resûlullahın ona emri şu oldu:

    ***8220;Ey Esmâ! Ağzından uygunsuz ve kaba bir söz kaçırma ve göğsünü de dövme!***8221;3

    Daha sonra Efendimiz Hâne-i Saadetine geldi. Zevcelerine, ***8220;Câfer âilesi için yemek yapmayı ihmal etmeyiniz***8221; buyurdu.

    Bunun üzerine Hz. Câfer***8217;in ev halkına üç gün yemek yapılıp yedirildi.

    İslâmda ölünün ev halkı için yapılan ilk yemek budur.

    Peygamber Efendimiz, Hz. Câfer için üç günden sonra ağlamayı da yasakladı.1

    Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Hz. Câfer***8217;in kesilen iki eline karşılık, Cenab-ı Hakkın ona iki kanat verdiğini ve Cennette, onunla istediği gibi uçup durduğunu haber vermiştir. Bu sebeple ona ***8220;Câfer-i Tayyar***8221; denilmiştir.2

    Henüz İslâm ordusu Mü***8217;te***8217;den Medine***8217;ye dönmemişti.

    Hz. Resûlullah, bir ara harpte şehid olan Zeyd bin Hârise Hazretlerinin kızını gördü. Masum kız, Resûl-i Kibriyânın mübarek yüzüne hüzünlü ve ağlamaklı bakıyordu. Bu manzarayı seyre dayanamayan Efendimiz, şefkat ve merhametinden ağlamaya başladı.

    Sa***8217;d bin Ubâde Hazretleri, ***8220;Yâ Resûlallah! Nedir bu?***8221; diye sordu.

    Efendimiz şöyle izah etti, ***8220;Bu, sevgilinin, sevgilisine hasretidir.***8221;3



    İslâm ordusunun karşılanışı

    Oldukça sıcak bir gündü. Hz. Resûlullahın ak sancağının Medine ufuklarında parlamaya başladığı görüldü. Gelen artık Zeyd ordusu değil ***8220;Seyfullahi***8217;s-Sarim***8221; (Allah***8217;ın Keskin Kılıcı) ünvânının sahibi Hz. Hâlid bin Velid ordusu idi. Tecessüm etmiş ruh ve cesaret abidesini andıran mücahidler üç kumandan dahil, on beş kadar mücahidi kaybetmiş olmanın derin hüznü, ama İslâma parlak bir zafer kazandırmanın vakar ve sevinci içinde Medine***8217;ye semâda süzülen parlak yıldızlar misali akıyorlardı.

    Bu sırada Resûl-i Ekrem, Ashab-ı Kirama, ***8220;Toplanınız da kardeşlerinizi karşılayalım***8221; buyurdu.

    Müslümanlar, kızgın sıcağa rağmen derhal bu emre itaat edip mücahidleri karşılamak üzere âdeta Medine***8217;yi tamamen boşalttılar.

    Kâinatın Efendisi de bu mücahidleri karşılamaya çıkıyordu. Onlara ***8220;Hoşgeldiniz***8221; demeye gidiyordu. Çoluk çocuk herkes onun etrafını yıldız misali sarmıştı. Çocukların bineklere bindirilmesini emredip, kudsî şehâdet mertebesine erişen Hz. Câfer***8217;in biricik oğlunun da kendisine verilmesini istedi. Getirilen yavruyu, şefkat kahramanı Kâinatın Efendisi önüne bindirdi. Yoluna öylece devam etti.

    Medine***8217;nin Cürüf mevkiinde mücahidlerle karşılayıcılar birbirlerine kavuştular ve ulvî bir manzara teşkil ettiler.

    Bu arada mücahidlerin kulağına bazı nâhoş sözler geldi. ***8220;Allah yolunda savaşmaktan kaçan korkaklar!***8221;1

    Mücahidler işittikleri bu sözlerden dolayı son derece üzüntü duydular. Durumu Hz. Resûl-i Ekreme şikâyet ettiler. Kâinatın Efendisi onları şöyle teselli etti:

    ***8220;Sizler Allah yolunda savaşmaktan kaçanlar değil, dönüp dönüp vuruşanlarsınız!***8221;2

    Hz. Resûlullahın bu sözleri üzerine Müslümanlar da mücahidleri o tür sözleri söyleyerek kınamaktan ve üzmekten vazgeçtiler.

    * * *



    Zâtü's-Selâsil Seferi

    Hicretin 8. senesi, Cemâziyelâhir ayı. (Milâdî 629.) Bazı Arap kabileleri Mü***8217;te Harbinin neticesini Müslümanlar için zahirî bir mağlubiyet ve gerileme olarak değerlendirmiş olacaklar ki, Medine***8217;ye saldırmak maksadıyla bir araya gelmişlerdi. Bunlar, Kudaa, Beliy, Cüzzâm, Lahm ve Âmile adındaki kabilelerdi.1

    Durumu haber alan Peygamber Efendimiz, derhal Amr bin Âs Hazretlerini yanına çağırdı ve ***8220;Ey Amr, silâhını kuşan, yolculuk elbiselerini giy ve hemen yanıma gel! buyurdular. Amr hemen gidip silahını kuşandı ve sefer elbiselerini de giyerek Efendimizin yanına vardı. Resûl-i Ekrem, ***8220;Ey Amr,***8221; dedi, ***8220;seni selâmete ve zenginliğe erdirsin diye askerî bir birliğin başında bir yere göndermek istiyor, en iyi dileğimle senin için zenginlik diliyorum.***8221;

    Hz. Amr, ***8220;Yâ Resûlallah, ben zengin olayım diye Müslüman olmadım. Hiç bir karşılık beklemeden ve cihadlara katılıp, zâtınızın yanında bulunmayı arzuladığım için Müslüman oldum***8221; diye karşılık verdi.

    Bunun üzerine Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, ***8220;Ey Amr! Zenginliğin faydalısı, insanların hayırlı ve faydalısına ne güzel yaraşır***8221;2 buyurdu.

    Resûl-i Ekrem Efendimizin Amr***8217;ı (r.a.) tercih edişinin bir sebebi vardı: O da, Hz. Amr***8217;ın Beliy Kabilesiyle akraba oluşuydu. Baba annesi Beliy Kabilesindendi. Amr***8217;ı göndermekle onları akrabalık noktasından bir derece yumuşatmak ve İslâmiyete ısındırmak istiyordu.

    Ayrıca Efendimiz, üzerine yürüyeceği kabileleri İslâma dâvet etmesi için de Amr Hazretlerine emir verdi.

    Bütün bunlardan sonra Hz. Amr, emrindeki Muhacir ve Ensardan müteşekkil 300 mücahidle Medine***8217;den yola çıktı. Müşrik kabilelerinin toplandığı bölgeye yaklaştığında, fazlaca kalabalık olduklarını gördü. Bunun üzerine Ashabdan Rafi***8217; bin Mekîs***8217;i Peygamber Efendimize göndererek acele yardım istedi. Medine***8217;ye gelen bu Sahabî durumu Peygamber Efendimize haber verdi. Resûl-i Ekrem Efendimiz, bu istek üzerine Hz. Ebû Ubeyde bin Cerrah kumandasında 200 kişilik bir takviye kuvveti gönderdi. Bunlar arasında Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer ve Ensar ve Muhacirin ileri gelenlerinden bir çok kimse vardı.

    Resûl-i Ekrem Efendimiz Amr bin As***8217;la buluşup hep birlikte hareket etmelerini ve aralarında anlaşmazlığa düşmemelerini de Hz. Ebû Ubeyde***8217;ye sıkı sıkıya tenbih etti.1

    Takviye birliği sür***8217;atle yol alarak Hz. Amr***8217;ın yardımına yetişti.

    Amr (r.a.), Ebû Ubeyde Hazretlerine, ***8220;Sizin de kumandanınız benim! Çünkü, Resûlullaha haber gönderip bana yardım etmenizi kendisinden ben istedim***8221; dedi.

    Fakat, Ebû Ubeyde Hazretleri kendi birliğine kumandanlık etmek istedi, ***8220;Ben, emrim altındaki birliğin kumandanıyım. Sen ise, emrin altındaki birliğin kumandanısın!***8221;2 karşılığını verdi.

    Hz. Amr ise, aynı şekilde, onların da kumandanı olduğunu, imamlığa yetkili olanın da kendisi bulunduğunu ifade etti. Bu küçük münakaşaya Muhacir Müslümanlar da Ebû Ubeyde Hazretlerinin tarafını tutarak katıldılar.

    Ebû Ubeyde, Hz. Resûlullahın tenbihini hatırlayınca, münakaşanın uzamasına meydan vermedi ve şöyle dedi:

    ***8220;Ey Amr! Resûlullah Aleyhisselâmın, Medine***8217;den ayrılırken en son sözü, ***8216;Arkadaşının yanına varınca, birbirinize itaat ediniz, sakın aranızda ihtilafa düşmeyiniz***8217; emir ve tavsiyesi olmuştur. Eğer sen bana itaat etmezsen, ben sana itaat ederim.***8221;1

    Böylece başkumandanlık, münakaşa uzamadan Amr bin Âs Hazretlerinde kaldı. Namazı da mücahidlere o kıldırmaya başladı.2

    Varılan yerde hava oldukça soğuk ve sertti. Mücahidler ateş yakmak için etraftan odun toplayarak ısınmak istedilerse de kumandan Hz. Amr, buna katiyetle müsaade etmedi. Bu durum, Ashabın itirazına sebep oldu. Hz. Ebû Bekir, meseleyi kendisiyle konuşmak isteyince Hz. Amr bin Âs, ***8220;Sen beni dinlemek ve bana itaat etmekle emrolundun, değil mi?***8221; diye sordu. Hz. Ebû Bekir, ***8220;Evet***8221; dedi.

    Bunun üzerine Hz. Amr, ***8220;O halde, neye emrolunduysan onu yap***8221;3 dedi.

    Hz. Ömer bu sözlere tahammül edemedi ve gidip Hz. Amr***8217;a çatmak istediyse de, Hz. Ebû Bekir buna mani oldu ve şöyle dedi:

    ***8220;Bırak onu, istediğini yapsın. Resûlullah Aleyhisselâm, onu ancak harpteki mahareti dolayısıyla başımıza kumandan tayin etti. Mademki o, şu anda kumandandır, onun işine karışmak doğru olmaz.***8221;4

    Bunun üzerine Hz. Ömer, hiddetini yenip sustu.

    Aslında Hz. Amr, güzel bir taktik ve tedbir icabı mücahidlerin ateş yakmalarına müsaade etmiyordu. O da şuydu: Düşman çok, mücahidler ise onlara nazaran sayıca az idiler. Ateş yakıldığı takdirde sayıları ortaya çıkacak ve düşman hiç bir endişe ve korkuya kapılmadan üzerlerine hücum edecekti. Fakat, yakılmadığı takdirde düşman mücahidlerin sayısını tam bilmeyecek ve ihtiyatlı hareket etmek durumunda kalacaktı. Nitekim de aynı durum cereyan etti. Müslümanların oldukça kalabalık oldukları zannına kapılan düşman kuvvetleri, çarpışmayı bile göze alamadan her biri bir tarafa dağıldı. Az sayıda bir birlik karşı koymaya direndi. Ancak onlar da bir müddet sonra mücahidlerin toptan hücumu karşısında dayanamayarak kaçmaya mecbur kaldılar.1 Harp sanatını iyi bilen komutan Amr (r.a.) kaçanları, mücahidlere bir pusu kurulmuş olabilir ihtimâlini göz önüne alarak takibden vazgeçti. İslâm ordusu gayesine ulaşmış olmanın huzuru içinde Medine***8217;ye döndü.



    Amr bin Âs***8217;ın Peygamberimize suali

    Mücahidlerle Medine***8217;ye dönen kumandan Amr bin Âs (r.a.), iç âleminde bir duyguya kapılmıştı. Bu duygusunu bizzat kendisi şöyle anlatır:

    ***8220;Resûlullah (a.s.m.), beni askerî birliğin başında Zâtü***8217;s-Selâsil***8217;e göndermişti.

    ***8220;Askeri birliğin içinde Ebû Bekir ve Ömer de bulunuyordu. Resûlullahın yanında benim yerim daha üstün olmazsa, herhalde beni, Ebû Bekir ve Ömer***8217;in başına kumandan tayin ederek göndermezdi***8217; diye içime doğdu.

    ***8220;Hemen Resûlullahın yanına gidip ***8216;Yâ Resûlallah! Halkın sana en sevgilisi kimdir?***8217; diye sordum.

    ***8220;***8216;Âişe***8217;dir,***8217; buyurdu.

    ***8220;***8216;Erkeklerden kimdir?***8217; diye sordum.

    ***8220;***8216;Âişe***8217;nin babasıdır***8217; buyurdu.

    ***8220;***8216;Ondan sonra kimdir?***8217; diye sordum.

    ***8220;***8216;Ondan sonra Ömer***8217;dir,***8217; buyurdu.

    ***8220;Bir takım daha erkeklerin isimlerini saydı.

    ***8220;Kendi kendime, ***8216;Artık bu sorumu tekrarlamayayım***8217; dedim. Ve beni en sonraya bırakmasından korkarak sustum.***8221;1

    Hakikat-i halde, Amr bin Âs Hazretleri, Ashâb-ı Kirâmın büyüklerindendi. Fakat, o vakit Sahabîler arasında ona nisbetle Allah indinde ve Hz. Resûlullah katında daha sevgili ve daha efdal pek çok zatlar ve onun tabakasının üst tarafında hayli tabakalar vardı. İşte bunu anlayan Hz. Amr, sözü daha fazla uzatmayıp kısa kesmiştir.

    * * *



    Sifü***8217;l-Bahr Seferi

    Hicretin 8. senesi, Receb ayı. Resûl-i Ekrem Efendimiz (a.s.m.), Ebû Ubeyde bin Cerrah***8217;ı Muhacir ve Ensardan müteşekkil üç yüz kişilik bir birliğin başına kumandan tayin ederek Cüheynelerden bir kabilenin üzerine gönderdi.1 Maksat, bu İslâm düşmanı kabileyi te***8217;dip edip gereken dersi vermekti. Mücahidler arasında Hz. Ömer de bulunuyordu.

    Yolda son derece açlık sıkıntısı çeken, hattâ ağaç yapraklarını bile ısıtıp yemeğe kalkan mücahidler nihâyet Sifü***8217;l-Bahr***8217;e (Deniz Sahili) vardılar. Açlıkla kıvranıp durdukları bu sırada Rezzak-ı Zülcelâl, denizden dalgalarla kocaman bir balığı çıkarıp onlara ikram etti.2 Orada kaldıkları müddetçe bu balıktan yediler.

    Hiç kimseyle karşılaşmayan mücahidler Medine***8217;ye döndüler.

    Mücahidler, Peygamber Efendimize (a.s.m.), deniz sahilinde yedikleri balıktan bahsedip, bundan dolayı herhangi bir şey yapmaları gerekip gerekmediğini sordular.

    Peygamber Efendimiz (a.s.m.), ***8220;O, Allah***8217;ın sizin için denizden çıkardığı bir rızıktır***8221; buyurdu ve ilâve etti:

    ***8220;Yanınızda, o balığın etinden başka bir şey varsa, bize de yedirseniz!***8221;

    Mücahidlerin bir kısmı yolda azık olsun diye beraberinde o balıktan getirmişti. Peygamber Efendimize de (a.s.m.) bir parça verdiler. Peygamber Efendimiz de ondan yedi.3

    n3hbgtfre21"
  9. #9
    Endamê Taybet
    Üyelik tarihi
    Jun 2009
    Mesajlar
    9.391

    Standart

    paylaşımın için sağol.emeğine sağlık
    botan'ın asi çocuğu

    n3hbgtfre21"
 

 

Konu Bilgileri

Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar

Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)

Benzer Konular

  1. Dj Akman - Hayatı Sevemedim
    Konu Sahibi İnanÇ Forum Türkçe Sarki SözLeri
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 22.01.10, 07:25 AM
  2. Dini Hikayeler Arsivi full Dev Arşiv
    Konu Sahibi SoLuS Forum Dini Hikayeler Ve Yazılar
    Cevap: 171
    Son Mesaj : 04.04.09, 03:07 AM
  3. [2008] Medine Kaplan - Turku Dostlarina
    Konu Sahibi mirbotan radyo Forum Türkçe Albüm Tanıtım
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 03.04.09, 06:20 PM

Bu Konu için Etiketler

Bookmarks

Bookmarks

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  
RSS RSS 2.0 XML MAP HTML SiteMap
Bu sistem vBulletin™ alt yapısına sahiptir, Version 4.2.0 kullanılmaktadır.
Telif hakları, Jelsoft Enterprises Ltd'e aittir. ©2000 - 2013 - Support by tr-Siparis11 - Mir BeY
Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 02:58 AM.

SEO by vBSEO 3.6.0